2022/1312727 İhale Kayıt Numaralı "Merkezi Mamografi Raporlama Hizmeti Alımı" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Büyüteç Sağlık ve Bilişim Teknolojileri A.Ş. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2022/1312727 İhale Kayıt Numaralı “ Merkezi Mamografi Raporlama Hizmeti Alımı ” İhalesi KURUMCA YAPILAN İNCELEME: Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü tarafından 12.01.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Merkezi Mamografi Raporlama Hizmeti Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Büyüteç Sağlık ve Bilişim Teknolojileri A.Ş. tarafından 23.05.2023 tarih ve 93658 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan aynı tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2023/668 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi: İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin idarece iptali işlemine konu gerekçelerin yerinde olmadığı ve işlemin iptal edilerek ihalenin tarafları üzerinde bırakılması gerektiği iddia edilmektedir. İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı beşinci maddesinde idarelerin gerçekleştirdikleri ihalelerde kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu yazılı olup, Aynı Kanun’un “ Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü, “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “ ...İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir. … İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir. ” hükmü bulunmaktadır. Anılan maddenin gerekçesinde “ Kanunun muhtelif maddeleriyle idareye verilen iptal yetkisinin itirazen şikayet incelemesine tabi tutulması idareyi ihale yapmaya zorlamak anlamına geleceğinden ve esasen iptal edilen ihaleden sonra aynı amaçla açılan ihalelerin de idari başvuruya konu edilmesi zaten mümkün olduğundan, idarenin ihalenin iptali işlemlerinin itirazen şikayete konu edilemeyeceği öngörülmekte, ancak idareye yapılan şikayet üzerine Kanunun 54 üncü maddesi uyarınca idare tarafından ihalenin iptaline karar verilmesi durumunda veya 56 ncı maddesi uyarınca Kurul tarafından verilen kararların uygulanmasından kaçınmak için ihalenin iptaline karar verilmesi durumunda ise bu kararlara karşı doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi öngörülmektedir.” ifadelerine yer verilmiştir. İdari Şartname’nin ikinci maddesinde ihale konusu iş “700.000 adet Merkezi Mamografi Raporlama Hizmet Alımı” olarak tanımlanmıştır. Özetle, kanun koyucu tarafından ihaleleri sonuçlandırıp sonuçlandırmamak hususunda idarelere geniş bir takdir yetkisi verildiği, her idari işlemde olduğu gibi bu yetkinin sınırının da kamu yararı ve hizmet gerekleri olduğu ve ihalenin idarece iptalinde Kurumca yapılacak incelemenin iptal gerekçelerine hasredildiği görülmektedir. İdare tarafından alınan 27.01.2023 tarihli ihale komisyonu kararında Protek Sağlık Bilişim Tic. A.Ş. ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, söz konusu karar üzerine Büyüteç Sağlık ve Bil. Tek. tarafından şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, itirazen şikayet başvurusu üzerine 22.02.2023 tarihli ve 2023/UH.I-384 sayılı karar ile aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesine karar verildiği, Kurul kararı üzerine idarece yenilenen aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda ihalenin ikinci kez Protek Sağlık Bilişim Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Büyüteç Sağlık ve Bilişim Teknolojileri A.Ş.’nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır. İdare kararına karşı başvuru sahibi tarafından Kuruma ikinci kez itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş, 27.04.2023 tarihli ve 2023/UH.I-671 sayılı karar ile Protek Sağlık Bilişim Ticaret A.Ş.nin teklifinin reddedilerek, bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiğine kararı verilmiştir. İdare tarafından, 16.05.2023 tarih ve 3 sayılı ihale komisyonu kararı ile “Söz konusu ihale için hizmet alım talebi 08/11/2022 tarihinde idaremize ulaştırılmış, ihalesi 12/01/2023 tarihinde yapılmıştır. İhale dokümanına göre işe başlama süresi 01 /02/2023’tür. Gelinen noktada itirazlar sonucunda ihale tarihi üzerinden yaklaşık 5 ay geçmiştir. Ayrıca Türkiye genelinde 2023 yılında İl bazında yapılan Raporlama Hizmeti Allarının birim fiyatlarının ortalama 9,00 TL olduğu belirlenmiştir. İhalede gelinen aşama ve İdarelerin ihtiyaçlarını uygun şartlarla ve kaynaklarını verimli kullanarak sağlama zorunluluğu dikkate alındığında ve yukarıda açıklanan gerekçelerle ve söz konusu ihalede en avantajlı 2. teklif sahibi olan Büyüteç Sağlık ve Bilişim Teknolojileri A.Ş. adlı isteklinin ise birim fiyatının 25,00TL toplamda ise 17.500.000,00 TL olduğu ve bu fiyatların piyasa rayiç bedellerinin çok yukarısında olduğu tespit edilmiş ve ülke ekonomisine fazladan yük getireceği düşünüldüğünden kamu kaynaklarının etkin kullanılamayacağı gerekçesiyle...” ifadelerine yer verilerek ihalenin iptaline karar verilmiştir. Özetle, ihalenin birbirinden bağımsız iki farklı gerekçeye dayanılarak iptal edildiği görülmüştür. İhale tarihinden itibaren beş aylık bir sürenin geçmiş olmasına ilişkin gerekçe incelendiğinde, idarelerce ihale sürecinde olası idari başvuru yollarının kullanılabileceğinin öngörülmesi gerektiği değerlendirilmiş olup, girdilerdeki fiyat artışları da dikkate alındığında, fiyat farkı verilmesi öngörülmeyen mezkur ihalede bahse konu idare gerekçesinin geçerli bir dayanağının bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Ülke genelinde ihale konusu hizmete ilişkin birim fiyatlar ile başvuru sahibi istekli tarafından teklif edilen fiyat arasındaki farka ilişkin gerekçe hakkında ise idareden bilgi/belge talep edilmiştir. İdarece, 10 farklı il sağlık müdürlüğüne ait doğrudan temin yolu ile temin edilen ihale konusu işe ilişkin sözleşme vs. belgelerin gönderildiği, bahse konu alımların 2023 yılı Nisan-Mayıs aylarına ilişkin olduğu ve birim fiyatların 8,50-10.00 TL arasında olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda, mamografi raporlama hizmetine ilişkin olarak başvuru sahibinin birim fiyat teklifinin 17.500.000/700.000=25,00 TL olduğu görülmüş, teklif bedelinin “… piyasa rayiç bedellerinin çok yukarısında olduğu…ve ülke ekonomisine fazladan yük getireceği düşünüldüğünden kamu kaynaklarının etkin kullanılamayacağı” gerekçesiyle ihalenin idarece iptali işlemine ilişkin takdir yetkisinin kullanımında hukuka aykırılık tespit edilmemiştir. Bununla beraber, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.