TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR HURİYE YILMAZ BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/22158) Karar Tarihi: 18/5/2021 Başvuru Numaras ı : 2018/22158 Karar Tarihi : 18/5/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZYıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Mahmut ALTIN Başvurucu : Huriye YILMAZ Vekili : Av. Muslim YILMAZ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, gerçek kamula ştırma bedelinin ödenmemesi nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR HURİYE YILMAZ BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/22158) Karar Tarihi: 18/5/2021 Başvuru Numaras ı : 2018/22158 Karar Tarihi : 18/5/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZYıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Mahmut ALTIN Başvurucu : Huriye YILMAZ Vekili : Av. Muslim YILMAZ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, gerçek kamula ştırma bedelinin ödenmemesi nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 26/7/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: 7. Başvurucuya ait Ni ğde'nin Merkez ilçesi H ıdırlık köyünde bulunan 49 ada 3 parsel say ılı taşınmaz ın 7.944,98 m² yüz ölçümündeki k ısm ının kamula ştırılmas ına karar verilmiştir. Başvuru Numaras ı : 2018/22158 Karar Tarihi : 18/5/2021 38. Kayseri Karayollar ı 6. Bölge Müdürlü ğü taraf ından 22/9/2011 tarihinde başvurucu aleyhine Ni ğde 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme) aç ılan kamula ştırma bedelinin tespiti ve tescili davas ının 14/6/2012 tarihinde kabulüne karar verilmi ştir. 9. Taraflarca temyiz edilen karar, Yarg ıtay 14. Hukuk Dairesince (Daire) 7/3/2013 tarihinde bozulmu ştur. Başvurucunun karar düzeltme talebi de ayn ı Daire taraf ından 12/9/2013 tarihinde reddedilmi ştir. 10. Mahkemece bozma ilam ına uyularak 18/12/2014 tarihinde verilen davan ın kabulüne dair karar, Dairece 24/3/2016 tarihinde onanm ış; 24/5/2018 tarihinde de kara r düzeltme talebinin reddine karar verilerek karar kesinle ştirilmiştir. 11. Başvurucu 26/7/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden yap ılan araştırmada ba şvurucunun 4/12/2019 tarihinde vefat etti ği anlaşılm ıştır. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 12. Mahkemenin 18/5/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 13. Başvurucu, mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 14. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 49. maddesinin (7) numaral ı fıkras ı şöyledir: "Bireysel ba şvurular ın incelenmesinde, bu Kanun ve İçtüzükte hüküm bulunmayan hâllerde ilgili usul kanunlar ının bireysel ba şvurunun niteli ğine uygun hükümleri uygulan ır." 15. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 84. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı şöyledir: "Bireysel ba şvurular ın incelenmesinde, kararlar ın infaz ında Kanun ve İçtüzükte hüküm bulunmayan hâllerde ilgili usul kanunlar ının bireysel ba şvurunun niteli ğine uygun hükümleri uygulan ır." 16. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun " Dava sıras ında taraflardan birinin ölümü " kenar ba şlıklı 55. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı şöyledir: "Taraflardan birinin ölümü hâlinde, mirasç ılar miras ı kabul veya reddetmemi şse, bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir. Bununla beraber hâkim,gecikmesinde sak ınca bulunan hâllerde, talep üzerine davay ı takip için kayy ım atanmas ın a karar verebilir. " Başvuru Numaras ı : 2018/22158 Karar Tarihi : 18/5/2021 417. Başvurunun incelemesi devam ederken ba şvurucunun 4/12/2019 tarihinde öldüğü nüfus kay ıtlar ından anla şılm ıştır. 18. Anayasa Mahkemesi Asya Oktay ve di ğerleri (B. No: 2014/3549, 22/3/2017, 18-21) karar ında başvurucunun bireysel ba şvurunun yap ıldığı tarihten sonra ölmesi durumunda ba şvurunun incelenmesine devam edilip edilemeyece ğine ilişkin ilkeleri belirlemiştir. An ılan karar ın ilgili k ısm ı şöyledir: "18. Uygulamada hukuk yarg ılamalar ında, taraflardan birinin ölümü halinde dava sonunda verilecek hükmün olumlu veya olumsuz bir şekilde mirasç ılar ın haklar ını etkilemesi nedeniyle davaya mirasç ılar taraf ından devam edilebilece ğinin kabul edildi ği hallerde, mahkemelerce mirasç ılara usulüne uygun olarak tebligat yap ılarak miras ı reddetmeye n mirasç ılar ın mecburi dava arkada şı olarak davada yer almalar ının sağland ığı görülmektedir (Yarg ıtay 21. Hukuk Dairesi E. 2015/20127, K. 2015/21189, 26/11/2015). 19. Asli görevi Anayasa'y ı yorumlamak, böylece Anayasa'da yer alan temel hak ve özgürlüklerin kapsam ve s ınırlar ını belirlemek olan Anayasa Mahkemesinin (Mahkeme ) bireysel ba şvuru yolunda ba şvurucular ın başvuru tarihinden sonra vefat etmeleri hâlinde yukar ıda yer verilen usulü benimseyerek 4721 say ılı Kanun'un an ılan hükümlerindeki tarihleri tespit etme ve buna göre miras ı reddetmeyen mirasç ılar ın başvuruya devam etmelerini sa ğlama yükümlülü ğünü üstlenmesinin, Mahkemenin asli görevini yerine getirmesi önünde engel te şkil edecek ve böylelikle Mahkemeyi temel i şlevinden uzaklaştırabilecek olmas ı nedeniyle bireysel ba şvurunun niteli ğine uygun dü şmediği görülmektedir. 20. İçtüzük'ün 80. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (ç) bendine göre ba şvurunu n incelenmesinin sürdürülmesini hakl ı kılan bir sebebin olmad ığı kanaatine var ılmas ı hâlinde başvurunun dü şmesine karar verilebilir. Bununla birlikte İçtüzük'ün 80. maddesinin (2 ) numaral ı fıkras ı gereği Anayasa'n ın uygulanmas ı, yorumlanmas ı veya temel haklar ın kapsam ının ve s ınırlar ının belirlenmesi ya da insan haklar ına sayg ının gerekli k ıldığı hâllerde ba şvurunun incelenmesine devam edilebilece ği öngörülmü ştür. 21. Yukar ıda yer verilen aç ıklamalar do ğrultusunda Anayasa'n ın uygulanmas ı ve yorumlanmas ı veya temel haklar ın kapsam ının ve s ınırlar ının belirlenmesi ya da insan haklar ına sayg ının gerekli k ıldığı hâller gibi ba şvurunun incelenmesinin sürdürülmesini hakl ı kılan bir sebebin olmad ığı kanaatine var ıldığı durumlarda, ba şvurucular ın vefa t etmesi hâlinde ba şvuruya devam edilmesinin sa ğlanmas ı yönünden öncelikli yükümlülü ğün başvuruya devam etme haklar ı olan şahıslarda bulundu ğu kabul edilmelidir." 19. Anayasa Mahkemesi Asya Oktay ve di ğerleri içtihad ından sonraki dönemde, bireysel ba şvuru devam ederken ba şvurucunun ölmesi durumunda ölüm tarihinden sonra makul bir süre içinde kendili ğinden Anayasa Mahkemesine ba şvurarak ba şvuruya devam etmek istedi ğini bildiren mirasç ılar ın -menfaatlerinin bulunup bulunmad ığını da gözeterek- başvurular ını incelemi ştir (diğerleri aras ından bkz. Ayten Ye ğenoğlu, B. No: 2015/1685, 23/5/2018 [ölümden yakla şık üç ay sonra]; Fatma Ülker Akkaya, B. No: 2014/18979, 22/2/2018 [ölümden iki ay sonra]). Mirasç ılar ın başvuruyu devam ettirme yönündeki iradelerini Anayasa Mahkemesine bildirmedi ği hâllerde ise dü şme karar ı verilmektedir ( Ali Sedat Yücelik ve di ğerleri, B. No: 2015/2574, 9/5/2018, 22-25; Abbas Çelik ve di ğerleri, B. No: 2014/749, 7/3/2018, 26-29; Haşim Özpolat, B. No: 2014/3140, 21/9/2017, 19; Şükran Çopuraslan, B. No: 2014/4695, 14/9/2017, 22). Başvuru Numaras ı : 2018/22158 Karar Tarihi : 18/5/2021 520. Anayasa Mahkemesi T.G. (B. No: 2017/21163, 9/1/2019, 17-20) karar ında bireysel ba şvuru yap ıldıktan sonra ölen ba şvurucular ın mirasç ılar ının başvuruyu devam ettirme yönündeki taleplerini Anayasa Mahkemesine iletebilecekleri makul sürenin -hakl ı mazeretler sakl ı kalmak kayd ıyla- ölüm tarihinden itibaren dört ay olarak tespit etmi ştir. 21. Somut olayda bireysel ba şvuru tarihinden sonra ba şvuru devam ederken 4/12/2019 tarihinde ba şvurucunun ya şam ını yitirdiği anlaşılm ıştır. Ancak ba şvurucunun mirasç ılar ı ölüm tarihinden itibaren dört ay içinde ba şvuruya devam etmek istediklerine ilişkin taleplerini Anayasa Mahkemesine iletmemi ştir. Öte yandan ba şvurunun incelenmesine devam etmeyi gerekli k ılan ve İçtüzük'ün 80. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında öngörülen nedenlerden birinin de bulunmad ığı değerlendirilmi ştir. 22. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun düşmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Başvurunun başvurucunun ölümü nedeniyle DÜ ŞMESİNE, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 18/5/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM M. Emin KUZ Üye Üye Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI