başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir başvuruculardan ali uyandıran doğumlu olup ili kadıköy ilçesinde refik tıknaz doğumlu olup bursa ili nilüfer ilçesinde nail uyandıran doğumlu olup ili şişli ilçesinde ahmet uyandıran doğumlu olup bursa ili kestel ilçesinde ekrem fatma muammer ve nergiz sırasıyla ve doğumlu olup bursa ili osmangazi ilçesinde ikamet etmektedir başvuruculardan refik tıknaz taşınmazın hisseli maliki olan fatma uyandırın ali uyandıran n
başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir başvuruculardan ali uyandıran doğumlu olup ili kadıköy ilçesinde refik tıknaz doğumlu olup bursa ili nilüfer ilçesinde nail uyandıran doğumlu olup ili şişli ilçesinde ahmet uyandıran doğumlu olup bursa ili kestel ilçesinde ekrem fatma muammer ve nergiz sırasıyla ve doğumlu olup bursa ili osmangazi ilçesinde ikamet etmektedir başvuruculardan refik tıknaz taşınmazın hisseli maliki olan fatma uyandırın ali uyandıran nail uyandıran ve ahmet uyandıran taşınmazın hisseli maliki olan hasan uyandıranın ekrem fatma muammer ve nergiz ise taşınmazın hisseli maliki olan rukiye mirasçılarıdır a uyuşmazlığın arka planı başvurucuların murisleri adına kayıtlı bulunan ve ili bağcılar ilçesi mahmutbey köyünde kain pafta parsel sayılı büyüklüğündeki taşınmaz tarihinde kaldırılan arsa ofisi genel müdürlüğü arsa ofisi tarafından kamulaştırılmıştır tarihli ve sayılı arsa ofisi kanunu ile kurulan arsa ofisi tarihli ve sayılı kanunla sayılı kanunda yapılan değişikliklerle lağvedilmiş ve arsa ofisine verilen görevler toplu konut başkanlığına devredilmiştir kamulaştırmaya ilişkin işlemler murislerinin adreslerinde bulunamaması nedeniyle kendilerine tebliğ edilememiştir kamulaştırma bedeli malikler adına açılan banka hesabında bloke edilmiştir bakırköy sulh hukuk mahkemesinin tarihli kararıyla barosu avukatlarından ac taşınmazın ileride belli olacak malik veya maliklerinin haklarını korumak ve idareye karşı muhatap olup gerekli işlemleri yapmak ve gerektiğinde ferağ vermek amacıyla kayyım olarak atanmıştır kamulaştırma evrakları tarihinde kayyıma tebliğ edilmiştir kayyım tarafından bakırköy asliye hukuk mahkemesinde kamulaştırma bedelinin artırılması davası açılmış ve dava sonucunda tarihinde verilen kararla kamulaştırma bedeli artırılmıştır anılan karar temyiz ve karar düzeltme aşamalarından geçerek kesinleşmiştir kayyımlıktan affını istemesi nedeniyle bakırköy sulh hukuk mahkemesinin tarihli kararıyla defterdarı kayyım olarak atanmıştır arsa ofisi tarafından tarihinde bakırköy asliye hukuk mahkemesinde tarihli ve sayılı kamulaştırma kanununun maddesi uyarınca hükmen tescil davası açılmıştır dava sonucunda tarihli kararla taşınmazın idare adına tesciline hükmedilmiştir taşınmaz tarihinde idare adına tescil edilmiştir taşınmaz bakırköy sulh hukuk mahkemesinde açılan izaleişüyu davasında verilen satış kararı tarihinde şk ve satılmıştır ayrıca söz konusu taşınmaz üzerinden enerji nakil hattı geçirilmiştir b başvurucular tarafından açılan tazminat davası başvurucular taşınmazın kamulaştırıldığını yılında öğrendiklerini öne sürerek ve tarihlerinde bakırköy asliye hukuk mahkemesinde başvuru numarası karar tarihi mahkeme kamulaştırmasız el atma nedeniyle ve türkiye elektrik anonim şirketi aleyhine tazminat davası açmışlardır dava dilekçesinde taşınmaz bedelinin yanında taşınmazın üzerinden enerji nakil hattı geçirilmesi nedeniyle de ayrıca tazminat ödenmesi talebinde bulunulmuştur mahkemece tarihinde davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir kararın gerekçesinde kayyım tarafından bakırköy asliye hukuk mahkemesinde açılan kamulaştırma bedelinin artırılması davası sonucu tarihinde verilen karara atıfta bulunularak söz konusu kararın kesin hüküm teşkil etmesi nedeniyle aynı konuda açılan davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiği belirtilmiştir kararın temyizi üzerine yargıtay hukuk dairesinin daire tarihli kararıyla mahkeme kararı farklı bir gerekçeyle onanmıştır daire tarihli ve sayılı kanunla sayılı kanuna eklenen geçici maddeye dayanmıştır gerekçede anılan geçici madde gereğince sayılı kanunun maddesi uyarınca hükmen tescil kararı verilen kamulaştırmalarda tebligat ve diğer kamulaştırma işlemleri sebebiyle hiçbir hak ve alacak talebinde bulunulamayacağının kamulaştırmaya veya bedeline karşı dava açılamayacağının açılmış olan davaların da bu esaslara göre karara bağlanacağının hükme bağlandığı vurgulanmıştır somut olayda bakırköy asliye hukuk mahkemesinin tarihli kararıyla sayılı kanunun maddesi uyarınca idare lehine tescil kararı verildiğini belirten daire mahkeme kararının bu gerekçeyle onanması gerektiği sonucuna ulaşmıştır nihai karar tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur anayasa mahkemesinin tarihli ve sayılı kararı ile sayılı kanunun geçici maddesi iptal edilmiştir iv hukuk a ulusal hukuk sayılı kanunun mülga maddesinin ilgili bölümü şöyledir kamulaştırma işlemine ilişkin yürütmenin durdurulması kararı verilmedikçe veya kamulaştırma maddenin son fıkrası uyarınca yapılmış ise davaların sonucu beklenmeksizin kamulaştırılması yapılan taşınmaz mala hemen idarece zorunluluk görüldüğü hallerde taşınmaz malın takdir olunan kıymeti milli bankalardan birisine yatırılarak makbuzu ilgili belge örnekleri ile birlikte mahkemeye verilip taşınmaz malın durumunun tespiti istenir mahkeme sekiz gün içinde taşınmaz malın sahibini davet ile beş gün zarfında taşınmaz malın inci maddede yazılı olduğu şekilde kıymet takdirine esas olabilecek bütün niteliklerini tespit ettirerek o taşınmaz malın idare adına tescil edilmesine karar verir ve bu kararı tapu dairesine bildirir bu işlem mahkemenin davetine uymayanların gıyabında yapılır kamulaştırılması yapılan taşınmaz malın mülkiyeti veya payı çekişmeli bulunduğu hallerde dahi bu madde hükmü uygulanır bu kanunun üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen hallerde yapılacak kamulaştırmalarda yatırılacak miktar ödenek ilk taksit bedelidir sayılı kanunun maddesiyle sayılı kanuna eklenen ve anayasa mahkemesinin tarihli ve sayılı kararı ile iptal edilen geçici madde şöyledir mülga tarihli ve sayılı kanununun ve nci maddeleri ile sayılı kanunun mülga ve nci maddeleri uyarınca mahkemelerce idare adına tescil kararı verilen kamulaştırmalarda tebligatlar ve diğer kamulaştırma işlemleri tamamlanmış sayılır bu kamulaştırma işlemleri sebebiyle hiçbir hak ve alacak talebinde başvuru numarası karar tarihi bulunulamaz kamulaştırmaya veya bedeline karşı itiraz davaları açılamaz açılmış ve devam eden davalar bu madde hükmü uygulanarak sonuçlandırılır anayasa mahkemesinin tarihli ve sayılı kararının sayılı kanunun geçici maddesinin ilgili bölümünün iptaline ilişkin bölümü şöyledir anlam ve kapsam gerek mülga sayılı kanuna gerekse sayılı kanunun sayılı kanunla yapılan değişikliklerden önceki haline göre kamulaştırılan taşınmazın mülkiyetinin idareye geçtiği tarih kamulaştırmanın idari safhasının tamamlandığı gündür kamulaştırmanın idari safhasının tamamlanması kamulaştırma kararının kesinleşmesiyle gerçekleşmektedir kamulaştırma kararının kesinleşmesi de işlemin davacıya tebliğinden itibaren otuz gün içinde idari yargıda dava açılmaması veya dava açılmış ise dava sonucu verilen davanın reddine ilişkin kararın kesinleşmesiyle sağlanmaktadır sayılı kanunun mülga maddesi ile mülga sayılı kanunun maddesi kamulaştırma işlemine karşı dava açıldığı hallerde zorunluluk bulunması kaydıyla idareye karardan önce taşınmaza el koyma olanağı sağlamaktadır buna göre kamulaştırılan taşınmaz mala hemen el konulmasına idarece zorunluluk görüldüğü hallerde kamulaştırma işlemine karşı açılan davada mahkeme kararının sonucu beklenmeksizin taşınmazın idare adına tesciline karar verilmesi mahkemeden istenebilmektedir bu amaçla kamulaştırmaya konu olan taşınmazın mahkemece idare adına tescil edilebilmesi için kamulaştırma işleminin davalı mal sahibine tebliğ edilmesi ve taşınmaz mala kıymet takdir komisyonunca takdir edilen bedelin tamamının malik adına bankaya yatırılması gerekmektedir yine gerek mülga sayılı kanunun maddesi gerekse sayılı kanunun mülga maddesiyle kamulaştırma işleminin idari safhasının tamamlanmasından sonra malik ferağ verilmemesi durumunda idarenin mahkemeye başvurarak tescil davası açma olanağı getirilmiştir mahkeme iki derhal davet etmekte ve tarafla gelmese dahi gıyaplarında belgeleri incelemek suretiyle idare adına tescile karar vermektedir maddelere göre taşınmazın idare adına tescil edilebilmesi kamulaştırma işleminin usulüne uygun olarak tebliğ edilerek kesinleştirilmiş olması vı kamulaştırma bedelinin mal sahibi adına bankaya yatırılmış bulunması gerekmektedir yargıtay usulüne uygun olarak tebliğ edilmemiş kamulaştırma işlemlerinde mülkiyetinin idareye geçmediğini bu durumda idarece taşınmaza el konulsa ve sayılı kanun un mülga ve maddeleri ile mülga sayılı kanun un ve uyarınca mahkeme kararıyla idare adına tescil edilse dahi bunun kamulaştırmasız el atma hükmünde olduğunu kabul etmekte ve kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan tazminat davalarını süre sınırı olmaksızın incelemektedir uygulamada idarelerin tebligata ve kamulaştırma bedelinin bankaya yatırıldığına arşiv belgelerini imha etmiş olmaları nedeniyle ispat sorunlarıyla karşılaşılabilmekte ve bu durum ikinci kez kamulaştırma bedeli ödenmesine yol açabilmektedir kanun koyucu mülga sayılı kanunun ve maddeleri ile sayılı kanun un mülga ve maddeleri uyarınca mahkemelerce idare adına tescil kararı verilen kamulaştırmalarda kamulaştırma bedelinin peşin olarak hak sahiplerine veya hak sahipleri adına bankaya bloke edildiği hususunu dikkate alarak idarelerin ispat yükünden kaynaklanan sorunlar nedeniyle ikinci kez kamulaştırma bedeli ödemelerini engellemek amacıyla dava konusu kuralda yer alan düzenlemeyi ihdas etmiştir bu amaçla mülga sayılı kanunun ve maddeleri ile sayılı kanunun mülga ve maddeleri uyarınca mahkemelerce idare adına tescil kararı verilen kamulaştırmalarda tebligatlar ve diğer kamulaştırma işlemlerinin tamamlanmış sayılması öngörülmüş bu kamulaştırma işlemleri sebebiyle hiçbir hak ve alacak talebinde bulunulamayacağı kamulaştırmaya veya bedeline karşı itiraz davaları açılamayacağı belirtilmiş açılmış ve devam eden davaların bu madde hükmü uygulanarak sonuçlandırılacağı ifade edilmiştir başvuru numarası karar tarihi aykırılık sorunu tebligat yetkili makamlarca birtakım hukuki işlemlerin bu işlemin hukuki sonuçlarından etkilenmeleri amaçlanan kişilere kanuna uygun şekilde bildirimi ve bu bildirimin usulüne uygun olarak yapıldığının belgelendirilmesi işlemidir usulüne uygun işlemlerin kendilerine bağlanan hukuki sonuçları doğurabilmesi için muhatabına bildirilmesi gerekir usulüne uygun olarak yapılan tebligat anayasa da güvence altına alınmış olan iddia ve savunma hakkının tam olarak kullanılabilmesinin ve bireylere tanınan hak arama hürriyetinin önemli güvencelerinden biridir sayılı kanun dan önceki kamulaştırma mevzuatına göre tebligatın yapılıp yapılmaması dava açma süreleri ve dolayısıyla adalete erişim hakkının kullanılabilmesi için hayati bir öneme sahiptir kural olarak kamulaştırma işlemi usulüne uygun tebliğ edilmeden dava açmak için zorunlu olan otuz günlük hak düşürücü sürenin malik açısından işlemeye başlaması mümkün değildir dava konusu maddenin birinci cümlesinde mülga sayılı kanunun ve maddeleri ile sayılı kanunun mülga ve maddeleri uyarınca mahkemelerce idare adına tescil kararı verilen kamulaştırmalarda geçmişte usulüne aykırı olarak yapılmış olan tebligatlar geçerli sayılarak kamulaştırma işlemleri tamamlanmış kabul edilmektedir usulsüz olarak gerçekleştirilen kamulaştırma tebligatları geçerli kabul edilerek kamulaştırma işlemlerinin tamamlanmış sayılmasının kamulaştırma işlemine ve bedele karşı açılacak davalar için öngörülen otuz günlük hak düşürücü sürenin sonucunu doğuracağı açıktır yargıtayın yerleşik içtihadı geçersiz tebligata istinaden idare adına yapılan tescillerin yolsuz ve bu durumda idarenin taşınmaza el koymasının da fiili el atma hükmünde olduğu yönünde olup bu içtihat uyarınca malikin kamulaştırmasız el atma nedeniyle herhangi bir süre sınırlamasına tabi olmaksızın tazminat davası açması mümkündür maddenin ikinci cümlesinde bu kamulaştırma işlemleri sebebiyle hiçbir hak ve alacak talebinde bulunulamayacağı kamulaştırmaya veya bedeline karşı itiraz davaları açılamayacağı açıkça belirtilmek suretiyle birinci cümleyle oluşturulan hukuki durum teyit edilmenin yanında kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılabilecek tazminat davalarının da önü kapatılmıştır ayrıca ikinci cümlenin devamında açılmış ve devam eden davaların bu madde hükmü uygulanarak sonuçlandırılacağı belirtilerek geçici madde hükmünün maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış ve derdest olan davalara da uygulanması sağlanmıştır kuralın önceki bölümleriyle kamulaştırma işlemine karşı iptal davası için de bedel artırımı veya tazminat davası açılamayacağı öngörüldüğünden bu bölümün kanunun yürürlüğe girdiği tarihte açılmış olan davalarda da uygulanması bu davaların esasının incelenmeksizin usulden reddedilmesi sonucunu doğurmaktadır kuralın gerekçesinde sayılı kanunun ve maddeleri ile sayılı kanun un mülga ve maddeleri uyarınca mahkemelerce idare adına tescil kararı verilen kamulaştırmalarda kamulaştırma bedelinin peşin olarak hak sahiplerine veya hak sahipleri adına bankaya bloke edildiği belirtilmiştir sözü edilen kurallar uyarınca yapılan kamulaştırma işlemlerinde kıymet takdir komisyonunca takdir edilen kamulaştırma bedeli malik adına bankaya bloke edilmiş olsa da bazı durumlarda malike yapılan tebligatın usulsüz olması gibi malikten kaynaklanmayan ve malike kusur izafe edilmesi de mümkün olmayan sebeplerle malikin kamulaştırma işlemlerinden ve kamulaştırma bedelinin bankaya yatırıldığından haberdar olamaması mümkündür bu durumda geçmişte malikten kaynaklanmayan sebeplerle usulsüz yapılan tebligatlar geçerli kabul edilerek kamulaştırma işlemlerinin tamamlanmış sayılması suretiyle malikin mülkiyet hakkından kaynaklanan davaları açma imkanının ortadan kaldırılması ve açılan davaların da esası incelenmeksizin usulden reddedilmesinin başvuru numarası karar tarihi öngörülmesi hak arama özgürlüğüyle bağdaşmadığı gibi hukuk güvenliği ilkesini ve malikin mülkiyet hakkını zedelemektedir açıklanan nedenlerle dava konusu kural anayasanın ve maddelerin gerekir b uluslararası hukuk avrupa hakları sözleşmesinin sözleşme maddesinin birinci fıkrasının ilgili bölümü şöyledir herkes medeni hak ve yükümlülükleri hakkında karar verilmesi için kanun tarafından kurulmuş bağımsız ve tarafsız bir yargı makul bir süre içinde adil ve kamuya açık bir şekilde yargılanma hakkına sahiptir avrupa hakları mahkemesi sözleşmenin maddesinin fıkrasının açık bir biçimde mahkeme veya yargı erişim hakkından söz etmese de maddede kullanılan terimler bir bütün olarak birlikte dikkate alındığında anılan fıkranın mahkemeye erişim hakkını da garanti altına aldığı sonucuna ulaşıldığını belirtmiştir krallık b no göre mahkemeye erişim hakkı sözleşmenin maddesinin fıkrasına içkindir bu çıkarsama sözleşmeci devletlere yeni yükümlülük yükleyen genişletici bir yorum olmayıp maddenin fıkrasının birinci cümlesinin lafzının sözleşmenin amaç ve hedefleri ile hukukun genel prensiplerinin gözetilerek birlikte okunmasına dayanmaktadır sonuç olarak sözlemenin maddesinin fıkrası herkesin medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili iddialarını mahkeme önüne getirme hakkına sahip olmasını kapsamaktadır krallık adil yargılanmanın bir unsurunu teşkil eden mahkemeye erişim hakkının mutlak olmadığını doğası gereği devletin düzenleme yapmasını gerektiren bu hakkın belli ölçüde sınırlanabileceğini kabul etmektedir ancak bu sınırlamaların kişinin mahkemeye erişimini hakkın özünü zedeleyecek şekilde ve genişlikte kısıtlamaması ve zayıflatmaması gerektiğini ifade etmektedir göre meşru bir amaç taşımayan ya da uygulanan araç ile ulaşılmak istenen amaç arasında makul bir orantılılık ilişkisi taşımayan sınırlamalar sözleşmenin maddesinin fıkrasıyla uyumlu olmaz sefer yılmaz ve meryem b no b no march b no dava hakkını süre sınırına bağlayan iç hukuk hükümlerinin yorumlanmasının öncelikli olarak kamu otoritelerinin ve özellikle mahkemelerin görevi olduğunu belirtmekte rolünün bu yorumun etkilerinin sözleşmeyle uyumlu olup olmadığının tespitiyle sınırlı olduğunu ifade etmektedir süre sınırı getiren kuralların uygun adalet yönetiminin güvence altına alınması amacına dayandığına işaret eden bu kuralların veya bunların uygulanmasının ilgililerin ulaşılabilir başvuru yollarına müracaatlarını engelleyecek mahiyette olmaması gerektiğini değerlendirmektedir bu bağlamda her bir olayın somut başvuru yolunun özellikleri ışığında ve sözleşmenin maddesinin birinci fıkrasının amaç ve hedefleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizmektedir bu ilkeler uyarınca mahkemelerin dava açılabilmesi için öngörülen yasal yükümlülükleri uygularken hem yargılama adaletinin zayıflamasına yol açacak düzeyde aşırı şekilcilikten hem de kanunlarda öngörülen usule ilişkin gereklilikleri abes hale getirecek seviyede aşırı esneklikten kaçınması gerektiğini belirtmektedir kuralların belirliliği ve uygun adalet yönetimini sağlama amacına hizmet etme işlevlerini yitirmesi halinde ve ilgililerin davalarının esasının yetkili mahkeme tarafından karara bağlanmasını önleyecek birtakım bariyer oluşturma fonksiyonu görmeleri durumunda mahkemeye erişim hakkının zedeleneceğini ifade etmektedir başvuru numarası karar tarihi v