TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR iSMAiL TORLAR VE DiGERLERi BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/7671) Karar Tarihi: 11/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7671 : 11/12/2018 Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucular Vekili Vekili Vekili iKiNCi BOLUM KARAR : Engin YILDIRIM : Celal Mtimtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULEC:: : OmerMENCiK : 1.ismail TORLAR : Av. DenizATMACA 2.Ahmet OZDiL : Av. DenizATMACA 3 .Ramazan Orkun AL TINISIK : Av. Fatih SAHiNLER I. BASVURU
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR iSMAiL TORLAR VE DiGERLERi BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/7671) Karar Tarihi: 11/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7671 : 11/12/2018 Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucular Vekili Vekili Vekili iKiNCi BOLUM KARAR : Engin YILDIRIM : Celal Mtimtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULEC:: : OmerMENCiK : 1.ismail TORLAR : Av. DenizATMACA 2.Ahmet OZDiL : Av. DenizATMACA 3 .Ramazan Orkun AL TINISIK : Av. Fatih SAHiNLER I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, tahliye karannm uygulanmamas1 nedeniyle ki i htirriyeti ve gtivenligi hakkmm ihlal edildigi iddialanna ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vurular 8/5/2015 tarihinde yapilm1 tir. 3. Ba vurular, ba vuru formlan ve eklerinin idari yonden yap1lan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur . 4. Komisyonca ba vurulann kabul edilebilirlik incelemesinin Boltim tarafmdan yapilmasma karar verilmi tir . 5. Ba vuru Ramazan Orkun Altm1 1k ve Ahmet Ozdil yontinden ba vuru belgelerinin bir omegi bilgi i9in Adalet Bakanhgma (Bakanhk) gonderilmi tir. Bakanhk, gorii bildirmi tir. 6. Ba vurucular Ramazan Orkun Altm1 1k ve Ahmet Ozdil, Bakanhgm gorii tine kar 1 beyanlanm Anayasa Mahkemesine sunmu tur. 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7671 : 11/12/2018 7. Yapilan incelemede 2015/7681 ve 2015/7682 numarah ba vurulann konu bak1mmdan aym nitelikte olmas1 nedeniyle 2015/7671 numarah ba vuru ile birle tirilmesine ve incelemenin bu dosya tizerinden yap1lmasma karar verilmi tir. III. OLAY VE OLGULAR 8. Ba vuru formlan ve eklerinde ifade edildigi ekliyle ve Ulusal Yarg1 Ag1 Bili im Sistemi (UY AP) arac1hg1yla eri ilen bilgi ve belgeler 9en;evesinde ilgili olaylar ozetle oyledir: A. Tutuklamaya ili kin Siire 9. Kamuoyunda 17-25 Aralzk soru turmalan olarak bilinen soru turmalar esnasmda (amlan soru turmalara ili kin bilgiler i9in bkz. Aydzn Yavuz ve digerleri [GK], B. No: 2016/22169, 20/6/2017, 30) istanbul ve Edime Emniyet Mtidtirltikleri istihbarat Sube Mtidtirltigti btinyesinde yap1lan -onleme ama9h- ileti ime mtidahale i lemlerinin usulstiz oldugu iddiasma ili kin olarak ba vuruculann da aralannda oldugu 90k say1da kolluk gorevlisi hakkmda istanbul Cumhuriyet Ba savc1hgmca (Ba savc1hk) ceza soru turmas1 ba latilm1 tu. 10. Ba vurucular , amlan soru turma kapsammda gozaltma almm1 lard1r. Ba savc1hk 25/7/2014 tarihinde ba vurucular ismail Torlar ve Ramazan Orkun Altm1 1k'1 tutuklanmalan istemiyle istanbul 1. Sulh Ceza Hakimligine sevk etmi tir. istanbul 1. Sulh Ceza Hakimligi 25/7/2014 tarihinde ba vurucular ismail Torlar ve Ramazan Orkun Altm1 1k'm resmi belgede sahtecilik ve ki ilerin arasmdaki konu malann dinlenmesi ve kayda almmas1 su9lanndan tutuklanmalanna karar vermi tir. Ba vurucu Ahmet Ozdil yontinden ise Ba savc1hk 14/11/2014 tarihinde tutuklanmas1 istemiyle ba vurucuyu istanbul 4. Sulh Ceza Hakimligine sevk etmi tir. istanbul 4. Sulh Ceza Hakimligi bu ba vurucu yontinden tutuklama talebinin reddine karar vermi tir. Talebin reddi tizerine Ba savc1hk itirazda bulunmu , itiraz1 degerlendiren istanbul 5. Sulh Ceza Hakimligince itirazm kabulti ile ba vurucu Ahmet Ozdil hakkmda tutuklamaya yonelik yakalama emri 91kanlmasma karar verilmi tir. Y akalama karan tizerine hakim ontine tekrar 91kanlan ba vurucu Ahmet Ozdil, istanbul 3. Sulh Ceza Hakimliginin 25/11/2014 tarihli karan ile resmi belgede sahtecilik su9undan tutuklanm1 tu. B. Serbest Birakdmamaya ili kin Siire 11. Ba vuruculann da aralannda oldugu tiphelilerin mtidafileri tarafmdan istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesine -nobet ;i asliye ceza mahkemesi oldugu-20/4/2015 tarihinde istanbul 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. (btittin) sulh ceza hakimlerinin reddi ile tahliye taleplerini i9erir dilek9eler verilmi tir. 12. istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi tarafmdan 21/4/2015 tarihinde, istanbul Sulh Ceza Hakimliklerinin ttimtine yaz1 yaz1larak -dilek9elerde ileri stirtilen- hakimin reddi sebepleri konusunda yaz1h olarak gorti bildirmeleri istenmi tir. 13. istanbul 4. Sulh Ceza Hakimligi , istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesinin gorti bildirme istemine cevap vermemi ; diger sulh ceza hakimlikleri ise gorti bildirilmesi istemine 22/4/2015 tarihinde cevap vermi tir. Hakimliklerin cevap yazilannda ozetle sulh ceza hakimlerinin reddi taleplerini inceleme, bu konuda karar verme yetki ve gorevinin yine 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7671 : 11/12/2018 sulh ceza hakimliklerine ait oldugu, hakimin reddi mtiessesesinin kovu turma a amasma ait bir i lem oldugu, hakimin reddi sebepleri mevcut olsa dahi bu talebin oncelikle ilgili mahkeme veya hakimlige yap1lmas1 gerektigi ve sulh ceza hakimlerinin tamammm bu ekilde reddedilmesinin mtimktin olmad1g1 ifade edilmi tir. 14. Ote yandan istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi tarafmdan 21/4/2015 tarihinde, Ba savc1hga yaz1 yaz1larak tahliye talepleri hakkmdaki gorti leriyle birlikte ilgili soru turma dosyalannm gonderilmesi istenmi tir. Ba savc1hk, asliye ceza mahkemelerinin tahliye talepleriyle ilgili olarak karar verme yetkisinin bulunmad1gm1 belirterek gorti bildirmemi ve soru turma dosyalanm gondermemi tir . 15. istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi "mahkemece hdkimin reddi talepleri ile ilgili yapzlan degerlendirmenin dosyamn esasz ile ilgili bir degerlendirme olmadzgz, !jiiphelilerin tamammm tutuklu bulundugu, dolayzszyla i!jin acele i:jlerden oldugu, dolayzszyla soru:jturma dosyalan ve reddi hdkim talepleri konusunda goru:jlerin istenilmesine ragmen gonderilmemesinin reddi hdkim talepleri konusunda incelemeye ve bir karar vermeye hukuken engel te:jkil etmedigi" gerek9esiyle incelemesini ":jupheliler mudafilerinin dilekr;eleri, yazzlz ve CD ortammdaki dilekr;e ekleri, ilgili savczlzklardan ve Sulh Ceza Hdkimliklerinden gelen yazz cevaplan ve goru:jleri" tizerinden ger9ekle tirmi tir. Mahkeme 24/4/2015 tarihinde istanbul 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. (btittin) sulh ceza hakimlerinin reddi taleplerinin kabultine, tiphelilerin tahliye talepleri konusunda karar verilmek tizere 24/4/2015 tarihinde nobet9i olan istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi Hakimi M.B.nin gorevlendirilmesine karar vermi tir. 16. Ba savc1hk tarafmdan talepte bulunulmas1 tizerine istanbul 10. Sulh Ceza Hakimligi 25/4/2015 tarihinde, istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesinin hakimlerin reddi isteminin kabultine ve gorevlendirmeye ili kin kararlannm yok htikmtinde oldugunun tespitine karar vermi tir. 17. istanbul 10. Sulh Ceza Hakimligi, aym tarihte istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesine bir yaz1 yazarak tahliye taleplerine bakma gorev ve yetkisinin kendilerinde bulundugunu belirtmi ve ilgili taleplerin gonderilmesini istemi tir. 18. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi, Ba savc1hk9a soru turma dosyalannm gonderilmemesi ve tahliye talepleri konusunda gorii bildirilmemesi tizerine tutuklulugun devamz yonunde mutalaada bulunuldugunu degerlendirerek tahliye talepleri konusundaki incelemesini "i!jin tahliye yonunden degerlendirilmesinde bir sakmca olmadzgz" gerek9esiyle tipheli mtidafilerinin sundugu baz1 belge ve CD'ler tizerinden ger9ekle tirmi tir. Mahkeme 25/4/2015 tarihinde ba vuruculann da aralannda oldugu tum tiphelilerin tahliyesine karar vermi tir. 19. Diger taraftan Ba savc1hk tarafmdan talepte bulunulmas1 tizerine istanbul 10. Sulh Ceza Hakimligi 25/4/2015 tarihinde, istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesinin tahliyeye ili kin kararlannm yok htikmtinde oldugunun tespitine ve tiphelilerin tutukluluk hallerinin devamma karar vermi tir. Kararda "jstanbul Adliyesindeki tum Sulh Ceza Hdkimliklerinin reddine ve tutuklu :jilphelilerin tahliye istemine ili:jkin taleplerin Asliye Ceza Mahkemesi veya Agzr Ceza Mahkemelerince degerlendirilmesinin ve bu degerlendirmeler neticesinde tahliye talebinin reddi veya kabulu yonunde bir karar verilmesi halinde verilen bu kararlann hukuken yasal mevzuatlmzza gore mumkun olmadzgz, verilen bu kararlann da hukuken ger;ersiz, uygulanabilirligi olmayan ve mutlak butlan ile batzl olan veya diger bir anlatzmla yak hukmunde sayzlan kararlar niteliginde oldugu" ifade edilmi tir. 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7671 : 11/12/2018 20. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi 26/4/2015 tarihinde tahliye mlizekkerelerini Ba savc1hga gondermi tir. Ba savc1hk9a istanbul 10. Sulh Ceza Hakimliginin 25/4/2015 tarihli karanna atlf yapilarak tipheliler hakkmda dtizenlenen tahliye mtizekkereleri istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesine iade edilmWir. 21. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi 27/4/2015 tarihinde tiphelilerin tahliyesine ili kin mtizekkereleri yeniden Ba savc1hga gondermi , Ba savc1hk bunlan yeniden istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesine iade etmi tir. 22. Tahliye mtizekkerelerinin ikinci kez iade edilmesi tizerine istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi 27/4/2015 tarihinde, tahliye mtizekkerelerinin yeniden Ba savc1hga gonderilmesine dair bir karar vermi tir. 23. bte yandan istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi 27/4/2015 tarihinde, istanbul 10. Sulh Ceza Hakimliginin 25/4/2015 tarihli kararlannm yok htikmtinde oldugunun tespitine karar vermi tir. 24. istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi 29/4/2015 tarihinde; onceki kararlarda gorevsiz olunmasma ragmen dilek9elerin degerlendirilerek soru turma a amasmda olan i lerle ilgili hakimin reddi taleplerinin kabultine karar verildigini, hukuki yamlg1ya dti tilerek verilmi olan bu kararlann usul ve yasaya aykm oldugunu, mahkemenin gorevine girmeyen bir hususta karar verildigini belirterek onceki kararlannm yok htikmtinde sayilmasma karar vermi tir. 25. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi de 28/4/2015 tarihinde "... hazzrlzk soru turmalarmda hdkim tarafindan verilmesi gerekli kararlan almak, i leri yapmak, bunlara kar l yapzlan itirazlan incelemek yetkisinin munhaszran Sulh Ceza Hdkimligine ait oldugu, Asliye Ceza Mahkemelerinin soru turma a amasmdaki i ler ile ilgili olarak tutuklama ve tahliye karan verme yetkilerinin olmad1g1, Mahkememizce verilen 25/04/2015 tarihli .. . karar ile mahkememizce verilen tahliye karan[ mn] mahkememizin gorevsiz bulunmasz nedeniyle yak hukmunde say1lmas1 gerektigi ... " gerek9esiyle tahliyeye ili kin kararlannm yok htikmtinde sayilmasma karar vermi tir. 26. Ba vurucular, nihai karan 26/4/2015 tarihinde ogrendiklerini bildirmi lerdir. 27. Ba vurucular 8/5/2015 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu lardu. C. Sonraki Siirec; 28. Ba savc1hk9a ba vuruculann da aralannda oldugu tiphelilerin Ttirkiye Cumhuriyeti Htikumetini ortadan kald1rmaya veya gorevini yapmasm1 engellemeye te ebbtis etme, silahh teror orgtitti kurma veya yonetme, silahh teror orgtittine tiye olma, devletin gizli kalmas1 gereken bilgilerini siyasal veya askeri casusluk amac1yla temin etme, gorevi kottiye kullanma, iftira, resmi belgede sahtecilik, haberle menin gizliligini ihlal etme, ki iler arasmdaki aleni olmayan konu malan kaydetme, hukuka aykm olarak ki isel verileri kaydetme, ozel hayatm gizliligini ihlal etme su9lanm i lediklerinden bahisle cezalandmlmalan istemiyle aym yer Agu Ceza Mahkemesinde kamu davas1 a91lm1 tlr. 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7671 : 11/12/2018 29. istanbul 13. Agir Ceza Mahkemesinin E.2015/3 71 say1h dosyas1 uzerinden kovu turma a amas1 ba lam1 tir. 30. Dava, bireysel ba vurunun incelendigi tarih itibanyla ilk derece mahkemesinde derdesttir. D. ilgili Siirec; 31. Ba vuruculann da aralannda bulundugu uphelilerin istanbul sulh ceza hakimlerinin tumunun reddi taleplerini kabul eden istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi Hakimi M.O. ile bu ki ilerin tumunun tahliye taleplerini kabul eden istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi Hakimi M.B. hakkmda disiplin ve ceza soru turmas1 ba latilm1 tir. Bu kapsamda amlan hakimler 27/4/2015 tarihinde gorevden el 9ektirilmi ler -sonrasmda meslekten de 91kanlm1 lar- 30/4/2015 ve 1/5/2015 tarihlerinde tutuklanm1 lardir. 32. Hakimler M.6. ve M.B. hakkmda kamu davas1 a91lm1 ; Yarg1tay 16. Ceza Dairesi 24/4/2017 tarihinde, ad1 ge9en ki ilerin soz konusu kararlan -uyesi olduklan FETO/PDY liderinin ve yoneticilerinin talimatiyla verdiklerini belirterek silahh teror orgutu uyesi olma su9undan 9 yil hapis ve gorevi kotuye kullanma su9undan 1 yil hapis cezalanyla cezalandmlmalanna karar vermi tir. Dairenin gorevi kotuye kullanma su9u yonunden yaptig1 degerlendirmelerin ilgili k1s1mlan oyledir: "... Tiirk Ceza Muhakemesi Hukuku yoniinden, gerek miilga 1402 sayzlz CMUK'un 21 vd.maddelerinde gerekse mer'i 5271 sayzlz CMK'nzn 22 ve devamz maddelerinde yer a/an diizenlemeler subjektif tarafszzlzkla ilgili olup hakimin reddi hakkzna ili$kindir.Bu nedenh: $iipheli/sanzk,mii$teki/katzlan ya da Cumhuriyet savczsznzn hakimi reddetmesi miimkiin ise de mahkeme veya hakimligi bir kurum olarak reddetmesi miimkiin degildir.Keza heyet halinde r;alz$an bir mahkemenin veya bir adliyede veya yargz r;evresinde bulunan tiim mahkemelerin veya hakimlerinin toplu reddi usu/ii de yoktur ... 5271 sayzlz CMK'nzn 22 vd.maddelerinde yer alan hakimin reddi miiessesesinin, kural olarak kovu$turma a$amasz ile ilgili oldugu goriilse de, gerek ilgili madde metinlerinde ar;zkr;a '$iipheli' kavramzna yer verilmesi gerekse yasayla kurulmu$ bagzmszz ve tarafszz bir mahkeme tarafindan yargzlanma hakkznz teminat altzna alan AS'nin 6. ve Anayasanzn 36.maddelerinin emredici diizenlemeleri kar$zsznda soru$turma sajhasznda da hakimin reddinin miimkiin oldugunun kabuliinde zorunluluk bulunmaktadzr. Zira red, hakimin tarafszzlzgznz temin bakzmzndan getirilmi$ bir kurumdur. 28.06.2014 tarihinde yiiriirliige giren 6545 sayzlz Kanunla, sulh ceza mahkemeleri kaldzrzlmz$ ve miinhaszran soru$turma a$amasznda gorevli sulh ceza hakimlikler i kurulmu$tu r. Adzndan da anla$zlacagz iizere bu hakimlikler , "mahkeme " niteligi la$zmazlar , r;iinkii dava gormezler, sadece soru$turma a$amasz ile ilgili tedbir taleplerini ve itirazlarz inceleyip karara baglarlar. Soru$turma a$amasznda tarafszzlzgzndan $iiphe duyulan sulh ceza hakiminin, gerek ki$isel gerekse olgusal olarak somutla$tzrzlmak suretiyle reddi miimkiindiir. Ancak objektif tarafszzlzk gerekr;esiyle tiim sulh ceza hakimleri reddedilemez. 6545 sy.kanunla Sulh Ceza Hakimlerinin reddine dair ozel bir usu! getirilmedigine gore bu konuda gene! hiikiimlerin uygulanmasz gerektiginde $iiphe olmamalzdzr. 6 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7671 : 11/12/2018 Bu durumda red, reddedilen hakimlige yapzlacak yazzlz ba$vuru ile yapzlmalzdzr.Reddi istenen hakim, ret sebepleri hakkzndaki g6ru$lerini yazzlz olarak bildirerek (CMK m.26/1-3) evrakz yargz r;evresi i ;inde bulundugu asliye ceza mahkemesim (CMK m.27/2) (ProfDr.Yener Unver-ProfDr.Hakan Hakeri Ceza Muhakemesi Hukuku 12. baskz sh.191) gonderir.Ret isteminin kabulii halinde, davaya bakmakla bir ba$ka hakim veya mahkeme gorevlendirilir .. (CMK m.27/4). Red talebini kabul eden Asliye Ceza Mahkemesi hakiminin tahliye taleplerini degerlendirmek uzere her hangi bir hakimi gorevlendirip gorevlendiremeyecegine gelince; 5235 sayzlz Kanunun degi$ik 10. maddesi ile CMK m.101/1, 103, 108/1 ve 268/3 incelendiginde, soru$furma a$amasznda tutuklama ve tahliye kararlarznz yalnzzca sulh cezc. hakimligi ve hakimi verebilir. Tutukluluga itirazz ise, CMK m.268/3 uyarznca sadece bir ba$ka sulh ceza hakimligi ve hakimi inceleyebilir.Soru$furma a$amasznda tutuklama VE tahliye konusunda asliye ceza mahkemesine ve hakimine yetki verilmemi$fir. Asliye ceza mahkemesi, ancak kabul ettigi iddianamenin kovu$furmasznz yuruturken tutuklama tedbiri ile ilgili kararlar verebilir. Bunun dz$znda Anayasa ve kanunlar asliye ceza mahkemelerine dogrudan veya dolaylz olarak soru$furma a$amaszna mudahale etme yetkisi vermemi$fir.(ProfDr.Ersan $EN yorumluyorum 13 syf 313-315) Bu nedenle Asliye Ceza Mahkemesi red talebini yerinde gorurse ancak aynz yer ya da yargz r;evresinde bulunan bi, ba$ka sulh ceza hakimini gorevlendirebilir. Somut olayda, jstanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi sanzk MO.nun mutad uygulama geregince taleple ilgili dilekr;e ve eklerini 5271 sy.CMK'nzn 24.maddesi geregince goru$ yazzlarz da eklenerek iade edilmek uzere reddedilen hakimlere gondermesi, evrakzn tekrar gelmesi durumunda ise yukarda ar;zklandzgz uzere Turk Ceza Muhakemesi hukukunda uygulanma yeri bulunmayan ve esasen haklz bir gerekr;eye de dayanmadzgz Anayasa Mahkemesince tespit edilen 'objektif tarafszzlzk' iddiaszna mustenit taleplerin reddine karar vermesi gerekirken hi ; birisi ilgili Cumhuriyet savczlarznzn goru$ yazzlarznda belirtilen gerekr;elerle gonderilmemi$ ve bu $ekilde soz konusu soru$furma dosyalarz kendisi tarafindan incelenmemi$ olmaszna ve tamamz toplu olarak reddedilmi$ durumdaki jstanbul Sulh Ceza Hakimlerinin, kendilerine yonelik olarak yapzlan bu toplu reddi hakim taleplerim inceleme yetkisinin bulunmadzgzna yonelik olumsuz g6ru$ yazzlarzna ragmen, talep dilekr;elerini CMK 'nzn 8 vd. maddelerinde ongoriilen $artlarz da fa$zmadzgz halde birlqtirerek 32. Asliye Ceza hakimi sanzk MB.yi gorevlendirmesi ve buna ili$kin muzekkereyi 24/04/2015 gunu mesai bitiminden sonra saat 17:28'de imzalamaszyla UYAP uzerinden, fiziken de aynz giin jstanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi personelinin kalemi kapatzp adliyeden ayrzlmaszndan sonra Hakim MB.nin dogrudan kendisine, hakim odasznda 29. Asliye Ceza Mahkemesi zabzt katibi 6.A. marifetiyle gondermesi ... sanzk Hakim MB.nin ... 5235 sayzlz Kanun'un, 6545 sayzlz Kanunla degi$ik JO. Maddesi geregince soru$furma a$amasznda tutukluluga ili$kin tum kararlarz verme yetkisinin Sulh Ceza Hakimligine ait oldugu ve asliye ceza mahkemelerinin soru$furma evresindeki i$lemlerle ilgili bir yetkisinin bulunmamaszna ragmen, 29. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi M.6.nun kanuna aykzrz $ekilde gorevlendirme kararzna dayanarak, toplam 594 adet klasorden olu$an belgeleri incelemeden ... gece saat 22.00-22.30 szralarznda kararlarzn yazzmznz bitirerek, koridorda bekleyen avukatlara teblig ettirmesi ... kar$zsznda; Sur; tarihi itibariyle hakim olan sanzklarzn verdikleri kararlarzn esasen de sorunlu olduklarz goriilmekle birlikte, bu durumun musnet sur; yonunden yargzsal faaaliyet kapsamznda degerlendirilmesi ve verilen kararlara kar$Z kanun yollarzna ba$vurulabilecegi ileri surulse de yukarda izah edildigi uzere, kamu duzenine ili$kin gorevle ilgili kurallarz 7 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7671 : 11/12/2018 gormezden gelip yargzlama hukukuna ili$kin i$leyi$ ve duzeni yak sayarak, 'mahkemeler ustu' bir tavzrla orgut liderinin talimatz uzerine kurgulandzgznda $Uphe bulunmayan plan dagrultusunda tam bir orgutsel arganizasyan, gizlilik ve adanmz$lzk hali i9erisinde, fiil ve eylem birligi ile, aym orgut mensubu almaktan saru$turulan altml$U9 $Upheli ile ilgili hakimin reddi ve tahliye taleplerini, mutad i$leyi$ ve uygulama dz$zna pkzp,mesai saati dz$znda, verilecek kararlarla ilgili denetim mekanizmalarznz bertaraf edecek, alayz bir aldu bitti firsat9zlzgz i9erisinde sanu9landzracak bir gizlilikle ve qgudumle hareket ederek gorevli almadzklan halde kabul eden samklann, karar verme sureci ile ilgili hukuka aykzn eylemleriyle gorevlerinin gereklerine aykzn davrandzklannda $Up he yaktur ... " 33. Amlan mahkumiyet htikmli, Yarg1tay Ceza Genel Kurulunca 26/9/2017 tarihli kararla onanarak kesinle mi tir. Karann ilgili k1s1mlan oyledir: "... jstanbul Cumhuriyet Ba$savczlzgznca yurutulmekte alup be$ yuz daksan dart klasorden alu$an yedi ayn saru$turma dasyasmda biri gazeteci, digerleri emniyet gorevlisi alan altml$ u9 $Uphelinin FETOIPDY silahlz teror orgutune uye alma, Tilrkiye Cumhuriyeti Hukumetini artadan kaldzrmaya veya gorevlerini yapmaszm kzsmen veya tamamen engellemeye tqebbus, devletin gizli kalmasz gereken bilgileri siyasal veya askeri casusluk amaczyla temin etme gibi 9ak sayzda su9tan tutuklu bulundugu, bu $Uphelilerin mudafilerinin farklz tarihlerdeki tahliye istemlerinin jstanbul Sulh Ceza Hakimliklerinin kararlanyla reddedildigi, keza altml$ u9 $Upheliden atuz altzsmm, haklarmda tutuklama nedeni bulunmadzgzm ileri surerek yaptzklan bireysel ba$vurunun Anayasa Mahkemesince 08.04.20] 5 tarihinde kabul edilemez bulundugu, Bu sure9 sanunda, FETO/PDY silahlz teror orgutu lideri Fethullah Gulen'in "www.he.a" isimli internet sitesinde yaymlanan "Mukaddes ;ile ve jnJak Kahramanlan" ba$lzklz vaazlsahbet gorunumlu kriptalu/orgutsel konu$maszyla altml$ u9 tutuklu $Uphelinin serbest bzrakzlmasmm saglanmasz i9in talimat verdigi, bunun uzerine 20.04.2015 tarihinde $Uphelilerin mudafileri alan yirmi avukat tarafindan jstanbul Adliyesindeki tum sulh ceza hakimliklerinde gorevli hakimlerin reddiyle $Uphelilerin tahliye edilmesi istemli elli bir adet dilek9eden alu$an evrakm uygulanan prasedure aykzn alarak tarama ve kayzt i$lemlerinden ge9irilmeksizin gunun muhabere nobet9isi jstanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi samk MO.ye adasmda teslim edildigi, samk MO.nun reddi hakim taleplerini kabul ederek, muhabere nobet9isi jstanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi samk MB.yi tahliye istemleri kanusunda karar vermek uzere 24.04.2015 tarihinde gorevlendirdigi, samk MB.nin de 25.04.2015 tarihinde talepleri kabul ederek tutuklu bulunan $Uphelilerin tamamzmn tahliyesine karar verdigi alayda; Silahlz teror orgutu uyesi alma su9u bakzmmdan; Teror orgutlerinin; ama9 su9un i$lenmesi yalunda guven, disiplin ve szkz irtibata onem veren, i$ bolumune dayalz, hiyerar$ik duzene sahip yapzlar alarak istihbarat, gizlilik, guvenlik ve denetim kanularmda duyarlz alduklan, orgutun hiyerar$ik yapzszna dahil almayan, irtibat halinde almadzklan, guvenilir bulmadzklan, denetleyemedikleri, gizlilik ve guvenlik kurallanyla hiyerar$iye uymayan ki$ilerin faaliyetlerine izin vermeyecekleri, bu kapsamda FETOIPDY silahlz teror orgut lideri Fethullah Gulen'in 19.04.2015 gunu orgutun yaym arganlarmdan "www.herkul.arg" isimli internet sitesinde yaymlanan talimatz dagrultusunda, FETO/PDY silahlz teror orgutu uyeligi ve bu orgutun faaliyeti 9er9evesinde i$lenen su9lara ili$kin yedi ayn saru$turma dasyasznda tutuklu alan altmz$ u9 $Uphelinin mudafiligini yapan yirmi avukatm, orgut liderinin talimatmdan bir gun sanra 20.04.2015 tarihinde taplu halde verdikleri elli bir adet dilek9eye istinaden dasyalan kzsmen dahi alsa incelemeden ve delillere temas etmeksizin, altml$ u9 $Uphelinin tamammm istisnaszz alarak tahliyelerini saglamak i9in orgut tarafindan verilen gorevi yerine getirmek uzere birlikte 8 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7671 : 11/12/2018 42-50. harekete ge ;en ve ancak "adanmz$" bir orgiit mensubunca yapzlabilecek bir yontem ve iislupla, hukuka a ;zk ;a aykzrz bir zeminde bulunduklarznz bilerek onceden tasarlanmz$, ama ; ve orgiitsel faaliyetleri yoniinden bilin ;li olarak soz konusu usulsiiz ve hukuka aykzrz kararlarz veren sanzklarzn FETOIPDY silahlz teror orgiitiiniin amac;larznz gerc;ekle$firmesine hizmet ettikleri ve FETOIPDY silahlz teror orgiitii mensuplarznzn kullanzmz i ;ir. olu$furulmu$ ve miinhaszran bu teror orgiitiiniin mensuplarz tarafindan kullanzldzgz bilinen By Lock ilefi$im sistemini kullanmak suretiyle orgiitiin hiyerar$ik yapzszna dahil olduklarz ve boylelikle silahlz teror orgiitiine iiye alma su ;unu i$ledikleri anla$zlmaktadzr. Gorevi kotiiye kullanma su ;u bakzmzndan ise; Sanzklarzn inceleme konusu davada yaptzklarz agzr hukuka aykzrzlzklarzn, mesleki kzdemleri ve yetkili c;alz$flklarz mahkemelerdeki gorev siireleri dikkate alzndzgznda, be$eri hata ve mesleki tecriibesizlik kapsamznda degerlendirilmesinin miimkiin olmamasz, reddi hakim taleplerinin kabul edilip tahliye kararlarz verildigi anda $iiphelilere hakszz bir menfaat saglanmasz kar$zsznda; FETO/PDY silahlz teror orgiitiince organize edilen tahliye planznz hayata ge ;iren sanzklar M.6. ve M.B.nin, verilecek kararlarla ilgili denetim mekanizmalarznz bertaraf edecek $ekilde tam bir orgiitsel organizasyon, gizlilik ve adanmz$lzk hali i ;erisinde, i$firak halinde soz konusu soru$furma evrakznz incelemeden verdikleri hukuka aykzrz kararlarla $iiphelilerin tamamznzn tahliye edilmesine karar vererek, aynz orgiitiin mensubu olmaktan haklarznda soru$furma yiiriitiilen altmz$ ii ; $iipheliye menfaat sagladzklarz ve bu $ekilde sanzklarzn, gorevlerinin gereklerine aykzrz hareket etmek suretiyle FETOIPDY silahlz teror orgiitiiniin faaliyeti kapsamznda ... gorevi kotiiye kullanma suc;unu ayrz ayrz i$ledikleri kabul edilmelidir ... " IV. iLGiLi HUKUK 34. ilgili hukuk i9in bkz. Hiiseyin Korkmaz, B. No: 2014/16835, 18/7/2018, V. iNCELEME VE GEREK(:E 35. Mahkemenin 11/12/2018 tarihinde yapm1 oldugu toplantida ba vuru incelenip geregi dti tiniildti: A. Ba vurucularm iddialan ve Bakanhk Goril il 36. Ba vurucular; istanbul sulh ceza hakimlerinin llimtintin reddine ve tahliyeye ili kin talepte bulunduklanm, istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesince hakimlerin reddi isteminin kabul edildigini ve tahliye taleplerini karara baglamak tizere istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesinin gorevlendirildigini, bu Mahkeme tarafmdan da tahliye karan verildigini ve bu karardan sonra istanbul 29. ve 32. Asliye Ceza Mahkemeleri hakimlerinin hukuka aykm bir ekilde gorevlerinden uzakla tmhp haklannda soru turma a91larak, verilen tahliye kararlannm uygulanmasmm imkans1z hale getirildigini ifade etmi lerdir. 37. Ba vurucular aynca tahliye kararlannm uygulanmamas1 amac1yla siyasi iradenin yarg1 erki tizerinde baskI kurdugunu, tahliye taleplerini degerlendirmek tizere istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesince gorevlendirilen istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesinin tahliyelerine karar verdigini, ancak yetkisiz bir makam olan istanbul 10. Sulh 9 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7671 : 11/12/2018 Ceza Hakimliginin tahliyeye ili kin kesin nitelikteki istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi karanm hukuka aykm bir ekilde yok hiikmiinde sayd1gm1, tahliyeye ili kin aym karan aym Mahkemenin daha sonra gorevlendirilen hakiminin de hukuka aykm bir ekilde yok hiikmiinde sayd1g1m, tiim bu sebeplerle tahliye kararlanna ragmen serbest b1rakilmalannm hukuka aykm bir ekilde engellendigini belirterek ki i hiirriyeti ve giivenligi ile adil yarg1lanma haklannm ihlal edildigini ileri siirmii lerdir. 38. Ba vurucu Ramazan Orkun Altm1 1k ve Ahmet Ozdil yoniinden bildirilen Bakanhk gorii iinde; hakimin reddi ile hakimin davaya bakamayacag1 hallere ili kin diizenlemelerin kovu turma a amasma ili kin diizenlemeler oldugu ancak sulh ceza hakimliklerinin sadece soru turma a amasma ili kin i ve i lemleri yapt1klan, bu nedenle sulh ceza hakimlikleri yoniinden bu diizenlemelerin uygulanamayacag1 , bu diizenlemelerin sulh ceza hakimlikleri a91smdan uygulanmas1 ihtimali olsa dahi bu durumda talebin mutlaka sulh ceza hakimliklerine yapilmas1 gerektigi, aynca tiim sulh ceza hakimliklerinin toplu halde reddinin miimkiin olmad1g1 ifade edilmi tir. Bakanhk gorii iinde aynca ikayet konusu hakimlerin reddine ve tahliye taleplerinin kabuliine dair verilen kararlann gorevli olmayan mahkemelerce verildigi ve bu nedenle ortada hukuken ge9erli bir tahliye karannm bulunmad1g1 belirtilmi tir. 39. Ba vurucu Ramazan Orkun Alt1m 1k, Bakanhk goru une kar 1 beyamnda; hakimin reddi ile hakimin davaya bakamayacag1 hallere ili kin diizenlemelerin kanun hiikiimlerinden de a91k9a anla 1lacag1 iizere soru turma a amas1m da kapsad1g1m, hakimlerin reddine dair taleplerin tiim sulh ceza hakimliklerince uzunca bir siire gormezden gelinmesi sebebiyle dogrudan asliye ceza mahkemesine ba vurduklanm, siyasilerin soylemleri ve sulh ceza hakimliklerinin yapt1g1 uygulamalar nedeniyle tiim sulh ceza hakimliklerinin tarafs1zhg1m ve bag1ms1zhgm1 yitirdigini, bu nedenle tiim sulh ceza hakimliklerini toplu olarak reddettiklerini ifade etmi tir. Ba vurucu, bakanhk gorii iine kar 1 beyanmda aynca istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesinin hakimin reddi taleplerini ve istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesinin ise tahliye taleplerini degerlendirmede gorevli olduklanm belirtmi tir. 40. Ba vurucu Ahmet Ozdil, Bakanhk gorii iine kar 1 beyanmda; hakimin reddine ili kin diizenlemelerin kanun hiikiimlerinden de a91k9a anla 1lacag1 iizere soru turma a amasm1 da kapsad1gm1, bu nedenle sulh ceza hakimlerinin de reddedilebilecegini belirtmi tir. B. Degerlendirme 41. Anayasa'nm 19. maddesinin ii9iincii ve sekizinci flkralan oyledir: "Suc;lulugu hakkznda kuvvetli belirti bulunan ki:jiler, ancak kac;malarznz, delillerin yokedilmesini veya degi!jtirilmesini onlemek maksadzyla veya bunlar gibi tutuklamayz zorunlu kzlan ve kanunda gosterilen diger hallerde hakim kararzyla tutuklanabilir. Her ne sebeple olursa olsun, hurriyeti kzsztlanan ki:ji, kzsa surede durumu hakkznda karar verilmesini ve bu kzsztlamamn kanuna aykzrzlzgz halinde hemen serbest bzrakzlmaszm saglamak amaczyla yetkili bir yargz merciine ba:jvurma hakkzna sahiptir. " 10 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7671 : 11/12/2018 42. Anayasa Mahkemesi, olaylann ba vurucu tarafmdan yapilan hukuki nitelendirmesi ile bagh olmay1p olay ve olgulann hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba vuruculann serbest birak1lmalanna ili kin mahkeme karannm uygulanmad1gma ve bu karara ragmen hiirriyetlerinin kis1tlanmasma devam edildigine yonelik iddialannm mahkemeye eri im hakk1yla ilgili genel ilkeler 1 1gmda Anayasa'nm 19. maddesinin ii ;iincii ve sekizinci fikralan baglammda, ki i hiirriyeti ve giivenligi hakk1 kapsammda incelenmesi gerekir. 43. Anayasa Mahkemesi Hiiseyin Korkmaz ( 88-109) karannda; benzer bir soru turma kapsammda istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesince verilen tahliye karanna ragmen serbest buakilmanm hukuka aykm bir ekilde engellendigi yoniindeki iddianm tahliyeye ili kin istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi karannm yetkili bir yarg1 mercii tarafmdan verilmi bir karar oldugunun kabuliiniin miimkiin olmad1gm1 ve ba vurucunun soz konusu tahliye karan sonrasmdaki tutulmasmm hukuki bir temelinin bulunmad1gmm soylenemeyecegini de belirterek a91k9a dayanaktan yoksun oldugu sonucuna varm1 tlr. 44. Somut ba vuruda, aym mahiyetteki iddialara ili kin olarak amlan kararda vanlan sonu9tan aynlmay1 gerektiren bir durum bulunmamaktad1r. 45. A91klanan gerek9elerle ba vurunun ar;1kr;a dayanaktan yoksun olmas1 nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. Ba vurucu Ramazan Orkun Altm1 1k'm gizlilik talebinin REDDiNE, B. Tahliye karanna ragmen serbest b1rakilmama nedeniyle ki i hiirriyeti ve giivenligi hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm ar;1kr;a dayanaktan yoksun olmas1 nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, C. Yarg1lama giderlerinin ba vurucular iizerinde BIRAKILMASINA 11/12/2018 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba kan Engin YILDIRIM Dye Celal Miimtaz AKINCI Dye Muarnmer TOP AL Dye Dye M. EminKUZ R1dvan GULE ; 11