TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR L.E.S. M İKROGEN GENET İK TANI MERKEZ İ LTD. ŞTİ. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/12271) Karar Tarihi: 20/10/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/12271 Karar Tarihi : 20/10/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELSelahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : M. Emin ŞAHİNER Başvurucu : L.E.S. Mikrogen Genetik Tan ı Merkezi Ltd. Şti. Vekili : Av. Birgül GÜVEN ÇATALBA Ş I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvu
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR L.E.S. M İKROGEN GENET İK TANI MERKEZ İ LTD. ŞTİ. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/12271) Karar Tarihi: 20/10/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/12271 Karar Tarihi : 20/10/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELSelahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : M. Emin ŞAHİNER Başvurucu : L.E.S. Mikrogen Genetik Tan ı Merkezi Ltd. Şti. Vekili : Av. Birgül GÜVEN ÇATALBA Ş I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, bir kamu kurumu aleyhine ba şlatılan icra takibinde alaca ğın ödenmemesi nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 9/5/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/12271 Karar Tarihi : 20/10/2021 3A. Başvuru Tarihine Kadar Ya şanan Geli şmeler 8. Başvurucu Şirket, t ıbbi genetik hizmeti i şiyle iştigal etmektedir. Adnan Menderes Üniversitesi Rektörlü ğü (Üniversite) taraf ından 2016 y ılı tıbbi genetik hizmet al ım işi için ihale ilan ı yap ılm ıştır. 9. Aç ık ihale usulüyle gerçekle ştirilen ihale üzerinde kalan ba şvurucu şirket, Adnan Menderes Üniversitesi Rektörlü ğü ile 2016 y ılı tıbbi genetik hizmet al ımına ait sözleşme akdetmiş ve 2015/156462 ihale kay ıt numaral ı işe ait söz konusu sözle şme uyar ınca yıl boyunca kesintisiz olarak tüm edimlerini yerine getirdi ğini iddia etmi ştir. 10. Başvuru Şirket -T.C. Ayd ın Valiliği Defterdarl ık ADÜ Döner Sermaye Saymanl ık Müdürlü ğünün 10/4/2018 tarihli yaz ısında da tespit edilmi ş olduğu üzere- yerine getirmiş olduğu 1.453.907,25 TL tutar ındaki genetik laboratuvar test hizmet bedellerini aylara sair on bir ayr ı fatura ile belgelendirmi ş ve sözleşmenin 12. maddesinde öngörülen üç yüz ödeme günü içerisinde ödeme hak edi ş ödemelerinin yap ılmas ı talebini Üniversiteye bildirmiştir. Buna mukabil hizmet bedellerine ait hak edi ş alacağının tahsili için Üniversite nezdinde yap ılan mezkûr ba şvuru sonuçsuz kalm ıştır. 11. Akabinde ba şvurucu Şirket, üç yüz günlük söz konusu ödeme günü içerisinde hizmet hak edi ş bedellerinin ödenmedi ğini belirterek Ankara 24. Noterli ğinden 19/3/2018 tarihli ihtarname ke şide etmek suretiyle sözle şme kapsam ında işaret edilen ödeme tarihleri geçmiş olmas ına karşın ödenmeyen hak edi ş alacaklar ının beş gün içinde kendisine ödenmesini Üniversiteden talep etmi ştir. Üniversitece ihtara süresinde icabet edilmemesi nedeniyle tahsil giri şimi de sonuçsuz kalm ıştır. 12. Başvurucu Şirket, ödenmeyen 1.453.907,25 TL tutar ındaki hak edi ş alacaklar ının tahsili amac ıyla bu defa Üniversite aleyhine 2/4/2018 tarihinde Ayd ın İcra Dairesinin ( İcra Dairesi) E.2018/12117 say ılı dosyas ında ilams ız icra takibi ba şlatm ıştır. 13.İcra Dairesince düzenlenen ödeme emri, borçlu Üniversiteye 6/4/2018 tarihinde tebliğ edilmiştir. Üniversite taraf ından İcra Dairesine gönderilen 10/4/2018 tarihli dilekçede, alacakl ı şirketin takibe konu hak edi ş bedellerinden yasal olarak kesilmesi gereken damga vergisi ve katma de ğer vergisi (KDV) tevkifat ı düşüldükten sonra 1.434.620,08 TL tutar ında alacağının olduğu kabul edilerek takibin bu alacak tutar ı dışında kalan k ısm ına itiraz edildi ği belirtilmiştir. Ayr ıca sözleşmede faiz oran ına ilişkin herhangi bir hüküm bulunmad ığından itiraz konusu icra takibinin faiz oran ının ticari faiz oran ı olarak de ğil kanuni faiz olarak belirlenmesi gerekti ği gerekçesiyle i şletilmiş faiz oran ının türüne de itiraz edilmi ştir. 14. Ayr ıca Üniversite taraf ından İcra Dairesine gönderilen mezkûr dilekçenin ekinde yer alan Ayd ın Valiliği Defterdarl ık Saymanl ık Müdürlü ğünün 10/4/2018 tarihli yaz ısında "...nakit yetersizli ği nedeniyle ödeme yap ılamad ığı, ödemelerin muhasebe kay ıtlar ına al ınış sıras ına göre yap ılmakta olup, bugün itibar ıyla 2015 may ıs ay ı ödemeleri yapıldığı..." ifadelerine yer verilmi ştir. 15. Borçlu Üniversitenin k ısmi itirazda bulunmak suretiyle takibe konu alaca ğının 1.434.620,08 TL'lik k ısm ını kabul etti ği 10/4/2018 tarihinde icra takibi bu şekilde k ısmen kesinleşmiştir. Diğer yandan alacakl ı başvurucu k ısmi itiraz ın kald ırılmas ı veya iptali isteminde bulunmam ıştır. Ayd ın İcra Dairesi taraf ından düzenlenen hesap dökümünde, icra takibinde kesinle şmiş takip alaca ğının 1.434.620,08 TL oldu ğu belirtilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/12271 Karar Tarihi : 20/10/2021 416. Akabinde ba şvuru Şirketçe bahse konu hak edi ş alacaklar ının tahsili amac ıyla Üniversitenin çe şitli bankalar nezdindeki hak ve alacaklar ına yönelik haciz talebinde bulunulmu ş ancak bu talep, İcra Dairesinin 18/4/2018 tarihli karar ıyla kamu mallar ının haczedilemeyecek olmas ı yönündeki yasal mevzuat gerekçe gösterilerek reddedilmi ş ve söz konusu alacak tahsil edilememi ştir. 17. Başvurucu Şirket 9/5/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. B. Başvuru Tarihinden Sonra Ya şanan Geli şmeler 18. Borçlu Üniversite kabul etti ği miktara istinaden damga vergisi ve KDV tefkifat ı kesintisi yapmak suretiyle ba şvurucu Şirket hesab ına banka havalesi yoluyla haricen; 25/12/2019 tarihinde 58.204,58 TL, 29/1/2020 tarihinde 120.000 TL, 30/5/2019 tarihinde 55.967,69 TL, 19/6/2019 tarihinde 75.000 TL, 23/7/2019 tarihinde 25.000 TL, 29/7/2019 tarihinde 25.000 TL, 27/9/2019 tarihinde 25.000 TL, 22/11/2019 tarihinde 71.714,87 TL, 27/11/2019 tarihinde 209.313,02 TL ve 20/12/2019 tarihinde 100.000 TL olmak üzere toplamda 765.200,16 TL ödeme yapm ıştır. 19. Başvurucu vekili 16/9/2020 tarihinde İcra Dairesine ba şvuruda bulunarak dosya hesab ının yap ılmas ı talebinde bulunmu ştur. İcra Dairesinin ayn ı tarihli dosya hesab ı uyar ınca yekûn alacak miktar ı nı 1.804.753,47 TL, borçlu taraf ından yat ırılan para miktar ını 765.200,16 TL ve bakiye borç miktar ını da 1.039,553,31 TL olarak tespit edilmi ştir. 20. Başvurucu vekili 3/11/2020 tarihinde İcra Dairesine ba şvuruda bulunarak haricen tahsil bildirimde bulunmu ş ve dosya bakiye alaca ğının da yap ılan indirimle haricen tahsil olunaca ğını belirtip dosyan ın infazla i şlemden kald ırılmas ını ve borçlu Kuruma dosyan ın kapand ığına dair belge verilmesini talep etmi ştir. 21. Akabinde İcra Dairesi ayn ı tarihte düzenlemi ş olduğu Karar Tensip Tutana ğı ile dosyan ın haricen tahsil ile kapat ılmas ına ve dosyada haciz bulunmad ığından bu konuda kara r verilmesine yer olmad ığına karar vermi ştir. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 22. Anayasa Mahkemesinin 20/10/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 23. Başvurucu, 1.453.907,25 TL tutar ındaki hak edi ş alacaklar ının tahsili amac ıyla Üniversite aleyhine yürüttü ğü ilams ız icra takibinde İdarece 1.434.620,08 TL'lik alacak miktar ının kabul edildi ğini, kalan k ısma ise itiraz edildi ğini, takibin itiraz edilmeyip kabul edilen 1.434.620,08 TL'lik k ısm ının bu şekilde kesinle şmesine kar şın kamu mallar ının haczinin mümkün olmamas ı nedeniyle haciz talebinin sonuçsuz kald ığını ve alacağını tahsil edemediğini belirterek hak arama özgürlü ğünün k ısıtlanmas ı nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının, takip konusu alaca ğının tahsil edilememesi nedeniyle de mülkiyet hakk ının ihlal edildiğini ileri sürmü ştür. Başvuru Numaras ı: 2018/12271 Karar Tarihi : 20/10/2021 5B. Değerlendirme 24. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 48. maddesinin (5) numaral ı fıkras ı şöyledir: Kabul edilebilirlik şartlar ı ve incelemesinin usul ve esaslar ı ile ilgili di ğer hususla r İçtüzükle düzenlenir. 25. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 80. maddesi şöyledir: (1) Bölümler ya da komisyonlarca yarg ılaman ın her aşamas ında aşağıdaki hallerde düşme karar ı verilebilir: ç) Bölümler ya da Komisyonlarca saptanan herhangi bir ba şka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini hakl ı kılan bir neden görülmemesi. (2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukar ıdaki f ıkrada belirtilen nitelikteki bi r başvuruyu, Anayasan ın uygulanmas ı ve yorumlanmas ı veya temel haklar ın kapsam ının ve sınırlar ının belirlenmesi ya da insan haklar ına sayg ının gerekli k ıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir. 26. Başvurucu, esas itibar ıyla bir kamu kurulu şu olan Adnan Menderes Üniversitesi Rektörlüğünde olan alaca ğına kavuşamamas ından yak ınmaktad ır. Ancak bireysel ba şvuru sonras ında borçlu idarenin ba şvurucu Şirket hesab ına banka havalesi yoluyla haricen çe şitli tarihlerde toplam 765.200,16 TL tutar ında ödeme yapt ığı görülmektedir (bkz. 18). Yap ılan bu ödemeler sonucu İcra Dairesince yap ılan 16/9/2020 tarihli dosya hesab ı uyar ınca yekûn alacak miktar ı 1.804.753,47 TL, borçlu taraf ından yat ırılan para miktar ı 765.200,16 TL ve bakiye borç miktar ı da 1.039,553,31 TL olarak tespit edilmi ştir (bkz. 19). Akabinde başvurucu vekili 3/11/2020 tarihinde İcra Dairesine ba şvuruda bulunarak haricen tahsil bildiriminde bulunup dosya bakiye alaca ğının da yap ılan indirimle haricen tahsil olunaca ğını bildirmiştir. Müteakiben de İcra Dairesi ayn ı tarihte düzenlemi ş olduğu Karar Tensip Tutanağı ile dosyan ın haricen tahsil ile kapat ılmas ına ve dosyada haciz bulunmad ığından bu konuda karar verilmesine yer olmad ığına karar vermi ştir (bkz. 20-21). Buna göre takibe konu alacak miktar ının bir k ısm ının başvurucuya haricen ödendi ği, kalan k ısm ın da süreç içerisinde haricen tahsil edilece ği anlaşılmaktad ır. Nitekim İcra Dairesi de mezkûr bildirim üzerine dosyan ın haricen tahsil ile kapat ılmas ına karar vermi ştir. 27. Bu durumda icra takibiyle kesinle şmiş alacağın belirli bir miktar ının haricen başvurucuya ödendi ği, kalan k ısma ilişkin ise ba şvurucu vekilince 3/11/2020 tarihinde İcra Dairesine ba şvuruda bulunularak haricen tahsil bildiriminde bulunulmas ı üzerine İcra Dairesince dosyan ın haricen tahsil ile kapat ılmas ına karar verildi ği gözönüne al ındığında başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini hakl ı kılan bir nedenin kalmad ığı anlaşılm ıştır. Diğer taraftan ba şvurucunun yaln ızca giderim olarak alaca ğıyla orant ılı maddi tazminat talebinde bulunmay ıp ayr ıca manevi tazminat talebinde de bulundu ğu görülmekte ise de başvurucunun manevi tazminat talebine yönelik olarak soyut ifadelerde bulundu ğu, bunun dışında kesinle şmiş alacağın geç tahsil edilmi ş olmas ı nedeniyle ki şilik haklar ının nas ıl ihlal edildiğini ortaya koyacak aç ıklamalar yapmad ığı ve somut olgulardan bahsetmedi ği anlaşıldığından manevi tazminat talebi yönünden herhangi bir inceleme yap ılmam ıştır. Başvuru Numaras ı: 2018/12271 Karar Tarihi : 20/10/2021 628. Öte yandan İçtüzük'ün 80. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında öngörülen başvurunun incelenmesinin devam ında Anayasa'n ın uygulanmas ı veya temel haklar ın kapsam ının ve s ınırlar ının belirlenmesi ya da insan haklar ına sayg ının gerekli k ıldığı herhangi bir durumun da söz konusu olmad ığı sonucuna ula şılm ıştır. 29. Aç ıklanan gerekçelerle incelenmesinin sürdürülmesini hakl ı kılan bir neden kalmad ığı anlaşıldığından ba şvurunun di ğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin düşmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini hakl ı kılan bir neden kalmam ış olmas ı nedeniyle DÜ ŞMESİNE, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 20/10/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Muammer TOPAL Recai AKYEL Üye Üye Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN