T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ Esas No: 2024/875 - Karar No:2026/296 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ (İnceleme Aşamasında Kararın Kaldırılarak Dosyanın Mahkemesine Gönderilmesi HMK 353/1-a.4-6 md) ESAS NO : 2024/875 KARAR NO : 2026/296 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA BATI 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 05/07/2024 NUMARASI : 2023/803 E-2024/750 K DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Es…
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ Esas No: 2024/875 - Karar No:2026/296 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ (İnceleme Aşamasında Kararın Kaldırılarak Dosyanın Mahkemesine Gönderilmesi HMK 353/1-a.4-6 md) ESAS NO : 2024/875 KARAR NO : 2026/296 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA BATI 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 05/07/2024 NUMARASI : 2023/803 E-2024/750 K DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 02/04/2026 KARAR YAZIM TARİHİ :14/04/2026 Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan Eser Sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkin davada mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili; müvekkili şirket ... Limited Şirketi Merkezi ... Şubesi tarafından ... Santrali Projesi kapsamında; sipariş edilen 254,43 ton miktarında metal yapının imalatı için davalıya 897.395,00-USD tutarında avans ödemesi gerçekleştirildiğini, söz konusu siparişle alakalı icra takibi ve hatta dava tarihi itibariyle bir imalata başlanılmadığını ve bunun yanı sıra Müvekkili Şirket'e herhangi bir teslimat da gerçekleştirilmediğini, müvekkili Şirket tarafından keşide edilen ve davalı şirkete 09/02/2023 tarihinde e-tebliğ edilen Silifke 3. Noterliğinin 02153 yevmiye numaralı ve 09.02.2023 tarihli ihtarnamesi ile; sipariş tarihinden itibaren 6 aydan fazla geçen süreye rağmen, davalı tarafından henüz imalata başlanmadığından, siparişin iptal edildiğini, bu nedenle de, Müvekkili Şirket tarafından ödenen avans tutarının gecikmeksizin Müvekkili Şirket'e iadesinin gerektiği ihtar edildiğini, müvekkili Şirket'in davalıdan olan alacağının 333.031,90-USD'lik kısmının ise, ... Santrali Projesi kapsamında ticari ilişki içinde bulunduğu ... Endüstriyel Boru Lojistik ve Çelik İmalatları Anonim Şirketi'ne 03.01.2023 tarihi itibariyle temlik edilmiş olup; bu husus da yine yukarıda bilgileri verilen ihtarname ile davalıya bildirildiğini, bu kapsamda Müvekkili Şirket'in, davalı borçludan takip tarihi itibariyle ferileri hariç bakiye 564.361,10-USD alacağı bulunmakta olduğunu, ihtarnameye rağmen davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmaması neticesinde ise, müvekkili Şirket tarafından davalı şirket aleyhine Silifke İcra Müdürlüğü'nün 2023/558 Esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığını, takibe, yetkiye ve asıl alacağa yapılan itiraz neticesinde, dosyanın Ankara Batı İcra Müdürlüğü'ne gönderildiğini, 2023/11034 Esas numarası ile kaydı yapıldığını, akabinde söz konusu icra takibine ilişkin ödeme emrinin davalıya tebellüğ olması ile borca itiraz edildiğini ve işbu takip durduğunu, davalı şirketin haksız olduğu halde ve süreci uzatmak maksadıyla yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin devamına ve borçlunun haksız itirazı sonucu asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili ; müvekkilinin aynı proje kapsamında gerek ana yüklenici davacı ve gerekse de alt yüklenici ... A.Ş. ile yaptığı sözleşmelerden doğan yükümlülüklerini ve revizyon taleplerini, tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini, ancak yüklenicilerin sorumluluklarını yerine getirmediğini, müvekkilinin alacaklarını ödemediğini, bu husus yazışma kayıtları, yazılı beyanlar ve dosya kapsamında mevcut deliller ile sabit olduğunu, siparişe uygun özel üretim malzemelerin temin edildiği bilgisi dahilinde olduğu halde davacının, haksız iddia ve talepler ile ihtarname gönderdiğini, aynı tarihte ve aynı noterlik vasıtasıyla ... A.Ş.'de müvekkiline ihtarname gönderdiğini ve sevkiyat aşamasında revizyon talebinde bulunmak suretiyle teslimatını engellediği malzemelerin teslimini ve davacı tarafından temlik edilen tutarın cari hesabına aktarılmasını istediğini, görüldüğü üzere davacı ve ... A.Ş. müvekkiline karşı birlikte hareket etmekte, tutarsız, sözleşmeye, maddi gerçeğe ve hukuka aykırı taleplerde bulunduğunu, davacının ve dava dışı ... A.Ş.nin müvekkili şirketten hak ve alacağı bulunmadığını, sözleşmeden doğan sorumluluklarını yerine getiren müvekkili yüklenicilerden alacaklı olup, bunun dışında davacı ve dava dışı ... A.Ş. sebebiyet verdikleri zararları da tazminle yükümlü olduğunu ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece;"Dava, Ankara Batı İcra Müdürlüğünün 2023/11034 sayılı icra dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibine yönelik itirazın iptali ve takibin devamı ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesi istemlerine ilişkindir. Davacı, davalıdan alacaklı olduğu iddiasıyla icra takibi başlatmış olup; ödeme emri davalı borçluya 31.03.2023 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu 7 günlük yasal süresi içinde 31.03.2023 tarihinde ödeme emrine itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verilmiştir. İtirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu dava hak düşürücü yasal süresi içinde açıldığından işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır. Davacı vekili, müvekkili davacı şirketin Mersin Merkez şubesi tarafından ... Santrali kapsamında sipariş edilen 254,43 ton miktarında metal yapının imalatı için davalıya 897.395,00 USD tutarında avans ödemesi gerçekleştirildiğini, bu siparişle ilgili icra takibi ve hatta dava tarihi itibariyle bir imalata başlanmadığını, müvekkil şirkete bir teslimatın da yapılmadığını, bu nedenle siparişin iptal edildiğini ve davacı şirketçe ödenen avans tutarının gecikmeksizin davacı şirkete iadesinin gerektiğinin ihtar edildiğini, davacı şirketin davalıdan olan alacağının 333.031,90 USD’lik kısmının ise, ... Santrali kapsamında ticari ilişki içinde bulunduğu, ... Endüstriyel Boru Lojistik ve Çelik İmalatları Anonim Şirketine 03.01.2023 tarihi itibariyle temlik edildiğini, borçludan takip tarihi itibariyle ferileri hariç 564.361,10 USD alacağı bulunduğunu, bu nedenle likit alacak talebine haksız olarak itiraz eden borçlunun itirazının iptaline, takibin devamına ve borçlunun haksız itirazı nedeniyle asıl alacağın %20’sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkememizce dosyanın dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların iddia ve beyanları ile ticari defterleri incelenerek dava konusu temlik edilmeyen alacağın bulunup bulunmadığı ile varsa hesaplanması bakımından rapor düzenlenmesi için bilirkişi incelemesine karar verilmiş ve dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir. Dosyaya sunulan bilirkişi raporuna göre;davacı defterlerinin incelenmesi ile davalının ‘’... İmal. Metal Ürün. Tic. Ve San. Ltd. Şti.’’ muavin hesabında kayıtlara alındığı, muavin hesap dökümüne göre davacının davalıdan 16.300.215,96 TL (897.395,00 USD) alacaklı görüldüğü,davalı defterlerinin incelenmesi ile defterlerin usulüne uygun tutulmuş olup davacının ticari defterleri ve dayanağı belgeler ile yardımcı defterlerinin birbirini teyit etmesi nedeniyle HMK 222. Madde gereğince delil niteliğini haiz olabileceği kanaatinin oluştuğu,davalının ticari defterlerinin alacak iddiası yönünden incelenmesi ile, davacının 120. Alıcılar Hesabının ‘’... ... LTD. ŞTİ.’’ muavin hesabında kayıtlara alındığı, muavin hesap dökümüne göre 897.395,00 USD avans ödemesi (1USD = 18, 201162 TL ile kayda alındığı) tutarından, ... Endüstriyel Boru Loj. ve Çelik İmalatları A.Ş.’den alacağını temlik tutarı olan 331.479,07 USD’nin mahsubu neticesinde, 565.915,00 USD ve bu tutar karşılığı 10.120.321,38 TL alacak bakiyesinin göründüğü,mevcut durum itibariyle davacının davalıdan 565.915,00 USD alacak bakiyesinin göründüğü tespiti mahkemenin takdirine sunulmuştur. Yapılan yargılama, toplanan deliller benimsenen bilirkişi kök raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacının davalıya yaptığı 897.395,00 USD avans ödemesinin davacı ve davalının delil niteliğini haiz ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı şirketin davalıdan olan alacağının 333.031,90 USD’lik kısmının, ... Santrali kapsamında ticari ilişki içinde bulunduğu, ... Endüstriyel Boru Lojistik ve Çelik İmalatları Anonim Şirketine 03.01.2023 tarihi itibariyle temlik edildiği ve bu hususunda davacı ve davalı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu gözetildiğinde davalının itirazında haksız olduğu, her ne kadar davalı tarafça dava dışı ... şirketi ile aralarında olan ticari ilişki nedeniyle borçlu olmadığını iddia etmişse de davacı ile bu şirket arasında bu yönde tarafları bağlayacak yazılı bir anlaşma olmadığına Mahkememizce vicdanen kanaat getirilmiş, alacağın belirlenebilir ve bilinebilir yani likit nitelikte olduğu gözetilerek, davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesine" karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının dava ve taraf ehliyeti olmadığı hususunun gözardı edildiğini, davacı şubenin, şubesi olduğu yabancı şirketin merkezine izafeten dava açması gerektiğini, MÖHUK'un 48 ve 6100 sayılı HMK'nın 114 maddesi gereğince davacının teminat göstermek zorunda olduğunu, dava şartı yokluğundan davanın reddedilmesi gerektiğini, takip talebi ve ödeme emrinde borcun sebebinin gösterilmediğini, davacının müvekkiline yapılan ödemelerin ... A.Ş adına yaptığını, bildirdiğini ve bu ödemelerin bu şirketin cari hesabına kaydedilmesi yönündeki talimatlarını içerir yazılı muvafakatnamelerinin olduğunu, müvekkilinden hak ve alacağının bulunmadığını, davacının, diğer alt yüklenicisi ... ile arasında yaşanan sorunların önce kapatıldığını, sonra tekrar devam eden ticari ilişkilerinin sebep olduğu zararların müvekkiline yüklemeye çalıştığını, müvekkilini sahadan uzaklaştırmak için haksız taleplerle bu davayı açtığını, müvekkilinin siparişler üzerine malzemeleri ithal ettiğini, hammadde, proje çizimi, üretim ve benzeri olmak üzere çok ciddi masraflar yaptığını, ödemelere ilişkin belgeleri dosyaya sunduklarını, malzemelerin temin edildiğinden davacının bilgisi olduğunu, imal edilen malzemelerin başka bir amaçla kullanılması imkanı bulunmadığını, özel üretim nedeniyle davacının tüm harcamalardan sorumlu olduğunu, bilirkişi ek raporunun ve dosyadaki delillerin yok sayıldığını, müvekkilinin ana yüklenici davacı ve alt yüklenici ... A.Ş ile yaptığı sözleşmelerden doğan yükümlülüklerini yerine getirdiğini, ancak davacı ve alt yüklenicinin müvekkilinin alacaklarını ödemediklerini, kök ve ek rapordaki farklılıklar giderilmeden karar verildiğini, sözleşmenin 11. Maddesinde belirlenen çözüm yolları tüketilmeden dava açıldığını, icra inkar tazminatı hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, icra inkar tazminatı ve davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin çok yüksek hesaplandığını, mahkemece tarafların sözleşmeden doğan yükümlülükleri incelenmeden müvekkilinin yaptığı harcamalar ve muvafakatnameler dikkate alınmadan alacağın likit olduğundan bahisle icra inkar tazminatına hükmedildiğini, icra inkar tazminatının miktarının hatalı olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir. GEREKÇE: Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. 1-Mahkemece, davacının davalıya yaptığı 897.395,00 USD avans ödemesinin tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı yüklenicinin davalı alt yükleniciden olan avans alacağının bir kısmını (333.031,90 USD) diğer alt yüklenicisi olduğu anlaşılan ... şirketine temlik ettiği, davalının takibe itirazında haksız olduğu, davalının dava dışı ... şirketi ile aralarında olan ticari ilişki nedeniyle davacıya borçlu olmadığı iddia edilmiş ise de, davacı ile bu şirket arasında tarafları bu yönde bağlayacak yazılı bir anlaşma olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalı tarafça dosya arasına sunulan "MUVAFAKATNAME" başlıklı ve davacı şirket ile dava dışı ... şirketinin kaşe ve imzalarının bulunduğu anlaşılan tarihsiz belgede, "Şirketimiz tarafından 08/2022 ve 10/2022 tarihinde şirketiniz ... Grup Makine İmalatı Metal Ürünleri Tic. Ltd Şti hesabına gönderilen 897.395,00 USD, ... Endüstriyel Boru Lojistik ve Çelik İmalatları A.Ş adına gönderilmiş olup, bu şirketin cari hesabından mahsup edilmesini rica ederiz." şeklinde beyanda bulunulmuştur. Yine dosya arasında bulunan belgelerin incelenmesinde, davalı şirket ile dava dışı ... A.Ş arasında 24/11/2021 tarihli sipariş belgesi bulunduğu dava dışı ... tarafından davalı şirkete ihtarname gönderildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacı tarafça davalıya yapılan avans ödemesinin davacıya iadesi şartlarının oluşup oluşmadığının belirlenmesi açısından, sadece taraflar arasındaki değil, taraflarla dava dışı ... şirketi arasındaki ticari ve hukuki ilişkinin de incelenmesi ve değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu itibarla mahkemece, aralarında eser sözleşmelerinde uzman bir bilirkişi de bulunan yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak, dosya kapsamında bulunan muvafakatname, sözleşmeler, yapılan ihtarnameler, sipariş formları ve özellikle dava dışı ... şirketine ait ticari defter ve kayıtların HMK'nın 221. maddesi gereğince incelenerek bir değerlendirme yapılıp sonucuna uygun bir hüküm kurulması gerekirken bu hususlarda gerekli inceleme yapılmaması doğru olmamıştır. 2- Bununla birlikte davalı taraf, davacının siparişi üzerine sözleşme konusu malzemelerin özel olarak üretildiğini, başka bir işte kullanılmasının mümkün olmadığını ileri sürmüştür. Bu durumda, davalı taraftan malzemelerin nerede olduğunun sorularak, halen mevcut ise malzemeler üzerinde konusunda uzman bilirkişi ile keşif icra edilip rapor alınarak, bu malzemelerin taraflar arasındaki sözleşmeye uygun üretilip üretilmediği, nitelikleri, vasfı, miktarı vb. hususların tespiti ile başka bir amaçla veya işte kullanılıp kullanılamayacağı ve sözleşmeye göre bedeli belirlenerek; malzemelerin sözleşmeye uygun olduğu ve başka bir amaçla ve işte kullanılamayacak özel üretim olduğunun anlaşılması halinde; miktarı, niteliği vb. özellikleri hüküm yerinde belirtilmek suretiyle davacı tarafa teslimi ile teslimine karar verilen malzeme bedelinin mahsubu ile, davalıya ödenen avans miktarından kalan bedelin davacıya iadesine karar verilmesi gerekirken, bu hususun da gözardı edilmesi hatalı olmuştur. 3-Mahkemece, davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin, dava tarihindeki döviz kurunun dikkate alınarak, karar tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanması doğru olmuştur.(Yargıtay 6 H.D 2022/4167 Esas-2023/3687 Karar vb.) Ancak mahkemece, gerekçeli kararın hüküm bölümünün (1.) fıkrasının ikinci bendinde, asıl alacağın takip tarihindeki TL karşılığının %20'si olan 3.044.134,23 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2022/4167 esas ve 2023/3687 karar sayılı ilamında da vurgulandığı üzere icra inkar tazminatının hesaplanmasında takip tarihindeki döviz kurunun esas alınacağı hususu doğru olmuş ise de, somut olayda takip tarihindeki USD kuru dikkate alındığında asıl alacağın 10.655.322,00 TL olduğu, bunun %20'sinin de 2.131.064,40 TL olduğu belirlendiğinden, hüküm fıkrasında "takip tarihi" yazıldığı halde "dava tarihi" itibariyle hesaplama yapılarak daha fazla miktara karar verilmesi hükümde çelişkiye sebep olmuştur. Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nun 353/1-a.4-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2-Ankara Batı 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/07/2024 gün ve 2023/803 Esas 2024/750 sayılı kararının HMK’nun 353/1-a.4-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-Davalı tarafından yatırılan 259.931,31 TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, 5-Davalı tarafından ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-Talep halinde inceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince varsa taraflarca yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre aynı maddenin 5. fıkrası gereğince yatıran/sunan tarafa ilgili icra dairesince iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince KESİN olarak 02/04/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi. Başkan Üye Üye Katip ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır