TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR AYNES GIDA SANAY İ VE TİCARET A. Ş. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/5307) Karar Tarihi: 20/10/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/5307 Karar Tarihi : 20/10/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELSelahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Ayhan KILIÇ Başvurucu : Aynes G ıda Sanayi ve Ticaret A. Ş. Vekili : Av. Recep SEYHAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, anonim şirketin mal varl ığına el konu
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR AYNES GIDA SANAY İ VE TİCARET A. Ş. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/5307) Karar Tarihi: 20/10/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/5307 Karar Tarihi : 20/10/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELSelahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Ayhan KILIÇ Başvurucu : Aynes G ıda Sanayi ve Ticaret A. Ş. Vekili : Av. Recep SEYHAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, anonim şirketin mal varl ığına el konulmas ı ve yönetiminin kayy ıma devredilmesi nedeniyle baz ı anayasal haklar ın ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvurular 16/2/2018 ve 4/2/2019 tarihlerinde yap ılm ıştır. 3. Başvurular, ba şvuru formlar ı ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurular ın kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Başvuru belgelerinin birer örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. 6. 2019/4598 numaral ı bireysel ba şvuru dosyas ında Av. Halil İbrahim Y ılmaz Bakanl ık görüşüne karşı Şirket ad ına beyanlarda bulunmu ştur. 7. 2019/4598 numaral ı bireysel ba şvuru dosyas ı konu ve ki şi yönlerinden hukuki irtibat bulunmas ı nedeniyle 2018/5307 numaral ı bireysel ba şvuru dosyas ı ile birleştirilmiş, 2019/4598 numaral ı bireysel ba şvuru dosyas ı kapat ılm ış ve inceleme 2018/5307 numaral ı bireysel ba şvuru dosyas ı üzerinden yürütülmü ştür. III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/5307 Karar Tarihi : 20/10/2021 39. Ad ına bireysel ba şvuruda bulunulan Aynes G ıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (Şirket), merkezi Denizli'nin Ac ıpayam ilçesinde olan bir tüzel ki şiliktir. Şirketin kurucular ından biri N.S.dir. N.S. ayn ı zamanda Şirketin Yönetim Kurulu üyesidir. 10. Ac ıpayam Cumhuriyet Ba şsavc ılığı (Başsavc ılık) taraf ından Şirketin bir k ısım hissedar ı ile -N.S. dâhil- yöneticileri hakk ında Fetullahç ı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yap ılanmas ına üye olma suçlamas ıyla soruşturma başlatılm ıştır. Bu kapsamda Ba şsavc ılığın 8/12/2016 tarihli talebi üzerine Ac ıpayam Sulh Ceza Hâkimli ği (Hâkimlik) ayn ı tarihte Şirketin mal varl ığına el konulmas ına karar vermi ştir. 11. Başsavc ılık 9/12/2016 tarihinde bu sefer Şirkete kayy ım atanmas ı talebinde bulunmuştur. Hâkimlik taraf ından ayn ı tarihli kararla Tasarruf Mevduat ı Sigorta Fonu'nu n (TMSF) Şirkete kayy ım olarak atanmas ına hükmedilmi ştir. Denizli 2. A ğır Ceza Mahkemesi (Ağır Ceza Mahkemesi) 10/12/2018 tarihinde TMSF'nin kayy ıml ık yetkilerinin kald ırılmas ına karar vermi ştir. 12. Denizli Cumhuriyet Ba şsavc ılığının talebi üzerine A ğır Ceza Mahkemesinin 19/12/2018 tarihli karar ıyla Şirkete yeniden kayy ım atanm ış, kayy ım olarak Denizli defterdar ı A.S., Denizli Barosu avukatlar ından R.A. ve yeminli mali mü şavir K.Ç.nin görevlendirilmesine karar verilmi ştir. Ağır Ceza Mahkemesi 2/1/2019 tarihli karar ıyla ise kayy ımı TMSF olarak de ğiştirmiştir. 13. Av. Recep Seyhan taraf ından 16/2/2018 ve 4/2/2019 tarihlerinde Şirket ad ına bireysel ba şvuru yap ılm ıştır. Başvurular N.S. taraf ından Av. Recep Seyhan ad ına düzenlene n 7/3/2017 tarihli vekâletnameye istinaden yap ılm ıştır. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 14. Anayasa Mahkemesinin 20/10/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvuru Formundaki İddialar ve Bakanl ık Görüşü 15. Başvuru formunda, Şirketin mal varl ığına el konulmas ının ve TMSF'nin Şirkete kayy ım olarak atanmas ının baz ı anayasal haklar ı ihlal ettiği ileri sürülmektedir. 16. Bakanl ık görüşünde, öncelikle ba şvurucunun ma ğdur statüsünün bulunup bulunmad ığının ve olağan hukuk yollar ının tüketilip tüketilmedi ğinin incelenmesi gerekti ği belirtilmiştir. Bakanl ık, esasa ili şkin olarak ise aç ık bir ihlalin bulunmad ığını savunmu ştur. 17. Bakanl ık görüşüne karşı Av. Halil İbrahim Y ılmaz -N.S. taraf ından 7/3/2017 tarihinde verilen vekâlete istinaden- Şirket ad ına beyanda bulunmu ştur. Beyan dilekçesinde genel itibar ıyla başvuru formundaki iddialar ı tekrarlam ıştır. Dilekçede, yönetimi kayy ıma devredilmi ş olsa da Şirketin tüzel ki şiliğinin hukuksal varl ığını sürdürdü ğünü belirtilmi ştir. Ayr ıca başvurunun Şirketin en büyük hissedar ı ve yöneticisi taraf ından yap ılmas ının makul olduğunu, TMSF'nin Anayasa Mahkemesine ba şvurmas ının beklenemeyece ğini ifade etmi ştir. B. Değerlendirme 18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un "Bireysel ba şvuru hakk ına sahip olanlar" kenar ba şlıklı 46. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı ile (2) numaral ı fıkras ının ikinci cümlesi şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/5307 Karar Tarihi : 20/10/2021 4"(1) Bireysel ba şvuru ancak ihlale yol açt ığı ileri sürülen i şlem, eylem ya da ihmal nedeniyle güncel ve ki şisel bir hakk ı doğrudan etkilenenler taraf ından yap ılabilir. (2)...Özel hukuk tüzel ki şileri sadece tüzel ki şiliğe ait haklar ının ihlal edildi ği gerekçesiyle bireysel ba şvuruda bulunabilir." 19. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) "Başvurucunun temsili" kena r başlıklı 61. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı şöyledir: "Bireysel ba şvuru, bizzat ba şvurucu, kanuni temsilcisi ya da avukat ı taraf ından yap ılabilir. Avukat veya kanuni temsilci arac ılığıyla yap ılan başvurularda temsile dair yetki belgesinin sunulmas ı zorunludur. " 20. 6216 say ılı Kanun un 46. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı uyar ınca bireysel başvuru ancak ihlale yol açt ığı ileri sürülen i şlem, eylem ya da ihmal nedeniyle güncel ve kişisel bir hakk ı doğrudan etkilenenler taraf ından yap ılabilir. 21. Buna göre bir ki şinin Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulunabilmesi için üç temel ön ko şulun birlikte bulunmas ı gerekmektedir. Bunlar, ba şvuruya konu edilen kamu gücü eylem veya i şleminden ya da ihmalinden ba şvurucunun güncel bir hakk ı nedeniyle kişisel olarak ve doğrudan etkilenmesidir. Bu çerçevede ortaya ç ıkan sonuç nedeniyle ba şvurucunun mağdur olduğunu ileri sürmesi gerekir ( Onur Do ğanay, B. No: 2013/1977, 9/1/2014, 42). 22. Somut olayda N.S.nin orta ğı ve temsilcisi oldu ğu Şirketin mal varl ığına tedbiren el konulmu ş ve Şirketin mallar ının yönetimi için TMSF kayy ım olarak atanm ıştır. Kural olarak tüzel ki şilerin mal varl ığına kamu makamlar ınca müdahale edilmesi hâlinde do ğrudan mağdur şirket olup bireysel ba şvurunun da şirket taraf ından yap ılmas ı gerekir. Bununla birlikte istisnai hâllerde şirket aleyhine tesis eden i şlemden menfaati etkilenen ki şiler de şirket tüzel ki şiliğinden ayr ı olarak bireysel ba şvuruda bulunabilir. 23. Olayda kayy ım atama karar ıyla Şirketin yönetimi TMSF'ye geçmi ştir. TMSF'nin gerek kamu otoritesinin bir parças ı olmas ı gerekse müdahale sürecinde tara f olmas ı hususlar ı gözetildi ğinde Şirket ad ına bireysel ba şvuruda bulunmas ı beklenemez. Anayasa Mahkemesi -somut olay ın koşullar ı çerçevesinde- Şirketin orta ğı ve temsilcilerinin Şirketin mal varl ığına yönelik olarak kamu gücü taraf ından gerçekle ştirilen müdahaleyle ilgili olarak bireysel ba şvuruda bulunma ehliyetini haiz oldu ğunu kabul etmi ştir (Özgür Güleç , B. No: 2014/11503, 1/2/2017, 37; Hamdi Ak ın İpek, B. No: 2015/17763, 24/5/2018, 79). 24. Bununla birlikte ortak veya temsilcinin ma ğdur statüsünün tart ışılabilmesi için öncelikle adlar ına yap ılm ış bir başvuru bulunmal ıdır. Bu ba ğlamda somut olaydaki başvurular ın ortak veya temsilci ad ına değil Şirket ad ına yap ıldığının alt ı çizilmelidir. Başvuru formlar ında başvurucu olarak Şirket gösterilmi ştir. Bu sebeple ortak ve temsilci ola n N.S.nin ma ğdur statüsünün bulunup bulunmad ığının tart ışılmas ı mümkün görülmemi ştir. Bu durumda Anayasa Mahkemesince incelenecek mesele Şirket ad ına usulüne uygun olarak yap ılm ış bir başvurunun bulunup bulunmad ığıdır. 25.İçtüzük'ün 61. maddesinin (1) numaral ı fıkras ında bireysel ba şvurunun kanuni temsilci veya avukat taraf ından yap ılabileceği, avukat veya kanuni temsilci arac ılığıyla yap ılan başvurularda temsile dair yetki belgesinin sunulmas ının zorunlu oldu ğu belirtilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/5307 Karar Tarihi : 20/10/2021 526. Mevcut ba şvuruda bireysel ba şvurular Av. Recep Seyhan taraf ından Şirketi temsilen yap ılm ıştır. Ancak ba şvuru dosyas ında Şirket taraf ından Av. Recep Seyhan' ın vekil tayin edildi ğini gösteren herhangi bir vekâletname bulunmamaktad ır. Başvuru formlar ının ekindeki 7/3/2017 tarihli vekâletname incelendi ğinde bunun N.S.nin kendi şahs ı ad ına Av. Recep Seyhan' ın vekil tayin edilmesine ili şkin olduğu görülmektedir. N.S.nin şahsi olarak vekil tayin etti ği avukat ın Şirket ad ına bireysel ba şvuruda bulunmas ı mümkün de ğildir. Diğer bir ifadeyle N.S. ad ına takip yetkisi içeren vekâletname Av. Recep Seyhan'a Şirket ad ına bireysel ba şvuruda bulunma yetkisi vermemektedir. Kald ı ki vekâletnamenin düzenlendi ği tarihte N.S.nin Şirketi temsil yetkisi bulunmad ığından Şirket ad ına vekâletname vermesi de olanaks ızdır. 27. Özetle Şirketin temsilcileri taraf ından usulüne uygun olarak yetkilendirildi ği gösterilemeyen bir avukat taraf ından Şirket ad ına yap ılan bireysel ba şvurunun ki şi bak ımından yetki kural ına uygun oldu ğunun kabul edilmesi mümkün de ğildir. 28. Aç ıklanan gerekçelerle Av. Recep Seyhan taraf ından Şirket ad ına yap ılan başvurunun kişi bak ımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 29. Başvurunun kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi sebebiyle yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde b ırak ılmas ına karar verilmesi gerekir. Bununla birlikte 2018/5307 ba şvuru numaral ı dosya için adli yard ım talebinin reddi üzerine 6/1/2020 tarihinde 2020 y ılı tarifesi esas al ınarak 446,90 TL harç yat ırıldığı görülmektedir. Ba şvuru harc ının tutar ının belirlenmesinde ba şvuru tarihinin esas al ınmas ı gerektiğinden 2018 y ılı tarifesine göre ödenmesi gereken 294,70 TL'yi a şan harç tutar ının -152,20 TL'nin- istemi hâlinde Av. Recep Seyhan'a iadesine hükmedilmelidir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Başvurunun kişi bak ımından yetkisizlik nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDUĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvuruda bulunan ın üzerinde BIRAKILMASINA, C. Fazladan ödendi ği anlaşılan 152,20 TL ba şvuru harc ının istemi hâlinde Av. Recep Seyhan'a iadesine 20/10/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Muammer TOPAL Recai AKYEL Üye Üye Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN