TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR EMRAH ABI VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2020/8) Karar Tarihi: 10/6/2020 Başvuru Numaras ı: 2020/8 Karar Tarihi : 10/6/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIRıdvan GÜLEÇ Recai AKYEL Raportör : Mehmet AKTEPE Başvurucular : 1. Emrah ABI 2. Mehmet KAÇAK 3. Mehmet TUNÇ 4. Necmi KALÇIK 5. Vedat KAYA Başvurucular Vekili : Av. Cemal DEM İR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yarg ıla
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR EMRAH ABI VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2020/8) Karar Tarihi: 10/6/2020 Başvuru Numaras ı: 2020/8 Karar Tarihi : 10/6/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIRıdvan GÜLEÇ Recai AKYEL Raportör : Mehmet AKTEPE Başvurucular : 1. Emrah ABI 2. Mehmet KAÇAK 3. Mehmet TUNÇ 4. Necmi KALÇIK 5. Vedat KAYA Başvurucular Vekili : Av. Cemal DEM İR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Ekli tabloda s ıralanan ba şvurulara ait ba şvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemelerinden sonra ba şvurular Komisyonlara sunulmu ştur. 3. Başvurucu Vedat Kaya, bireysel ba şvuru harç ve masraflar ını karşılama imkân ının bulunmad ığını belirterek adli yard ım talebinde bulunmu ştur. 4. Konular ın ın ayn ı olmas ı sebebiyle ekli tablonun (B) sütununda numaralar ı belirtilen ba şvuru dosyalar ının 2020/8 numaral ı bireysel ba şvuru dosyas ı ile birleştirilmesine, incelemenin 2020/8 numaral ı dosya üzerinden yap ılmas ına ve diğer dosyalar ın kapat ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2020/8 Karar Tarihi : 10/6/2020 37. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca başvurunun içtihad ın oluştuğu alana ili şkin olduğu değerlendirilerek Bakanl ık cevab ı beklenmeden incelenmesine karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 9. Başvurucular, haklar ındaki yarg ılamalar ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ıyla Anayasa Mahkemesine çe şitli tarihlerde bireysel başvuruda bulunmu şlard ır. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 10. Mahkemenin 10/6/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Adli Yard ım Talebi Yönünden 11. Başvuruculardan Vedat Kaya, bireysel ba şvuru harç ve masraflar ını karşılayacak gelirleri olmad ığını beyan ederek adli yard ım talebinde bulunmu ştur. 12. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) karar ında belirtilen ilkeler dikkate al ınarak geçimini önemli ölçüde güçle ştirmeksizi n yarg ılama giderlerini ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurucunun aç ıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir. B. Makul Sürede Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucular ın İddialar ı 13. Başvurucular, uzun süren yarg ılama nedeniyle makul sürede yarg ılanma haklar ının ihlal edildi ğini iddia ederek Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulunmuştur. 2. Değerlendirme a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 14. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden 15. Ceza yarg ılamas ının süresi tespit edilirken sürenin ba şlang ıç tarihi olarak bir kişiye suç işlediği iddias ının yetkili makamlar taraf ından bildirildi ği veya isnattan ilk olarak etkilendiği arama ve gözalt ı gibi birtak ım tedbirlerin uyguland ığı tarih; sürenin sona erdi ği tarih olarak suç isnad ına ilişkin nihai karar ın verildiği, yarg ılamas ı devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetle ilgili karar ını verdiği tarih esas al ınır (B.E., B. No: 2012/625, 9/1/2014, 34). Başvuru Numaras ı: 2020/8 Karar Tarihi : 10/6/2020 416. Ceza yarg ılamas ının süresinin makul olup olmad ığı değerlendirilirken yarg ılaman ın karmaşıklığı ve kaç dereceli oldu ğu, taraflar ın ve ilgili makamlar ın yarg ılama sürecindeki tutumu, ba şvurucunun yarg ılaman ın süratle sonuçland ırılmas ındaki menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate al ınır (B.E., 29). 17. An ılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer ba şvurularda verdi ği kararlar dikkate al ındığında ekli tablonun (G) sütununda belirtilen yarg ılama sürelerinin makul olmad ığı sonucuna varmak gerekir. 18. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. c. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 20. Başvurucu Mehmet Tunç 100.000 TL maddi ve 100.000 TL manevi tazminat, başvurucu Vedat Kaya 30.000 TL maddi ve 20.000 TL manevi tazminat, ba şvurucular Emrah Ab ı, Necmi Kalç ık ve Mehmet Kaçak 30.000 TL maddi ve 30.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmu şlard ır. 21. Somut olayda makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği sonucuna var ılm ıştır. 22.İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlar ı karşılığında ekli tablonun (H) sütununda belirtilen net tutarlarda manevi tazminat ın başvuruculara ayr ı ayr ı ödenmesine karar verilmesi gerekir. 23. Anayasa Mahkemesinin maddi tazminata hükmedebilmesi için başvurucular ın uğrad ıklar ını iddia ettikleri maddi zarar ile tespit edilen ihlal aras ında illiyet ba ğı bulunmal ıdır. Başvurucular ın bu konuda herhangi bir belge sunmam ış olmas ı nedeniyle maddi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir. 24. Avukat Cemal Demir taraf ından temsil edilen ba şvuruculara 3.000 TL vekâle t ücretinin mü ştereken ödenmesine, Başvuru Numaras ı: 2020/8 Karar Tarihi : 10/6/2020 525. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL ba şvuru harc ından olu şan yarg ılama giderinin ekli tablonun (E) sütununda belirtilen şekilde başvuruculara ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Başvurucu Vedat Kaya'n ın adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, C. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, D. Başvuruculara, ekli tablonun (H) sütununda belirtilen net tutarlarda manevi tazminat ın AYRI AYRI ÖDENMES İNE, E. Tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, F. 1. Ba şvuru harc ına ilişkin yarg ılama giderinin ekli tablonun (E) sütununda belirtilen şekilde başvuruculara ÖDENMES İNE, 2. Avukat Cemal Demir taraf ından temsil edilen ba şvuruculara 3.000 TL vekâle t ücretinin MÜ ŞTEREKEN ÖDENMES İNE, G. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucular ın Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihlerinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, H. Karar ın bir örne ğinin bilgi için ekli tablonun (D) sütununda belirtilen ilgili Mahkemelere GÖNDER İLMESİNE, I. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 10/6/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI Üye Üye R ıdvan GÜLEÇ Recai AKYEL