2025/1434355 İhale Kayıt Numaralı "Araç Kiralama Hizmet Alım İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Real Atık Yön. Tur. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Çekmeköy Belediye Başkanlığı, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/1434355 İhale Kayıt Numaralı “ Araç Kiralama Hizmet Alım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Çekmeköy Belediye Başkanlığı tarafından 13.10.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Araç Kiralama Hizmet Alım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Real Atık Yön. Tur. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 07.10.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.10.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.10.2025 tarih ve 197412 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/2099 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde, “Kasko Değer Listesi”nin iş ortaklıklarında tek ortağın sunmasının yeterli olduğu şeklindeki düzenlemenin yer aldığı, ancak mevzuat gereğince söz konusu belgenin ortak girişimin tüm ortakları tarafından sunulması gerektiği, 2) Teknik Şartname’nin “İhtiyaç Listesi” kısmında belirtilen cins, miktar ve özelliklerdeki hizmet araçlarının kiralanacağı, tüm araçların ve üst yapılarının en az 2020 model olması gerektiği şeklindeki düzenlemenin rekabeti engeller nitelikte olduğu ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5'inci maddesine aykırılık teşkil ettiği, 3) Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde düzenlenen 1 sıra numaralı ağır aykırılık halinde, aykırılığın “ yüklenicinin kusurundan kaynaklandığına dair bir belirleme ” yapılmaması nedeniyle, işin ifası ve ceza uygulanması aşamasında telafisi güç sorunların ortaya çıkacağı iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir: … b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için; … 3) İsteklinin üretim ve/veya imalat kapasitesine, araştırma-geliştirme faaliyetlerine ve kaliteyi sağlamasına yönelik belgeler, … 6) İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler, … 8) İhale konusu işin ihale dokümanında belirtilen standartlara uygunluğunu gösteren, uluslar arası kurallara uygun şekilde akredite edilmiş kalite kontrol kuruluşları tarafından verilen sertifikalar, … İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “… (4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alım ihalelerinde yeterliğe ilişkin diğer hususlar” başlıklı 75’inci maddesinin 7’nci fıkrasında “ Kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının, 1/4/2006 tarihli ve 26126 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller çerçevesinde araç kiralama hizmet alımı ile karşılandığı ihalelerde, isteklilerden teklifleri kapsamında ihale konusu işin yürütülmesinde kullanılacak araçlara ilişkin sayı, marka, model ve/veya ilgili diğer bilgileri gösteren listenin istenmesi gerekmektedir.” açıklaması, Elektronik Ortamda Yapılan İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ 7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: a) Teklif mektubu. b) Teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren bilgi ve belgeler: 1) Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgi ve belgeler. 2) Vekâleten ihaleye katılma halinde vekile ilişkin bilgi ve belgeler. c) Geçici teminat. ç) Bu Şartnamenin 7.2 nci ve 7.3 üncü maddelerinde belirtilen bilgi ve belgeler. d) İsteklinin iş ortaklığı olması halinde iş ortaklığı beyannamesi … 7.1.1. İhaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde, iş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1 inci maddenin (b) bendinde yer alan belgelerin ayrı ayrı sunulması zorunludur. … 7.4. İstekli tarafından teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunulması ve/veya sağlanması gerektiği bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri: … 7.5. Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz…” düzenlemesi, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2 .1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Araç Kiralama Hizmet Alım İşi … ç) Miktarı: 37 Kalem Araç Kiralama İşi… ” düzenlemesi, Aynı İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ 7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: a) Teklif mektubu b) Teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren bilgi ve belgeler: 1) Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgi ve belgeler. 2) Vekâleten ihaleye katılma halinde vekile ilişkin bilgi ve belgeler. c) Geçici teminat. ç) Bu Şartnamenin 7.2 nci ve 7.3 üncü maddelerinde belirtilen bilgi ve belgeler. d) İsteklinin iş ortaklığı olması halinde iş ortaklığı beyannamesi. e) İsteklinin alt yüklenicilere yaptırmayı düşündüğü işlerin listesi. f) Bu bent boş bırakılmıştır. 7.1.1. İhaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde, iş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1 inci maddenin (b) bendinde yer alan belgelerin ayrı ayrı sunulması zorunludur. … 7.4. İsteklinin teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunması ve/veya sağlanması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen belgeler ve/veya yeterlik kriterleri: Belge Adı Açıklama İş Ortaklıklarında Marka, Model ve Tip durumlarını (Kasko Değer Listesi) İstekliler Birim Fiyat Teklif Cetvelinin 1.,2.,3.,4. ve 35., Sıra Numaralı Araçlar İçin Teklif ettikleri araçların Marka, Model ve Tip durumlarını belirten detaylı Kasko Değer Listesini Teklif Ekinde Sunmak Zorundadır. Tek ortağın sunması yeterlidir. 7.5. Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz…” düzenlemesi yer almaktadır. Yapılan incelemede, Çekmeköy Belediye Başkanlığı tarafından, 13.10.2025 tarihinde birim fiyat üzerinden, e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalenin “ Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi” olduğu, toplam 19 adet ihale dokümanının indirildiği ihaleye 4 isteklinin teklif verdiği, 31.10.2025 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararıyla ihalenin Aydoğanlar Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir. İdari Şartname’nin 7.1.1’inci maddesinde, ihaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde, iş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1 inci maddenin (b) bendinde yer alan belgelerin ayrı ayrı sunulmasının zorunlu olduğunun düzenlendiği, ayrı ayrı sunulması istenilen söz konusu belgelerin teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren belgeler olduğu, Aynı İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde, isteklilerin birim fiyat teklif cetvelinin 1.,2.,3.,4. ve 35. sıra numarasında yer alan araçlar için marka, model ve tip durumlarını belirten detaylı kasko değer listesini teklif ekinde sunmak zorunda olduğunun ve iş ortaklıklarında söz konusu “kasko değer listesi”nin tek ortağın sunmasının yeterli olduğunun düzenlendiği anlaşılmıştır. Başvuruya konu ihaleye ait ihaleye katılım belgesi incelendiğinde; “İhaleye Katılmak İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” sütununun “Diğer Belgeler” satırında “ Marka, Model ve Tip durumlarını (Kasko Değer Listesi)” nin yer aldığı tespit edilmiştir Anılan İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesinin, isteklilerin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gereken anılan Şartname’nin 7’nci maddesi dışındaki maddeleri ile Teknik Şartname’de belirtilen belgeler ve/veya yeterlik kriterlerine yönelik düzenlemelere ilişkin olduğu, dolayısıyla bahse konu madde kapsamında idarece yeterlik kriteri olarak belirlenecek belgelerin mevzuat hüküm ve açıklamalarına aykırılık teşkil etmemesi koşulu ile idarenin takdir yetkisiyle belirlenebileceği, idare tarafından da isteklilerin teklifleri kapsamında “kasko değer listesi”ni sunmasının ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak belirlendiği ve iş ortaklıklarında söz konusu belgenin ortaklardan biri tarafından sunmasının yeterli olacağının düzenlendiği görülmüştür. Sonuç olarak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesi gereğince iş ortaklığında, ortaklardan her birinin sicil, izin, ruhsat vb. belgeleri sunmaları gerektiği hükme bağlanmış olup, “kasko değer listesi”nin bu kapsamda bir belge olmadığı ve kamu ihale mevzuatında söz konusu belgenin her ortak tarafından sunulması gerektiği yönünde bir zorunluğun bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir. İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. ” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dâhil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. (2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler ” başlıklı 28’inci maddesinde “ (1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez …” hükmü, 17.05.2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tasarruf Tedbirleri ile ilgili 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nde “… Ayrıca hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir.” düzenlemesi, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2 .1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Araç Kiralama Hizmet Alım İşi … ç) Miktarı: 37 Kalem Araç Kiralama İşi… ” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Konu” başlıklı (A) bölümünde “İhale konusu iş; Çekmeköy Belediyesinin tüm hizmet birimlerinin yolcu naklinde kullanılan binek, hafif ticari ile minibüs ve otobüs cinsi araçların şehir içi ve gerekirse şehir dışı alanlarda, diğer araçların şehir içinde ihtiyaç duyulan hizmetlerin görülmesi amacıyla, 237 sayılı Taşıt Kanunu ve ilgili mevzuat doğrultusunda belediye hizmetlerinde 25 (yirmibeş) ay süre 31.12.2027 tarihine kadar ile çalıştırılmasıdır.” düzenlemesi, Aynı Teknik Şartname’de yer verilen araçlara ilişkin tabloda; İhtiyaç Listesi Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması Birimi Adet Ay Miktarı 1 1.Grup Sedan Binek Otomobil Ay 15 25 375 2 2.Grup Sedan Binek Otomobil Ay 37 25 925 3 3.Grup Hafif Ticari Camlı Combi Kamyonet Ay 52 25 1.300 4 4.Grup Çift Kabinli Kamyonet Ay 36 25 900 5 5.Grup 4x4 Çift Kabinli Pickup Ay 3 25 75 6 6.Grup Çok Amaçlı Yolcu Nakil Aracı 9 Kişilik Ay 1 26 26 7 7.Grup Minibüs 17 Kişilik Ay 8 25 200 8 8.Grup Otobüs 29 Kişilik Ay 5 25 125 9 9.Grup Otobüs 37 Kişilik Ay 6 25 150 10 10.Grup Otobüs 45 Kişilik Ay 2 25 50 11 11. Grup Halk Tipi Otobüs Ay 2 25 50 12 12.Grup Liftli Minibüs (Engelli Tertibatlı) Ay 3 25 75 13 13. Grup Hasta Nakil Ambulansı Ay 1 25 25 14 14.Grup Hayvan Ambulansı Ay 2 25 50 15 15.Grup Mobil Tanıtım Aracı Ay 1 25 25 16 16.Grup Mobil Büfe Aracı Ay 1 25 25 17 17.Grup Hidrolik Eklemeli Platform Ay 1 25 25 18 18.Grup Jet Yıkama Ay 1 25 25 19 19.Grup Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu – 8+1,5 M³ Ay 2 25 50 20 20.Grup Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu – 12+1-13+1,5 M³ Ay 15 25 375 21 21.Grup Damperli Kamyon –5-8 M³ Ay 7 25 175 22 22.Grup Damperli Kamyon –15 M³ Ay 1 25 25 23 23.Grup Damperli Kamyon –20 M³ Ay 2 25 50 24 24.Grup Yol Yıkama Ve Süpürme Aracı –1 M³ Ay 1 25 25 25 25.Grup Yol Yıkama Ve Süpürme Aracı –5 M³ Ay 1 25 25 26 26.Grup Vakumlu Yol Süpürme Aracı -7 M³ Ay 5 25 125 27 27.Grup Sulama Arasözü –10 Ton Ay 1 25 25 28 28.Grup Sulama Arasözü –15 Ton Ay 3 25 75 29 29.Grup Sulama Arasözü - 18 Ton (Dönemsel Kiralama ) Ay 1 12 12 30 30.Grup Çöp Taksi (2-3 M3 Kapasiteli Mini Damperli Kamyonet) Ay 2 25 50 31 31.Grup Cam Toplama Aracı Ay 1 25 25 32 32.Grup Konteynır Ve Genel Tamir Aracı Ay 2 25 50 33 33.Grup Evsel Katı Atık Transfer Aracı (Çekici+Semi Treyler ) Ay 4 25 100 34 34.Grup Ses Aracı Ay 1 25 25 35 35.Grup Yemek Taşıma Aracı (Panelvan) Ay 2 25 50 36 36.Grup Grup Araç Taşıma Tertibatlı Vantuz Çekici Ay 1 25 25 Toplam 229 İdarece İstenildiğinde Çağrılacak Araçlar 37 37.Grup Hidrolik Eklemeli Platform (Vinç) (Günlük Kiralama) Gün 10 25 250 düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşe başlama tarihi 01.12.2025; işi bitirme tarihi 31.12.2027…” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname’de toplam 37 grup aracın teknik özelliklerine tek tek yer verildiği, -34 grup araca ilişkin olarak “ Bu Gruptaki Araçlar en az 2020 Model olacaktır .” düzenlemesinin yer aldığı; -2 grup araca ilişkin olarak (19.Grup Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu 8+1,5 m³ ve 20.Grup Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu–12+1-13 +1,5 m³) “ Bu Gruptaki araçlar ile üst yapısı en az 2020 model olacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı; -1 grup araca ilişkin olarak (37. Hidrolik Eklemeli Platform-Vinç) “ Bu gruptan 1 Adet 28-35 Metre Uzantıya sahip vinç araç günlük olarak kiralama yapılacaktır. Araç ihtiyaç halinde İdare tarafından çağırılacak olup herhangi bir model şartı bulunmayacaktır …” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür. İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, şikâyete konu ihalenin 25 ay süre ile şoför ve yakıt hariç olmak üzere, belediyenin tüm hizmet birimlerinin yolcu naklinde kullanılan binek, hafif ticari ile minibüs ve otobüs cinsi araçların şehir içi ve gerekirse şehir dışı alanlarda; diğer araçların ise şehir içinde ihtiyaç duyulan hizmetlerin görülmesi amacıyla kiralanması işi olduğu, İhale dokümanında yer alan birim fiyat teklif cetvelinde her araç grubuna ilişkin olarak toplam 37 satır açıldığı, Teknik Şartname’nin yukarıda anılan maddelerinde araçların detaylı teknik özelliklerine yer verildiği anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlamasının zorunlu olduğu, bu bağlamda teknik kriterlerin idarenin ihtiyaçları doğrultusunda belirleneceği ve idarelerin gereksinimlerini 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler doğrultusunda belirlemekle yükümlü olduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu araçların teknik özelliklerine ilişkin ihale dokümanı düzenlemelerinin idarenin ihtiyacı kapsamında belirlenebileceği, idarelerin ihaleye konu edilen ihtiyacını tespit etmesi noktasında kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun şekilde kullanması şartıyla takdir yetkisinin bulunduğu, idarenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi gereği ihtiyaçlarını uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını sağlamakla sorumlu olduğu ve teknik kriterlerin idarenin ihtiyaçları doğrultusunda belirleneceğinin açık olduğu, Şikâyete konu ihalede işin süresinin 25 ay olduğu ve 01.12.2025 tarihinde işe başlanacağının öngörüldüğü, ihale konusu işte çalıştırılacak araçlara ilişkin asgari teknik kriterlerin belirlendiği, istenilen 37 grup araçtan 2’sinin üst yapısı ile birlikte en az 2020 model; 34’ünün en az 2020 model olmasının istendiği, sadece 1 araç (hidrolik eklemeli platform-vinç) için belirli bir model yılı şartının aranmadığı, ayrıca araçların hiçbiri için kendi malı olma şartının aranmadığı görülmektedir. Sonuç olarak 17.05.2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2024/7 sayılı Genelge’nin yukarıda aktarılan maddesinde, hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilmesi yönünde ifadenin yer aldığı, başvuruya konu 26 aylık araç kiralama hizmeti alımı ihalesinde, istenilen 37 grup araçtan 2’sinin üst yapısı ile birlikte en az 2020 model ve 34’ünün en az 2020 model olmasının istenildiği; 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesi gereği ihtiyaçlarını uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını sağlamakla sorumlu olan idarenin araçlara ilişkin teknik özellikleri belirleme hususunda takdir yetkisinin bulunduğu, idarece şikayete verilen cevapta “ araçların model belirtilmesinin amacının aracın yaşının, amortisman süresinin belirlenmesi için yapıldığının, belirlenen bu teknik özelliğin de verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olduğu ” şeklinde makul ve geçerli nedenlere dayandırıldığı, itirazen şikâyete konu düzenlemelerin ihaleye teklif verilmesine engel olacak niteliğinin bulunmadığı, nitekim ihaleye 4 isteklinin teklif verdiği, ayrıca başvuru sahibinin iddia ettiği üzere 2 araç haricindeki diğer araçların üst yapılarının asgari 2020 model olmasının istenilmediği; işin yapılacağı süre dikkate alındığında, söz konusu asgari model yılının, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ile kaynakların verimli kullanılması konusunda idareye verilen takdir yetkisini aşan bir nitelik taşımadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Tip Sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesinde, idarelerce yapılacak sözleşmelerde Tip Sözleşme hükümlerinin esas alınacağı düzenlenmiştir. Aynı Kanun’un “İdarenin sözleşmeyi feshetmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “Aşağıda belirtilen hallerde idare sözleşmeyi fesheder: a) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi, b) Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 25 inci maddede sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, Hallerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. … (3) İhale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamaz.” hükmü ile “Sözleşme Tasarısı” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlar. (2) Tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine ve sözleşme türüne (götürü bedel/birim fiyat) göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir. …” hükmü, Anılan Yönetmelik eki Tip Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “…16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Ağır aykırılık halleri 26.4 1 2 3 … … 16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. ” düzenlemesi, Tip Sözleşme Tasarısı’nın söz konusu maddesine yönelik 26 no’lu dipnotta “…26.4 Bu kısma somut fiiller yazılabilecek olup, bu aykırılık hallerinin, varsa 16.1.2 nci maddede yer alan aykırılık hallerinden farklı olması gerekmektedir. 26.5 Ağır aykırılık hallerine ilişkin ceza uygulanmasına yönelik düzenleme, sözleşmenin 16.1.3.1 inci maddesinde yapılacaktır. Bu madde idare tarafından aşağıdaki (1) ve (2) numaralı seçeneklerden biri seçilerek düzenlenecektir. (1) 16.1.3 üncü madde kapsamında belirlenen bir aykırılığın gerçekleşmesi üzerine idarece ceza uygulanmasının da öngörülmesi halinde “Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2’si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2’si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır.” yazılacaktır. (2) 16.1.3 üncü madde kapsamında belirlenen bir aykırılığın gerçekleşmesi üzerine idarece ayrıca ceza uygulanmasının öngörülmemesi halinde “Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık haline ilişkin ayrıca ceza uygulanmayacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin ayrıca ceza uygulanmasına yönelik bu madde dışında düzenleme yapılmış olması halinde dahi söz konusu düzenleme dikkate alınmayacaktır.” yazılacaktır.” açıklaması, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “ Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir…” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2 .1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Araç Kiralama Hizmet Alım İşi … ç) Miktarı: 37 Kalem Araç Kiralama İşi… ” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Konu” başlıklı (A) bölümünde “İhale konusu iş; Çekmeköy Belediyesinin tüm hizmet birimlerinin yolcu naklinde kullanılan binek, hafif ticari ile minibüs ve otobüs cinsi araçların şehir içi ve gerekirse şehir dışı alanlarda, diğer araçların şehir içinde ihtiyaç duyulan hizmetlerin görülmesi amacıyla, 237 sayılı Taşıt Kanunu ve ilgili mevzuat doğrultusunda belediye hizmetlerinde 25 (yirmibeş) ay süre 31.12.2027 tarihine kadar ile çalıştırılmasıdır.” düzenlemesi, İhale konusu işe ait Sözleşme Tasarısı’nın; “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşe başlama tarihi 01.12.2025; işi bitirme tarihi 31.12.2027 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır. ” düzenlemesi, “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “ 10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: Bu madde boş bırakılmıştır. 10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: İşyeri teslimi yapılmayacak ve 9.1. maddesinde belirtilen tarihte işe başlanacaktır .” düzenlemesi, “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “… 16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Ağır Aykırılık Halleri 1 Yüklenici işe başlama tarihinden itibaren 12, 13, 14, 15, 16, 34, 35 ve 36 gruplardaki araçları 30 takvim günü içerisinde diğer bütün gruplardaki araçları ise işe başlama tarihinde sözleşme kapsamında çalıştırılması öngörülen ve teknik şartnamede tanımlanan teknik kriterlere uygun araçlar ile hizmet alımı uygulama yönetmeliğinin 31. maddesine uygun olmak üzere sunulacak belgeler (araç ruhsatları, üretici firmadan alınan teknik dokümanlar, TSE belgeleri, araç kapasiteleri güç ve teknik özelliklerine ait dokümanlar, araç plaka listesi araçlara ait kasko ve zorunlu trafik sigorta poliçesi, yüklenicinin kendi mülkiyetinde olmayan araçlara ilişkin sözleşme süresinin sonuna kadar yapılmış olan kira sözleşmeleri) ile birlikte teslim edilmesi, araçların eksik teslim edilmesi veya araçların tamamının tanımlanan şartlara haiz olmaması veya sunulan belgelerin teknik şartnamede belirtilen kriterlere uygun olmaması durumunda 4735 sayılı kanunun 20 inci maddesinin (b) bendine göre işlemler yapılacaktır. 16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2’si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2'si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır. 16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin %30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin %30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. 16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır … “ düzenlemesi yer almaktadır. Yapılan incelemede, ihale konusu işin 25 ay süre ile şoför ve yakıt hariç olmak üzere, belediyenin tüm hizmet birimlerinin yolcu naklinde kullanılan binek, hafif ticari ile minibüs ve otobüs cinsi araçların şehir içi ve gerekirse şehir dışı alanlarda; diğer araçların ise şehir içinde ihtiyaç duyulan hizmetlerin görülmesi amacıyla toplam 37 grup aracın kiralanması işi olduğu, Sözleşme Tasarısı’nda işe başlama tarihinin 01.12.2025 olarak düzenlendiği, Başvuru sahibinin Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde düzenlenen 1 sıra numaralı ağır aykırılık haline ilişkin iddiası incelendiğinde; söz konusu düzenlemeden yüklenicinin 12, 13, 14, 15, 16, 34, 35 ve 36 gruplardaki araçları işe başlama tarihinden itibaren 30 takvim günü içerisinde, diğer gruplardaki araçları ise işe başlama tarihinde, sunulacak belgeler ile birlikte idareye teslim etmemesi, araçların eksik teslim edilmesi veya araçların tamamının tanımlanan şartları haiz olmaması veya sunulan belgelerin Teknik Şartname’de belirtilen kriterlere uygun olmaması hallerinin ağır aykırılık hali olarak düzenlendiği, bu durumda 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre işlem yapılacağı, Araçların teslimi ile birlikte sunulacak belgelerin “ araç ruhsatları, üretici firmadan alınan teknik dokümanlar, TSE belgeleri, araç kapasiteleri güç ve teknik özelliklerine ait dokümanlar, araç plaka listesi, araçlara ait kasko ve zorunlu trafik sigorta poliçesi, yüklenicinin kendi mülkiyetinde olmayan araçlara ilişkin sözleşme süresinin sonuna kadar yapılmış olan kira sözleşmeleri” olarak belirtildiği anlaşılmıştır. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddelerine göre yüklenicinin, ihaleye konu işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde davranması, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek yürütmesi ve söz konusu işlerde ortaya çıkabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak gidermesi gerekmektedir. Ağır aykırılık hali olarak belirlenen iddia konusu düzenlemenin, yüklenicinin taahhüdünü yerine getirmeyerek ifa yükümlülüğüne aykırı davranışından kaynaklanan ve sözleşmenin feshini gerektirecek nitelikte bir durum olduğu, söz konusu düzenlemede sayılan aykırılıkların, kiralanan araçların zamanında, eksiksiz olarak ve Teknik Şartname’de belirtilen kriterlere uygun şekilde teslimine ilişkin olduğu, bu husustaki sorumluluğun bizzat yükleniciye ait olduğu ve söz konusu sorumluluğun yerine getirilmemesi halinde ihale konusu hizmetin ifasına başlanamayacağı, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve basiretli tacir olma yükümlülüğünü haiz isteklilerin araçların teslimine ilişkin tüm süreçleri göz önünde bulundurarak tekliflerini hazırlamaları gerektiği, bu bağlamda iddia konusu aykırılık hali düzenlemesinin uygulanabilmesi için aykırılığın yüklenici kusuruna bağlı olması gerektiğine ilişkin ayrıca bir şarta yer verilmesine gerek bulunmadığı, zira aykırılığın yüklenici kusurundan kaynaklanan bir durumu ifade ettiği, bir başka ifadeyle, söz konusu ağır aykırılık hallerinin yüklenicinin kusuru olmadan gerçekleşemeyeceğinin açık olduğu anlaşıldığından, başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nda yer alan mevcut düzenlemenin herhangi bir tereddüde yol açmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için anılan Kanun’un öngördüğü şekilde “ başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması ” koşulunun gerçekleşmediği dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin aktarılan hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.