TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR D.K. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/32695) Karar Tarihi: 10/5/2023 Başvuru Numaras ı: 2019/32695 Karar Tarihi : 10/5/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR GİZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Muhterem İNCE Raportör : Mehmet Yavuz YA ŞAR Başvurucu : D.K. Vekili : Av. Ali ÇEL İK I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru, yabanc ı dil s ınav ında al ınan puan şüpheli bulunarak e ş değer s ı
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR D.K. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/32695) Karar Tarihi: 10/5/2023 Başvuru Numaras ı: 2019/32695 Karar Tarihi : 10/5/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR GİZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Muhterem İNCE Raportör : Mehmet Yavuz YA ŞAR Başvurucu : D.K. Vekili : Av. Ali ÇEL İK I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru, yabanc ı dil s ınav ında al ınan puan şüpheli bulunarak e ş değer s ınava çağrılma işlemine kar şı aç ılan davada uyu şmazl ığın esas ına ilişkin iddialar kar şılanmadan karar verilmesi nedeniyle gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. 2. Başvurucu, ilgili tarihte Nev şehir Hac ıbektaş Üniversitesi E ğitim Fakültesi Sosyal Bilimler ve Türkçe E ğitimi Bölümünde (Üniversite) profesör ö ğretim üyesi olarak görev yapmaktad ır. 3. Başvurucu, doçentlik programlar ına kabul edilmek için gerekli yabanc ı dil puan ını (86,25 puan) 2008 y ılında girdiği Üniversiteler Aras ı Kurul Yabanc ı Dil S ınav ı'nda (ÜDS 2008 Mart Dönemi) alm ıştır. Diğer şartlar ı da sağlayan ba şvurucu, doçentlik program ına kabul edilmi ştir. Başvurucu, daha önce girdi ği 2007 y ılı ÜDS-2'den 22,50 puan alm ıştır. 4. Başvurucunun kat ılm ış olduğu s ınavlara ili şkin S.T isimli şahıs taraf ından yap ılan ihbar üzerine Ölçme Seçme Yerle ştirme Merkezi (ÖSYM) taraf ından inceleme başlatılm ıştır. 5. ÖSYM İhbar Değerlendirme Komisyonunca yap ılan incelemede, ba şvurucunun 2002-2008 y ıllar ı aras ında 10 yabanc ı dil s ınav ına kat ıldığı belirlenmi ştir. ÖSYM bu sınavlardan en dü şüğünün 22,50 puan, 2008 ÜDS-1 s ınav ı hariç en yükse ğinin ise 38,75 puan olduğunu belirtmi ştir. ÖSYM ayr ıca başvurucunun s ınav ortalamas ının 33,30 puan iken 2008 ÜDS Mart Dönemi'nden 86,25 puan ald ığını, dolay ısıyla bu s ınav sonucunun hayat ın olağan akışına ayk ırı olduğu değerlendirmi ştir. Bu tespitlerden hareketle ba şvurucunun e ş değer sınava çağrılmas ına yönelik ÖSYM Yönetim Kurulunun karar ının al ındığı anlaşılmaktad ır. Başvuru Numaras ı: 2019/32695 Karar Tarihi : 10/5/2023 36. ÖSYM Ba şkanl ığı Sınav Hizmetleri Daire Ba şkanl ığı 13/2/2018 tarihli yaz ısıyla başvurucuyu e ş değer s ınava çağırm ıştır. Yaz ının ilgili k ısm ı şöyledir: "...S ınava kat ılım sağlamad ığınız takdirde, [17/2/2011 tarih ve] 6114 say ılı [Ölçme, Seçme Ve Yerle ştirme Merkezi Hizmetleri Hakk ında] Kanun'un 9. maddesi 8. f ıkras ına göre olağan d ışı olarak de ğerlendirilen s ınav ınız ve söz konusu s ınav kapsam ında elde ettiğiniz tüm haklar geçersiz say ılacakt ır." 7. Söz konusu ça ğrı yaz ısının tebliğ edilmesi üzerine ba şvurucu, i şlemin iptali istemiyle dava açm ıştır. Başvurucu; dava dilekçesinde on y ıl aradan sonra yabanc ı dil s ınav bilgisinin ölçülmesinin anlaml ı olmayaca ğını, girdiği s ınavda ola ğan d ışı bir durum olduğunun somut verilerle ortaya konulamad ığını ifade etmi ştir. Başvurucu, bu zamana kada r hakk ında aç ılm ış hiçbir idari soru şturma bulunmad ığını, başvuruya konu s ınavda da herhangi bir usulsüzlük yapmad ığını ifade etmi ştir. 8. ÖSYM aç ılan davaya kar şı verdiği cevap dilekçesinde, ba şvurucuya ili şkin olarak daha önce İhbar Değerlendirme Komisyonunca haz ırlanan "aday de ğerlendirme raporu" nda yer alan tespitleri tekrar etmekle yetinmi ştir. 9. Davan ın görüldü ğü Ankara 10. İdare Mahkemesi (Mahkeme) 11/12/2018 tarihli karar ıyla işlemin iptaline karar vermi ştir. Karar ın gerekçesinde özetle, daval ı idarece sınavlardan al ınan puanlar ın k ıyaslamas ı haricinde söz konusu 2008 y ılı ÜDS'nin şaibeli bulunmas ı ile ilgili ba şkaca bir bilgi ve somut gerekçe sunulamad ığı vurgulanm ıştır. Mahkeme ayr ıca 2008 y ılı ÜDS Mart Dönemi için ba şvurucunun s ınav sorular ını önceden ele geçirdiği veyahut kopya çekti ği ya da s ınav ın tümü ile ilgili sorular ın önceden al ındığı, topl u olarak kopya çekildi ği vs. gibi herhangi bir durumun da saptanmad ığını belirlemi ştir. Mahkeme son olarak ba şvurucunun daha önceden girdi ği s ınavlarda ald ığı notlar kıyaslanarak davaya konu i şlemin tesis edildi ğini, bu şekilde yap ılan değerlendirmenin hukuk devleti ve hukuki güvenlik ilkesini ihlal edece ğini, bu sebeple uyu şmazl ığa konu eş değer sınava çağırma işleminde hukuka uyarl ık bulunmad ığını belirtmiştir. 10. Karar ın ÖSYM taraf ından temyiz edilmesi üzerine Dan ıştay Sekizinci Dairesi (Daire) 4/7/2019 tarihli kararla Mahkeme karar ının kald ırılmas ına ve davan ın reddine kesin olarak oyçoklu ğuyla karar vermi ştir. Karar ın gerekçesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "...Dava konusu i şleme dayanak 6114 say ılı Kanun'un 9. maddesinin 8. f ıkras ı, daval ı idarenin s ınav güvenli ğini sağlamak, gizlilik, tarafs ızlık, bilimsellik ilkeleri çerçevesind e adaylara f ırsat eşitliği sağlama ve haks ız kazanc ın önüne geçmek amac ıyla gerek adl i soruşturmalar ve gerekse kurum içinde yap ılan analizlerde s ınav sonucu ku şkulu bulunan adaylar ın eşdeğer s ınava tabi tutulmas ı amac ıyla öngörülmü ş olup esasen daval ı idarece ülke çap ında uygulanan s ınav iş ve işlemlerinde kamu yarar ının ve kamu düzeninin etkin bir biçimde sa ğlanmas ı amac ıyla getirilmi ş bir düzenleme niteli ğine sahiptir. Bu kapsamda, 6114 say ılı Kanun'un 9. maddesinin 8. f ıkras ının lafz ından, amac ından, olu şumundan ve gerekçesinden say ılan istisnai durum gözetilerek geçmi şe etk i yasağının d ışına ç ıkılarak önceki olay, i şlem ve eylemlere etki edecek şekilde bir düzenleme getirildiği anlaşıldığından; eşdeğer s ınava çağırılmaya yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuk devleti ilkesi ile kanunlar ın geriye yürümezli ği ilkesine ayk ırı davran ıldığ yönündeki iddialara itibar edilmesine olanak bulunmamaktad ır. Başvuru Numaras ı: 2019/32695 Karar Tarihi : 10/5/2023 4Bak ılan olayda, düzenlemeyle s ınavlardan sonra incelenen s ınav belgelerinde, elektronik kay ıtlarda veya yap ılan analizlerde ola ğand ışı bulgulara rastlanmas ı hâlinde adaylar ın Yönetim Kurulu karar ıyla eşdeğer s ınava çağrılabilecekleri hususunda daval ı idareye takdir hakk ının tan ındığı anlaşılmakta olup; aday ın eşdeğer s ınava çağrılabilmes i için s ınav sonuçlar ında olağand ışı bulgulara rastlan ılmış olmas ının yeterli oldu ğu, bunun dışında aday ın kopya çekti ğine yahut kendisi yerine bir ba şka aday ın s ınava girdiğine yönelik herhangi bir tespitte bulunulmas ının gerekli olmad ığı görülmektedir. Zira düzenlemeyle s ınavlarda ola ğand ışı bulgulara rastlan ılmas ı durumunda bu ola ğand ışı bulgular ın bertaraf edilmesi amaçlanmaktad ır. Nitekim davac ının da 2002-2008 y ıllar ı aras ı toplam 10 kez kat ıldığı yabanc ı dil s ınav sonuçlar ından, 2005 ÜDS Mart Döneminde en yüksek 38,75 puan ald ığı, şüpheli bulunan 2008 Mart Dönemi ÜDS s ınav ından bir dönem önce girdi ği 2007 Ekim Dönemi ÜDS s ınav ından 22,50 puan ald ığı, bu sınavdan yaklaşık 5 ay sonra girdi ği 2008 ÜDS Mart döneminde alm ış olduğu puan ın ise 86,25 puan olmas ı sebebiyle s ınav sonucunun ola ğand ışı olduğu kabul edilerek aday ın eşdeğer s ınava çağrıldığı görüldüğünden, daval ı idareye tan ınan takdir yetkisinin kamu yarar ı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullan ıldığı sonucuna var ılmış olup davac ının 2008 ÜDS Mart dönemi s ınav ının şüpheli bulunarak aday ın eşdeğer s ınava çağrılabilmesi için s ınavda kopya çekme ve ba şka bir kimsenin s ınava girmesi gibi somut veri ve tespitlerin bulunmas ı gerekliliğine işaretle dava konusu i şlemin iptali yönünde hüküm veren İdare Mahkemesi karar ında hukuki isabet görülmemi ştir" 11. Nihai karar, ba şvurucuya 6/9/2019 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 12. Başvurucu 24/9/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 13. Başvurucunun e ş değer s ınava sağlık sorunlar ını mazeret göstererek kat ılmamas ı üzerine ÖSYM, s ınava girmedi ği gerekçesiyle 14/6/2021 tarihli i şlemi ile başvurucunun 2008 ÜDS sonucunu iptal etmi ştir. S ınav sonucunun iptali i şlemi dayanak alınarak 11/8/2021 tarihli Üniversite Yönetim Kurulu karar ıyla başvurucunun doçentlik belgesi iptal edilmi ştir. 14. Başvurucu ayr ıca ÖSYM'nin e ş değer s ınava çağırmaya ili şkin 26/10/2021 tarihli ikinci i şleminin iptali istemiyle Ankara 6. İdare Mahkemesinde açt ığı dava 24/1/2022 tarihinde reddedilmi ş, yap ılan temyiz incelemesi sonucu Dan ıştay Sekizinci Dairesinin 18/3/2022 tarihli kesin karar ıyla onanm ıştır. 15. Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 16. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. II. DEĞERLEND İRME 17. Başvurucu; e ş değer s ınavdan yeterli bir puan alamamas ı hâlinde doktoras ı ve sonras ında akademik unvanlar ının geri al ınmas ı gibi mesleki hayat ı, itibar ı, ailesi ve çevresi ile ilişkileri aç ısından çok önemli sonuçlar do ğuracak bir i şleme muhatap olmas ı nedeniyle mağduriyet ya şayacağını ifade etmi ştir. Başvurucu; böyle a ğır sonuçlar ı olan bir tedbirin ancak ciddi ve somut delillere dayanan bir şüphe nedeniyle uygulanabilece ğini ifade ederek derece mahkemelerince yap ılan yarg ılamalarda davan ın sonucuna etki edecek somut olgulara ilişkin aç ıklamalar ının değerlendirilmemesi ve idarenin i şleminin hukuka uygun olup olmad ığının yeterli şekilde incelenmemesi nedeniyle de adil yarg ılanma hakk ının ihlal Başvuru Numaras ı: 2019/32695 Karar Tarihi : 10/5/2023 5edildiğini iddia etmi ştir. Başvurucu ayr ıca, isminin kamuya aç ık belgelerde gizlenmesi talebinde bulunmu ştur. 18. Başvurucunun doktora e ğitimine ba şlamas ı için sağlamas ı gereken şartlardan olan yabanc ı dil yeterlilik s ınav sonucu ÖSYM Yönetim Kurulu taraf ından olağan d ışı olarak kabul edilmi ş ve başvurucu e ş değer s ınava girmek için davet edilmi ştir. Başvurucuya gönderilen ça ğrıda, eş değer s ınava kat ılım sağlanmamas ı durumunda s ınav ın ve s ınav kapsam ında edinilen tüm haklar ın geçersiz say ılacağı belirtilmektedir. 19. Başvurucu hakk ında tesis edilen i şlem yahut karar nedeniyle ba şvurucunun anayasal haklar ına yönelik yak ın ve kayda de ğer bir riskin olu ştuğunun gösterilmesi yeterlidir. Bu kapsamda somut olayda ba şvurucunun e ş değer s ınava çağrılmas ı şeklinde tesis edilen işlem ile ba şvurucunun doktora diplomas ının geçerlili ği üzerinde yak ın ve makul bir risk doğduğu aç ıktır. Nitekim bireysel ba şvuru yap ıldıktan sonra ba şvurucu taraf ından verilen ek beyanlardan ba şvurucunun an ılan s ınava dayal ı tüm haklar ının iptal edildi ği anlaşılm ıştır. Kald ı ki yarg ılama makamlar ı dava konusu e ş değer s ınava çağırma işleminin esas ını incelemişlerdir. Bu ko şullar alt ında başvurucunun medeni haklar ıyla ilgili oldu ğunda tereddüt bulunmayan yarg ılamaya ili şkin şikâyetler yönünden ba şvurucunun ma ğdur s ıfat ının olduğu açıktır. 20. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun iddialar ının özü, eş değer s ınava çağrılma işlemine kar şı açt ığı davada davan ın esas ına etkili iddialar ının Dan ıştay taraf ından karşılanmayarak davan ın reddine karar verilmesine ili şkindir. Ba şvurucunun adil yarg ılanma hakk ına ilişkin iddialar ı gerekçeli karar hakk ı kapsam ında incelenmi ştir. 21. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan gerekçeli karar hakk ının ihlal edildiğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 22. Eldeki ba şvuruda ba şvurucunun 2008 y ılı Mart Dönemi'nde girdi ği ÜDS'den 86,25 puan alarak bir doktora program ına kabul edildi ği, öğrenimini tamamlayarak doktora diplomas ını ald ığı, sonras ında ÖSYM taraf ından -s ınava kat ılım sağlanmad ığı takdirde olağan d ışı bulgu gerekçesiyle şüpheli olarak de ğerlendirilen s ınav ın ve söz konusu s ınav kapsam ında elde edilmi ş tüm haklar ın geçersiz say ılacağı belirtilerek- ücretsiz olarak e ş değer s ınava girmeye davet edildi ği görülmektedir. 23. ÖSYM 17/2/2011 tarihli ve 6114 say ılı Ölçme, Seçme ve Yerle ştirme Merkezi Hizmetleri Hakk ında Kanun'un "Sınav Güvenli ği" başlıklı 9. maddesinin (8) numaral ı fıkras ı uyar ınca adaylar ı, s ınavlardan sonra incelenen belgelerinde, elektronik kay ıtlar ında veya haklar ında yap ılan analizlerde ola ğan d ışı bulgulara rastland ığı takdirde e ş değer s ınava çağırabilir. An ılan Kanun ile bu yetki ÖSYM'ye tan ınm ış olup söz konusu i şlem olağan d ışı bulgular ın ortaya konulmas ı şart ına bağlanm ıştır. 24. ÖSYM Yönetim Kurulu e ş değer s ınav uygulamas ı ve değerlendirmesine ili şkin usul ve esaslara dair yap ılacak değerlendirme yönünden bir yöntem belirlemi ştir. İlgili kararda, aday ın girdiği ayn ı kapsamdaki tüm s ınavlar ın puan ortalamalar ı, olağan d ışı art ışlar, madde güçlü ğü ve s ınav ın ay ırt ediciliği gibi veriler çerçevesinde bir analiz yap ılacağı belirtilmektedir. Yine ayn ı karar ın (5) numaral ı bendinde Ola ğand ışılık Araştırma Başvuru Numaras ı: 2019/32695 Karar Tarihi : 10/5/2023 6Komisyonu ve İhbar Değerlendirme Komisyonunun (Komisyon) gerekli görülen hâllerde incelenen s ınava ilişkin kapal ı döneme intikal eden ve bask ı öncesi a şamada iptal edilen sorular ı da gözönünde bulundurarak adaylar ın soru kitapç ıklar ını ve cevap anahtarlar ını inceleyebilece ği belirtilmektedir. 25. Komisyon taraf ından yap ılan inceleme neticesinde ba şvurucu hakk ında haz ırlanan aday de ğerlendirme raporunda (rapor) ba şvurucunun kat ıldığı toplam on yabanc ı dil s ınav ında ald ığı puanlar ın, puan ortalamalar ının ve kat ıldığı son iki s ınavdaki başarı grafiğinin dikkate al ındığı aç ıkça anla şılmaktad ır. Raporda, inceleme için belirlenen kriterlerden olan soru kitapç ıklar ının ve cevap anahtarlar ının tetkikinin ise yap ılmad ığı rapordan anla şılmakla birlikte bu incelemenin hangi sebeple gerçekle ştirilmediği yahut bu incelemeye neden ihtiyaç duyulmad ığı konusunda bir aç ıklamada bulunulmam ıştır. 26. Söz konusu incelemenin s ınav güvenli ğine ilişkin bir işlem olduğu hususunda şüphe bulunmamaktad ır. S ınav güvenli ğine ilişkin al ınacak tedbirlerin devleti n yükümlülü ğünde oldu ğu ve bu hususta takdir marj ının oldukça geni ş olduğu da aç ıktır. Bununla birlikte devlet, birey nazar ında hukuk güvenli ği ilkesini zedeleyebilecek i şlemlerden kaç ınmakla da yükümlüdür. Bu do ğrultuda özellikle geriye yönelik olarak yap ılacak deneti m işlemleri yönünden s ınav ın denetimine neden olan şüphe, s ınav ın üstünden geçen süre, denetim sonucu ortaya ç ıkan olağan d ışı bulgular ın niteliği eğitim hakk ına yap ılacak müdahalenin zorunlu bir sosyal ihtiyaca kar şılık gelip gelmemesi noktas ında yap ılacak değerlendirme yönünden büyük önem arz etmektedir. Nitekim bireylere kendilerine dü şen yükümlülükleri öngörme ve davran ışlar ını ayarlama imkân ını vermeyen norm ve uygulamalar ın hukuk güvenli ği ilkesini zedeleyece ği aç ıktır. Hukuksal durumlar ın takdirindeki belirsizlik, temel haklar alan ında getirilen güvenceleri i şlevsiz k ılabilir (benzer yöndeki bir de ğerlendirme için bkz. Sara Akgül [GK], B. No: 2015/269, 22/11/2018, 108). 27. Somut olayda Daire karar ı incelendi ğinde Dairenin öncelikle 6114 say ılı Kanun'un 9. maddesinin (8) numaral ı fıkras ını kanunlar ın geriye yürümezli ği ilkesinin bir istisnas ı olarak gördü ğü ve başvurucunun 10 kez kat ıldığı yabanc ı dil s ınav ından 2005 ÜDS Mart Dönemi'nde 38,75 puan ald ığı, 2007 ÜDS ekim döneminde ise 22,50 puan ald ığı hâlde, 2008 ÜDS Mart Dönemi'nde 86,25 puan almas ının olağand ışı bulgu olarak nitelendirildi ği görülmüştür. Dairenin s ınav ın üzerinden geçen süre ile kazan ımlara ilişkin değerlendirme yapmad ığı ve dolay ısıyla geriye yürümede bir hukuka ayk ırılık bulunmad ığı sonucuna vard ığı anlaşılmaktad ır. 28. Bununla birlikte idarenin iyi yöneti şim ilkesine uygun hareket etme yükümlülü ğünün oldu ğu Anayasa Mahkemesinin pek çok karar ında ifade edilmi ştir (mülkiyet hakk ı kapsam ında bkz. Kenan Y ıldırım ve Turan Y ıldırım, B. No: 2013/711, 3/4/2014, 68; Ayten Ye ğenoğlu, B. No: 2015/1685, 23/5/2018, 44; e ğitim hakk ı kapsam ında bkz. Şehmus Altu ğrul, B. No: 2017/38317, 13/1/2021, 54). İyi yönetişim ilkesi, kamu yarar ı kapsam ında bir konu bahis mevzusu oldu ğunda kamu otoritelerinin uygun zamanda, uygun yöntemle ve her şeyden önce tutarl ı olarak hareket etmelerini gerektiri r (Şehmus Altu ğrul, 54). İdari işlemler hukuka uygunluk karinesinden faydalan ır. Bu kabu l neticesinde ki şiler söz konusu i şlemlere dayanarak pek çok hak veya menfaate sahip olabilirler. Dolay ısıyla aksi yöndeki bir iddia sonucunda ortaya ç ıkabilecek kapsaml ı sorunlar gözönünde bulunduruldu ğunda söz konusu iddian ın ciddi bir şekilde temellendirilmesi iyi yönetişim bağlam ında tutarl ılığın bir gere ğidir. Somut olayda oldu ğu gibi çe şitli güvenlik tedbirleri çerçevesinde gerçekle ştirilmiş, geçerlili ği uzun y ıllar boyunca tüm kamusal makamlarca kabul edilmi ş, kişilere akademik yeterlilik elde etmeleri noktas ında önemli hak Başvuru Numaras ı: 2019/32695 Karar Tarihi : 10/5/2023 7veya menfaatler sa ğlam ış bir s ınavla ilgili olarak ki şinin şüpheli sonuçlar elde etti ği yönünde ortaya at ılan iddian ın ciddi bir şüpheye yol aç ıp açmad ığının tart ışılmad ığı aç ıktır (Özcan Bayrak , B. No: 2019/14060, 3/11/2022, 56). 29. Nazara al ınmas ı gereken bir di ğer konu ise ba şvurucunun incelemeye al ınan sınav ının üstünden geçen süredir. Ba şvurucunun 2008 y ılı Mart Dönemi'nde girdi ği s ınav hakk ındaki inceleme i şlemleri 1/6/2017 tarihinde, evrak ın Komisyona devredilmesiyle başlam ıştır. Başvurucunun 9 y ılı aşkın bir süre önce kat ıldığı söz konusu s ınava ilişkin sonuç belgesinin bu süreçte sunulan kamusal makamlarca kabul edilerek ba şvurucunun akademik bir derece olan doktoraya ba şlamas ını sağlad ığı aç ıktır. Kanunda öngörülen ola ğan d ışı bulgulara rastlanmas ı kriteri, s ınav sonras ı yap ılacak tüm incelemeler yönünden getirilmekle birlikte ba şvurucunun oldukça uzun zaman sonra ortaya at ılan bir iddia sonucunda e ş değer sınava çağrılabilmesi için bu kriterin son derece kat ı bir şekilde uygulanmas ı gerekmektedir. Başka bir ifade ile kriterin sa ğlanmas ı için basit ve soyut bir şüphe yeterli olmay ıp başvurucunun s ınavda usulsüzlük yapt ığının, yap ılan bir usulsüzlü ğe ortak oldu ğunun veya sonuçlar ından faydaland ığı bir usulsüzlü ğün yap ılmas ına göz yumdu ğuna ilişkin bulgunun somut olarak ortaya konulmas ı şartt ır. 30. Başvurucu, son iki s ınav ı aras ındaki puan fark ını sınavlar aras ında geçen süre ve bu esnada dil yetene ğini geliştirmesi ile aç ıklamaktad ır. Bununla birlikte İhbar Değerlendirme Komisyonunca ba şvurucunun kat ıldığı s ınavlar ın ortalamas ının ve başvurucunun kat ıldığı son iki s ınavdaki ba şarı grafiğinden ba şka bir hususun dikkate alınmad ığı görülmektedir. Ba şvurucuya s ınavda usulsüzlük yapt ığına ilişkin aç ık bir suçlamada bulunulmad ığı ve başvurucunun ilgili art ışla alakal ı aç ıklamalar ının tümüyle anlams ız veya görülmemi ş bir durum olarak de ğerlendirilmesinin de mümkün olmad ığı gözetildiğinde eş değer s ınava çağrılma için kanun taraf ından aranan ola ğan d ışı bulgulara rastlanmas ı kriterinin -özellikle s ınav ın üzerinden geçen süre dikkate al ındığında- karşılanm ış olduğu söylenemez ( Özcan Bayrak , 58). 31. Gerek ÖSYM gerekse Daire taraf ından ortaya konulan gerekçede, başvurucunun e ş değer s ınava çağrılmas ı ile ilgili olarak girdi ği sınavlar ın ortalamas ı ve son iki s ınav ı aras ındaki puan fark ı dışında başka hiçbir tespite yer verilmedi ği, ilgili tespitin kanun taraf ından aranan ola ğan d ışı bulgu kriterini kar şılamaya yeterli olup olmad ığının yukar ıdaki değerlendirmeler ışığında tart ışılmad ığı anlaşılm ıştır. Buna göre ba şvurucunun davan ın sonucuna ili şkin temel iddialar ının Daire taraf ından karşılanmad ığı görülmektedir. 32. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucunun Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence altına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. III. GİDERİM 33. Başvurucu, ihlalin tespiti ve yarg ılaman ın yenilenmesi talebinde bulunmu ştur. 34. Başvurucunun adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ği sonucuna var ılm ıştır. 35. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Bu kapsamda karar ın gönderildi ği yarg ı mercilerince yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama işlemlerini Başvuru Numaras ı: 2019/32695 Karar Tarihi : 10/5/2023 8başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında düzenlenen bireysel ba şvuruya özgü yeniden yarg ılama kurumunun özelliklerine ili şkin kapsaml ı aç ıklamalar için bkz. Mehmet Do ğan [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, 54-60; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019, 53-60, 66; Kadri Enis Berbero ğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, 93-100). IV. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Kamuya aç ık belgelerde ba şvurucunun kimli ğinin gizli tutulmas ı talebinin KABULÜNE, B. Gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, C. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki gerekçeli karar hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, D. Karar ın bir örne ğinin gerekçeli karar hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak amac ıyla Dan ıştay Sekizinci Dairesine (E.2019/5546, K.2019/6639) iletilmek üzere Ankara 10. İdare Mahkemesine (E.2018/509, K.2018/2612) GÖNDER İLMESİNE, E. 364,60 TL harç ve 9.900 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 10,264,60 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, F. Ödemenin karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 10/5/2023 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.