Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2021/5678 E. , 2024/7012 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2021/5678 Karar No : 2024/7012 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Turizm Taşımacılık Hizmetleri Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Da
Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2021/5678 E. , 2024/7012 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2021/5678 Karar No : 2024/7012 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Turizm Taşımacılık Hizmetleri Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirkete ait ... plakalı aracın, ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yaptığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca anılan aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olay gününde yapılan denetimde, "Pendik Kurtköyden Sabiha Gökçen Havalimanı arası servis taşımacılığı yapıyor" denilerek 14.02.2020 tarihinde, saat 07:45'te tespit tutanağı tanzim edildiği, işlemlerin gerekçesi olarak ise davacı hakkında 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesine aykırılıktan bahisle dava konusu işlemin gösterildiği, ancak davacı tarafından aracın ticari araç olduğu, Sabiha Gökçen Havalimanı içerisinde kullanıma tahsis edildiğine dair 254 apron plaka numaralı Apron Araç Tanıtım Kartının mevcut olduğu ve aracın 14.02.2020-14.08.2020 tarihleri arasında geçerli Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü tarafından verilen taşıt kartının bulunduğu, çalışma izni/ruhsatı almadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yaptığı sırada, taşındığı tespit edilen yolcuların mevcut olmadığının ileri sürüldüğü, davalı idare tarafından ise olay günü araçta yolcu olup olmadığının, yolcu var ise yolcuların ifadelerine tespit tutanağında yer verilmediği, aracın belediyeden izin veya ruhsat almaksızın taşımacılık faaliyetinde bulunduğuna ve yolcu taşındığına ilişkin herhangi bir somut tespit içeren bilgi ve belgenin dosyaya ibraz edilmediğinin görüldüğü, tutanakta ise sadece "Ek 2/3-a maddesine istinaden" ifadesinin yer aldığı, dolayısıyla davacıya ait araçla ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın taşımacılık yapıldığı her türlü şüpheden uzak, açık ve kesin delillerle ortaya konulmadığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerin hukuk ve usule uygun olarak tesis edildiği, temyize konu kararın bozulması gerektiği hususu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davalı idare görevlilerince, davacı şirkete ait ... plakalı aracın durdurularak 14.02.2020 tarihinde yapılan denetimde, araç ile ilgili belediyeden izin belgesi alınmaksızın kimliği yazılı yolcunun Pendik Kurtköy'den Sabiha Gökçen Havalimanı'na servis taşımacılığı yapıldığı beyanı yer alan ve sürücü ile birlikte görevlilerin imzaladığı aynı günlü tutanağın düzenlendiği, anılan tutanağa dayanılarak davacı şirkete ait anılan aracın 2918 sayılı Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edildiği, bunun üzerine söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) (Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir. İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.(...)" düzenlemesi yer almaktadır. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlığını taşıyan 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, "Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge; "Servis Taşımacılığı Kartı", Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge; "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış; 5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, toplu taşıma hizmetleri konusunda Büyükşehir Belediyelerine 5216 sayılı Kanun ile tanınan yetkiler arasında güzergahları belirlemek de sayılmış olup, bu yetkinin kullanımının güzergah izin belgesi verilmesi ve bu belgenin denetimlerde ibraz edilmesi ile mümkün olacağı açıktır. Büyükşehirlerde gerek trafik güvenliği, gerek yolcu emniyeti ve gerekse belli bir güzergah için yasal koşulları yerine getirmek suretiyle izin almış kişilerin hukukunun korunması bakımından idarenin denetim yaptığı sırada; araç sahipleri / araç sürücülerinin kullandıkları araçlar için gerekli olan ve yetkili makamlardan aldıkları izin / ruhsat gibi belgeleri denetim görevlilerine ibraz etmeleri gerekmektedir. Denetim tarihinden sonra temin edilen izin / ruhsat gibi belgeler, tesis edilen işlemleri hukuka aykırı hale getirmeyecektir. Uyuşmazlıkta, davalı idare görevlilerince davacı şirkete ait ... plakalı aracın 14.02.2020 tarihinde durdurularak yapılan denetim neticesinde; araç ile ilgili belediyeden izin belgesi alınmaksızın, kimliği yazılı yolcunun Pendik Kurtköy'den Sabiha Gökçen Havalimanı'na servis taşımacılığı yapıldığı beyanı yer alan ve sürücü ile birlikte görevlilerin imzaladığı aynı günlü tespit tutanağının düzenlendiği, dava konusu faaliyetten men tutanağında da ilgili belediyeden izin almadan yolcu taşımacılığı yapmak şeklinde açıklama ve sürücü imzasının bulunduğu, davalı idarece, söz konusu tespit tutanağına dayanılarak 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca ilgili belediyeden izin belgesi alınmaksızın ticari yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, anılan aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin işlemin tesis edildiği, tutanakla tespit edilen ticari yolcu taşımacılığına dair belediyeden alınmış bir güzergah izin belgesinin bulunmadığı, işlemin yapıldığı tarihte alınan D2 taşıt kartının ise dosyaya sunulduğu anlaşılmıştır. Dosyadaki bilgi ve belgelerden, denetimin yapıldığı ve dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte; usulüne uygun olarak düzenlenen tespit tutanağı ile fiilen yapıldığı belirlenen ticari yolcu taşımacılığına ilişkin belediyeden alınan güzergah kullanımı izin belgesinin bulunmadığı, denetim ve işlemlerden önce idareye izin belgesi verilmesi için başvuruda da bulunulmadığı, dava konusu faaliyetten men tutanağında ilgili belediyeden izin almadan yolcu taşımacılığı yapmak şeklinde açıklama ve sürücü imzasının bulunduğu, sunulan D2 taşıt kartının ise taşımacılığa ilişkin belge olsa da, bu belgenin aracın izin verilen güzergahta çalıştırılıp çalıştırılmadığının tespitine imkan tanımadığı, buna göre; ilgili belediyeden izin belgesi bulunmaksızın belediye sınırları içerisinde ticari yolcu taşımacılığı yapıldığının somut olarak tespit edildiği anlaşıldığından, söz konusu taşımacılığın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi kapsamına girdiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, yukarıda yer verilen 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun ilgili madde hükümleri uyarınca; işlemin tesis edildiği tarihte düzenlenmiş olması gereken belediyeden alınan güzergah kullanımı izin belgesi bulunmadan, belediye sınırları içerisinde ticari yolcu taşımacılığı yapıldığının açık olduğu görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak, 18/12/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY : (X)- ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının; usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığından, onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.