TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR İLHAMİ GÜNEŞ BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2018/35083) Karar Tarihi: 18/11/2020 Başvuru Numarası : 2018/35083 Karar Tarihi : 18/11/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUNYusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞ Raportör : Tuğba TUNA IŞIK Başvurucu : İlhami GÜNEŞ Vekili : Av. Şayen DEMİREL ÖZSOY I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; hukuk davasında delillerin değerlendirilmesi ve huku k kuralların
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR İLHAMİ GÜNEŞ BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2018/35083) Karar Tarihi: 18/11/2020 Başvuru Numarası : 2018/35083 Karar Tarihi : 18/11/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUNYusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞ Raportör : Tuğba TUNA IŞIK Başvurucu : İlhami GÜNEŞ Vekili : Av. Şayen DEMİREL ÖZSOY I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; hukuk davasında delillerin değerlendirilmesi ve huku k kurallarının uygulanmasında hata yapılarak adil olmayan karar verilmesi, dav anın süresinde açılmasına rağmen reddedilmesi ve uzun yargılama nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜRECİ 2. Başvuru 13/11/2018 tarihinde yapılmıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön i ncelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. 4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafında n yapılmasına karar verilmiştir. 5. Bölüm Başkanı tarafından başvuruların kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin ( 2) numaralı fıkrası uyarınca başvurunun içtihadın oluştuğu alana ilişkin olduğu değ erlendirilerek Bakanlık cevabı beklenmeden incelenmesine karar verilmiştir. Başvuru Numarası : 2018/35083 Karar Tarihi : 18/11/2020 3III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili ola ylar özetle şöyledir: 8. Başvurucunun 7/6/2013 tarihinde açtığı davanın yargılaması 18 /9/2018 tarihinde tamamlanmıştır. Başvurucu, delillerin değerlendirilme si ve hukuk kurallarının uygulanmasında hata yapılarak adil olmayan karar verilmesi ve y argılamanın uzun sürmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ve diğer anayasal haklarının ihlal edildiği iddiasıyl a Anayasa Mahkemesine 13/11/2018 tarihinde bireysel başvuruda bul unmuştur. IV. İNCELEME VE GEREKÇE 9. Mahkemenin 18/11/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başv uru incelenip gereği düşünüldü: A. Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İdd ia 1. Başvurucunun İddiaları 10. Başvurucu, uzun süren yargılama nedeniyle makul sürede yargı lanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. 2. Değerlendirme a. Kabul Edilebilirlik Yönünden11. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine ka rar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul sür ede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna kar ar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden12. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasını da kapsayacak şe kilde- yargılamanın sona erdiği tarih, yargılaması devam eden davalar yönünden ise Anaya sa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle i lgili kararını verdiği tarih esas alınır ( Güher Ergun ve di ğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, 50, 52). 13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığ ı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususl ar dikkate alınır ( Güher Ergun ve diğerleri , 41, 45). 14. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda v erdiği kararlar dikkate alındığında 5 yıl 3 aylık yargılama süresinin makul olm adığı sonucuna varmak gerekir. Başvuru Numarası : 2018/35083 Karar Tarihi : 18/11/2020 415. Açıklanan gerekçelerle Anayasa nın 36. maddesinde güvence al tına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilme si gerekir. B. Mahkemeye Erişim Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia 16. Başvurucu, başvuruya konu davayı idari yargının görevsizlik kararı vermesi üzerine süresinde açtığını, dava açma süresi olarak idari yargı da açılan davanın tarihinin esas alınması gerektiğini belirterek davanın süresinde açılmadığı ge rekçesiyle reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğini ileri sürm üştür. Başvurucunun belirtilen şikâyeti yönünden açık bir ihlalin bulunmadığı değer lendirildiğinden başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekmektedi r. C. Diğer İhlal İddiaları 17. Başvurucu, delillerin değerlendirilmesi ve hukuk kurallarını n uygulanmasında hata yapılarak adil olmayan karar verilmesi nedeniyle adil yarg ılanma hakkının ve diğer anayasal haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Başvurucu tarafından açılan davanın süresinde açılmadığı gerekçesiyle reddine karar verildiği görül düğünden söz konusu iddiala r bakımından diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelen meksizin başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekmektedi r. D. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir : (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 19. Başvurucu, ihlalin tespiti ile 200.000 TL maddi ve 125.000 T L manevi tazminata karar verilmesi talebinde bulunmuştur. 20. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır. 21. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zarar karşılığı nda başvurucuya ne t 8.000 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi gerekir. 22. Anayasa Mahkemesinin maddi tazminata hükmedebilmesi için baş vurucunun uğradığını iddia ettiği maddi zarar ile tespit edilen ihlal ara sında illiyet bağı bulunmalıdır. Başvurucunun bu konuda herhangi bir belge sunmamış olması neden iyle maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numarası : 2018/35083 Karar Tarihi : 18/11/2020 523. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3.294,70 TL yargılama giderinin başvur ucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle;A. 1. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin i ddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, 2. Diğer ihlal iddialarının açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA, B. Anayasa nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE, C. Başvurucuya net 8.000 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminat a ilişkin diğer taleplerin REDDİNE, D. 294,70 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3 .294,70 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESİNE, E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmas ına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar ge çen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, F. Kararın bir örneğinin bilgi için Antalya 4. İş Mahkemesine (E .2016/416, K.2017/369) GÖNDERİLMESİNE, G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 18/11 /2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahadd in MENTEŞ