TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MÜZEYYEN KAPLAR BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/19715) Karar Tarihi: 28/1/2021 Başvuru Numarası : 2019/19715 Karar Tarihi : 28/1/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTEŞ Raportör : Fatma Burcu NACAR YÜCE Başvurucu : Müzeyyen KAPLAR Vekili : Av. Vedat Mutlu ÖZEVİN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, idari işlemin iptali istemiyle açılan davada hakkani yete aykı
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MÜZEYYEN KAPLAR BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/19715) Karar Tarihi: 28/1/2021 Başvuru Numarası : 2019/19715 Karar Tarihi : 28/1/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTEŞ Raportör : Fatma Burcu NACAR YÜCE Başvurucu : Müzeyyen KAPLAR Vekili : Av. Vedat Mutlu ÖZEVİN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, idari işlemin iptali istemiyle açılan davada hakkani yete aykırı, gerekçesiz karar verilmesi ve yargılamanın uzun sürmesi nedenle riyle adil yargılanm a hakkının ve mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkind ir. II. BAŞVURU SÜRECİ2. Başvuru 10/6/2019 tarihinde yapılmıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön i ncelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. 4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafında n yapılmasına karar verilmiştir. 5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve es as incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin ( 2) numaralı fıkrası uyarınca başvurunun içtihadın oluştuğu alana ilişkin olduğu değ erlendirilerek Bakanlık cevabı beklenmeden incelenmesine karar verilmiştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili ola ylar özetle şöyledir: Başvuru Numarası : 2019/19715 Karar Tarihi : 28/1/2021 38. Başvurucunun 26/1/2009 tarihinde idare mahkemesinde açtığı da vanın yargılaması 25/4/2019 tarihinde tamamlanmıştır. Başvurucu, deli llerin değerlendirilmesi ve hukuk kurallarının uygulanmasında hata yapılarak adil olmayan k arar verilmesi ve yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ve mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulu nmuştur. IV. İNCELEME VE GEREKÇE9. Mahkemenin 28/1/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvu ru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddiaları 10. Başvurucu, uzun süren yargılama nedeniyle makul sürede yargı lanma hakkının ve diğer anayasal haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. B. Değerlendirme 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden11. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine ka rar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul sür ede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna kar ar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönünden12. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin idari yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasını da kapsayac ak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam eden davalar yönünden ise Anayas a Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle i lgili kararını verdiği tarih esas alınır ( Selahattin Aky ıl, B. No: 2012/1198, 7/11/2013, 45-47). 13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin idari yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın k armaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki t utumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliğ i gibi hususlar dikkate alını r (Selahattin Aky ıl, 41). 14. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda v erdiği kararlar dikkate alındığında 10 yıl 2 aylık yargılama süresinin makul ol madığı sonucuna varmak gerekir. 15. Açıklanan gerekçelerle başvurucunun Anayasa nın 36. maddesin de güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir. C. Diğer İhlal İddiaları 16. Başvurucu, delillerin değerlendirilmesi ve hukuk kurallarını n uygulanmasında hata yapılarak adil olmayan karar verilmesi nedeniyle adil yarg ılanma hakkının ve mülkiyet Başvuru Numarası : 2019/19715 Karar Tarihi : 28/1/2021 4hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Başvurucunun belirti len şikâyetleri yönünden açık bir ihlalin bulunmadığı değerlendirildiğinden diğer kabul edile bilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekmektedir. D. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir : (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir. (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 18. Başvurucu, ihlalin tespiti ile 100.000 TL maddi tazminat ve 100.000 TL manevi tazminata karar verilmesi talebinde bulunmuştur. 19. Somut olayda, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğ i sonucuna varılmıştır. 20. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararı karşılığ ında başvurucuya net 20.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir. 21. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3.964,60 TL yargılama giderinin başvur uculara ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle; A. 1. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin i ddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, 2. Diğer ihlal iddialarının açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA, B. Anayasa nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE, C. Başvurucuya net 20.000 TL manevi tazminatın ÖDENMESİNE, başvu rucunun maddi tazminat talebinin REDDİNE, Başvuru Numarası : 2019/19715 Karar Tarihi : 28/1/2021 5D. 364,60 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3 .964,60 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESİNE, E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmas ına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar ge çen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, F. Kararın bir örneğinin bilgi için Batman İdare Mahkemesine (E. 2016/66, K.2016/116) GÖNDERİLMESİNE, G. Kararın bir örneğinin bilgi için Danıştay Altıncı Dairesine ( E.2019/3614 K.2019/3138) GÖNDERİLMESİNE, H. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 28/1/ 2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Üye Üye Recai AKYEL Selahaddin MENTEŞ