TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR BÜNYAM İ ARIKAN VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (2) (Başvuru Numaras ı: 2019/4867) Karar Tarihi: 16/11/2021 Başvuru Numaras ı: 2019/4867 Karar Tarihi : 16/11/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZRıdvan GÜLEÇ Basri BAĞCI Raportör : Yüksel GÜNARSLAN Başvurucular : 1. Bünyami ARIKAN 2. Nazife ARIKAN 3. Y ılmaz ARIKAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ceza davas ında yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle a
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR BÜNYAM İ ARIKAN VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (2) (Başvuru Numaras ı: 2019/4867) Karar Tarihi: 16/11/2021 Başvuru Numaras ı: 2019/4867 Karar Tarihi : 16/11/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZRıdvan GÜLEÇ Basri BAĞCI Raportör : Yüksel GÜNARSLAN Başvurucular : 1. Bünyami ARIKAN 2. Nazife ARIKAN 3. Y ılmaz ARIKAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ceza davas ında yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 11/2/2019 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca yarg ılaman ın uzun sürdü ğü iddias ı dışındaki iddialar yönünden kabul edilemezlik karar ı verilmiş, adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca başvurunun içtihad ın oluştuğu alana ili şkin olduğu değerlendirilerek Bakanl ık cevab ı beklenmeden incelenmesine karar verilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2019/4867 Karar Tarihi : 16/11/2021 3III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 8. Başvurucular, bireysel ba şvuruya konu olaylar ın geçtiği tarihlerde Nev şehir'd e ikamet etmektedir. 9. Başvurucular ın değişik mahkemelerce yürütülen yarg ılamalar kapsam ında farkl ı tarihlerde ibraz ettikleri dilekçeler ile hakaret, tehdit ve iftira suçlar ını işledikleri yönündeki şikâyet üzerine Kayseri Cumhuriyet Ba şsavc ılığı taraf ından başvurucular hakk ında soruşturma işlemlerine ba şlanm ıştır. 10. Kayseri Cumhuriyet Ba şsavc ılığı 25/9/2012 tarihinde yetkisizlik karar ı vererek soruşturma dosyas ını Derinkuyu Cumhuriyet Ba şsavc ılığına göndermi ştir. 11. Soruşturma kapsam ında başvurucular 4/10/2012 tarihinde Derinkuyu Cumhuriyet Ba şsavc ılığında ifade vermi ştir. 12. Derinkuyu Cumhuriyet Ba şsavc ılığı 23/11/2012 tarihinde yetkisizlik karar ı vererek soru şturma dosyas ını Kayseri Cumhuriyet Ba şsavc ılığına göndermi ştir. 13. Kayseri ve Derinkuyu Cumhuriyet Ba şsavc ılıklar ı aras ındaki yetki uyu şmazl ığı Aksaray A ğır Ceza Mahkemesinin 11/12/2012 tarihli karar ı ile ortadan kald ırılm ış ve soruşturma dosyas ı, yetkili oldu ğu belirlenen Derinkuyu Cumhuriyet Ba şsavc ılığına gönderilmi ştir. 14. Soruşturman ın tamamlanmas ının ard ından Derinkuyu Cumhuriyet Başsavc ılığının 26/2/2013 tarihli iddianamesi ile ba şvurucular ın çeşitli tarihlerde i şledikleri iddia edilen hakaret, tehdit ve iftira suçlar ından haklar ında kamu davas ı aç ılm ıştır. 15. Derinkuyu Asliye Ceza Mahkemesi 8/4/2013 tarihinde yetkisizlik karar ı vererek dava dosyas ını nöbetçi Kayseri Asliye Ceza Mahkemesine göndermi ştir. 16. Kayseri 8. Asliye Ceza Mahkemesinde görülen ve sekiz celse devam ede n yarg ılama sonucunda 31/12/2014 tarihli karar ile ba şvurucular hakk ında isnat edilen tüm suçlardan beraat hükmü kurulmu ştur. 17. Kat ılan vekilinin temyiz talebi, Yarg ıtay 8. Ceza Dairesinin 15/1/2019 tarihli karar ı ile reddedilmi ş ve hüküm onanm ıştır. 18. Başvurucular 11/2/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu şlard ır. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 19. Anayasa Mahkemesinin 16/11/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucular ın İddialar ı 20. Başvurucular, yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Başvuru Numaras ı: 2019/4867 Karar Tarihi : 16/11/2021 4B. Değerlendirme 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 21. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönünden 22. Ceza yarg ılamas ının süresi tespit edilirken sürenin ba şlang ıç tarihi olarak bir kişiye suç işlediği iddias ının yetkili makamlar taraf ından bildirildi ği veya isnattan ilk olarak etkilendiği arama ve gözalt ı gibi birtak ım tedbirlerin uyguland ığı tarih; sürenin sona erdi ği tarih olarak suç isnad ına ilişkin nihai karar ın verildiği, yarg ılamas ı devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetle ilgili karar ını verdiği tarih esas al ınır (B.E., B. No: 2012/625, 9/1/2014, 34). 23. Ceza yarg ılamas ının süresinin makul olup olmad ığı değerlendirilirken yarg ılaman ın karmaşıklığı ve kaç dereceli oldu ğu, taraflar ın ve ilgili makamlar ın yarg ılama sürecindeki tutumu ve ba şvurucunun yarg ılaman ın süratle sonuçland ırılmas ındaki menfaatinin niteli ği gibi hususlar dikkate al ınır (B.E., 29). 24. An ılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer ba şvurularda verdi ği kararlar dikkate al ındığında başvuruculara suç isnad ının bildirildi ği 4/10/2012 tarihi ile nihai karar ın verildiği 15/1/2019 tarihi aras ındaki 6 y ıl 3 ay 11 günlük yarg ılama süresinin makul olmad ığı sonucuna varmak gerekir. 25. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. 3. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 26. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "(1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmedi ğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir." 27. Başvurucular, ihlalin tespiti ile her biri için ayr ı ayr ı 7.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi talebinde bulunmu ştur. Başvuru Numaras ı: 2019/4867 Karar Tarihi : 16/11/2021 528. Somut olayda makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği sonucuna var ılm ıştır. 29. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlar ı karşılığında başvuruculara ayr ı ayr ı net 7.000 TL manevi tazminat ın ödenmesine karar verilmesi gerekir. 30. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364.60 TL harçtan olu şan yarg ılama giderinin ba şvuruculara mü ştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki makul sürede yarg ılanma hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Başvuruculara net 7.000 TL manevi tazminat ın AYRI AYRI ÖDENMES İNE, D. 364,60 TL harçtan olu şan yarg ılama giderinin ba şvuruculara MÜ ŞTEREKEN ÖDENMES İNE, E. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucular ın Hazine ve Maliye Bakanl ı ğına başvuru tarihlerinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, F. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Kayseri 8. Asliye Ceza Mahkemesine (E.2013/10) GÖNDER İLMESİNE, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 16/11/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM M. Emin KUZ Üye Üye R ıdvan GÜLEÇ Basri BA ĞCI