T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I DOSYA NO: 2024/1621 Esas KARAR NO : 2026/494 Karar İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ: 17/07/2024 NUMARASI : 2021/270 E. - 2024/196 K. DAVANIN KONUSU: Fikir Ve Sanat Eseri (Manevi Tazminat İstemli.)Fikir Ve Sanat Eseri (Tecavazün Meni İstemli) Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) KARAR TARİHİ: 26/03/2026 İ…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I DOSYA NO: 2024/1621 Esas KARAR NO : 2026/494 Karar İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ: 17/07/2024 NUMARASI : 2021/270 E. - 2024/196 K. DAVANIN KONUSU: Fikir Ve Sanat Eseri (Manevi Tazminat İstemli.)Fikir Ve Sanat Eseri (Tecavazün Meni İstemli) Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) KARAR TARİHİ: 26/03/2026 İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu; G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü : DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı müvekkilinin ... Dergisi'nin hazırlanmasının bütün süreçlerinde yer aldığını, davacının iş ilişkisinin ve görev tanımının dışında, tatil gün ve saatlerinde hazırladığı röportajlarının ... Dergisi'nde yayınlanmasına izin verdiğini, derginin maliyetli olduğu gerekçesiyle dava dışı ... A.Ş. (...) ile yapılan anlaşma gereğince derginin abonelik sistemiyle dağıtıma çıkartılmasına karar verildiğini, ... Dergisi'nin basımından vazgeçildiğini, davalı derneğin "..." dergisini çıkarmaya başladığını ve bu dergide ve sosyal medya hesaplarında (@... uzantılı instagram hesabında), davacıya ait eser mahiyetindeki çalışmaları/eserleri davacıya ait olduğunu dahi bildirmeksizin, gerçek dışı isimler altında teşhir etmesi nedeniyle, davalı yanın, davacının çalışmaları/eserlerinden kaynaklanan haklarına tecavüzünün ref'i, meni ve önlenmesi ile, 5846 sayılı FSEK'in 68/1,70/1 ve 720/3. maddeleri hükümleri çerçevesinde davacının mali ve manevi haklarının ihlali nedeniyle şimdilik 1.000,00 TL. maddi tazminat ve 75.000,00 TL manevi tazminat miktarlarının işleyecek en yüksek banka mevduat faizleriyle ile birlikte davacı yana ödenmesine, dava masraflarının ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. ISLAH: Davacı vekili 10/06/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminata ilişkin dava değerini arttırarak 67.500,00 TL'ye yükseltmiş, buna ilişkin harç ikmal edilmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı derneğin ... Kulübü'ne ait logo, görseller ve bilgileri kullanma yetkisine sahip olduğunu, davacı yanın davalının dergiyi bağış toplamak maksadı ile iş adamlarına ücretsiz olarak gönderdiğini iddia etmekte ise de, bunun afaki bir anlatım olduğunu, davalının kimsenin eserinin yayımlanmasına engel olmadığını savunarak, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür. MAHKEME KARARI: İstanbul 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 17/07/2024 tarihli 2021/270E. - 2024/196K. sayılı kararıyla; "... Davacının yukarıda bahsi geçen eserlerinin davacının görev tanımı dışında bir işe ait olması ve davacının izni olmaksızın başka isimler ile yayınlanması hasebiyle eser sahipliğinden kaynaklı haklarına tecavüzün vuku bulduğu, anılı sebeplerle tecavüzün tespiti yönünde karar verilmiş olup, bahsi geçen tecavüz sebebiyle FSEK 68. Madde kapsamında 3 kat tutarında tazminatın uygulanması için koşulların sağlandığı anlaşılmış, mahkememizce sözleşme yapılması halinde istenecek bedelin belirlenmesi amacı ile rayiç araştırması yapılmış ancak bir netice elde edilememiş olup, dosya kapsamına sunulan Bilirkişi ... 21.04.2024 tarihli ek raporunda;" röportajların yayımlandığı Mayıs 2018 — Haziran 2019 tarih aralıklarında aşağıdaki gibi fiyatlandırılabileceği yapılabileceği değerlendirilmiş, ... Sayı 1 Mart - Nisan - Mayıs 2018 ... röportajı, 4 sayfa, ... Sayı 2 Haziran - Temmuz Ağustos 2018 ... röportajı, 7 sayfa, ... Sayı 3 Eylül - Ekim - Kasım ... Röportajı, 6 sayfa, ... Sayı 1 Mart - Nisan - Mayıs 2018 ... Röportajı, 3 sayfa ... Sayı 4 Nisan - Mayıs - Haziran 2019, ... röportajı, 3 sayfa, Her sayfa için 1500 TL olabileceği kanaatine varıldığı, Fotoğraflar ve yazılar bütün olarak röportajın parçaları olarak birlikte değerlendirildiğinde; buna göre toplam 23 sayfa olduğu tespit edildiğinden, 34.500 TL toplam röportaj bedeli olabileceği, Fotoğraflar hariç her bir röportajın bir A4 sayfası uzunluğunda olduğu gözönüne alındığında; bu 1 A4 sayfasının da 3 dergi sayfasına karşılık gelebileceği düşünüldüğünden, talep edilen tazminatın 3x5 15, 15 X 1.500 - 22.500 TL olabileceği" yönündeki değerlendirmenin usul ve yasaya uygun olduğu mahkememizce tespit edilmiş, husule gelen tecavüz sebebiyle fikri hak ihlaline dayalı olarak FSEK 68. Maddesi kapsamında tespiti yapılan 22.500 TL'nin 3 katı olan 67.500 TL'nin haksız eylemin ilk olarak vuku bulduğu tarih olan 01.03.2018( ihlal kapsamında olan röportajların yayınlandığı ilk yayın tarihi) tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi( davacının ticari sıfatının olmaması, çıkartılan derginin ücretsiz yayınlanması ve ticari alışverişe konu edilmemesi sebebiyle) ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair aşağıdaki gibi karar verilmiştir. Davacı vekili her ne kadar tecavüzün tespitinin yanında ref ve men isteminde bulunmuş ise de; FSEK 68. Maddenin tatbiki ile birlikte sözleşmesel ilişkinin kurulduğu, nitekim ihlale konu eserlerin tespiti yapılan rayicinin 3 katının da tazminat olarak hüküm altına alındığı, bu durumda davacının tecavüzün refi ve meni isteminde bulunmasının mümkün olmadığı bu hususun yüksek mahkeme kararları ile de teamül haline geldiği anlaşılmakla bu yöndeki istemlerin reddine karar verilmiştir. FSEK 70/1 maddesi uyarınca somut olay, olayın vuku bulduğu tarih ve dosya kapsamına yansıyan deliler muvacehesinde yapılan inceleme neticesinde 15.000 TL manevi tazminat uygun bulunmuş, 15.000 TL manevi tazminatın 01.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: 1-Açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE; -Davacının eser sahipliğinden kaynaklanan haklarına yapılan tecavüzün TESPİTİNE, - Husule gelen tecavüz sebebiyle fikri hak ihlaline dayalı olarak FSEK 68. Maddesi kapsamında tespiti yapılan 22.500 TL'nin 3 katı olan 67.500 TL'nin haksız eylemin ilk olarak vuku bulduğu tarih olan 01.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacı yanın FSEK 68. maddesinin yanında FSEK 70/3. Maddesinin de tatbik edilmesi yönündeki istemin, dosya kapsamına alınan bilirkişi raporları ve yapılan yargılama neticesinde elde edilen veriler ışığında REDDİNE, maddi tazminata ilişkin fazla istemin REDDİNE, -Tecavüzün refi ve meni yönündeki istemlerin REDDİNE,-FSEK 70/1 maddesi uyarınca somut olay, olayın vuku bulduğu tarih ve dosya kapsamına yansıyan deliler muvacehesinde yapılan inceleme neticesinde takdiren 15.000 TL manevi tazminatın 01.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, manevi tazminat davası yönünden fazla istemin REDDİNE,..." karar verildiği görülmüştür. İSTİNAF İSTEMİ: Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; cevap dilekçelerindeki savunma ve beyanlarını tekrarla, dava dışı ... Kulübü'nün davacı ile aralarındaki hizmet akdi nedeniyle, yayımlanan eserlerin mali haklarının ... Kulübü'ne ait olduğunu bildirdiğini, ... Kulübü'nün, yani mali haklara sahip olan kişinin onayı ile röportajların yayımlandığını,Müvekkiline ait derginin ücretsiz olarak dağıtıldığını, herhangi bir gelir elde etmediklerini, yalnızca 5 sayısının çıktığını,Derginin Genel Yayın Yönetmeni ... tarafından Kulüp yönetiminin onayı alınarak müvekkili Derneğe gönderildiğini, ... camiasını ilgilendiren haber ve röportajların dergide yayımlandığını, tüm hakların ... Kulübü'ne ait olduğunu, Her ne kadar röportajlar ... adıyla yayınlanmışsa da, bu isimde bir kişinin bulunmadığını, takma ad kullanıldığını, ... Kulübü'nün bu durumdan haberdar olduğunu, bu konuda tanık dinletme taleplerinin Mahkeme tarafından reddedildiğini,Davacı Kulüp bünyesinde iş akdi ile çalıştığından, yaptığı röportajların tüm haklarının Kulübe ait olduğunu, davacının bağımsız yaptığı hiçbir röportajın ... Dergisi'nde yayımlanmasına izin vermediğini, Müvekkili Derneğin bu yayımlardan gelir elde etmediğinin tespit edildiğini, davacının kendisine ait mali bir hakkı bulunmadığı halde, hesaplama şekli taraflarınca kabul görmeyen 21/04/2024 tarihli bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, arz ve izah edilen ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle, istinaf taleplerinin kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: İlk derece mahkemesince bilirkişiler ...'dan oluşan bilirkişi heyetinden alınan 19.09.2022 tarihli raporda; Davalı tarafından izinsiz kullanıldığı iddia edilen metinler incelendiğinde FSEK kapsamında eser olarak korunduğu, FSEK mad.18 kapsamında mali hakların davacı tarafta olduğu, davacı ile dava dışı şirket arasında bir istisna sözleşmesi ilişkisi olduğu, davacının adını belirtmeden başka bir müstear adla eserlerin yayınlanması davacının manevi haklarından adın belirtilmesi hakkının ihlali sonucunu doğurduğu, davaya konu ilişkide mali ve manevi hakların devrine ilişkin bir taahhüt anlaşması veya FSEK mad.52'ye uygun mali ve manevi hakların devrine yönelik yazılı bir sözleşme olmadığı, dava dışı şirketin istisna sözleşmesi amacı doğrultusunda kullanımlarda bulunabileceği, öte yandan dava dışı şirketin bu eserlere yönelik mali hakları elinde bulundurmaması nedeniyle davalılara devretmesinin söz konusu olmayacağı, bu nedenle davalının kullanımlarının davacının mali haklarını ihlali sonucunu doğurduğu, FSEK mad.68 kapsamında hesaplama yapmanın davacının lehine olduğu mali bilirkişiye mali kayıtlar üzerinde inceleme yetkisi verilerek derginin elde ettiği karın tespit edilmesi görevi verilmiş olmakla birlikte, davalı vekilinden davalının İstanbul'da bu kayıtlarının olmadığı, Ankara'da merkezlerinde olduğu öğrenildiğinden inceleme yapmak mümkün olmadığı, dosya kapsamında hesap yapmak için yeterli veri olmadığı kanaatine varılmıştır. İlk derece mahkemesince bilirkişi ...'dan alınan 10.11.2022 tarihli raporda; Davalı taraf ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak, FSEK 70. maddesi kapsamında derginin elde ettiği karın, eseri kullanmak suretiyle elde ettiği karın belirlenmesiyle sınırlı olarak bilirkişiliğine tevdi edilen görev kapsamında Dernek yasal defteri ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda ekteki tutanaktan da görüleceği üzere; derginin ücretsiz şekilde dağıtıldığı, Derneğin davacının eserinin kullanıldığı dergilerden gelir elde etmediği, Dernek gelirlerinin üye aidatları ve diğer gelirlerden (bağış) oluştuğu tespiti kanaatine varılmıştır. İlk derece mahkemesince bilirkişiler ...'dan oluşan bilirkişi heyetinden alınan 26.04.2023 tarihli ek raporda; Davalı taraf itirazlarında davacının ... Dergisi'nde sözleşmeli olarak çalıştığı dönemde görev tanımı içerisinde yaptığı röportajlar olduğu ve bu eserler üzerindeki hakların çalıştırana ait olduğunu iddia etmekte olup, davacının ise dava dilekçesinde Yazı İşleri Müdürü ve ... Resmi Yayınlar Editörü iken ... Dergisi için röportajlar yapmak, kitaplar yazmak, video prodüksiyonlar çekmek gibi bir görevinin olmadığını belirttiğini, yine kök raporda belirtildiği üzere davacı ile dava dışı ... arasındaki ilişkisinin derginin künyesinde Yazı İşleri Müdürü olarak belirtildiği ve davaya konu röportajları yapmanın görev tanımında olduğuna dair bir yeni delil görülmediğinden kanaatlerini koruduklarını, dolayısıyla FSEK 18.md kapsamında davalı itirazlarının Mahkemenin takdirinde olduğu, davacının talepleri noktasında dosya içerisinde bulunan evraklar incelendiğinde, mevcut ödemelerin hangilerinin bağış ve hangilerinin aidat ödemesi olduğunun net olarak anlaşılmadığını, bu incelemeler sonucunda hesaplamaya konu tutarın belirlenemediği ve bu konuda da takdirin mahkemeye ait olduğu kanaatine varılmıştır.İlk derece mahkemesince Bilirkişi ...'dan alınan 21.04.2024 tarihli ek raporda; Dava konusu röportajların yayımlandığı derginin sınırlı kitleye ulaştığı, röportaj için röportaj yapılan kişiye (menajeri ya da ajansına) ücret ödenmediği, sorulan soruların bir hazırlık veya inceleme aşamasından geçmesinin gerekmediği, ayrıca kullanılan fotoğraflara ücret ödenip ödenmediğinin tespit edilemediği göz önünde bulundurularak röportajların yayımlandığı Mayıs 2018 — Haziran 2019 tarih aralıklarında aşağıdaki gibi fiyatlandırılabileceği düşünülmektedir, ... Sayı 1 Mart - Nisan - Mayıs 2018 ... röportajı, 4 sayfa, ... Sayı 2 Haziran - Temmuz Ağustos 2018 ... röportajı, 7 sayfa, ... Sayı 3 Eylül - Ekim - Kasım ... Röportajı, 6 sayfa, ... Sayı 1 Mart - Nisan - Mayıs 2018 ... Röportajı, 3 sayfa ... Sayı 4 Nisan - Mayıs - Haziran 2019, ... röportajı, 3 sayfa, Her sayfa için 1500 TL olabileceği kanaatine varıldığı, fotoğraflar ve yazılar bütün olarak röportajın parçaları olarak birlikte değerlendirildiğinde; buna göre toplam 23 sayfa olduğu tespit edildiğinden, 34.500,00 TL toplam röportaj bedeli olabileceği, fotoğraflar hariç her bir röportajın bir A4 sayfası uzunluğunda olduğu gözönüne alındığında; bu 1 A4 sayfasının da 3 dergi sayfasına karşılık gelebileceği düşünüldüğünden, talep edilen tazminatın 3x5=15, 15 X 1.500,00 = 22.500,00 TL olabileceği, Mahkemenin aykırı görüşte olduğu durumda, freelancer olarak sadece röportaj yapan bir gazeteciden görüş alınabileceği, her iki durumda da, FSEK'in 68. maddesine göre davacının 3 katı talebinin takdirinin Mahkemede olduğu kanaati bildirilmiştir. GEREKÇE: Dava, FSEK’ten kaynaklanan mali ve manevi haklara tecavüzün tespiti, men’i, ref’i ile maddi ve manevi tazminat davasıdır. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Alınan bilirkişi raporları ile, davacının yazı işleri müdürü olarak çalıştığı ... Dergisi’nde yayınlanan bazı röportajlarının davalıya ait ... Dergisi’nde kısaltılarak ve davacının adına yer verilmeksizin ... takma adıyla davacıdan izin almaksızın;... Sayı 1 Mart - Nisan - Mayıs 2018 ... röportajı, 4 sayfa, ... Sayı 2 Haziran - Temmuz Ağustos 2018 ... röportajı, 7 sayfa, ... Sayı 3 Eylül - Ekim - Kasım ... Röportajı, 6 sayfa, ... Sayı 1 Mart - Nisan - Mayıs 2018 ... Röportajı, 3 sayfa, ... Sayı 4 Nisan - Mayıs - Haziran 2019, ... röportajı, 3 sayfa şeklinde kısaltılarak yayınlanmış oldukları tespit edilmiştir.Her ne kadar davalı tarafça bu röportajların davacının ... Dergisi’nde çalıştığı sırada yaptığı röportajlar olmaları nedeniyle mali haklarının ... Kulübü’ne ait olduğunu ve ... Kulübü’nün izni ile yayınlandıkları savunulmuşsa da, ... Dergisi’nin künyesinde yazı işleri müdürü olarak yer alan davacının görev tanımında röportaj yapmanın mevcut olmadığı, bu görevi de üstlendiğine dair bir iş sözleşmesinin dosyaya sunulmadığı, bu nedenle mali hakların davacıya ait olduğu, ayrıca manevi hakların da eser sahibine ait olacağı ve davacının adını belirtmeden başka bir müstear adla eserlerin kısaltılarak yayınlanmasının davacının manevi haklarından adın belirtilmesi hakkının ihlali niteliğinde olduğu, bu durumda davalının davacıya ait röportajları izinsiz olarak yayınlamakla FSEK’in 23. maddesinde yer alan yayma hakkı ile FSEK’in 15. maddesindeki adın belirtilmesi haklarını ihlal ettiği, bilirkişi tarafından yapılan ve Mahkemece hükme esas alınan maddi tazminat hesaplamasının da denetime uygun ve yerinde olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir. H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 5.635,57 TL nispi harçtan, peşin alınan 1.408,89 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.226,68 TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 4-İstinaf yargılama giderleri olarak; a)Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan; 10,00 TL (posta-teb-müz) masrafının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, b)Davalı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 26/03/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.