TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MUHARREM KARAYOL BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/40211) Karar Tarihi: 18/10/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/40211 Karar Tarihi : 18/10/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Hüseyin MECEK Başvurucu : Muharrem KARAYOL Vekili : Av. Zeynep Rana EK İNCİ KOÇ I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru, telefonla görü şme gününün ö ğrenim gören çocuklar
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MUHARREM KARAYOL BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/40211) Karar Tarihi: 18/10/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/40211 Karar Tarihi : 18/10/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Hüseyin MECEK Başvurucu : Muharrem KARAYOL Vekili : Av. Zeynep Rana EK İNCİ KOÇ I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru, telefonla görü şme gününün ö ğrenim gören çocuklar ıyla görüşmeyi sağlayacak şekilde belirlenmesi talebinin reddedilmesi nedeniyle aile hayat ına sayg ı hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. 2. Silahl ı terör örgütüne üye olma suçundan Ere ğli/Konya T Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu olarak bulunan ba şvurucu; çocuklar ının eğitim durumu nedeniyle haftal ık telefonla görü şme gün ve saatinin hafta sonuna al ınmas ı için İdare ve Gözlem Kurulu Başkanl ığına (Kurul) müracaat etmi ştir. Başvurucunun talebi Kurul taraf ından reddedilmi ştir. Ret kararlar ının gerekçesinde ceza infaz kurumunda kapasitenin üzerinde ki şi barındırılmas ı ve personel say ısının yetersizli ği nedeniyle hafta sonu görü ş yapt ırılmas ının güvenlik açısından riskli olaca ğı ifade edilmi ştir. 3. Başvurucunun bu karara kar şı infaz hâkimli ğine yapt ığı şikâyet Kurul karar ındaki gerekçelere istinaden reddedilmi ştir. Ret karar ına karşı yap ılan itiraz da reddedilmi ştir. 4. Başvurucu nihai hükmü 28/11/2019 tarihinde ö ğrendikten sonra 10/12/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 5. Bireysel ba şvuru yap ıldıktan sonra ba şvurucu 26/5/2022 tarihinde tahliye edilmiştir. 6. Komisyon taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2019/40211 Karar Tarihi : 18/10/2022 3II. DEĞERLEND İRME 7. Başvurucu; çocuklar ın eğitim saatiyle çak ıştığı için hafta içi telefonla görüşemediğini, görüşme gününün hafta sonu olacak şekilde tespit edilmesini talep etti ğini, İdare ve Gözlem Kurulu ve İnfaz Hâkimli ğince bu talebinin soyut gerekçelerle reddedilerek çocuklar ıyla kişisel iletişim kurmas ının engellendi ğini belirterek adil yarg ılanma ve aile hayat ına sayg ı hakk ının ihlal edildi ğini öne sürmü ştür. Bakanl ık görüşünde, süreçte verilen kararlar ın gerekçelerine ve ilgili mevzuat ile içtihada yer verilerek yap ılacak değerlendirmede bunlar ın dikkate al ınmas ı gerektiği ifade edilmi ştir. Başvurucu, Bakanl ığın görüşüne karşı başvuru formundaki iddialar ını tekrar etmi ştir. 8. Başvuru aile hayat ına sayg ı hakk ı kapsam ında incelenmi ştir. 9. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan başvurunun kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 10. Hükümlü ve tutuklular ın haftal ık telefonla görü şme gün ve saatlerinin ö ğrenim gören çocuklar ıyla görüşme sağlayacak şekilde tespit edilmesi gerekti ğine ilişkin genel ilkeler Anayasa Mahkemesinin Yeliz Erten (B. No: 2020/99, 11/3/2021, 34-38) karar ında açıklanm ıştır. Bu ba ğlamda Anayasa n ın 20. ve 41. maddeleri ebeveynin çocuklar ıyla bütünleşmesinin sa ğlanmas ı amac ıyla tedbirler al ınmas ını isteme hakk ını ve kamusal makamlar ın bu tür tedbirleri alma yükümlülü ğünü içermektedir. Mahkemeler, idari makamlar ve yasama organ ı taraf ından yap ılan ve çocuklar ı ilgilendiren bütün faaliyetlerde çocu ğun üstün yarar ının gözetilmesi ve aile ili şkilerinin sürdürülmesini sa ğlayacak şekilde hareket edilmesi devletin pozitif yükümlülüklerinin gere ğidir. Hükümlü ve tutuklular ın baz ı haklar ının s ınırland ırılmas ı, tutulman ın kaç ınılmaz sonucu olsa da ceza infaz kurumu idaresi hükümlü ve tutuklular ın ailesiyle temas ını sağlayacak tedbirler almak zorundad ır. Bu tedbirler al ınırken çocuğun yüksek yarar ı gözetilerek kamu düzeni ve suç i şlenmesinin önlenmesi ile aile hayata sayg ı hakk ı aras ında adil bir denge sa ğlanmal ı ve bu konuda ikn a edici gerekçeler ortaya konmal ıdır. 11. Başvurucunun okula devam eden iki çocu ğunun bulundu ğu anlaşılmaktad ır. Hafta içi e ğitim görmeleri nedeniyle ba şvurucunun çocuklar ıyla görüşemediği konusunda bir tereddüt bulunmamaktad ır. 12. Başvurucunun talepleri, Kurum taraf ından personel yetersizli ği, güvenlik zaaf ı gibi nedenlerle reddedilmi ş ise de hafta sonu görev yapan personelin say ısı ve görevlerine dair somut bilgilere kararda yer verilmemi ş; yaşanacağı belirtilen güvenlik sorunu hakk ında genel ifadeler d ışında çocuğun üstün yarar ını da gözeten ikna edici ve objektif bir gerekçe ya da güvenlik riskine ili şkin somut bir olay ortaya konulamam ıştır. Telefonla görü şme gün ve saatinin hafta sonuna isabet edecek şekilde ayarlanmas ının Ceza İnfaz Kurumunun güvenliğini ne şekilde tehlikeye dü şüreceği ilgili kararlarda somut ve yeterli şekilde açıklanmam ıştır. Bu durumda idarenin uygulamas ı ve yarg ı kararlar ı birlikte değerlendirildi ğinde çocu ğun üstün yarar ı gözetilerek aile ili şkilerinin devaml ılığını sağlayacak şekilde hareket edilmedi ği, başvurucunun talebinin neden kar şılanamad ığı hususunda ilgili kararlarda somut ve yeterli bir şekilde gerekçe sunulmad ığı anlaşılmakla olayda aile hayat ına sayg ı hakk ı bak ımından devletten beklenen pozitif yükümlülüklerin yerine getirilmedi ği sonucuna ula şılm ıştır. 13. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 20. maddesinde güvence alt ına al ınan aile hayat ına sayg ı hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2019/40211 Karar Tarihi : 18/10/2022 4III. GİDERİM 14. Başvurucu; ihlalin tespiti, yeniden yarg ılama yap ılmas ı ve manevi tazminat talebinde bulunmu ştur. 15. Başvurucunun 26/5/2022 tarihinde tahliye edildi ği anlaşıldığından ihlalin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar görülmemi ştir. 16. Eski hâle getirme kural ı çerçevesinde ihlalin sonuçlar ının bütünüyle ortadan kald ırılabilmesi için ba şvurucuya manevi zararlar ı karşılığında net 13.500 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir. IV. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. Aile hayat ına sayg ı hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, C. Anayasa n ın 20. maddesinde güvence alt ına al ınan aile hayat ına sayg ı hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, D. Başvurucuya net 13.500 TL manevi tazminat ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, E. 9.900 TL vekâlet ücretinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, F. Ödemelerin karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, G. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Ere ğli (Konya) İnfaz Hâkimli ğine (E.2019/1270) ve Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 18/10/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.