TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ZELİHA PINARCI BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2021/18049) Karar Tarihi: 22/2/2022 Başvuru Numaras ı: 2021/18049 Karar Tarihi : 22/2/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Tuğçe TAKCI Başvurucu : Zeliha PINARCI Vekili : Av. Ali SAMSUM I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, kanser hastas ına reçete edilen ilac ın ithali için gerekli ödemenin Sosyal
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ZELİHA PINARCI BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2021/18049) Karar Tarihi: 22/2/2022 Başvuru Numaras ı: 2021/18049 Karar Tarihi : 22/2/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Tuğçe TAKCI Başvurucu : Zeliha PINARCI Vekili : Av. Ali SAMSUM I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, kanser hastas ına reçete edilen ilac ın ithali için gerekli ödemenin Sosyal Güvenlik Kurumu taraf ından karşılanmas ı amac ıyla yap ılan talebin reddedilmesi nedeniyle maddi ve manevi varl ığın korunmas ı hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 29/4/2021 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 4. Başvurucu, tedavisi süresince ilaç bedelinin ilac ın ithalinde yetkili kurulu şa Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) taraf ından ödenmesi yönünde tedbir karar ı verilmesini talep etmiştir. Başvurucunun tedbir talebinin 30/4/2021 tarihinde kabulüne karar verilmi ştir. 5. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden ula şılan bilgi ve belgelere göre ilgili olaylar özetle şöyledir: 7. 1980 doğumlu olan ba şvurucuya over malign neoplazm ı (yumurtal ık kanseri) tan ısı konulmu ştur. Başvurucunun tedavisini planlayan hekimin olaparip etken maddeli Lynparza isimli ilac ın kullan ımını uygun görmesi sonras ında başvurucunun Türkiye İlaç ve Başvuru Numaras ı: 2021/18049 Karar Tarihi : 22/2/2022 2Tıbbi Cihaz Kurumuna ba şvurusu üzerine söz konusu ilac ın 6 ayl ık kullan ım dozunun ithalinin uygun görüldü ğü bildirilmi ştir. 8.İlaç bedelinin ödenmesi talebiyle SGK'ya yapt ığı başvurusunun reddi üzerine başvurucu, ret i şleminin iptali talebiyle Ankara 4. İdare Mahkemesinde ( İdare Mahkemesi) dava aç ıp idari işlemin yürütmesinin durdurulmas ına karar verilmesini de talep etmi ştir. 9.İdare Mahkemesi 1/4/2021 tarihinde dava konusu i şlemin yürütmesinin durdurulmas ına karar vermi ştir. Başvurucu, ilaç bedelinin ilac ın ithalinde yetkili kurulu şa ödenmesi için SGK'ya yeniden ba şvurmuştur. SGK'ca bu talep reddedilmi ştir. 10. Başvurucu, Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulunarak tedavisi süresince ilaç bedelinin ilac ın ithalinde yetkili kurulu şa SGK taraf ından ödenmesi yönünde tedbir karar ı verilmesini talep etmi ştir. Anayasa Mahkemesi 30/4/2021 tarihinde tedbir talebini kabul etmi ştir. 11. UYAP üzerinden yap ılan incelemede, İdare Mahkemesindeki yarg ılaman ın derdest oldu ğu anlaşılm ıştır. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 12. Anayasa Mahkemesinin 22/2/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 13. Başvurucu; hastal ığının tedavisi için gerekli olan ilac ın maliyetinin yüksek olmas ı nedeniyle kendi imkânlar ıyla ilac ı tedarik edemedi ğini, bu nedenle kendisi aç ısından hayati önemi olan ilaç tedavisinin gerçekle şememesine ba ğlı olarak maddi ve manevi bütünlüğünün tehlikeye girece ğini belirtmi ş, maddi ve manevi varl ığın korunmas ı hakk ının ihlal edildi ğini iddia etmi ştir. 14. Bakanl ık görüşünde, iddiaya konu yarg ılaman ın derdest oldu ğunun başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinde dikkate al ınmas ı gerektiğine değinildikten sonra devleti n vatandaşlar ının maddi ve manevi varl ığının korunmas ı ve geliştirilmesi hakk ını korumak için gerekli tedbirleri almakla yükümlü oldu ğu fakat bu yükümlülü ğün s ınırsız olmad ığı, an ılan ilac ın ödeme listesinde bulunmad ığının SGK'ca bildirildi ği belirtilmi ştir. B. Değerlendirme 1. Adli Yard ım Talebi Yönünden 15. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) karar ında belirtilen ilkeler dikkate al ınarak geçimini önemli ölçüde güçle ştirmeksizi n yarg ılama giderlerini ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurucunun aç ıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir. 2.İhlal İddias ı Yönünden 16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un " Bireysel ba şvuru hakk ı" kenar ba şlıklı 45. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2021/18049 Karar Tarihi : 22/2/2022 3"İhlale neden oldu ğu ileri sürülen i şlem, eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmü ş idari ve yarg ısal başvuru yollar ının tamam ının bireysel ba şvuru yap ılmadan önce tüketilmi ş olmas ı gerekir." 17. Başvuruya konu ilaç bedelinin SGK taraf ından ödenmesi talebinin reddi işleminin iptali talepli yarg ılaman ın derdest oldu ğu görülmü ştür. Bu itibarla ba şvurucunun bireysel ba şvuruya konu etti ği iddialar ına ilişkin olarak hukuk sisteminde mevcut yarg ısal yollar ı tüketmeksizin bireysel ba şvuruda bulundu ğu anlaşılmaktad ır. 18. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. Maddi ve manevi varl ığın korunmas ı hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, C. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu nun 339. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca tahsil edilmesi ma ğduriyetine neden olaca ğından adli yard ım talebi kabul edilen ba şvurucunun yarg ılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 22/2/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.