TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR AHMET AKDO ĞAN BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/23056) Karar Tarihi: 2/6/2020 Başvuru Numaras ı: 2017/23056 Karar Tarihi : 2/6/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIRıdvan GÜLEÇ Recai AKYEL Raportör : Engin GÜNDÜZ Başvurucu : Ahmet AKDO ĞAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; ayn ı yerleşke içindeki farkl ı ceza infaz kurumlar ında bulunan tutuklu eşlerin birbirleriyle yeterli şekilde il
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR AHMET AKDO ĞAN BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/23056) Karar Tarihi: 2/6/2020 Başvuru Numaras ı: 2017/23056 Karar Tarihi : 2/6/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIRıdvan GÜLEÇ Recai AKYEL Raportör : Engin GÜNDÜZ Başvurucu : Ahmet AKDO ĞAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; ayn ı yerleşke içindeki farkl ı ceza infaz kurumlar ında bulunan tutuklu eşlerin birbirleriyle yeterli şekilde ileti şim kuramamalar ı nedeniyle aile hayat ına sayg ı hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 4/5/2017 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. 7. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı beyanda bulunmam ıştır. III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2017/23056 Karar Tarihi : 2/6/2020 39. Başvurucu, 15 Temmuz 2016 tarihli darbe te şebbüsü sonras ında Fetullahç ı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yap ılanmas ı (FETÖ/PDY) üyesi olma suçu kapsam ında başlatılan soruşturmada 18/7/2016 tarihinde tutuklanm ış ve Gaziantep H Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumuna (Ceza İnfaz Kurumu) konulmu ştur. 10. Başvurucunun e şi de ayn ı suçlama kapsam ında 21/7/2016 tarihinde tutuklanm ış ve Gaziantep E Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumuna konulmu ştur. 11. Başvurucu 28/2/2017 tarihli dilekçe ile Ceza İnfaz Kurumuna ba şvurmuş ve Gaziantep E Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumunda tutulan e şiyle kapal ı ve aç ık görüş günlerinde görü şmeyi talep etmi ştir. 12. Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulunun (Kurul) 28/2/2017 tarihli karar ıyla başvurucunun talebi reddedilmi ştir. Kararda; mevzuat gere ğince ayn ı ceza infaz kurumunda bar ındırılan hükümlü ya da tutuklular ın görüşme hakk ı kapsamdaki ki şilerden olmas ı şart ıyla birbirleriyle görü şebilecekleri ancak ba şvurucu ile e şinin ayn ı ceza infaz kurumunda bulunmamalar ı nedeniyle görü ş hakk ından yararland ırılmalar ının mümkün olmad ığı belirtilmi ştir. 13. Başvurucunun, Kurul karar ının kald ırılmas ı talebiyle yapt ığı şikâyet başvurus u Gaziantep İnfaz Hâkimli ğinin (İnfaz Hâkimli ği) 7/3/2017 tarihli karar ıyla reddedilmi ştir. Kararda 13/12/2004 tarihli ve 5275 say ılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfaz ı Hakk ında Kanun ile 17/6/2005 tarihli ve 25848 say ılı Resmî Gazete'de yay ımlanan Hükümlü ve Tutuklular ın Ziyaret Edilmeleri Hakk ında Yönetmelik (Ziyaret Yönetmeli ği) uyar ınca verilen karar ın usule ve mevzuata uygun oldu ğu belirtilmi ştir. 14. Gaziantep 2. A ğır Ceza Mahkemesinin 27/3/2017 tarihli karar ıyla Ziyaret Yönetmeli ği'nde bahsi geçen ayn ı cezaevi ibaresiyle kastedilenin ayn ı çat ı alt ında bulunanla r olduğu, farkl ı tip ceza infaz kurumunda bulunanlar ın görüşmesinin mevzuat hükümlerine göre mümkün olmad ığı değerlendirilmi ş, İnfaz Hâkimli ği karar ının gerekçesi yerinde görülerek an ılan karara yap ılan itiraz reddedilmi ştir. 15. Nihai karar 5/4/2017 tarihinde ba şvurucuya tebli ğ edilmiştir. 16. Başvurucu 4/5/2017 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 17. Başvurucunun e şi 26/10/2017 tarihinde, ba şvurucu ise 20/7/2018 tarihinde ceza infaz kurumundan tahliye edilmi şlerdir. IV.İLGİLİ HUKUK 18.İlgili hukuk için bkz. Murat Ayd ın, B. No: 2016/58533, 3/7/2019, 19-41. V. İNCELEME VE GEREKÇE 19. Mahkemenin 2/6/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: Başvuru Numaras ı: 2017/23056 Karar Tarihi : 2/6/2020 4A. Adli Yard ım Talebi Yönünden 20. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) karar ında belirtilen ilkeler dikkate al ınarak geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin yarg ılama giderlerini ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurucunun açıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir. B. Aile Hayat ına Sayg ı Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 21. Başvurucu; kendisi gibi tutuklu olan e şiyle on ayd ır gerek aç ık gerekse kapal ı usulle görü şemediğini, ayn ı yerleşke içinde bulunmalar ına karşın sadece mektup vas ıtas ıyla iletişim kurabildiklerini belirtmi ştir. Başvurucu; e şi ile hiçbir şekilde görü ştürülmemesinin mevzuata ayk ırı ve aile hayat ı yönünden orant ısız bir müdahale oldu ğunu, devletin aileni n bütünlüğünü sağlamak için gerekli tedbirleri almakla yükümlü oldu ğunu ileri sürmü ştür. Başvurucu; tipleri farkl ı olsa da kendisinin kald ığı Ceza İnfaz Kurumu ile e şinin tutuldu ğu Ceza İnfaz Kurumunun ayn ı yerleşke içinde bulundu ğunu, talebinin kar şılanmas ında idari ve mali bir zorluk bulunmad ığını, tutuklu bir kimseye tutuklu olmayan e şiyle görüşme imkân ı tan ınırken kendisinin bu imkândan yoksun b ırak ılmas ının eşitlik ilkesine ayk ırı olduğunu belirterek özel hayata ve aile hayat ına sayg ı hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 22. Bakanl ık görüşünde; Ziyaret Yönetmeli ği'nin 9. maddesinin üçüncü f ıkras ında 5/12/2018 tarihinde yap ılan değişiklikle ayn ı yerleşke içerisinde farkl ı ceza infaz kurumlar ında bulunan e şlerin art ık görüşme yapabilece ği ancak ba şvuruya konu olay ın gerçekleştiği tarihlerde yürürlükte olan mevzuat gere ğince farkl ı ceza infaz kurumlar ında bulunan e şlerin görü şmesinin mümkün olmad ığı belirtilmi ştir. Görüş yaz ısında; Anayasa'n ın 41. maddesi ve 20. maddesinin birinci f ıkras ı birlikte de ğerlendirildi ğinde devletin hükümlü ve tutuklular ın aileleri ile görü şmelerini sa ğlayacak tedbirleri alma yükümlülü ğü alt ında olduğu ancak idarenin an ılan yükümlülü ğü yerine getirirken ceza infaz kurumunda tutulman ın kaç ınılmaz ve do ğal sonuçlar ını gözetmesi gerekti ği ve bu ba ğlamda takdir yetkisinin geni ş olduğu belirtilmi ştir. Görüşte; somut olayda idare taraf ından kullan ılan takdir yetkisinin usule ve yasaya uygun olup olmad ığının İnfaz Hâkimli ği ve Ağır Ceza Mahkemesi taraf ından değerlendirildi ği, ret karar ındaki tespit ve sonuçlar ın mevzuat ın uygulanmas ı niteliğinde oldu ğu, Anayasa'da yer alan hak ve özgürlükleri ihlâl eder nitelikte olmad ığı, adaleti ve sa ğduyuyu hiçe sayan tarzda aç ık bir keyfîlik içermedi ği şeklinde değerlendirmelere yer verilmi ştir. 2. Değerlendirme 23. Anayasa n ın 5. maddesi şöyledir: Devletin temel amaç ve görevleri, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, ki şilerin ve toplumun refah, huzur ve mutlulu ğunu sağlamak; ki şinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle ba ğdaşmayacak surette s ınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kald ırmaya, insan ın maddî ve manevî varl ığının gelişmesi için gerekli şartlar ı haz ırlamaya çal ışmakt ır. Başvuru Numaras ı: 2017/23056 Karar Tarihi : 2/6/2020 524. Başvurunun de ğerlendirilmesinde dikkate al ınacak Anayasa n ın 20. maddesinin birinci f ıkras ının ilgili k ısm ı şöyledir: "Herkes, ... aile hayat ına sayg ı gösterilmesini isteme hakk ına sahiptir. ... aile hayat ının gizliliğine dokunulamaz." 25. Anayasa n ın 41. maddesinin ilgili k ısımlar ı şöyledir: "Aile, Türk toplumunun temelidir ... Devlet, ailenin huzur ve refah ı ... için gerekli tedbirleri al ır, teşkilat ı kurar. ..." 26. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki tavsifi ile bağlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki nitelendirmesini kendisi takdir eder (Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun şikâyetinin özünün kendisi gibi tutuklu ola n eşiyle kapal ı ve aç ık görüşme imkân ından yararlanamamas ına ilişkin olduğu anlaşılmaktad ır. Dolay ısıyla başvurucunun e şiyle aile hayat ının devam ını sağlayacak şekilde -asgari de olsa- iletişimini/temas ını sürdürecek önlemlerin al ınmamas ı yönündeki söz konusu iddian ın aile hayat ına sayg ı kapsam ında değerlendirilmesi gerekti ği kanaatine var ılm ıştır (Murat Ayd ın, 50). a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 27. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan aile hayat ına sayg ı hakk ının ihlal edildiğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden i. Genel İlkeler 28. Aile hayat ına sayg ı hakk ı Anayasa n ın 20. maddesinin birinci f ıkras ında güvence alt ına al ınm ıştır. Madde gerekçesi de dikkate al ındığında kamusal makamlar ın özel hayata ve aile hayat ına müdahale edememesi ile ki şinin ferdî ve aile hayat ını kendi anlad ığı gibi düzenleyip ya şayabilmesi gere ğine işaret edildi ği görülmekte olup söz konusu düzenleme, Sözle şme nin 8. maddesi çerçevesinde korunan aile hayat ına sayg ı hakk ının Anayasa daki kar şılığını oluşturmaktad ır. Ayr ıca Anayasa n ın 41. maddesinin -Anayasa n ın bütünselli ği ilkesi gere ği- özellikle aile hayat ına sayg ı hakk ına ilişkin pozitif yükümlülüklerin değerlendirilmesi ba ğlam ında dikkate al ınmas ı gerektiği aç ıktır (Murat At ılgan, B. No: 2013/9047, 7/5/2015, 22; Marcus Frank Cerny [GK], B. No: 2013/5126, 2/7/2015, 36). 29. Anayasa'n ın 19. maddesi gere ğince hükümlü ve tutuklular ın özel ve aile hayat ının s ınırlanmas ı hukuka uygun olarak ceza infaz kurumunda tutulman ın kaç ınılmaz ve doğal bir sonucudur. Öte yandan hükümlü ve tutuklular ın özel ve aile hayat ına sayg ı gösterilmesi hakk ı, ceza infaz kurumu idaresinin hükümlü ve tutuklular ın ailesi ve yak ınlar ıyla temas ını devam ettirecek önlemleri almas ını zorunlu k ılmaktad ır (Mehmet Zahit Şahin, B. No: 2013/4708, 20/4/2016, 36). Bununla beraber bu yükümlülük yerine getirilirken ceza infaz kurumunda tutulman ın doğal sonuçlar ının gözetilmesi gerekmektedir. Başvuru Numaras ı: 2017/23056 Karar Tarihi : 2/6/2020 630. Devletin hükümlü ve tutuklular ın ailesi ve yak ınlar ıyla iletişimini devam ettirecek önlemleri almas ı pozitif yükümlülüklerinin bir gere ği olsa da -belirtildi ği üzere- hukuka uygun bir tutulmadan kaynaklanan kaç ınılmaz sonuçlar nedeniyle aile hayat ı kapsam ındaki temas ın s ınırland ırılmas ı doğald ır. Kamu düzeninin ve kurum güvenli ğinin sağlanmas ı yönündeki me şru amaç do ğrultusunda ve makul bir gereklili ğin olmas ı durumunda gerekçeleri ilgili ve yeterli şekilde aç ıklanarak belirli bir süre boyunca söz konusu pozitif yükümlülü ğün karşılanmamas ı da olağan kabul edilebilir. Ancak aile hayat ına sayg ı hakk ının gereklerinin mümkün olan ilk f ırsatta yerine getirilmesi ve mahpuslar ın ailesiyle olan temas ının h ızlı şekilde yeniden sa ğlanmas ı bir gerekliliktir ( Murat Ayd ın, 54). 31. Bu ba ğlamda tutuklu ya da hükümlünün aile hayat ını sürdürmesini sa ğlamay a yeterli olacak şekilde yak ın derecedeki aile bireyleriyle asgari düzeyde bir ileti şim ve temas kurmas ı her durumda sa ğlanmal ıdır. Böylesi bir yükümlülü ğün yerine getirilmesi ve tedbirle r alınmas ı, aile hayat ına sayg ı hakk ı kapsam ında devletten beklenen asgari bir gerekliliktir. Birtak ım teknik ya da fiziki olanaklar ın bulunmamas ı, tutuklu ya da hükümlünün ailesiyle asgari şekilde ileti şim ve temas kuramamas ına gerekçe olarak gösterilemez. Zira mahpusun ailesiyle ileti şim kurmas ı her durumda mutlaka yüz yüze görü ştürülmesi anlam ına gelmemektedir ( Murat Ayd ın, 55). 32. Örne ğin farkl ı yerleşkelerde veya farkl ı şehirlerde bulunan ceza infaz kurumlar ında bar ındırılan mahpuslar ın birbirleriyle yüz yüze görü ştürülmeleri beklenemez. Ancak yak ın aile ba ğı olan bu durumdaki mahpuslar ın birbirleriyle uygun vas ıtalar arac ılığıyla görüştürülmelerinin sa ğlanmas ı gerekir. Öte yandan ayn ı yerleşke içindeki farkl ı ceza infaz kurumlar ında tutulan yak ın aile bireylerinin gerekli güvenlik önlemleri al ınarak mümkün oldu ğunca belirli dönemlerde yüz yüze görü ştürülmeleri aile hayat ına sayg ı hakk ının gerekli k ıldığı yükümlülü ğün bir parças ı olarak de ğerlendirilmelidir. Nitekim belirtilen son hâlde, aile bireylerinin yüz yüze görü ştürülmeleri kamusal makamlara katlan ılmas ı mümkün olmayan bir külfet yüklememektedir ( Murat Ayd ın, 56). 33. Tüm durumlarda, önemli olan husus yak ın aile bireylerinin birbirlerinden haberdar olabilmeleri, aile hayatlar ına ilişkin konular ı konuşabilme imkân ından yoksu n bırak ılmamalar ıdır. Elbette aile bireylerinin birbirleriyle temas etmesine ve aile ili şkilerinin sürdürülmesini sa ğlamaya elveri şli kabul edilen uygun vas ıtalar ın, suç i şlenmesinin önlenmesi ya da yasa d ışı haberleşmenin önüne geçilmesi amac ıyla ilgili idare taraf ından denetlenmesi ve gerekti ğinde izlenmesi de mümkündür. Bu şekilde denetleme ve izleme yetkileri olmas ına rağmen hakl ı bir gerekçe olmaks ızın kamusal makamlar taraf ından tutuklu ya da hükümlünün ailesiyle asgari bir ileti şim kurmas ına imkân sa ğlanmamas ı aile hayat ına sayg ı hakk ının ihlaline neden olabilir ( Murat Ayd ın, 57). 34. Vurguland ığı üzere tutuklu ya da hükümlünün ailesiyle asgari bir ileti şim kurmas ının sağlanmas ı şeklindeki pozitif yükümlülük özellikle aile bireylerinin her ikisinin de mahpus oldu ğu ve ayn ı yerleşke içinde tutulmad ıklar ı durumlarda bu ki şilerin mutlaka yüz yüze, yak ın şekilde görü ştürülmesini gerekli k ılmaz. Belirtilen asgari ileti şim, söz konusu aile bireylerinin belirli ve makul aral ıkta başta telefon olmak üzere uygun vas ıtalarla birbirleriyle görüştürülmeleri yoluyla da sa ğlanabilir. Sadece mektup yoluyla haberle şme ise, istisnai durumlar hariç olmak üzere, aile bireylerinin birbirleriyle olan ve aile hayat ına sayg ı hakk ı kapsam ında korunan temas ın sürdürülmesini sa ğlamaya uygun bir vas ıta olarak kabul edilmemelidir. Zira mektup yoluyla haberle şme, tek ba şına aile ili şkilerinin sürdürülmesine olanak sa ğlayacak kapsam ı ve h ızı içeren bir vas ıta olarak nitelendirilmeye elveri şli değildir (Murat Ayd ın, 58). Başvuru Numaras ı: 2017/23056 Karar Tarihi : 2/6/2020 7ii.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 35. Türkiye 15 Temmuz 2016 gecesi silahl ı darbe teşebbüsüyle kar şı karşıya kalm ış ve Bakanlar Kurulu taraf ından ülke genelinde 21/7/2016 tarihinden itibaren doksan gün süreyle ola ğanüstü hâl (OHAL) ilan edilmi ş ve OHAL süreci üçer ayl ık sürelerle uzat ılarak 18/7/2018 tarihine kadar devam etmi ştir. 36. Somut olayda ba şvurucu, FETÖ/PDY üyesi olma suçlamas ıyla tutuklanarak Ceza İnfaz Kurumuna, ayn ı suçlamayla tutuklanan e şi de Gaziantep E Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumuna konulmu ştur. 37. Başvurucu, tutuklu olan e şiyle kapal ı ve aç ık görüş yapma talebiyle Ceza İnfaz Kurumuna ba şvurmuş ise de söz konusu haktan yararlanmas ının mevzuat gere ğince mümkün olmad ığı gerekçesiyle talebi reddedilmi ştir. Kurulca verilen karar İnfaz Hâkimli ği ve Ağır Ceza Mahkemesi taraf ından usule ve yasaya uygun bulunarak reddedilmi ştir. 38. Genel ilkeler k ısm ında vurguland ığı üzere devletin, hükümlü ve tutuklular ın özellikle yak ın derecedeki aile bireyleriyle temas ını devam ettirecek önlemleri almas ı yönünde pozitif yükümlülü ğü bulunmaktad ır. Bu yükümlülük, makul bir gereklili ğin olmas ı durumunda, kamu düzeninin ve kurum güvenli ğinin sağlanmas ı yönündeki me şru amaç doğrultusunda s ınırlı bir süre için yerine getirilmeyebilir. Fakat devlet her durumda tutuklu ya da hükümlünün ailesiyle asgari bir ileti şim kurmas ını ve temasta bulunmas ını sağlamak zorundad ır. Devlet, bu asgari gerekliliklerin sa ğlanmas ı konusundaki yükümlülü ğünü gerektiğinde uygun vas ıtalar arac ılığıyla da yerine getirebilir. Ayr ıca suç i şlenmesinin önlenmesi ya da yasa d ışı haberleşmenin önüne geçilmesi amac ıyla bu vas ıtalar ın denetlenmesi ve izlenmesi mümkündür. 39. Başvurucunun, Ceza İnfaz Kurumunda bulundu ğu bir y ıllık süre zarf ında kendisi gibi tutuklu olan e şiyle mektupla haberle şme d ışında herhangi bir vas ıtayla görüşemediği anlaşılmaktad ır. Devletin, tutuklu olan ba şvurucunun e şiyle temas ını devam ettirecek önlemleri almas ı yönünde pozitif yükümlülü ğü bulunmakla birlikte ba şvurucunun eşinin de tutuklu oldu ğu dikkate al ındığında söz konusu yükümlülü ğün kapsam ının somut olay ın koşullar ı özelinde de ğerlendirilmesi gerekecektir. 40. Somut olaydaki gibi ayn ı yerleşke içinde bulunan ceza infaz kurumlar ında bar ındırılan tutuklu e şlerin yüz yüze görü ştürülmeleri konusundaki taleplerinin kamusal makamlar taraf ından uygun ko şullar alt ında karşılanmas ı gerekir. Nitekim ayn ı yerleşke içerisinde bulunan ceza infaz kurumlar ında tutulan e şlerin belirli aral ıklarla ve gerekli tedbirler al ınarak yüz yüze görü ştürülmeleri konusunda kamusal makamlara yüklenen külfetin katlan ılmas ı güç bir durum olu şturmad ığı değerlendirmektedir. Bu hususta başvurucu taraf ından dile getirilen taleplerin kar şılanmad ığı ve aile hayat ına sayg ı hakk ının öngördüğü yükümlülüklerin dikkate al ınmad ığı görülmektedir. 41. Neticede tüm bu hususlar birlikte de ğerlendirildi ğinde; ayn ı yerleşkedeki ceza infaz kurumlar ında bar ındırılan tutuklu e şlere aç ık ve kapal ı görüş hakk ı tan ımak suretiyle yüz yüze görü şme imkân ının verilmedi ği, bu do ğrultudaki taleplerin idari ve yarg ısal merciler taraf ından kar şılanmad ığı görülmektedir. Bu durumda e şler aras ında asgari bir iletişim ve temas kurulmas ına imkân sa ğlayacak şekilde kamusal makamlarca tedbirlerin Başvuru Numaras ı: 2017/23056 Karar Tarihi : 2/6/2020 8alınmad ığı ve aile hayat ına sayg ı hakk ı kapsam ındaki pozitif yükümlülüklerin gere ğinin yerine getirilmedi ği sonucuna var ılm ıştır. 42. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 20. maddesinde güvence alt ına al ınan aile hayat ına sayg ı hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. C. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 43. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "(1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir." 44. Başvurucu, ihlalin tespit edilmesini istemi ş ve 250.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmu ştur. 45. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Do ğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018) karar ında ihlal sonucuna var ıldığında ihlalin nas ıl ortadan kald ırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmi ştir. Mahkeme di ğer bir karar ında ise bu ilkelerle birlikte ihlal karar ının yerine getirilmemesinin sonuçlar ına da de ğinmiş ve bu durumun ihlalin devam ı anlam ına geleceği gibi ilgili hakk ın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanaca ğına da işaret etmi ştir (Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019). 46. Bireysel ba şvuru kapsam ında bir temel hakk ın ihlal edildi ğine karar verildi ği takdirde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırıldığından söz edilebilmesi için temel kural mümkün oldu ğunca eski hâle getirmenin, yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmas ıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kayna ğı belirlenerek devam eden ihlali n durdurulmas ı, ihlale neden olan karar veya i şlemin ve bunlar ın yol açt ığı sonuçlar ın ortadan kald ırılmas ı, varsa ihlalin sebep oldu ğu maddi ve manevi zararlar ın giderilmesi, ayr ıca bu bağlamda uygun görülen di ğer tedbirlerin al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Do ğan, 55, 57). 47.İncelenen ba şvuruda Ceza İnfaz Kurumunun tutuklu e şler aras ında iletişim ve temas kurulmas ına imkân sa ğlamamas ı nedeniyle aile hayat ına sayg ı hakk ının ihlal edildi ği sonucuna ula şılm ıştır. Dolay ısıyla ihlalin idarenin i şleminden kaynakland ığı anlaşılmaktad ır. Bununla birlikte derece mahkemeleri de ihlali giderememi şlerdir. Bu aç ıdan ihlalin ayn ı zamanda mahkeme karar ından da kaynakland ığı söylenebilir. 48. Başvurucu ve e şinin tahliye olduklar ı dikkate al ındığında İnfaz Hâkimli ği taraf ından yeniden bir karar al ınmas ında yarar görülmemi ştir. Başvuru Numaras ı: 2017/23056 Karar Tarihi : 2/6/2020 949. Öte yandan somut olayda ihlalin tespit edilmesinin ba şvurucunun u ğrad ığı zararlar ın giderilmesi bak ımından yetersiz kalaca ğı aç ıktır. Dolay ısıyla eski hâle getirme kural ı çerçevesinde ihlalin bütün sonuçlar ıyla ortadan kald ırılabilmesi için aile hayat ına sayg ı hakk ının ihlali nedeniyle yaln ızca ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlar ı karşılığında başvurucuya net 10.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. Aile hayat ına sayg ı hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, C. Anayasa'n ın 20. maddesinde güvence alt ına al ınan aile hayat ına sayg ı hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, D. Başvurucuya net 10.000 TL manevi tazminat ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, E. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, F. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Gaziantep İnfaz Hâkimli ğine (7/3/2017 tarihli ve E.2017/830, K.2017/893 say ılı karar) GÖNDER İLMESİNE, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 2/6/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI Üye Üye R ıdvan GÜLEÇ Recai AKYEL