a olaylar başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir banka nezdinde yılları arası dönem için yapılan vergi incelemesi sonucunda düzenlenen tarihli ve sayılı vergi tekniği raporunda özetle munzam sandık vakfının tarihli ve sayılı sosyal sigortalar kanununun geçici maddesine göre kurulmadığı bankaya ait geçici maddeye göre kurulan başka bir sandığın bulunduğu dolayısıyla munzam sandığın bu sandığın sağladığı haklara ek haklar sağladığı ve bu sebeple özel sigo
a olaylar başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir banka nezdinde yılları arası dönem için yapılan vergi incelemesi sonucunda düzenlenen tarihli ve sayılı vergi tekniği raporunda özetle munzam sandık vakfının tarihli ve sayılı sosyal sigortalar kanununun geçici maddesine göre kurulmadığı bankaya ait geçici maddeye göre kurulan başka bir sandığın bulunduğu dolayısıyla munzam sandığın bu sandığın sağladığı haklara ek haklar sağladığı ve bu sebeple özel sigorta fonksiyonu gördüğü munzam sandığın ana finansman kaynağının çalışanlardan ve bankadan sağlanan katkı payları olduğu dolayısıyla vakıf tarafından çalışanlara sağlanan menfaatlerin bir kısmının banka tarafından finanse edildiği bu yönüyle banka katkı payının işçilere sağlanan menfaatlere ilişkin işveren payı olarak algılanması gerektiği banka katkı payının hesabında çalışanların emekliliğe esas maaş ve ikramiye paylarının dikkate alındığı ve bundaki amacın her bir çalışanın elde edeceği menfaatin net tutarını belirlemek olduğu banka katkı payı ödemelerinden esas yararlananın çalışanlar olduğu munzam sandığın sadece buna aracılık ettiği gerekçeleriyle bankanın muhtelif şubeleri tarafından yapılan ödemelerin ücret mahiyetinde olduğu ve bu ödemelerin tarihli ve sayılı gelir vergisi kanununun maddesinde yazılı şartları taşımaması nedeniyle ücret matrahından indirilemeyeceği sonucuna varılmış bu ödemeler üzerinden gelir vergisi kesilerek beyan edilip ödenmediği gerekçesiyle cezalı gelir vergisi tarhiyatları ve bu katılım payları ödemelere ilişkin belgelerde gösterilmediğinden damga vergisi matrahının eksik hesaplandığı gerekçesiyle de cezalı damga vergisi tarhiyatları yapılmış ve bankanın muhtelif şubelerine tebliğ edilmiştir banka tarafından muhtelif şubeleri adına bu tarhiyatlara karşı vakfa ödenen katkı paylarının ücret sayılamayacağı iddiasıyla vergi mahkemelerinde çok sayıda dava açılmıştır bu davaların çoğu reddedilmiş bazı davalar vergi mahkemelerince kabul edilse de bu kararların bir kısmı üst derece mahkemeleri olan bölge idare mahkemelerince bozularak esastan reddedilmiştir bir kısmı da üst derece mahkemesi olan danıştay üçüncü ve dördüncü dairelerince yılının değişik tarihlerinde verilen kararlarda esastan reddedilmeleri gerektiği gerekçesiyle bozulmuş olup hâlen derdesttir derece aşamasında davaları kabul eden vergi mahkemelerinin kararları ile emsal niteliğindeki danıştay dördüncü dairesinin tarihli ve sayılı ile verilen kararına katılmayan üyelerin karşıoy yazılarında özetle katkı payı ödemesinin kaynağının vakıf senedi olduğu vakfın fonksiyonunun çeşitli sosyal güvenlik yardımlarının sağlanması olduğu koşulların gerçekleşmesi halinde çalışanlara sağlanan faydanın ücret olarak değerlendirilemeyeceği katkı payının hesaplanmasında işçi ücretlerinin baz alınmasının bir sigorta primi hesaplama tekniği olup bu şekilde hesaplama yapılmasının katkı payının ücret olarak değerlendirilmesi sonucunu doğurmayacağı çalışanlara vakıfça menfaat sağlanmasının tek başına ödemenin ücret olduğunun kabulünü gerektirmeyeceği sağlanan menfaat üzerinde hukuki ve fiili tasarrufun ne zaman gerçekleştiğinin tespit edilmesi gerektiği oysa menfaatin hangi çalışana ne zaman sağlandığının belli olmadığı ödemenin yapıldığı tarih itibariyle çalışanın hukuki ve fiili tasarrufunun bulunmadığı dolayısıyla banka başvuru numarası karar tarihi çalışanlarına doğrudan bir menfaat sağlanmadığı menfaatin banka ile çalışan arasındaki iş aktine göre değil vakıf ile yararlanan arasındaki hukuki bağa göre sağlandığı hangi çalışana hangi tutarda menfaat sağlandığı tespit edilemeyeceğinden menfaatin parayla temsil edilme kabiliyetinin bulunmadığı vakfın sağladığı menfaatlerden sadece ücretli olarak çalışanlar değil bankanın vakıflarında çalışanlar ve görevinden ayrılanların da yararlandığı bankanın katkı payını önce bordroya ekleyip vergi kesmesi sonra da vakfa ödemesi hususunda yasal bir zorunluluk bulunmadığı kıyas veya genişletici yorum yoluyla vergi konusunun genişletemeyeceği aksinin kabulü halinin vergiyi doğuran olayın mahiyetine ve verginin kanuniliği ilkesine aykırı olduğu gerekçeleriyle davaların kabul edildiği ve aynı gerekçelerle danıştay incelemesinde bazı üyelerin çoğunluk görüşüne katılmadıkları görülmektedir gerek davaların reddine ilişkin vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemeleri kararlarında gerekse emsal niteliğindeki ve kabul yönündeki ilk derece mahkemesi kararlarının bozulmasına ilişkin danıştay dördüncü dairesinin tarihli ve sayılı kararı ile danıştay üçüncü dairesinin tarihli ve sayılı kararında özetle kanunun vergiyi doğuran olay olarak nitelendirdiği hukuki durumun özel hukuk işlemi veya tasarrufuyla değiştirilemeyeceği banka tarafından vakfa aktarılan paraların vakıfta kalmayıp çalışanlara menfaat olarak yansıtıldığı vakfın bu işlemde aracılık ettiği vakıf tarafından sunulan menfaatlerin bir kısmının banka tarafından finanse edildiği banka katılım payının çalışanların maaş ve ikramiyelerinin belli bir oranı olarak hesaplanması suretiyle her çalışanın elde edeceği menfaatin net tutarının belirlendiği kayıtların personel bazında tutulduğu ve sağlanan maddi menfaatin bu kişilere münhasır kılındığı menfaat anlık olarak sunulmasa bile banka tarafından yapılan ödemelerin kişi bazında izlendiği ve sonuçta koşullar gerçekleştiğinde kişiye ödeme yapıldığı dolayısıyla ödeme ile kişisel bazda menfaat sağlandığı bankanın vakfa ödenen işçi paylarından stopaj yoluyla vergi kestiği bu nedenle tasarruf hakkının bulunduğu iç ilişkide bankanın sorumluluğunun çalışana karşı değil de vakfa karşı olmasının sonucu değiştirmeyeceği başvuranlar tarafından aksi yönde danıştay kararları bulunduğu iddiasına ilişkin olarak aksi yönde danıştay kararları bulunsa da içtihadı birleştirme kararları dışındaki kararların olaya özgü ve tarafları bağlayıcı olduğu aksi yönde maliye bakanlığı muktezaları bulunduğu iddiasına ilişkin olarak ise maliye bakanlığı muktezalarının mahkemeler açısından bağlayıcılığının bulunmadığı bankanın sosyal güvenlik sistemindeki emeklilik sonrası düzenlemeler dikkate alındığında yapılan stopajın mükerrer vergilemeye sebep olacağı iddiasına ilişkin olarak farklı dönemlerde farklı vergileme uygulamaları nedeniyle mükerrer vergilemeden söz edilemeyeceği gerekçeleriyle davaların reddedildiği vergi mahkemelerinin davaların kabulü yönündeki kararlarının bozulduğu ve danıştayın bu husustaki içtihadının yılında verdiği kararlara dayandığı görülmektedir ekli tablonun a sütununda numaralarına yer verilen bireysel başvurular başvurucular tarafından aynı tablonun e sütununda belirtilen mahkemelerde açılan davalara ilişkindir tablonun g sütununda başvuru konusu davaların esas numaralarına yer verilmiş olup söz konusu davaların bir kısmı ilk derece yargılamaları aşamasında reddedilmiştir diğer bir kısmı ilk derece yargılaması aşamasında kabul edilmiş ise de davalı vergi dairesi başkanlıklarınca yapılan itirazlar üzerine üst derece mahkemelerince itirazların kabul edilmesiyle bozulmuş ve sonuç olarak söz konusu davaların tümü reddedilmiştir davaların reddedildiğine ilişkin nihai kararlar söz konusu tablonun b sütununda belirtilen tarihlerde tebliğ edilmiştir başvurucular aynı tablonun c sütununda yer verilen tarihlerde bireysel başvuruda bulunmuşlardır b hukuk başvuru numarası karar tarihi anayasanın maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir vergi resim harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur değiştirilir veya kaldırılır tarihli ve sayılı vergi usul kanununun maddesinin b fıkrasının birinci cümlesi şöyledir b vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti esastır sayılı kanunun maddesi şöyledir gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tâbidir gelir bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır sayılı kanunun maddesi şöyledir ücret işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir ücretin ödenek tazminat kasa tazminatı mali sorumluluk tazminatı tahsisat zam avans aidat huzur hakkı prim ikramiye gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez bu kanunun uygulanmasında aşağıda yazılı ödemeler de ücret sayılır üncü maddenin numaralı bendine göre istisna dışında kalan emeklilik maluliyet dul ve yetim aylıkları evvelce yapılmış veya gelecekte yapılacak hizmetler karşılığında verilen para ve ayınlarla sağlanan diğer menfaatler türkiye büyük millet meclisi genel meclisi ve belediye meclisi üyeleri ile özel kanunlarına veya idari kararlara göre kurulan daimi veya geçici bütün komisyonların üyelerine ve yukarıda sayılanlara benzeyen diğer kimselere bu sıfatları ödenen veya sağlanan para ayın ve menfaatler yönetim ve denetim kurulları başkanı ve üyeleriyle tasfiye memurlarına bu sıfatları ödenen veya sağlanan para ayın ve menfaatler değişik md bilirkişilere resmi arabuluculara eksperlere spor hakemlerine ve her türlü yarışma jürisi üyelerine ödenen veya sağlanan para ayın ve menfaatler sporculara transfer ücreti veya sair adlarla yapılan ödemeler ve sağlanan menfaatler sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasının giriş kısmı ve bendi şöyledir ücretin gerçek safi değeri iş veren tarafından verilen para ve ayınlarla sağlanan menfaatler toplamından aşağıdaki indirimler yapıldıktan sonra kalan miktardır başvuru numarası karar tarihi değişik md kanunla kurulan emekli sandıkları ile sayılı sosyal sigortalar kanununun geçici nci maddesinde belirtilen sandıklara ödenen aidat ve primler sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasının giriş kısmı ve bendi şöyledir değişik md kamu idare ve müesseseleri iktisadi kamu müesseseleri sair kurumlar ticaret şirketleri iş ortaklıkları dernekler vakıflar dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri kooperatifler yatırım fonu yönetenler gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı zirai kazançlarını bilanço veya işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri avans olarak ödenenler dahil nakden veya yaptıkları sırada istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar hizmet erbabına ödenen ücretler ile inci maddede yazılı olup ücret sayılan istisnadan faydalananlar hariç ve üncü maddelere göre vergi tevkifatı yapılır sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrası şöyledir birinci fıkra md vergi tevkifatı üncü madde kapsamına giren veya yapılan ödemelere uygulanır bu maddede geçen ödeme deyimi vergi tevkifatına tabi kazanç ve iratları ödeyenleri istihkak sahiplerine karşı borçlu durumda gösteren her türlü kayıt ve işlemleri ifade eder sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi şöyledir üncü madde gereğince vergi tevkifatı yapmaya mecbur olanlar bir ay içinde yaptıkları ödemeler veya tahakkuk ettirdikleri karlar ve iratlar ile bunlardan tevkif ettikleri vergileri ertesi ayın günü akşamına kadar ödeme veya tahakkukun yapıldığı yerin bağlı olduğu vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasının giriş kısmı ve bendinin tarihli ve sayılı kanunla değişmeden önceki şekli şöyledir aşağıda yazılı ücretler gelir vergisinden istisna edilmiştir kanunla kurulan veya tüzel kişiliği haiz bulunan emekli sandıkları ile yıl süre ile prim veya aidat ödenmiş olmak kaydıyla türkiyede kain ve merkezi türkiyede bulunan sigorta şirketleri ve yardım sandıkları tarafından ödenen emekli maluliyet dul ve yetim aylıkları tüzel kişiliği haiz muhtelif emekli sandıkları ile sigorta şirketleri ve yardım sandıkları tarafından ödenen aylıklar toplamı en yüksek devlet memuruna ödenen en yüksek ödeme tutarından fazla ise aradaki fark ücret olarak vergiye tabi tutulur genel katma ve özel bütçelerden ödenen bu nevi aylıklar dahil sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasının giriş kısmı ve bendinin sayılı kanunla değişik ve uygulanmakta olan şekli şöyledir aşağıda yazılı ücretler gelir vergisinden istisna edilmiştir kanunla kurulan emekli sandıkları ile sayılı sosyal sigortalar kanununun geçici nci maddesinde belirtilen sandıklar tarafından ödenen emekli malûliyet dul ve yetim aylıkları sayılı sosyal sigortalar kanununun geçici nci maddesinde belirtilen sandıklar başvuru numarası karar tarihi tarafından ödenen aylıkların toplamı en yüksek devlet memuruna ödenen en yüksek ödeme tutarından fazla ise aradaki fark ücret olarak vergiye tabi tutulur genel katma ve özel bütçelerden ödenen bu nevi aylıklar dahil tarihli ve sayılı damga vergisi kanununun maddesinin birinci ve ikinci fıkraları şöyledir bu kanuna ekli sayılı tabloda yazılı kağıtlar damga vergisine tabidir bu kanundaki kağıtlar terimi yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrası şöyledir damga vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir tarihli ve sayılı mülga türk ticaret kanununun maddesi şöyledir esas mukavelede şirketin müstahdem ve işçileri için yardım sandıkları vesair yardım teşkilatı kurulması ve idamesi akçe ayrılması derpiş olunabilir yardım maksadına tahsis olunan para ve diğer mallar şirket mallarından ayrılarak bunlarla medeni kanun hükümleri dairesinde bir tesis meydana getirilir tesis senedinde tesis mallarının şirkete karşı bir alacaktan ibaret olacağı tasrih olunabilir şirketten alınandan başka müstahdem veya işçilerden de aidat alınmışsa hizmet münasebetinin sonunda tesis şartlarına göre bu akçeden faydalanmadıkları takdirde müstahdem ve işçilere hiç değilse ödedikleri meblağlar ödeme tarihlerinden itibaren faiziyle birlikte geri verilir sayılı mülga kanunun geçici maddesi şöyledir bankalar sigorta ve reasürans şirketleri ticaret odaları sanayi odaları borsalar veya bunların teşkil ettikleri birlikler personelinin malûllük yaşlılık ve ölümlerinde yardım yapmak üzere bu kanunun yayımı tarihine kadar tesis veya dernek olarak kurulmuş bulunan sandıklar bu kanunun yayımı tarihinden itibaren en geç altı ay içinde a ilgili bulundukları banka sigorta şirketi reasürans şirketi ticaret odası sanayi odası borsa veya bunların birliklerinin bütün personelini b bu personelin iş meslek hastalıkları hastalık analık malûllük yaşlılık ve ölüm eşlerinin analık eş ve çocuklarının hastalık hallerinde en az bu kanunda belirtilen yardımları c sandıkların statülerine tabi personelin bu madde şümulüne giren banka sigorta şirketi reasürans şirketi ticaret odası sanayi odası borsa veya bunların birliklerinden birinden diğerine geçmesi halinde bu gibi personelin kendi sandıklarındaki müktesep haklarının da diğer ilgili sandığa veya aralarında kuracakları müşterek bir sandığa intikalini temin edecek birer tesis haline getirildiği ve bunu tevsik eden statülerini bu kanunun yayımı tarihinden en geç altı ay içinde çalışma bakanlığına verdikleri takdirde bu teşekküllerin ve sandıkların personeli işbu kanunun uygulanmasında sigortalı sayılmazlar şu kadar ki bu sandıkların statüleri ve statü değişiklikleri çalışma bakanlığınca onaylanmak suretiyle tekemmül eder mali durumları da çalışma maliye ve ticaret bakanlıklarınca müşterek kontrol ve murakabe edilir mali durumlarının kontrol ve murakabesi başvuru numarası karar tarihi sonunda alınmasına bu bakanlıklarca müştereken lüzum gösterilecek tedbirleri sandıklar ve ilgili bulundukları teşekküller yerine getirmekle yükümlüdür sözü edilen sandıkların mevzuatına tabi olarak geçen hizmetler ile emekli sandıkları kanunlarına veya malûllük yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak geçen hizmetler yazılı istek halinde tarihli sayılı kanunun aylık bağlanmasına ilişkin esasları dairesinde birleştirilerek tahsis yapılır ek fıkra md birinci fıkranın b bendinin uygulanmasında yardımların sağlanması ve bağlanması yönünden alt sınırın belirlenmesinde muadil miktar karşılaştırması esas alınır ancak gelir ve aylıkların artırılmasında sayılı kanuna göre bağlanan gelir ve aylıkların artırımına ilişkin hükümler devir tarihine kadar uygulanmaz sayılı kanunun geçici nci maddesinin fıkrasında yer alan sınırlama dâhilinde sandıkların kuruluş senetlerinde yer alan hükümler ve sandıkların uygulamaları saklıdır bu hüküm yürürlüğe girdiği tarihten önceki artışlarda ve görülmekte olan davalar hakkında da uygulanır tarihli ve sayılı bankacılık kanununun maddesi şöyledir bankalarca münhasıran çalışanlarına ait olmak üzere sağlık ve sosyal yardım emeklilik ihtiyat ve tasarruf sağlama amaçlarıyla kurulan sandık ve vakıflara açıklarının kapatılması için kaynak aktarılamaz tarihli resmî yayımlanarak bu tarih itibarıyla yürürlüğe giren seri nolu gelir vergisi genel emekli sandığı ve sosyal sigorta kurumlarına ödenen borçlanma aidat ve primleri başlıklı kısmının birinci paragrafı şöyledir belli şartları taşıyan kimselerin sosyal güvenliklerini sağlamak kanunla kurulan ve tüzel kişiliği haiz emekli sandıkları ve sosyal sigorta kurumlarına ödenen paralara aidat ve prim denilmekte ve bunlar sayılı gelir vergisi kanununun üncü maddesindeki şartlarla ücretin gerçek safî tutarının hesabında gider olarak indirilmektedir iv