TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR YUSUF ÇONGAR VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/37378) Karar Tarihi: 17/11/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/37378 Karar Tarihi : 17/11/2021 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş Raportör : Duygu KALUKÇU Başvurucular : Yusuf ÇONGAR ve Di ğerleri [bkz. ekli tablonun (B) sütunu] Başvurucular Vekili : Av. Enver Erdal ŞİMŞEK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvu
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR YUSUF ÇONGAR VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/37378) Karar Tarihi: 17/11/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/37378 Karar Tarihi : 17/11/2021 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş Raportör : Duygu KALUKÇU Başvurucular : Yusuf ÇONGAR ve Di ğerleri [bkz. ekli tablonun (B) sütunu] Başvurucular Vekili : Av. Enver Erdal ŞİMŞEK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, güven ili şkisinin bozuldu ğu gerekçesine dayal ı olarak iş akdine son verilmesi üzerine aç ılan işe iade davas ının esas ı incelenmeden reddedilmesi nedeniyle adi l yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki mahkeme hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvurular muhtelif tarihlerde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Ekli tablonun (A) sütununda numaralar ı belirtilen ba şvurular ın konu yönünden irtibatlar ı nedeniyle 2018/37378 numaral ı başvuru ile birle ştirilmesine ve incelemeni n 2018/37378 numaral ı başvuru üzerinden sürdürülmesine karar verilmi ştir. 5. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 7. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için birle ştirilen 2018/37428 numaral ı dosya üzerinden Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmiştir. Başvuru Numaras ı: 2018/37378 Karar Tarihi : 17/11/2021 2III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: A. Arka Plan Bilgisi 9. Türkiye 15 Temmuz 2016 tarihinde askerî bir darbe te şebbüsüyle kar şı karşıya kalm ıştır. Devletin yetkili organlar ı taraf ından tehdit de ğerlendirmesi yap ılarak demokratik anayasal düzene, bireylerin temel hak ve hürriyetlerine, millî güvenli ğe yönelik tehdit oluşturan tüm terör örgütlerine ve illegal yap ılanmalara kar şı tedbirler al ınmas ı kararlaştırılm ıştır (ayr ıntılar için bkz. Ayd ın Yavuz ve di ğerleri [GK], B. No: 2016/22169, 20/6/2017). 10. An ılan tedbirler kapsam ında olağanüstü hâl ilan edilmi ş ve olağanüstü hâl kanun hükmünde kararnameleri ç ıkar ılm ıştır. Bu çerçevede 22/7/2016 tarihinde kararlaştırılan 667 say ılı Olağanüstü Hal Kapsam ında Al ınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname (667 say ılı KHK) 23/7/2016 tarihli ve 29779 say ılı Resmî Gazete'de yay ımlanarak yürürlü ğe girmiştir. 11. 667 say ılı KHK'n ın 4. maddesinde devletin millî güvenli ğine karşı faaliyette bulunduğuna Millî Güvenlik Kurulunca karar verilen yap ı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeli ği, mensubiyeti veya iltisak ı yahut bunlarla irtibat ı olduğu değerlendirilen her türlü kadro, pozisyon ve statüde (i şçi dâhil) istihdam edilen personelin kamu görevinden çıkar ılmalar ı öngörülmü ştür. 12. 667 say ılı KHK, 18/10/2016 tarihli ve 6749 say ılı Kanun'un 29/10/2016 tarihli ve 29872 say ılı Resmî Gazete'de yay ımlanarak yürürlü ğe girmesi sonucunda kanunla şmıştır. B. Somut Ba şvurulara İlişkin Olay ve Olgular 13. Başvurucular, ekli tablonun (D) sütununda yer alan Kurumlar ile bu Kurumlara hizmet veren özel şirketlerde ( Şirket) işçi olarak çal ışmakta iken ba şvurucular ın terör örgütü ile iltisakl ı olduklar ının bildirilmesi üzerine Şirket, başvurucular ın iş akdini feshetmi ştir. 14. Başvurucular, i ş akitlerinin usulüne uygun olarak feshedilmedi ğini ve fesih için somut bir olguya dayan ılmad ığını belirterek i şe iade istemiyle Şirket ve Kurumlar aleyhine dava açm ıştır. Daval ı Şirket ve Kurumlar cevap dilekçesinde genel hatlar ı itibar ıyla iş akitlerinin, ilgili kanun ve kanun hükmünde kararnameler çerçevesinde ve usulüne uygun olarak feshedildi ğini belirtmi şler ve davalar ın reddini talep etmi şlerdir. 15. Ekli tablonun (E) sütununda belirtilen bir k ısım mahkeme kararlar ında davalar reddedilmi ştir. Kararlarda; a ğırlıklı olarak ba şvurucular ın terör örgütü yap ılanmas ı ile irtibatl ı ve iltisakl ı olduklar ı gerekçesiyle 667 say ılı KHK'ya dayal ı olarak iş akitlerinin feshedildi ği, mevcut durum nedeniyle i şçiden kaynakl ı nedenle i şveren aç ısından güven ili şkisinin sars ıldığı, fesih i şleminin hakl ı ve geçerli nedenle gerçekle ştirildiği gerekçesine yer verilmiştir. Ekli tablonun (E) sütununda belirtilen bir k ısım mahkeme kararlar ında ise davalar ın kabulüne ve ba şvurucular ın işe iadesine karar vermi ştir. Karar gerekçelerinde genel olarak ba şvuruculara bilgi ve belgelerin emniyet ve istihbarat kaynakl ı olduğu ancak bu belgelerde i ş sözleşmesinin feshine neden olabilecek nitelikte terör örgütü ile irtibat veya iltisaka ili şkin şüpheyi ortaya koyacak nitelikte emarelerin bulunmad ığı belirtilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/37378 Karar Tarihi : 17/11/2021 316. Başvurucular karara kar şı istinaf yoluna ba şvurmuştur. İstinaf merciince (Bölge Adliye Mahkemesi) davan ın reddi kararlar ına yönelik ba şvurucular ın istinaf istemleri reddedilmi ştir. Kararlarda; şüphe feshi kavram ı üzerine durulmu ş ve ilgili birimin yaz ısı ile başvurucular ın terör örgütü yap ılanmalar ıyla irtibat ı olduğunun bildirilmesi nedeniyle mahkeme karar ının hukuka uygun oldu ğu ifade edilmi ştir. Davan ın kabulüne yönelik hükümler yönünden daval ı tarafça istinaf ba şvurusu üzerine yap ılan incelemelerde ise an ılan hükümler kald ırılarak davalar ın reddine kesin olarak karar verilmi ştir. Karar gerekçelerinde yine başvurucular ın terör örgütü yap ılanmas ı ile irtibatl ı ve iltisakl ı olduklar ı gerekçesiyle i ş akitlerinin feshedildi ği, mevcut durum nedeniyle i şçiden kaynakl ı nedenle i şveren aç ısından güven ilişkisinin sars ıldığı, fesih işleminin geçerli nedenle gerçekle ştirildiği gerekçesine yer verilmiştir. 17. Nihai kararlar ın tebliğinin ard ından başvurucular süresinde bireysel ba şvuruda bulunmuştur. IV.İLGİLİ HUKUK 18.İlgili hukuk için bkz. Berrin Baran Eker [GK], B. No: 2018/23568, 2/7/2020, 20-35. V.İNCELEME VE GEREKÇE 19. Anayasa Mahkemesinin 17/11/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucular ın İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 20. Başvurucular; i şverence iş akitlerine KHK gere ği son verildi ğinin belirtilmesine rağmen terör örgütü ile irtibatl ı ve iltisakl ı olduklar ına dair herhangi bir bilgi, belge yahut mahkeme karar ı bulunmad ığını, derece mahkemeleri taraf ından da yeterli inceleme ve araştırma yap ılmaks ızın idari kurumlar ın bilgilendirmesi ile iddia ve itirazlar ının reddedildi ğini, bu kapsamda haks ız ve geçersiz bir şekilde iş akitlerinin sona erdirilmesi nedeniyle hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ı, çal ışma hakk ı, mülkiyet hakk ı ile özel hayat ve aile hayat ına sayg ı hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü şlerdir. 21. Bakanl ık görüşünde özetle somut olayda ilk derece mahkemesinin şüphe feshi kapsam ında verdi ği kararlar ın istinaf merciince de ğerlendirildi ği ve başvurucular ın bireysel başvurudaki iddialar ının kanun yolu şikâyeti mahiyetinde oldu ğu belirtilmi ştir. B. Değerlendirme 22. Anayasa n ın Hak arama hürriyeti kenar ba şlıklı 36. maddesinin birinci fıkras ı şöyledir: Herkes, me şru vas ıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg ı mercileri önünd e davac ı veya daval ı olarak iddia ve savunma ile adil yarg ılanma hakk ına sahiptir. 23. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Somut olayda ba şvurucular ın temel iddias ı; Başvuru Numaras ı: 2018/37378 Karar Tarihi : 17/11/2021 4Kurumlar taraf ından gönderilen bilgilerin derece mahkemelerince yeterli kabul edilerek esas ı hakk ında herhangi bir inceleme ve de ğerlendirme yap ılmadan i şe iade davalar ının reddedilmesidir. Bu nedenle ba şvurucular ın iddialar ının adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki mahkeme hakk ı yönünden incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir. 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 24. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan mahkeme hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönünden a. Genel İlkeler 25. Anayasa Mahkemesi eldeki ba şvuruda uygulanacak ilkeleri ba şvuruya benzer olgu ve iddialar ı içeren Berrin Baran Eker karar ında belirlemi ştir (Berrin Baran Eker, 53-60). An ılan kararda belirtildi ği üzere demokratik bir toplumda vazgeçilmez bir hak niteliğindeki adil yarg ılanma hakk ının güvencelerinden biri olan mahkeme hakk ı uyuşmazl ığın bir mahkeme önüne getirilebilmesini, dava konusu edilen uyu şmazl ığa ilişkin esasl ı iddia ve savunmalar ın yarg ı merciince incelenerek de ğerlendirilmesini ve bir karara bağlanmas ını, ayr ıca verilen karar ın icra edilmesini gerektirir. Buna göre mahkeme hakk ı; mahkemeye eri şim hakk ı, karar hakk ı ve karar ın icras ı haklar ını içerir ( Berrin Baran Eker, 55). 26. Mahkemenin önündeki uyu şmazl ığı karara ba ğlarken taraflardan birinin iddia ve savunmas ına bağlı kalarak buna kar şı diğer taraf ın öne sürdü ğü esasl ı itirazlar ı tart ışmadan yarg ılamay ı sonuçland ırmas ı hâlinde -ortada şeklî anlamda bir karar bulunsa bile- gerçek anlamda bir yarg ılama yap ıldığından bahsedilemeyecektir. Bu durumda uyu şmazl ığa karşı yarg ı yolunun teorik olarak aç ık olmas ı pratikte bir anlam ifade etmeyecek, böylece mahkeme hakk ı ve dolay ısıyla adil yarg ılanma hakk ı bir yan ılsamadan ibaret kalacakt ır (Berrin Baran Eker, 56). 27. Diğer taraftan mahkemelerin önündeki uyu şmazl ığın esas ını incelememesi sadece adil yarg ılanma hakk ını zedelemekle kalmaz, ayn ı zamanda davan ın konusun u oluşturan medeni hakk ın bağlant ılı bulunduğu diğer (maddi) hak ve özgürlükler yönünden etkili başvuru hakk ının ihlal edilmesine de yol açabilir. Yarg ısal başvuru yollar ı, çoğunlukla bir hak veya özgürlükle ba ğlant ılı uyuşmazl ıklar ın çözüme kavu şturulmas ı amac ıyla ihdas edilmiştir. Kişiler dava açmak suretiyle mahkemelerden hak ve özgürlükleriyle ilgili olarak yarg ısal koruma talep etmektedir. Bireylerin yarg ısal koruma taleplerine cevap vermek, bu bağlamda dava konusu uyu şmazl ığın esas ını inceleyerek iddia ve savunmalar ı değerlendirdikten sonra davay ı karara ba ğlamak yarg ı mercilerinin anayasal yükümlülü ğüdür (Berrin Baran Eker, 57). 28. Bununla birlikte adil yarg ılanma hakk ı davan ın sonucuna yönelik bir güvence içermemekte yarg ılama sürecinin adil olarak yürütülmesini temin edecek birtak ım usul güvenceleri sunmaktad ır. Dolay ısıyla bireysel ba şvuru incelemelerinde adil yarg ılanma hakk ı kapsam ında değerlendirme yap ılırken davan ın sonucuna ili şkin bir ç ıkar ım yap ılmas ı mümkün de ğildir. Anayasa Mahkemesinin taraflar ın öne sürdü ğü ve esasa etkili olan iddialar ın -mahkeme hakk ının gereği olarak- derece mahkemelerince i şin mahiyetinin Başvuru Numaras ı: 2018/37378 Karar Tarihi : 17/11/2021 5gerektirdi ği ölçüde incelenip incelenmedi ğini denetleme görevi bulunmaktad ır (Berrin Baran Eker, 58). 29. Öte yandan Anayasa Mahkemesi Berrin Baran Eker karar ında vurguland ığı üzere 667 say ılı KHK'da, devletin millî güvenli ğine karşı faaliyette bulundu ğuna Millî Güvenlik Kurulunca karar verilen yap ı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeli ği, mensubiyeti veya iltisak ı yahut bunlarla irtibat ı olduğu değerlendirilen i şçilerin iş sözleşmelerinin feshedilmesi öngörülmü ş ancak yarg ı mercilerinin denetim yetkisini kısıtlayan herhangi bir hükme yer verilmemi ştir. Bu bak ımdan 667 say ılı KHK'n ın 4. maddesi dayanak gösterilerek i ş sözleşmesi feshedilen i şçiler taraf ından aç ılan işe iade davalar ının esas ının incelenmesini önleyen herhangi bir düzenleme bulunmamaktad ır (Berrin Baran Eker, 69). 30. 22/5/2003 tarihli ve 4857 say ılı İş Kanunu ve bu Kanun'u yorumlayan Yarg ıtay içtihatlar ına göre as ıl işverenin alt i şverenden sözle şmenin feshini istemesi feshi kendiliğinden tek ba şına geçerli hâle getirmemektedir. Ayr ıca her ne kadar i şten ç ıkarman ın şüphe feshine dayal ı olduğu, dolay ısıyla niteli ği gereği şüphenin veya şüpheye götüren olgular ın ispat ının imkâns ız olduğu hakl ı olarak ileri sürülebilirse de -Yarg ıtay kararlar ında da belirtildi ği üzere- derece mahkemelerince i şvereni şüpheye götüren olgular ın ispat ko şulu aranmadan bir bütün olarak de ğerlendirilmesine engel bir durum yoktur. Aksi takdirde işverenin şüphesine dayanak olgular ın değerlendirilememesi, böylece feshin geçerli nedene dayan ıp dayanmad ığının incelenememesi şüphe feshinde yarg ı yolunun aç ık olmas ını anlams ız k ılar. Dolay ısıyla derece mahkemelerinin ba şvurucunun i ş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayan ıp dayanmad ığını inceleme yükümlülü ğünün bulunmad ığı sonucuna ulaşılmas ını gerektirecek herhangi bir neden söz konusu de ğildir ( Berrin Baran Eker, 70). 31. K ısacas ı 667 say ılı KHK'n ın 4. maddesinde belirtilen örgüt, yap ı, oluşum veya gruplara üye olunmas ı ya da bunlara mensubiyetin veya iltisak ın yahut irtibat ın bulunmas ı geçerli bir fesih sebebi olarak öngörülmü ştür. Ancak bu düzenleme sözü edilen yap ılarla irtibat ının bulundu ğu gerekçesiyle i ş sözleşmesi feshedilen bir i şçinin açt ığı işe iade davas ında derece mahkemelerinin geçerli fesih sebebi olarak gösterilen olguyu, di ğer bir ifadeyle i şçinin kuralda belirtilen yap ılarla irtibat ının bulunup bulunmad ığını iş hukukunun kurallar ını da gözeterek ara ştırma ve ortaya koyma yükümlülü ğünü ortadan kald ırmamaktad ır (Berrin Baran Eker, 71). b.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 32. Somut olayda da an ılan karardan ayr ılmay ı gerektiren bir durumun bulunmad ığı anlaşılmaktad ır. Derece mahkemeleri, adil yarg ılanma hakk ının bir unsuru olan mahkeme hakk ı gereği as ıl işverenin ba şvurucular hakk ındaki değerlendirmesinin objektif ve makul dayanaklar ı olup olmad ığını, dolay ısıyla geçerli feshin ko şullar ının oluşup oluşmad ığını incelemeden as ıl işverenin şüphesine ba ğlı kalarak sonuca varm ıştır. Başka bir ifadeyle derece mahkemeleri yarg ısal fonksiyonun esas ını oluşturan uyu şmazl ığın içinde yer alan maddi ve hukuki sorunlar ın bütünüyle ele al ınmas ı ve karara ba ğlanmas ı işlevini yerine getirmemi ş, gerçek anlamda bir yarg ısal faaliyet icra etmemi ştir. Dolay ısıyla hukuk düzeni taraf ından başvuruculara tan ınan feshe kar şı yarg ı yolunun aç ık olmas ı teorik olmaktan öteye geçememi ştir. Bu durumda ba şvurucular ın mahkeme hakk ının ihlal edildi ği sonucuna ulaşılmaktad ır. Başvuru Numaras ı: 2018/37378 Karar Tarihi : 17/11/2021 633. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucular ın Anayasa n ın 36. maddesinde güvence altına al ınan mahkeme hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. 34. Adil yarg ılanma hakk ı yönünden ula şılan sonuç gözetildi ğinde başvurucular ın diğer ihlal iddialar ının ayr ıca incelenmesine gerek görülmemi ştir. C. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 35. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir. ... (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 36. Başvurucular, yarg ılaman ın yenilenmesine ve zararlar ının tazminine kara r verilmesi talebinde bulunmu ştur. 37. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Do ğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018) karar ında ihlal sonucuna var ıldığında ihlalin nas ıl ortadan kald ırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmi ştir. Anayasa Mahkemesi di ğer bir karar ında ise bu ilkelerle birlikte ihlal karar ının yerine getirilmemesinin sonuçlar ına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devam ı anlam ına gelece ği gibi ilgili hakk ın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanaca ğına da işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve di ğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019). 38. Bireysel ba şvuru kapsam ında bir temel hakk ın ihlal edildi ğine karar verildi ği takdirde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırıldığından söz edilebilmesi için temel kural, mümkün oldu ğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmas ıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kayna ğı belirlenerek devam eden ihlali n durdurulmas ı, ihlale neden olan karar veya i şlemin ve bunlar ın yol açt ığı sonuçlar ın ortadan kald ırılmas ı, varsa ihlalin sebep oldu ğu maddi ve manevi zararlar ın giderilmesi, ayr ıca bu bağlamda uygun görülen di ğer tedbirlerin al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Do ğan, 55, 57). 39.İhlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı ve mahkemenin ihlali gideremedi ği durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 79. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (a) bendi uyar ınca ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere karar ın bir örne ğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. An ılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farkl ı olarak ihlali ortadan kald ırmak amac ıyla yeniden yarg ılama sonucunu do ğuran ve bireysel ba şvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi taraf ından ihlal karar ına bağlı olarak yeniden yarg ılama karar ı verildiğinde usul hukukundaki yarg ılaman ın yenilenmesi Başvuru Numaras ı: 2018/37378 Karar Tarihi : 17/11/2021 7kurumundan farkl ı olarak ilgili mahkemenin yeniden yarg ılama sebebinin varl ığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktad ır. Dolay ısıyla böyle bir karar kendisine ulaşan mahkemenin yasal yükümlülü ğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ı nedeniyle yeniden yarg ılama karar ı vererek devam eden ihlali n sonuçlar ını gidermek üzere gereken i şlemleri yerine getirmektir ( Mehmet Do ğan, 58, 59; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2), 57-59, 66, 67). 40.İncelenen ba şvuruda, derece mahkemelerinin dava konusu uyu şmazl ığın esas ını incelememeleri sebebiyle adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki mahkeme hakk ının ihlal edildiği sonucuna ula şılm ıştır. Dolay ısıyla ihlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı anlaşılm ıştır. 41. Bu durumda mahkeme hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Yap ılacak yeniden yarg ılama ise bireysel ba şvuruya özgü düzenleme içeren 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı f ıkras ına göre ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına yöneliktir. Bu kapsamda yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama karar ı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple karar ın bir örne ğinin yeniden yarg ılama yap ılmak üzere esas numaralar ı ekli tablonun (E) sütununda belirtilen mahkemelere gönderilmesine karar verilmesi gerekir. 42.İşbu ihlal karar ının başvurucular taraf ından aç ılan davalar ın esas ıyla ilgili herhangi bir de ğerlendirme içermedi ği vurgulanmal ıdır. Anayasa Mahkemesinin yukar ıda belirttiği ihlal gerekçelerini gözeterek ve söz konusu i şlemlerle ilgili olarak yeniden bir değerlendirme yaparak gereken karar ı vermek ekli tablonun (E) sütununda gösterilen mahkemelerin takdirindedir. 43.İhlalin tespiti ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılaman ın yeterli bir giderim sa ğlayacağı anlaşıldığından tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ula şılm ıştır. 44. Dosyadaki belgelerden tespit edilen ekli tablonun (F) sütununda gösterilen miktarlardaki harc ın ayr ı ayr ı; 3.600 TL vekâlet ücretinin ise ba şvuruculara mü ştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Mahkeme hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki mahkeme hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Karar ın bir örne ğinin mahkeme hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere ekli tablonun (E) sütununda belirtilen mahkemelere GÖNDER İLMESİNE, Başvuru Numaras ı: 2018/37378 Karar Tarihi : 17/11/2021 8D. Başvurucular ın tazminat taleplerinin REDD İNE, E. Başvuruculara ekli tablonun (F) sütununda gösterilen harc ın ayr ı ayr ı; 3.600 TL vekâlet ücretinin mü ştereken ÖDENMES İNE, F. Ödemenin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucular ın Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 17/11/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Üye Üye Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş