T.C. D A N I Ş T A Y VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2024/102 Karar No : 2025/443 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Müteahhitlik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Başkanlığı - ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... ve K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafınd…
DANIŞTAY VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2024/102 E. , 2025/443 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2024/102 Karar No : 2025/443 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Müteahhitlik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Başkanlığı - ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... ve K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından ihale edilen ... ihale kayıt numaralı "Rize İli, Çamlıhemşin İlçesi, ... (...) Mahallesi, ...Yenileme ve Koruma Projesi, Kapalı Otopark İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi" uhdesinde kalan davacı tarafından, ihale kararı için tahakkuk eden 1.166.364,65 TL damga vergisi ile ihale kararı üzerine düzenlenen sözleşme için tahakkuk eden 1.943.257,80 TL damga vergisi mahsuben ödendikten sonra ihale konusu yapım işine ilişkin alanın 08/04/2021 tarihinde 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında ilan edilen rezerv yapı alanı sınırları içerisine alınması nedeniyle ödenen damga vergilerinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme başvurusunun reddi üzerine yapılan şikayet başvurusunun reddine dair işlemin iptali ile ihale kararı ve sözleşme damga vergilerinin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle dava açılmıştır. ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı: 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin birinci fıkrasında, Kanun'a ekli (1) sayılı Tablo'da yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; ikinci fıkrasında, bu Kanun'daki kağıtlar teriminin, yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeleri ifade edeceği; aynı Kanun'un 3. maddesinin birinci fıkrasında ise, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu kurallarına yer verilmiştir. Anılan Kanun'a ekli (1) sayılı Tablo'da, "II. Kararlar ve mazbatalar" başlığı altında ihale kanunlarına tabi olan veya olmayan resmî daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları damga vergisine tabi tutulurken, sözleşmeler "I. Akitlerle ilgili kâğıtlar" başlığı altında damga vergisine tabi tutulmuştur. 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'un 7. maddesinin 10/12/2018 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7153 sayılı Kanun'la değişik (9) numaralı fıkrasında “Bu Kanun uyarınca yapılacak olan ve Bakanlık, TOKİ, İller Bankası Anonim Şirketi, İdare ve dönüşüme konu yapıların inşası işini yüklenen müteahhit ile malik ve en az bir yıldır kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak riskli yapıyı kullanan gerçek kişiler veya özel hukuk tüzel kişilerinden birinin taraf olduğu; a) Bu Kanun kapsamındaki (04/07/2019 tarih ve 7181 sayılı Kanun'la değişik ibare) taşınmazların dönüşüme tabi tutulmadan önce ilk satışı, devri, tescili ve ipotek tesis edilmesi işlemleri ile bu Kanun kapsamında yapılacak uygulamalar neticesinde meydana gelen yeni yapıların malik, işi yüklenen müteahhit ve en az bir yıldır kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak riskli yapıyı kullanan gerçek kişiler veya özel hukuk tüzel kişilerine ilk satışı, devri, tescili ve ipotek tesis edilmesi işlemleri, b) Bu Kanun kapsamındaki bir yapıdan dolayı, bu Kanun kapsamındaki parsellerde veya alanlarda veya söz konusu parsel ve alanların dışındaki parsellerde yeni bir yapı yapılması ya da mevcut bir yapının satın alınması veya ipotek tesis edilmesi işlemleri, c) Kanun kapsamında yapılacak uygulamalar neticesinde meydana gelen yeni yapıların işi yüklenen müteahhit, Bakanlık, TOKİ, İller Bankası Anonim Şirketi, İdare ve bunların iştirakleri tarafından gerçekleştirilecek ilk satışı, devri, tescili ve ipotek tesis edilmesi işlemleri, ile bu bentlerde belirtilen yapıların dönüşümüne ilişkin olarak Kanun uyarınca yapılacak diğer işlemler noter harcı, tapu harcı, belediyelerce alınan ücret ve harçlardan, veraset ve intikal vergisi, döner sermaye ücreti ve diğer ücretlerden, bu işlemler nedeniyle düzenlenecek kâğıtlar, resmî dairelerin mal ve hizmet alımlarına ilişkin ödemeler sebebiyle düzenlenen kâğıtlar da dahil olmak üzere damga vergisinden, bu Kanun kapsamındaki yapıların maliklerine ve malik olmasalar bile bu yapılarda kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak en az bir yıldır ikamet ettiği veya bunlarda işyeri bulunduğu tespit edilenlere bu amaçlarla kullandırılan krediler dolayısıyla lehe alınacak paralar, banka ve sigorta muameleleri vergisinden istisnadır. Bu Kanun kapsamındaki iş, işlem ve uygulamalar, Bakanlık, TOKİ, İller Bankası Anonim Şirketi ve İdarenin, sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketleri tarafından yürütülüyor ise, bu şirketlerce yapılan iş, işlem ve uygulamalarda da bu fıkrada belirtilen vergi, harç ve ücret muafiyetleri uygulanır.” düzenlemesi yer almaktadır. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından 23/09/2019 tarihinde ihalesi yapılan "Rize İli, Çamlıhemşin İlçesi, ... (...) Mahallesi, ... Yenileme ve Koruma Projesi, Kapalı Otopark İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi" davacı şirketin uhdesinde kalmıştır. Bunun üzerine davacı ile ihale makamı arasında 11/10/2019 tarihli sözleşme imzalanmıştır. Davacı tarafından, ihale kararı ve sözleşme için tahakkuk eden damga vergileri 26/11/2019 tarihinde mahsuben ödenmiştir. Uyuşmazlık konusu olayda, davacının üstlendiği yapım işine ilişkin sözleşme ve idari şartnamede söz konusu işe konu alanın 6306 sayılı Kanun kapsamında bulunduğu, dolayısıyla da anılan yapım işine ilişkin kağıtların damga vergisinden istisna olduğu yönünde herhangi bir açıklama bulunmamaktadır. Ancak, dava dilekçesi ekinde yer alan ihale makamı olan Toplu Konut İdaresi Başkanlığının 05/05/2021 tarihli yazısında, ihale konusu yapım işine ilişkin alanın 08/04/2021 tarihinde 6306 sayılı Kanun kapsamında ilan edilen rezerv yapı alanı sınırları içerisine alındığı belirtilmiştir. Öte yandan, ihaleye konu işin halen devam ettiği anlaşılmıştır. İhale sürecinin davacı açısından ihale edilen yapım işinin tamamlanması, ihale makamı açısından ise işin teslim alınması ve ihale tutarının tamamının ödenmesiyle sonuçlanacağı, ihalenin tüm aşamalarının bir bütünlük arz ettiği ve kanun koyucu tarafından 6306 sayılı Kanun kapsamına giren işe ilişkin istisna getirildiği hususları birlikte dikkate alındığında, yapım işine konu alanın ihale tarihinden sonra ancak yapım işi devam ederken 6306 sayılı Kanun kapsamına alınmasının Kanun'da yer verilen istisna hükmüne bir etkisinin olmadığı, vergiyi doğuran olayın gerçek mahiyetinin esas olduğu, dolayısıyla da 6306 sayılı Kanun'un 7. maddesinin (9) numaralı fıkrası gereğince uyuşmazlık konusu işe ilişkin ihale kararının ve sözleşmenin damga vergisinden istisna olduğu ve olayda vergilendirme hatası bulunduğu sonucuna varılmıştır. Bu durumda, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Hukuka aykırı olarak davacıdan tahsil edilen damga vergilerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca, tahsil tarihinden düzeltme fişinin tebliğ tarihine kadar geçen süre için 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faiziyle birlikte davacıya iadesi gerekmektedir. Mahkeme bu gerekçeyle dava konusu işlemin iptaline ve tahsil edilen damga vergilerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca, tahsil tarihinden düzeltme fişinin tebliğ tarihine kadar geçen süre için 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faiziyle birlikte davacıya iadesine karar vermiştir. Davalının istinaf istemini inceleyen ...Bölge İdare Mahkemesi...Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı: Vergilendirme işlemlerine ilişkin olarak yapılan hatalı işlemlerin düzeltme-şikayet yoluyla giderilmesi, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 116 ila 118. maddelerinde sayılan vergilendirme hatalarının bulunması halleri için öngörülmüş istisnai bir yoldur. Yargı kararları ile istikrar kazandığı üzere, ancak kanunda belirtilen durumlarla sınırlı olarak, hukuki ihtilaf içermeyen basit ve açık hataların düzeltme ve şikayet yoluna başvurulmak suretiyle dava konusu edilebilmesi mümkündür. Aksi takdirde, her türlü uyuşmazlığın düzeltme zamanaşımı içinde dava konusu edilebilmesi söz konusu olur ki, bunun da 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun dava açma sürelerine ilişkin 7. maddesinin düzenlenme amacına uygun düşmeyeceği tartışmasızdır. Vergi Usul Kanunu hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, düzeltme isteme hakkı doğuran hataların, yorum tekniklerine başvurmadan ilk bakışta anlaşılabilecek açıklıktaki vergilendirme yanlışlıkları olduğu sunucuna ulaşılmaktadır. Olayda, ihalenin ve sözleşmenin hukuken tekemmülü ve vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesinden çok sonra 08/04/2021 tarihinde yapım işine ilişkin alanın 6306 sayılı Kanun kapsamında rezerv yapı alanı olarak ilan edilmesinin kağıtların mahiyetini değiştirip değiştirmeyeceği hususunun hukuki bir ihtilaf niteliğinde olduğu sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, olayda vergi hatası bulunmadığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. Vergi Dava Dairesi, bu gerekçeyle mahkeme kararını kaldırdıktan sonra davayı reddetmiştir. Davacının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 12/10/2023 tarih ve E:2022/2583, K:2023/3692 sayılı kararı: Davacının uhdesinde kalan ihaleye konu yapım işine ilişkin alanın ihale kararı ve sözleşmenin imzalandığı tarihten sonra rezerv yapı alanına dahil edilmesinin ihale ve sözleşme aşamasıyla bütünlük arz eden uyuşmazlık konusu işin rezerv yapı alanında yapıldığı gerçeğini değiştirmeyeceği ve istisna hükmünün uygulanmasına bir etkisinin olmadığı, olayda alınmaması gereken verginin tahsil edilmesi suretiyle hukuki değerlendirmeyi gerektirmeyecek açıklıkta bir vergilendirme hatası bulunduğu sonucuna varıldığından temyize konu kararda hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur. Hâkimler ve Savcılar Kurulunun iş bölümü kararı uyarınca dosyanın devredildiği... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... ve K:... sayılı ısrar kararı: Vergi Dava Dairesi, ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar etmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: İhale kararı ve sözleşmenin, 6306 sayılı Kanun uyarınca istisna kapsamında olduğu, bu durumun ise yorum tekniklerine başvurmadan ilk bakışta anlaşılabilecek açıklıktaki vergilendirme hatalarından biri olduğunun açık olduğu, ihale konusu yapım işine ilişkin alan ihale tarihinden sonra 6306 sayılı Kanun kapsamında ilan edilen rezerv yapı alanı sınırları içerisine alınmış ise de bu durum projenin 6306 sayılı Kanun hükümleri doğrultusunda yürütüldüğü ve istisnaya tabi olduğu gerçeğini değiştirmeyeceği, bu yönde verilmiş yargı kararları bulunduğu belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Uyuşmazlığın çözümünün hukuki yorum gerektirmesi karşısında olayda vergi hatasının bulunmadığı, davacı tarafından ileri sürülen hususların vergiye karşı açılacak davada ileri sürülebileceği, vergi doğuran olayın gerçekleştiği tarih itibarıyla işin yapıldığı alan 6306 sayılı Kanun kapsamında ilan edilen rezerv yapı alanı sınırları içerisinde bulunmadığından davacının istisnadan yararlanmasının mümkün olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, ısrar kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında, yerinde ve kararın bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1-Davacının temyiz isteminin REDDİNE, 2-... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... ve K:... sayılı ısrar kararının ONANMASINA, 3-Davacıdan daha önce yatırılan ... TL temyiz karar harcı mahsup edilmek suretiyle 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun ilgili hükümleri ve Kanun'a ek (3) sayılı Tarife uyarınca maktu harç alınmasına, 4-Yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmediğinden, yatırılan yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine, 5-2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 18/06/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. X - KARŞI OY: Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının Danıştay Dokuzuncu Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz. vergi //begin::Page Scripts var options = {}; $(document).ready(function() { options["separateWordSearch"] = false; options["accuracy"] = "complementary"; options["diacritics"] = false; $("#content").append(stringToHTML($("#hiddencontent").text())); var arananKelime = $("#hiddenArananKelime").text(); const kelimeListesi = arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k); // Virgüle göre ayır, boşlukları temizle // Aynı kelimenin büyük/küçük varyasyonlarını da ekle const tumKelimeler = kelimeListesi.flatMap(kelime => [ kelime, kelime.toLocaleUpperCase('tr-TR'), kelime.toLocaleLowerCase('tr-TR') ]); highlighter(tumKelimeler); // arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k).forEach(function(each) { // if (each != undefined && each != "") { // highlighter(each); // highlighter(each.toLocaleUpperCase('tr-TR')); // highlighter(each.toLocaleLowerCase('tr-TR')); // } // }); }); var highlighter = function(arananKelime) { try { highlight(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzyumusamasi(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzBenzesmesi(arananKelime); } catch (err) { } try { //cogulEki(arananKelime); } catch (err) { } try { //iyelikEki(arananKelime); } catch (err) { } }; var stringToHTML = function(str) { var parser = new DOMParser(); var doc = parser.parseFromString(str, 'text/html'); return doc.body; }; var highlight = function(text) { $(".context").mark(text, options); } var unsuzyumusamasi = function(arananKelime) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (lastChar === "p") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "b"); } if (lastChar === "ç") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "c"); } if (lastChar === "t") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "d"); } if (lastChar === "k") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "g"); highlight(ara + "ğ"); } } var unsuzBenzesmesi = function(arananKelime) { var sertSessiz = [ 'f', 's', 't', 'k', 'ç', 'ş', 'h', 'p' ]; var yumusakSessiz = [ 'ç', 't', 'k' ]; for (var i = 0; i < sertSessiz.length; i++) { let sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i]); while (sertSessizPosition !== -1) { for (var j = 0; j < yumusakSessiz.length; j++) { let yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j]); while (yumusakSessizPosition !== -1) { if (sertSessizPosition + 1 === yumusakSessizPosition) { highlight(arananKelime.substr(0, sertSessizPosition + 1)); } yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j], yumusakSessizPosition + 1); } } sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i], sertSessizPosition + 1); } } } var cogulEki = function(arananKelime) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (last3Char === "lar" || last3Char === "ler") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } var iyelikEki = function(arananKelime) { var iyelikEkleri = [ "ım", "im", "um", "üm", "ın", "in", "un", "ün", "ı", "i", "u", "ü", "mız", "miz", "muz", "müz", "nız", "niz", "nuz", "nüz", "ları", "leri" ]; if (arananKelime.length > 2) { var last2Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 2); if (iyelikEkleri.includes(last2Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 2); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 2) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (iyelikEkleri.includes(lastChar)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 3) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (iyelikEkleri.includes(last3Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 4) { var last4Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 4); if (iyelikEkleri.includes(last4Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 4); highlight(ara); } } } // begin:: Global Config(global config for global JS scripts) var KTAppSettings = { "breakpoints" : { "sm" : 576, "md" : 768, "lg" : 992, "xl" : 1200, "xxl" : 1200 }, "colors" : { "theme" : { "base" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#E5EAEE", "success" : "#1BC5BD", "info" : "#6993FF", "warning" : "#FFA800", "danger" : "#F64E60", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#212121" }, "light" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#ECF0F3", "success" : "#C9F7F5", "info" : "#E1E9FF", "warning" : "#FFF4DE", "danger" : "#FFE2E5", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#D6D6E0" }, "inverse" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#ffffff", "secondary" : "#212121", "success" : "#ffffff", "info" : "#ffffff", "warning" : "#ffffff", "danger" : "#ffffff", "light" : "#464E5F", "dark" : "#ffffff" } }, "gray" : { "gray-100" : "#F3F6F9", "gray-200" : "#ECF0F3", "gray-300" : "#E5EAEE", "gray-400" : "#D6D6E0", "gray-500" : "#B5B5C3", "gray-600" : "#80808F", "gray-700" : "#464E5F", "gray-800" : "#1B283F", "gray-900" : "#212121" } }, "font-family" : "Poppins" };