T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/1321 Karar No : 2025/5153 DAVACI : ... Sendikası (...) VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri... DAVANIN KONUSU: Davacı Sendika tarafından, Sağlık Bakanlığının "4924 Sözleşmeli Personel" konulu 23/01/2023 günlü, 2023/1 sayılı Genelgesi'nin; 1) 1, 2, 3 ve 4. maddelerinin, 2) 5. maddesinin 1. fıkrasının, 3) 16. maddesinin, 4) Genelge ekinde yer alan Ek-1, Ek-2, Ek-3 sayılı listelerin iptaline karar verilm…
Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2023/1321 E. , 2025/5153 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/1321 Karar No : 2025/5153 DAVACI : ... Sendikası (...) VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri... DAVANIN KONUSU: Davacı Sendika tarafından, Sağlık Bakanlığının "4924 Sözleşmeli Personel" konulu 23/01/2023 günlü, 2023/1 sayılı Genelgesi'nin; 1) 1, 2, 3 ve 4. maddelerinin, 2) 5. maddesinin 1. fıkrasının, 3) 16. maddesinin, 4) Genelge ekinde yer alan Ek-1, Ek-2, Ek-3 sayılı listelerin iptaline karar verilmesi istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu Genelge’nin 1, 2, 3 ve 4. maddelerinde yer alan " ... Devlet hizmeti yükümlülüğünün son 6 (altı) ayı içerisinde başvurmaları ve Devlet hizmeti yükümlülüğünün bitimine müteakip 1 (bir) yıl çalışmayı taahhüt etmeleri kaydıyla yerleştirme işlemleri yapılacaktır." hükmünün normlar hiyerarşisinde üst normlar olan Anayasa’ya, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun Ek 3. maddesi hükmüne ve Sağlık Bakanlığı 4924 Sayılı Kanuna Tabi Sözleşmeli Sağlık Personeli Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/2-h maddesine aykırı olduğu; Genelge’de, memur olan hekimlerin 4924 sayılı Kanun'a göre sözleşmeli olarak çalışacakları pozisyonlardaki hak ve yükümlülükleri, bu pozisyonlara atanmaları, nitelikleri ve diğer özlük işlerinin düzenlendiği; ancak Anayasa’nın 128. maddesinde "Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir” hükmünün yer aldığı; Genelge ile sözleşmeli pozisyonlara yapılacak yerleştirmelerde belirli bir sıralama getirilerek Devlet hizmeti yükümlülerinin sözleşme imzalanacak personel arasında son sıraya alındığı, belirli bir süre şartı getirildiği, kanun ve yönetmelik hükümlerine aykırı olarak Devlet hizmeti yükümlülüğü devam eden hekimlerin bu pozisyonlara atanmasının/sözleşmesini yenilemesinin önüne geçildiği; Hekimler arasında böyle bir ayrım yapılmasının huzursuzluğa yol açacağı, çalışma barışını bozacağı, düzenlemenin eşitlik ilkesine aykırı olduğu; 2020-2021-2022 yılları için Cumhurbaşkanı kararı ile tespit edilen sözleşmeli personel sayıları karşılaştırıldığında; sayının 16.000’den 22.000’e çıktığı, bu durumun hizmet ihtiyacının ve hizmeti gerekliliklerinin arttığını gösterdiği, buna rağmen önceki pozisyon ve bu pozisyonların bulunduğu yer/birimlerin feshedilerek yeni pozisyonlar ihdas edilmiş olmasının ve hizmet ihtiyacı olmasına rağmen önceki pozisyonların bulunduğu yerlere/birimlere personel dağıtımı yapılmamış olmasının işlemi, kamu yararı ilkesinin gözetilmemiş olması nedeniyle sebep unsuru yönünden hukuka aykırı hale getirdiği; Genelge ekinde yer alan listelerdeki pozisyonların hizmet ihtiyacı ve hizmet gerekliliklerine uygun dağıtılmamasından dolayı hem kamu hem de Sendika üyeleri yönünden telafisi imkansız zararların meydana geleceği; zira işbu pozisyonların kurumlar nezdinde hizmet ihtiyacına uygun dağıtılmaması, önceki sözleşmedeki pozisyonların yeni Genelge'de yer almaması nedeniyle burada bulunan sözleşmeli hekimlerin asıl kadrolarına dönecekleri ya da naklen atama suretiyle bu birimlerden ayrılacakları, haliyle eleman temininde güçlük çekilen yerlerde personel istihdam etmek amacıyla getirilen pozisyonların boş kalacağı, bu durumun 4924 sayılı Kanun’un ruhuna aykırı olduğu; Yıllara sari sayıların karşılaştırmalı olarak incelenmesinde; hizmet ihtiyacı artmasına rağmen Acil Tıp Hizmetlerinde istihdam edilecek personel sayısının 215'den 0'a indirildiği, İlçe Sağlık Müdürlüğü / Toplum Sağlığı Müdürlüğünde yer alan pozisyonların 885'den 0'a indirildiği, yani bu birimlerde görevlendirme yapılmadığının anlaşıldığı, toplam sözleşmeli pozisyon sayıları her defasında artmasına rağmen işbu birimlerin sayılarının düşürülmesinin hizmet ihtiyacının karşılanmasını engelleyeceği, bu sebeple de kamu yararının sağlanmasına aykırılık teşkil ettiği; İptali istenilen 5. maddenin 1. fıkrası ile 16. madde hükmünde memurların özlük haklarını ilgilendiren sözleşmenin feshi, yenilenmemesi, cezai şart, sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin süre hususlarının düzenlendiği, özlük hak ve yükümlülükleri ile diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenmesi gerekirken Genelge ile düzenlenmiş olmasının hukuka aykırı olduğu; Hekimlerin her yıl sözleşme imzaladığı; belirli süreli iş sözleşmesinin esaslı bir neden olmadıkça birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamayacağı, aksi hâlde iş sözleşmesinin başlangıçtan itibaren belirsiz süreli iş sözleşmesi kabul edileceği, 4924 sayılı Kanun’a tabi çalışan tüm personelin sözleşmeleri birden fazla kez yenilenmiş ise doğrudan sürekli sözleşmeli personel kabul edilmesi gerektiğinden bu haklarının ellerinden alınamayacağı ileri sürülmektedir. DAVALININ SAVUNMASI : 06/12/2022 günlü, 32035 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2022/629 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 2023 yılı içerisinde 4924 sayılı Kanun kapsamında sözleşmeli sağlık personeli istihdam edilecek hizmet birimlerinin tespit edildiği, pozisyon unvanlarının belirlendiği Ek-I, Ek-lI, Ek-IlI sayılı listeler ile hizmet sözleşmesinin 28/12/2022 günlü yazı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından vizelendiği; dava konusu 2023/1 sayılı Genelge ile boş bulunan sözleşmeli tabip ve uzman tabip pozisyonlarına geçiş işlemlerine ilişkin usul ve esasların belirlendiği; Mezkur Genelge'de, boş sözleşmeli pozisyonlara öncelikle, pozisyonların vize edildiği birimlerde çalışanların yerleştirme işlemlerinin yapılacağının, yerleştirmede Ek-I, Ek-lI, Ek-III sayılı cetvellerde düzenlenen pozisyonlar esas alınarak, Devlet hizmeti yükümlüsü olmayan yan dal uzman tabipleri, ana dal uzman tabipleri ve tabiplerin yerleştirme işlemlerinin sırasıyla yapılacağının; boş pozisyon kalması halinde, Devlet hizmeti yükümlüsü olan yan dal uzman tabipleri, ana dal uzmanı tabipleri ve tabiplerin, Devlet hizmeti yükümlülüğünün son 6 (altı) ayı içerisinde başvurmaları ve Devlet hizmeti yükümlülüğünün bitimine müteakip 1 (bir) yıl çalışmayı taahhüt etmeleri kaydıyla yerleştirme işlemlerinin yapılacağının öngörüldüğü, düzenleme ile Devlet hizmeti yükümlüsü olan tabiplerin 4924 sayılı Kanun’a tabi olarak çalışabilmesine olanak tanındığı; İdarenin, sözleşmeli personelin, kamu sağlık hizmetinde duyulan ihtiyaç çerçevesinde ülke sathında adil ve dengeli şekilde dağılımının yapılması hususunda ve sağlık hizmetlerinin ülke genelinde kesintisiz ve ihtiyacı en iyi şekilde karşılayacak biçimde yürütülmesini sağlama yükümlülüğünü yerine getirebilmek maksadıyla ihtiyaç doğrultusunda söz konusu pozisyonlar için özel koşullar belirleme hususunda görevli ve yetkili olduğunun tartışmasız olduğu; Eşitlik ilkesinin ihlal edilmediği, zira Anayasa’nın hedeflediği eşitliğin mutlak ve eylemli eşitlik değil hukuksal eşitlik olduğu; aynı hukuksal durumlar aynı, ayrı hukuksal durumlar ayrı kurallara bağlı tutulursa Anayasa'nın öngördüğü eşitlik ilkesinin çiğnenmiş olmayacağı; İdarelerin, kanunların verdiği yetki dahilinde, kamu hizmetinin daha iyi yürütülmesini teminen, ihtiyaç durumuna göre, mevcut düzenlemelerde değişiklik, yeniden düzenleme yahut yürürlükten kaldırma yoluna gitmesinin mümkün olduğu; İlgili mevzuat hükümlerine istinaden tesis olunan dava konusu düzenlemede üst hukuk normlarına ve hukuka aykırı, iptali gerektirecek bir yön bulunmadığı, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:... DÜŞÜNCESİ : Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI: ... DÜŞÜNCESİ : Davacı Sendika, Sağlık Bakanlığının "4924 Sözleşmeli Personel" konulu 23/01/2023 günlü, 2023/1 sayılı Genelgesi'nin 1, 2, 3 ve 4. maddelerinin, 5. maddesinin 1. fıkrasının, 16. maddesinin ve Genelge ekinde yer alan Ek-1, Ek-2, Ek-3 sayılı listelerin iptalini istemektedir. Dava konusu "4924 Sözleşmeli Personel" konulu 23/01/2023 günlü, 2023/1 sayılı Genelge ile 3359 sayılı Kanun'un Ek 3. maddesinde yer alan düzenleme ile Bakanlıklarına sözleşmeli personelin, kamu sağlık hizmetinde duyulan ihtiyaç çerçevesinde ülke sathında adil ve dengeli şekilde dağılımının yapılabilmesi için yetki tanındığı, bu minvalde Devlet hizmeti yükümlüsü olan personelin de ihtiyaç olan yerlerde sözleşmeli pozisyona geçmelerine bu Genelgede belirtilen şartlara uygun olarak müsaade edileceği, bu çerçevede; gerek 4924 sayılı Kanun'dan gerekse de 3359 sayılı Kanun'dan alınan yetki doğrultusunda, Bakanlık taşra teşkilatında boş bulunan sözleşmeli tabip ve uzman tabip pozisyonlarına yerleştirme işlemleri bu Genelge'de belirtilen usul ve esaslara göre yapılacağı belirtilmiştir. Genelge'nin iptali istenilen 1. maddesinde; "Boş sözleşmeli pozisyonlara öncelikle, pozisyonların vize edildiği birimlerde çalışanların yerleştirme işlemleri yapılacaktır. Yerleştirmede, Ek-I, Ek-II, Ek-III sayılı cetvellerde düzenlenen pozisyonlar esas alınarak, Devlet hizmeti yükümlüsü olmayan yan dal uzman tabipleri, ana dal uzman tabipleri ve tabiplerin yerleştirme işlemleri sırası ile yapılacak olup boş pozisyon kalması halinde, Devlet hizmeti yükümlüsü olan yan dal uzman tabipleri, ana dal uzman tabipleri ve tabiplerin, Devlet hizmeti yükümlülüğünün son 6 (altı) ayı içerisinde başvurmaları ve Devlet hizmeti yükümlülüğünün bitimine müteakip 1 (bir) yıl çalışmayı taahhüt etmeleri kaydıyla yerleştirme işlemleri yapılacaktır. Belirtilen sıralamaya aykırı olarak yapılan yerleştirme işlemi geçersiz olacaktır." hükmüne, 2. maddesinde; "Ek-I sayılı listede bulunan birimlerde vizelenen sözleşmeli uzman tabip pozisyonları, öncelikle; Devlet hizmeti yükümlüsü olmayan yan dal uzman tabipleri sonrasında boş pozisyon kalması halinde ise Devlet hizmeti yükümlüsü olan yan dal uzman tabipleri için Devlet hizmeti yükümlülüğünün son 6 (altı) ayı içerisinde başvurmaları ve Devlet hizmeti yükümlülüğünün bitimine müteakip 1 (bir) yıl çalışmayı taahhüt etmeleri kaydıyla kullanılacaktır." hükmüne, 3. maddesinde; "Ek-I sayılı listede yan dal uzman tabipleri için yeterli sayıda pozisyon bulunmaması halinde, Ek-II sayılı listede bulunan birimlerde vizelenen pozisyonlar sırasıyla Devlet hizmeti yükümlüsü olmayan yan dal uzman tabipleri, Devlet hizmeti yükümlüsü olmayan ana dal uzman tabipleri için kullanılacaktır. Sonrasında boş pozisyon kalması halinde ise bu pozisyonlar sırası ile Devlet hizmeti yükümlüsü olan yan dal uzman tabipleri ve ana dal uzman tabipleri için Devlet hizmeti yükümlülüğünün son 6 (altı) ayı içerisinde başvurmaları ve Devlet hizmeti yükümlülüğünün bitimine müteakip 1 (bir) yıl çalışmayı taahhüt etmeleri kaydıyla kullanılacaktır." hükmüne, 4. maddesinde; "Ek-III sayılı listede vizelenen pozisyonlar öncelikle; Devlet hizmeti yükümlüsü olmayan tabipler için sonrasında boş pozisyon kalması halinde ise Devlet hizmeti yükümlüsü olan tabipler için Devlet hizmeti yükümlülüğünün son 6 (altı) ayı içerisinde başvurmaları ve Devlet hizmeti yükümlülüğünün bitimine müteakip 1 (bir) yıl çalışmayı taahhüt etmeleri kaydıyla kullanılacaktır." hükmüne,5. maddesinin 1. fıkrasında; "Devlet hizmeti yükümlüsü olup da sözleşmeli pozisyona geçen personel, bir yıl çalışacağına dair vermiş olduğu taahhütnameye aykırı davranarak, sözleşmesini mazeret atamaları ile mahkeme kararlarının uygulanması hariç taahhüt ettiği süreden önce feshederse, fesih tarihinden itibaren 3 (üç) yıl geçmeden yeniden sözleşmeli pozisyonda istihdam edilmeyecektir." hükmüne,16. maddesinde; "Mazeret atamaları ile mahkeme kararlarının uygulanabilmesi için sözleşmesini feshederek Devlet Memurluğuna dönen sözleşmeli personel hariç usulüne uygun veya usulüne uygun olmadan sözleşmesini fesheden Devlet hizmet yükümlülüğü bulunmayan sözleşmeli personel ile fesih tarihinden itibaren 2 (iki) yıl geçmeden yeniden sözleşme imzalanmayacaktır. Devlet hizmet yükümlülüğü bulunanlar hakkında ise 5 inci madde uyarınca işlem tesis edilecektir." hükmüne yer verilmiştir. İptali istenilen Ek-1 ve Ek-2 sayılı listeler uzman tabiplere, Ek-3 sayılı liste ise tabiplere ilişkin vizeli sözleşmeli pozisyonların hastaneler bazında dağılımını göstermektedir. Kamu hizmetinin etkin ve verimli şekilde yürütülebilmesi için gerekli önlemleri almakla yükümlü olan idareler, değişen koşullara ve oluşan hizmet ihtiyacına göre normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, hizmette etkinliğin sağlanması için gerekli önlemleri alma, bu kapsamda mevzuat değişikliği yapma hususunda da takdir yetkisine sahiptirler. 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'na (05/07/2005 günlü, 25866 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5371 sayılı Kanun’un 1. maddesi ile) eklenen Ek 3. madde ile; yurt içinde veya yurt dışında öğrenimlerini tamamlayarak tabip, uzman tabip ve yan dal uzmanlık eğitimini tamamlayarak uzman tabip unvanını kazananlar, her eğitimleri için ayrı ayrı olmak kaydı ile ve belirli yerleşim yerlerinde belirli gün sayısı ile sınırlı olmak üzere, Sağlık Bakanlığı veya Sağlık Bakanlığınca uygun görülen Milli Savunma Bakanlığı ve diğer kuruluşlarda Devlet memuru veya ilgililerin talebi halinde 4924 sayılı Kanuna tâbi sözleşmeli sağlık personeli olarak Devlet hizmeti yapmakla yükümlü kılınmışlardır. Düzenlemenin ilk halinde Devlet hizmeti yükümlüsü olanların bu yükümlülüklerini, Devlet memuru olarak veya talepleri halinde (ve görev yaptıkları yerlerde Maliye Bakanlığınca vizelenmiş uygun boş pozisyon bulunması durumunda) sözleşmeli sağlık personeli olarak yerine getirebilecekleri hüküm altına alınmışken; bir başka ifadeyle ilgililere Devlet hizmeti yükümlülüğünü Devlet memuru veya sözleşmeli sağlık personeli olarak tamamlama hususunda bir seçimlik hak tanınmışken, anılan maddede 23/06/2022 günlü, 31875 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7411 sayılı Kanun'un 9. maddesi ile değişiklik yapılmış; ilgililerin Devlet hizmeti yükümlülüğünü esasen Devlet memuru olarak yerine getirecekleri, bu kişilerin bulundukları ilde 4924 sayılı Kanun'a tabi sözleşmeli sağlık personeli olarak da çalışabilecekleri hükme bağlanmıştır. 4924 sayılı Kanun'un amacının, gerek "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde gerekse Kanun'un adında belirtildiği gibi, eleman temininde güçlük çekilen yerlerde sağlık personeli istihdamını sağlayabilmek adına "sözleşmeli personel" olma imkanını özendirmek olduğu açık olup,3359 sayılı Kanun ile 4924 sayılı Kanun hükümlerinin değerlendirilmesinde İdarenin, sözleşmeli personel pozisyonlarının, değişen ve gelişen hizmet ihtiyaçlarına en uygun şekilde dağılımının sağlanması için gerekli tedbirleri almakla ve bu amaçla hizmet bazlı birimler ile hizmetine ihtiyaç duyulan pozisyon unvanlarını ve norm pozisyon sayılarını tespit etmekle görevlendirildiği ve dava konusu edilen Genelge ile de İdare tarafından, sahip olduğu planlama, belirleme ve takdir yetkisini kullanılmak suretiyle mevcut ihtiyaç durumunu gözetilerek pozisyon unvanlarının ve hizmet birimlerinin belirlendiği anlaşılmaktadır. Bu durumda sağlık hizmetlerinin yurt çapında kesintisiz ve ihtiyacı en iyi şekilde karşılayacak biçimde yürütülmesiyle görevli olan davalı idare tarafından; yasaların kendisine verdiği planlama görev ve yetkisi uyarınca teminininde güçlük çektiği uzman tabiplerin ve tabiplerin istihdamını sağlamak için söz konusu pozisyonları özendirici kılma adına hizmet gerekleri gözetilerek yürürlüğe konulan dava konusu düzenlemede, üst hukuk normlarına, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca özlük haklarına ilişkin hususlar bakımından da 4924 sayılı Kanun hükümlerine aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, duruşma için belirlenen 13/11/2025 günü davacı Sendikayı temsilen Av. ...'in, davalı Sağlık Bakanlığını temsilen Hukuk Müşaviri...'nin geldiği görülerek, Danıştay Savcısının hazır bulunduğu açık duruşmaya başlandı. Duruşmada hazır bulunan taraflara usulüne göre söz verilip dinlenildikten ve savcının düşüncesi alındıktan sonra duruşmaya son verildi. Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY: Davacı Sendika, Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan "4924 Sözleşmeli Personel" konulu 23/01/2023 günlü, 2023/1 sayılı Genelge'nin 1, 2, 3 ve 4. maddelerinin, 5. maddesinin 1. fıkrasının, 16. maddesinin ve Genelge ekinde yer alan Ek-1, Ek-2, Ek-3 sayılı listelerin iptali istemiyle dava açmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması" başlıklı 56. maddesinde; "Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir... Devlet, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler. Devlet, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak, onları denetleyerek yerine getirir..." hükmü yer almaktadır. 15/05/1987 günlü, 19461 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun "Temel Esaslar" başlıklı 3. maddesinin (c) bendinde; "Bütün sağlık kurum ve kuruluşları ile sağlık personelinin ülke sathında dengeli dağılımı ve yaygınlaştırılması esastır. Sağlık kurum ve kuruluşlarının kurulması ve işletilmesi bu esas içerisinde Sağlık Bakanlığınca düzenlenir." hükmü yer almıştır. Anılan Kanun'un Ek 3. maddesinin dava tarihi itibarıyla yürürlükte olan halinde; "İlgili mevzuata göre yurt içinde veya yurt dışında öğrenimlerini tamamlayarak tabip, uzman tabip ve yan dal uzmanlık eğitimini tamamlayarak uzman tabip unvanını kazananlar, her eğitimleri için ayrı ayrı olmak kaydı ile Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından hazırlanan İlçelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralamasında yer alan; ... Gün, Sağlık Bakanlığı veya Sağlık Bakanlığınca uygun görülen Milli Savunma Bakanlığı ve diğer kuruluşlarda Devlet memuru olarak Devlet hizmeti yapmakla yükümlüdürler. (Ek cümle: 16/6/2022-7411/9 md.) Devlet hizmeti yükümlülüğünü yapmakta olan personel, bulundukları ilde 10/7/2003 tarihli ve 4924 sayılı Eleman Temininde Güçlük Çekilen Yerlerde Sözleşmeli Sağlık Personeli Çalıştırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanuna tabi sözleşmeli sağlık personeli olarak çalışabilir. Bu süreler ihtiyaca göre Cumhurbaşkanı kararı ile kısaltılabilir. Sürelerin hesabında fiilen çalışma esas olup, hafta sonu ve resmi tatil günleri fiili çalışmadan sayılır. Yıllık, mazeret ve hastalık izinli geçirilen günler ise yükümlülük süresine ilave edilir. ..." hükmü yer almaktadır. 4924 sayılı Eleman Temininde Güçlük Çekilen Yerlerde Sözleşmeli Sağlık Personeli Çalıştırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kanunun amacı; eleman temininde güçlük çekilen yerlerde ve hizmet dallarında sağlık hizmetlerinin etkili ve verimli bir şekilde yürütülebilmesini temin etmek üzere, Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşları tarafından hizmet akdi ile sözleşmeli olarak istihdam edilecek ve işçi sayılmayan sağlık personelinin hizmet şartlarını, niteliklerini, işe alınma ve işine son verilme hallerini, görev ve yetkilerini, hak, yükümlülük ve sorumluluklarını, ücret ve diğer ödemeleri ile özlük işlerini düzenlemektir. Sözleşmeli personel istihdam edilecek hizmet birimleri yılda bir kez Cumhurbaşkanı kararı ile tespit edilir. Dağıtımı yapılacak pozisyon sayısı 27.000’i geçemez. ..." hükmüne; "Sözleşmeli personelin sayısı ve çalıştırılacakları yerler" başlıklı 3. maddesinde; "Bakanlık, bu Kanunun 1 inci maddesi gereğince hazırlanan Cumhurbaşkanı kararında belirtilen hizmet birimlerinde ve ekli (1) sayılı cetvelde gösterilen pozisyon unvanlarıyla sınırlı olmak kaydıyla, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın, Maliye Bakanlığı tarafından vize edilmiş pozisyonlarda Bakan onayı ile sözleşmeli personel istihdam edebilir. Sözleşmeli personelin pozisyon unvanlarını ve niteliklerini gösteren ekli (1) sayılı cetvel ile bu Kanunun 1 inci maddesinde belirtilen sözleşmeli personel sayısı hizmete duyulan ihtiyaçtaki değişmeler dikkate alınarak yılda bir kez olmak kaydıyla, Cumhurbaşkanınca yeniden belirlenebilir. ... Vize işlemine aykırı pozisyon unvanlarında ve sağlık birimlerinde sözleşmeli personel istihdam edilemez. Bakanlık, sözleşmeli personel pozisyonlarının hizmet ihtiyaçlarına en uygun şekilde dağılımının sağlanması için gerekli tedbirleri alır ve bu amaçla norm pozisyon sayılarını tespit eder. ... " hükmüne; "Sözleşmeli personelin atanma şartları ve nitelikleri" başlıklı 4. maddesinin 2. fıkrasında; "Sözleşmeli personel olarak; uzman tabip, tabip, diş tabibi ve eczacı pozisyonlarına her türlü atamalar kura ile, ... yapılır" hükmüne yer verilmiş; hizmet sözleşmesinin feshine ilişkin husular ise Kanun'un 7. maddesinde düzenlenmiştir. 11/02/2015 günlü, 29264 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları 4924 Sayılı Kanuna Tabi Sözleşmeli Sağlık Personeli Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin "Atama ve yerleştirme işlemleri" başlıklı 5. maddesinin (h) bendinde; "(Değişik:RG-10/2/2023-32100) 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununa göre; Devlet hizmet yükümlüsü olarak çalışmakta olanlardan, sözleşmeli pozisyonlara geçmek isteyenlerin görev yaptıkları birimde yerleştirilmelerine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir." hükmü yer almaktadır. Dava konusu "4924 Sözleşmeli Personel" konulu 23/01/2023 günlü, 2023/1 sayılı Genelge ile 3359 sayılı Kanun'un Ek 3. maddesinde yer alan düzenleme ile Bakanlıklarına sözleşmeli personelin, kamu sağlık hizmetinde duyulan ihtiyaç çerçevesinde ülke sathında adil ve dengeli şekilde dağılımının yapılabilmesi için yetki tanındığı, bu minvalde Devlet hizmeti yükümlüsü olan personelin de ihtiyaç olan yerlerde sözleşmeli pozisyona geçmelerine bu Genelge'de belirtilen şartlara uygun olarak müsaade edileceği, bu çerçevede; gerek 4924 sayılı Kanun'dan gerekse 3359 sayılı Kanun'dan alınan yetki doğrultusunda, Bakanlık taşra teşkilatında boş bulunan sözleşmeli tabip ve uzman tabip pozisyonlarına yerleştirme işlemlerinin bu Genelge'de belirtilen usul ve esaslara göre yapılacağı belirtilmiştir. Genelge'nin iptali istenilen 1. maddesinde; "Boş sözleşmeli pozisyonlara öncelikle, pozisyonların vize edildiği birimlerde çalışanların yerleştirme işlemleri yapılacaktır. Yerleştirmede, Ek-I, Ek-II, Ek-III sayılı cetvellerde düzenlenen pozisyonlar esas alınarak, Devlet hizmeti yükümlüsü olmayan yan dal uzman tabipleri, ana dal uzman tabipleri ve tabiplerin yerleştirme işlemleri sırası ile yapılacak olup boş pozisyon kalması halinde, Devlet hizmeti yükümlüsü olan yan dal uzman tabipleri, ana dal uzman tabipleri ve tabiplerin, Devlet hizmeti yükümlülüğünün son 6 (altı) ayı içerisinde başvurmaları ve Devlet hizmeti yükümlülüğünün bitimine müteakip 1 (bir) yıl çalışmayı taahhüt etmeleri kaydıyla yerleştirme işlemleri yapılacaktır. Belirtilen sıralamaya aykırı olarak yapılan yerleştirme işlemi geçersiz olacaktır." hükmüne; 2. maddesinde; "Ek-I sayılı listede bulunan birimlerde vizelenen sözleşmeli uzman tabip pozisyonları, öncelikle; Devlet hizmeti yükümlüsü olmayan yan dal uzman tabipleri sonrasında boş pozisyon kalması halinde ise Devlet hizmeti yükümlüsü olan yan dal uzman tabipleri için Devlet hizmeti yükümlülüğünün son 6 (altı) ayı içerisinde başvurmaları ve Devlet hizmeti yükümlülüğünün bitimine müteakip 1 (bir) yıl çalışmayı taahhüt etmeleri kaydıyla kullanılacaktır." hükmüne; 3. maddesinde; "Ek-I sayılı listede yan dal uzman tabipleri için yeterli sayıda pozisyon bulunmaması halinde, Ek-II sayılı listede bulunan birimlerde vizelenen pozisyonlar sırasıyla Devlet hizmeti yükümlüsü olmayan yan dal uzman tabipleri, Devlet hizmeti yükümlüsü olmayan ana dal uzman tabipleri için kullanılacaktır. Sonrasında boş pozisyon kalması halinde ise bu pozisyonlar sırası ile Devlet hizmeti yükümlüsü olan yan dal uzman tabipleri ve ana dal uzman tabipleri için Devlet hizmeti yükümlülüğünün son 6 (altı) ayı içerisinde başvurmaları ve Devlet hizmeti yükümlülüğünün bitimine müteakip 1 (bir) yıl çalışmayı taahhüt etmeleri kaydıyla kullanılacaktır." hükmüne; 4. maddesinde; "Ek-III sayılı listede vizelenen pozisyonlar öncelikle; Devlet hizmeti yükümlüsü olmayan tabipler için sonrasında boş pozisyon kalması halinde ise Devlet hizmeti yükümlüsü olan tabipler için Devlet hizmeti yükümlülüğünün son 6 (altı) ayı içerisinde başvurmaları ve Devlet hizmeti yükümlülüğünün bitimine müteakip 1 (bir) yıl çalışmayı taahhüt etmeleri kaydıyla kullanılacaktır." hükmüne; 5. maddesinin 1. fıkrasında; "Devlet hizmeti yükümlüsü olup da sözleşmeli pozisyona geçen personel, bir yıl çalışacağına dair vermiş olduğu taahhütnameye aykırı davranarak, sözleşmesini mazeret atamaları ile mahkeme kararlarının uygulanması hariç taahhüt ettiği süreden önce feshederse, fesih tarihinden itibaren 3 (üç) yıl geçmeden yeniden sözleşmeli pozisyonda istihdam edilmeyecektir." hükmüne; 16. maddesinde; "Mazeret atamaları ile mahkeme kararlarının uygulanabilmesi için sözleşmesini feshederek Devlet Memurluğuna dönen sözleşmeli personel hariç usulüne uygun veya usulüne uygun olmadan sözleşmesini fesheden Devlet hizmet yükümlülüğü bulunmayan sözleşmeli personel ile fesih tarihinden itibaren 2 (iki) yıl geçmeden yeniden sözleşme imzalanmayacaktır. Devlet hizmet yükümlülüğü bulunanlar hakkında ise 5 inci madde uyarınca işlem tesis edilecektir." hükmüne yer verilmiştir. İptali istenilen Ek-1 ve Ek-2 sayılı listeler uzman tabiplere, Ek-3 sayılı liste ise tabiplere ilişkin vizeli sözleşmeli pozisyonların hastaneler bazında dağılımını göstermektedir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Normlar hiyerarşisinde anayasal ve yasal düzenlemelerden sonra gelen idari düzenlemeler bir kanun hükmüne dayalı olarak hazırlanır ve kanun hükümlerine açıklık getirilmesi suretiyle bu kanun hükümlerinin uygulamaya geçirilmesi amaçlanır. İdarelerin düzenleme yetkisinin, yasalarla getirilen hükümleri aşacak veya daraltacak bir biçimde kullanılamayacağı idare hukukunun en temel ilkelerindendir. Mevzuat belirleme tekniği açısından da, idarenin yasayla kendisine verilmiş olan görevleri idari metinlerle düzenlerken, bu görevlerin gerektirdiği teknik detayların belirlenmesi noktasında takdir yetkisine sahip olduğu açıktır. Kamu hizmetinin etkin ve verimli şekilde yürütülebilmesi için gerekli önlemleri almakla yükümlü olan idareler, değişen koşullara ve oluşan hizmet ihtiyacına göre normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, hizmette etkinliğin sağlanması için gerekli önlemleri alma, bu kapsamda mevzuat değişikliği yapma hususunda da takdir yetkisine sahiptirler. 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'na (05/07/2005 günlü, 25866 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5371 sayılı Kanun’un 1. maddesi ile) eklenen Ek 3. madde ile; yurt içinde veya yurt dışında öğrenimlerini tamamlayarak tabip, uzman tabip ve yan dal uzmanlık eğitimini tamamlayarak uzman tabip unvanını kazananlar, her eğitimleri için ayrı ayrı olmak kaydı ile ve belirli yerleşim yerlerinde belirli gün sayısı ile sınırlı olmak üzere, Sağlık Bakanlığı veya Sağlık Bakanlığınca uygun görülen Milli Savunma Bakanlığı ve diğer kuruluşlarda Devlet memuru veya ilgililerin talebi halinde 4924 sayılı Kanun'a tâbi sözleşmeli sağlık personeli olarak Devlet hizmeti yapmakla yükümlü kılınmışlardır. Düzenlemenin ilk halinde Devlet hizmeti yükümlüsü olanların bu yükümlülüklerini, Devlet memuru olarak veya talepleri halinde (ve görev yaptıkları yerlerde Maliye Bakanlığınca vizelenmiş uygun boş pozisyon bulunması durumunda) sözleşmeli sağlık personeli olarak yerine getirebilecekleri hüküm altına alınmışken; bir başka ifadeyle ilgililere Devlet hizmeti yükümlülüğünü Devlet memuru veya sözleşmeli sağlık personeli olarak tamamlama hususunda bir seçimlik hak tanınmışken, anılan maddede 23/06/2022 günlü, 31875 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7411 sayılı Kanun'un 9. maddesi ile değişiklik yapılmış; ilgililerin Devlet hizmeti yükümlülüğünü esasen Devlet memuru olarak yerine getirecekleri, bu kişilerin bulundukları ilde 4924 sayılı Kanun'a tabi sözleşmeli sağlık personeli olarak da çalışabilecekleri hükme bağlanmıştır. 4924 sayılı Kanun'un amacının, gerek "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde gerekse Kanun'un adında belirtildiği gibi, eleman temininde güçlük çekilen yerlerde sağlık personeli istihdamını sağlayabilmek adına "sözleşmeli personel" olma imkanını özendirmek olduğu açıktır. Sağlık hizmetlerinin yurt çapında kesintisiz ve ihtiyacı en iyi şekilde karşılayacak biçimde yürütülmesiyle görevli olan davalı idarenin, yasaların kendisine verdiği planlama görev ve yetkisi uyarınca temininde güçlük çektiği uzman tabiplerin ve tabiplerin istihdamını sağlamak için söz konusu pozisyonları özendirici kılma adına düzenleme yapmasında kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunduğundan söz etmek olanaklı değildir. Her ne kadar davacı Sendika tarafından; sözleşmeli sağlık personeli sayılarının yıllar itibarıyla artmasının hizmet ihtiyacının ve hizmet gerekliliklerinin arttığını gösterdiği, buna rağmen önceki pozisyon ve bu pozisyonların bulunduğu yer/birimlerin feshedilerek yeni pozisyonlar ihdas edilmiş olmasının ve hizmet ihtiyacı olmasına rağmen önceki pozisyonların bulunduğu yerlere/birimlere personel dağıtımı yapılmamış olmasının işlemi hukuka aykırı hale getirdiği, iptali istenilen Ek listelerdeki pozisyonların hizmet ihtiyacına uygun dağıtılmadığı iddia edilmiş ise de; 3359 sayılı Kanun ile 4924 sayılı Kanun hükümlerinin değerlendirilmesinde İdarenin, sözleşmeli personel pozisyonlarının, değişen ve gelişen hizmet ihtiyaçlarına en uygun şekilde dağılımının sağlanması için gerekli tedbirleri almakla ve bu amaçla hizmet bazlı birimler ile hizmetine ihtiyaç duyulan pozisyon unvanlarını ve norm pozisyon sayılarını tespit etmekle görevlendirildiği; dava konusu edilen Genelge ile de İdare tarafından, sahip olduğu planlama, belirleme ve takdir yetkisi kullanılmak suretiyle mevcut ihtiyaç durumunu gözetilerek pozisyon unvanlarının ve hizmet birimlerinin belirlendiği anlaşılmaktadır. Özlük haklarına ilişkin hususlar bakımından da 4924 sayılı Kanun hükümlerine aykırılık görülmemiştir. Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde; hizmet gerekleri gözetilerek yürürlüğe konulduğu anlaşılan dava konusu düzenlemede, üst hukuk normlarına, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Aşağıda dökümü yapılan ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre duruşmalı davalar için belirlenen ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, posta ücretinden artan miktarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 3. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 13/11/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabileceği hükmüne yer verilmiştir. Buna göre, idari teşkilat yapısı içinde yer alan Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, görev alanlarına ilişkin olarak yönetmelik, yönerge, tebliğ, genelge ve talimat gibi çeşitli adlar altında düzenleme yapabilmektedirler. Ancak, idarelerin düzenleme yapma yetkisi, yasama organının çizdiği sınırlar içinde, başta Anayasa olmak üzere kanun ve Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri gibi üst hukuk normlarına aykırı olmamak kayıt ve şartına bağlı olarak kullanılabilir. Normlar hiyerarşisine göre kanundan sonra gelen, yönetmelik, genelge, tebliğ, talimat gibi düzenlemelerin ancak kanunda verilmiş olan hakkın kullanılmasının açıklanması ile ilgili olacağı, bu metinlerde kanun ile verilmiş olan hakkı genişletici veya daraltıcı mahiyette hükümlere yer verilemeyeceği hukukun genel ilkelerindendir. Nitekim, tebliğ, genelge ve yönerge gibi düzenleyici işlemler; bir yönetmeliğin veya üst hukuk normlarının uygulanmasını göstermek amacıyla ve onlara aykırı hükümler içermemek şartıyla buralarda gösterilen usul ve yöntemleri "açıklayıcı" hükümler taşıyan, yeni bir yöntem ve usul getirmeyen ve dayanağı mevzuattaki hükümler dışında yeni bir düzenleme içermeyen genel düzenleyici işlemlerdir. Yukarıda yer verilen normlar hiyerarşisi ilkesi doğrultusunda uyuşmazlık değerlendirildiğinde; 4924 sayılı Eleman Temininde Güçlük Çekilen Yerlerde Sözleşmeli Sağlık Personeli Çalıştırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un "Sözleşmeli personelin atanma şartları ve nitelikleri" başlıklı 4. maddesinin 2. fıkrasında, sözleşmeli personel olarak; uzman tabip, tabip, diş tabibi ve eczacı pozisyonlarına her türlü atamaların kura ile yapılacağı; 3. fıkrasında, sınava tabi tutulmaksızın yapılabilecek atamalara ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceği kuralına yer verilmiştir. Sağlık Bakanlığı 4924 Sayılı Kanuna Tabi Sözleşmeli Sağlık Personeli Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin "Atama ve yerleştirme işlemleri" başlıklı 5. maddesinin (h) bendinin 10/02/2023 günlü, 32100 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmelik ile değişiklikten önceki ve dava konusu 2023/1 sayılı Genelge'nin yayımlandığı tarihte yürürlükte olan halinde; "3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununa göre Devlet hizmeti yükümlüsü olarak çalışmakta olanlardan; sözleşmeli pozisyona geçmek isteyenler, müracaatları halinde istihdam edildikleri birimlerdeki durumlarına uygun boş sözleşmeli personel pozisyonlarına atanabilirler. Boş sözleşmeli personel pozisyonundan fazla müracaatın olması halinde, söz konusu pozisyonun bulunduğu birimde sırasıyla hizmet süresi, hizmet puanı daha fazla olana öncelik verilir. Eşitlik olması halinde müracaat edenler arasında kura çekilir." hükmü yer almaktadır. 4924 Sayılı Kanuna Tabi Sözleşmeli Sağlık Personeli Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin "Atama ve yerleştirme işlemleri" başlıklı 5. maddesinin (h) bendinin yukarıda yer verilen hükmü yürürlükteyken, dava konusu Genelge ile Devlet hizmeti yükümlüsü olanların sözleşmeli pozisyonlara geçişi ve bu pozisyona geçişlerinden sonraki çalışmaları açısından yeni koşullar getirildiği ve bu koşulların da temel esaslar içerdiği görülmektedir. Bu durumda; normlar hiyerarşisi ilkesi doğrultusunda dava konusu Genelge ile getirilen bu düzenlemelerin, 4924 sayılı Kanun uyarınca ancak bir yönetmelikle yapılması gerektiği, 23/01/2023 tarihli dayanağını oluşturan (10/02/2023 tarihli değişiklikten önceki haliyle) Sağlık Bakanlığı 4924 Sayılı Kanuna Tabi Sözleşmeli Sağlık Personeli Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin dava konusu 5. maddesinin (h) bendinde yer alan düzenlemelerin dışında yeni bir geçiş prosedürü öngören Genelge hükmünde üst hukuk normlarına uyarlık bulunmadığı açıktır. Öte yandan; 4924 sayılı Kanun'un 4. maddesinde, sözleşmeli personelin nakline ilişkin hususların yönetmelikle düzenleneceği, dava konusu Yönetmelik'in 5. maddesinin (h) bendinde ise yerleştirmeye ilişkin usul ve esasların Bakanlıkça belirleneceği öngörülmüş olup, anılan maddede sözü edilen "usul ve esaslar"ın Yönetmelik ile çerçevesi çizilen hususlara ilişkin uygulamaya yönelik usul ve esaslar olduğu da açıktır. Aksi halde, Yönetmelik ile düzenlenmesi gereken bir alanın Yönetmelik marifetiyle Bakanlığa bırakılmasının hukuki dayanağı olmayacaktır. Yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda, uyuşmazlık konusu Genelgenin dava konusu edilen hükümlerinin iptaline karar verilmesi gerektiği oyu ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum. iptal //begin::Page Scripts var options = {}; $(document).ready(function() { options["separateWordSearch"] = false; options["accuracy"] = "complementary"; options["diacritics"] = false; $("#content").append(stringToHTML($("#hiddencontent").text())); var arananKelime = $("#hiddenArananKelime").text(); const kelimeListesi = arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k); // Virgüle göre ayır, boşlukları temizle // Aynı kelimenin büyük/küçük varyasyonlarını da ekle const tumKelimeler = kelimeListesi.flatMap(kelime => [ kelime, kelime.toLocaleUpperCase('tr-TR'), kelime.toLocaleLowerCase('tr-TR') ]); highlighter(tumKelimeler); // arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k).forEach(function(each) { // if (each != undefined && each != "") { // highlighter(each); // highlighter(each.toLocaleUpperCase('tr-TR')); // highlighter(each.toLocaleLowerCase('tr-TR')); // } // }); }); var highlighter = function(arananKelime) { try { highlight(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzyumusamasi(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzBenzesmesi(arananKelime); } catch (err) { } try { //cogulEki(arananKelime); } catch (err) { } try { //iyelikEki(arananKelime); } catch (err) { } }; var stringToHTML = function(str) { var parser = new DOMParser(); var doc = parser.parseFromString(str, 'text/html'); return doc.body; }; var highlight = function(text) { $(".context").mark(text, options); } var unsuzyumusamasi = function(arananKelime) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (lastChar === "p") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "b"); } if (lastChar === "ç") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "c"); } if (lastChar === "t") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "d"); } if (lastChar === "k") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "g"); highlight(ara + "ğ"); } } var unsuzBenzesmesi = function(arananKelime) { var sertSessiz = [ 'f', 's', 't', 'k', 'ç', 'ş', 'h', 'p' ]; var yumusakSessiz = [ 'ç', 't', 'k' ]; for (var i = 0; i < sertSessiz.length; i++) { let sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i]); while (sertSessizPosition !== -1) { for (var j = 0; j < yumusakSessiz.length; j++) { let yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j]); while (yumusakSessizPosition !== -1) { if (sertSessizPosition + 1 === yumusakSessizPosition) { highlight(arananKelime.substr(0, sertSessizPosition + 1)); } yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j], yumusakSessizPosition + 1); } } sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i], sertSessizPosition + 1); } } } var cogulEki = function(arananKelime) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (last3Char === "lar" || last3Char === "ler") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } var iyelikEki = function(arananKelime) { var iyelikEkleri = [ "ım", "im", "um", "üm", "ın", "in", "un", "ün", "ı", "i", "u", "ü", "mız", "miz", "muz", "müz", "nız", "niz", "nuz", "nüz", "ları", "leri" ]; if (arananKelime.length > 2) { var last2Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 2); if (iyelikEkleri.includes(last2Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 2); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 2) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (iyelikEkleri.includes(lastChar)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 3) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (iyelikEkleri.includes(last3Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 4) { var last4Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 4); if (iyelikEkleri.includes(last4Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 4); highlight(ara); } } } // begin:: Global Config(global config for global JS scripts) var KTAppSettings = { "breakpoints" : { "sm" : 576, "md" : 768, "lg" : 992, "xl" : 1200, "xxl" : 1200 }, "colors" : { "theme" : { "base" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#E5EAEE", "success" : "#1BC5BD", "info" : "#6993FF", "warning" : "#FFA800", "danger" : "#F64E60", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#212121" }, "light" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#ECF0F3", "success" : "#C9F7F5", "info" : "#E1E9FF", "warning" : "#FFF4DE", "danger" : "#FFE2E5", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#D6D6E0" }, "inverse" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#ffffff", "secondary" : "#212121", "success" : "#ffffff", "info" : "#ffffff", "warning" : "#ffffff", "danger" : "#ffffff", "light" : "#464E5F", "dark" : "#ffffff" } }, "gray" : { "gray-100" : "#F3F6F9", "gray-200" : "#ECF0F3", "gray-300" : "#E5EAEE", "gray-400" : "#D6D6E0", "gray-500" : "#B5B5C3", "gray-600" : "#80808F", "gray-700" : "#464E5F", "gray-800" : "#1B283F", "gray-900" : "#212121" } }, "font-family" : "Poppins" };