T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ Esas No: 2024/895 - Karar No:2026/342 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ (İnceleme Aşamasında Kararın Kaldırılarak Dosyanın Mahkemesine Gönderilmesi HMK 353/1-a.4-6 md) ESAS NO : 2024/895 KARAR NO : 2026/342 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 23/05/2024 NUMARASI : 2020/575 E-2024/396 K DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Eser S…
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ Esas No: 2024/895 - Karar No:2026/342 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ (İnceleme Aşamasında Kararın Kaldırılarak Dosyanın Mahkemesine Gönderilmesi HMK 353/1-a.4-6 md) ESAS NO : 2024/895 KARAR NO : 2026/342 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 23/05/2024 NUMARASI : 2020/575 E-2024/396 K DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ :09/04/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 20/04/2026 Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkin davada mahkemece asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili; müvekkili ile davalıların oluşturduğu iş ortaklığı arasında "Ctp Korkuluk ve Montaj İşi" için alt yüklenici sözleşmesi imzalandığını, davalıların toplam 1.184.317,64 TL tutarındaki 2 adet faturaya karşılık 1.115.749,93 TL ödeme yaptıklarını, 68.567,71 TL tutarındaki bakiyenin ödenmediğini, projenin idare tarafından feshedilmesi üzerine imal edilen malın 13.428 kg kısmının teslim alınmadığını, halen müvekkilinin deposunda muhafaza edildiğini, bu balın sözleşmeye göre bedelinin 52.369,00 EURO tuttuğunu, imalatı yapılmamış mal içinde 6.344,00 EURO kar kaybı ödenmesi gerektiğini, alacağın ödenmesi için ihtar gönderildiğini akabinde de icra takibine girişildiğini, davalıların ayrı ayrı itiraz ettiklerinden takibin durduğunu belirterek davalıların Ankara 24. İcra Müdürlüğünün 2019/14411 Esas sayılı dosyasındaki 58.713,- EURO alacakları için yapılan itirazın kaldırılmasına, davalıların % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen 2020/574 Esas Sayılı Davada; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili ile davalıların oluşturduğu iş ortaklığı arasında 11/11/2016 tarihli "Ctp Korkuluk ve Montaj İşi" için alt yüklenici sözleşmesi imzalandığını, müvekkilince teslim ettiği işlere ilişkin toplam 1.184.317,64 TL vadeli fatura düzenlendiğini, 1.115.749,93 TL ödeme yapıldığını, bakiye 68.567,71 TL'nin ödenmediğini, fatura bedellerinin ödenmesi için yapılan görüşmelerin sonuçsuz kalması nedeniyle icra takibine girişildiğini, davalıların ayrı ayrı itiraz ettiklerinden takibin durduğunu belirterek davalıların Ankara 29. İcra Müdürlüğünün 2019/8914 Esas sayılı dosyasındaki 58.567,00 TL ana para ve 20.129,00 TL faiz olarak itirazlarının kaldırılmasına, % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmelerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen Ankara 4. Atm 2020/659 Esas Sayılı Davada; Davacı vekili, müvekkili ile davalıların oluşturduğu iş ortaklığı arasında "Ctp Korkuluk ve Montaj İşi"'nin alt yüklenici sözleşmesi imzalandığını, müvekkilince teslim ettiği işlere ilişkin 1.184.317,64 TL bedelli fatura düzenlendiğini, 1.115.749,93 TL ödeme yapıldığını, bakiye 68.567,71 TL'nin ödenmediğini, fatura bedellerinin ödenmesi için yapılan görüşmelerin sonuçsuz kalması nedeniyle girişilen icra takibinde bakiye alacağın yanlışlıkla 58.567,00 TL gösterilmiş olması nedeniyle bakiye alacaklarının bulunduğunu, eksik kalan alacak için icra takibine girişildiğini, davalıların ayrı ayrı itiraz ettiklerinden takibin durduğunu belirterek davalıların Ankara 12. İcra Müdürlüğünün 2019/12904 Esas sayılı dosyasındaki 10.000,00 TL ana para ve 1.383,69 TL faiz olarak itirazlarının kaldırılmasına, davalıların % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. ASIL VE BİRLEŞEN DAVALARDA CEVAP: Davalı ... İnşaat A.Ş. vekili , taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince işveren ve adi ortaklık tarafından kontrol edilerek sahada montajı yapılan tüm ürünlere dair hakedişlerin yapıldığını, bedellerinin adi ortaklık tarafından davacı şirkete ödendiğini, sahada montajı gerçekleşmemiş yani sözleşme hükümleri uyarınca ödeme koşulları hiçbir şekilde gerçekleşmemiş bulunan, imal edilip edilmediği dahi şüpheli bulunan ürünler için afaki bir şekilde hesaplama yapılarak icra takibi yapıldığını, davacı şirketin adi ortalık bünyesinde ödenmemiş bir alacağının bulunmadığını, kar kaybı tazminatı talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddine, davacının % 20'sinden az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... İnşaat Turizm Madencilik Enerji Üretim Ticaret ve Sanayi A.Ş. vekili; taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince işveren ve adi ortaklık tarafından kontrol edilerek sahada montajı yapılan tüm ürünlere dair hakedişlerin yapıldığını, bedellerinin adi ortaklık tarafından davacı şirkete ödendiğini, sahada montajı gerçekleşmemiş yani sözleşme hükümleri uyarınca ödeme koşulları hiçbir şekilde gerçekleşmemiş bulunan, imal edilip edilmediği dahi şüpheli bulunan ürünler için afaki bir şekilde hesaplama yapılarak icra takibi yapıldığını, davacı şirketin adi ortalık bünyesinde ödenmemiş bir alacağının bulunmadığını, kar kaybı tazminatı talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddine, davacının % 20'sinden az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece;"Asıl davanın, eser sözleşmesi nedeniyle maddi tazminatın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali; Birleşen davaların, eser sözleşmesi nedeniyle bakiye alacağın tahsili için başlatılan icra takipleri nedeniyle itirazın iptali istemlerine ilişkindir. Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, Ankara 24. İcra Müdürlüğünün 2019/14411 Esas, Ankara 29. İcra Müdürlüğünün 2019/8914 Esas ve Ankara 12. İcra Müdürlüğünün 2019/12904 Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmış, bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır. Ankara 24. İcra Müdürlüğünün 2019/14411 Esas sayılı dosyası incelendiğinde, davacı alacaklı tarafından, davalı borçlular hakkında, 11/11/2016 tarihli ... AAT CTP Korkuluk İmalatı ve Montaj İşi sözleşmesine dayalı olarak 52.369,00 EURO tazminat ve 6.344,00 EURO faiz olmak üzere toplam 58.713,00 EURO'nun tahsili için takip başlatıldığı, itiraz üzerine takibin durduğu, süresi içerisinde asıl davanın açıldığı anlaşılmıştır. Ankara 29. İcra Müdürlüğünün 2019/8914 Esas sayılı dosyası incelendiğinde, davacı alacaklı tarafından, davalı borçlular hakkında, 11/11/2016 tarihli sözleşmeden doğan bakiye fatura alacağına dayalı olarak 58.567,00 TL bakiye fatura alacağı ve 20.129,00 TL ödenmeyen faiz olmak üzere toplam 78.696,00 TL'nin tahsili için takip başlatıldığı, itiraz üzerine takibin durduğu, süresi içerisinde birleşen Mahkememizin 2020/574 Esas sayılı davasının açıldığı görülmüştür. Ankara 12. İcra Müdürlüğünün 2019/12904 Esas sayılı dosyası incelendiğinde, davacı alacaklı tarafından, davalı borçlular hakkında, 15/12/2017 tarihli fatura bakiyesine dayalı olarak 10.000,00 TL ve 1.383,69 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 11.383,69 TL'nin tahsili için takip başlatıldığı, itiraz üzerine takibin durduğu, süresi içerisinde birleşen Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/659 Esas sayılı davasının açıldığı anlaşılmıştır. Gebze Asliye Ticaret Mahkemesine, hazır olan malzemelerin tespiti için talimat yazılmış ise de, bu malzemelerin davacının yarım kalan işlerini tamamlayan ... şirketine satıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce görevlendirilen bilirkişiler tarafından düzenlenen 31/05/2022 tarihli raporda sonuç olarak, sözleşmenin fesh edildiğine dair bir kayda rastlanılmamış olmakla birlikte, davacı tarafından imal edilen malların davalılarca teslim alınmadığı, dolayısıyla sözleşmenin fiilen sona erdiği, fesh edildiği, davacının kusurlu bir davranışına rastlanılmadığı, sözleşmenin sona ermesinde davacının kusurunun bulunmaması nedeniyle kar kaybının talep edilebileceğinin kabul edilmesi halinde asıl dava yönünden davacının davalılardan 3.077,38 EURO kar kaybı alacağının bulunduğu, birleşen 2020/574 Esas sayılı dava yönünden 58.567,00 TL bakiye hakediş alacağının olduğu ve birleşen 2020/659 esas sayılı dava yönünden ise 10.000,00 TL bakiye hakediş alacağının bulunduğu belirtilmiştir. Taraf vekillerinin beyan ve itirazları ile davacı şirket ticari defter ve kayıtları incelenmek üzere aynı bilirkişi heyetine Kimya Mühendisi bilirkişinin eklenmesi suretiyle düzenlenen 21/11/2022 tarihli ek raporda özetle; taraflara ait ticari defter kayıtlarının birbiri ile örtüştüğü, kök rapordaki görüşlerinde bir değişikliğin olmadığı, taraflar arasındaki sözleşmenin satım sözleşmesi olduğunun kabul edilmesi halinde asıl davaya dayanak olarak zararın hangi tarihte doğduğu hususunun takdirinin mahkemede olduğu, ürün bedelinin davalı ile yapılan sözleşme fiyatlarıyla 87.997,48 EURO, ürün bedelinin dava dışı şirketle yapılan sözleşme tarihi itibariyle 71.972,33 EURO, zarar hesabının davalının teslim almadığı ürünün dava dışı ... A.Ş'ye satımı hususunda anlaştıkları satış bedeli farkının 16.025,15 EURO olduğu açıklanmıştır. Yine taraf vekillerinin beyan ve itirazları üzerine yeni görevlendirilen bilirkişiler tarafından düzenlenen 22/03/2023 ve 05/05/2023 tarihli 2. bilirkişi raporlarında özetle; davacı ile davalılar arasında, 11/11/2016 tarihli bir sözleşmenin imzalandığı, davacının özleşmede kararlaştırılan ilke ve esaslar çerçevesinde toplam 85.000 Kg CTP korkuluk üretip, davalının belirlediği işyerine montaj yapma edimini üstlendiği, davacının 60.081 Kg malzeme montajını yaptığı, buna karşılık 24.919 Kg ürünün ise davalılar tarafından teslim alınmadığından montajının yapılamadığı, teslim alınmayan 24.919 kg ürünün, 13.428 kg kısmının davacı tarafından imal edildiği, ancak davalı teslim almadığından halihazırda kendi deposunda muhafaza edildiği, davacı tarafından henüz üretim gerçekleştirilmemiş olan 11.491 kg ürün bakımından kar kaybının belirlenebilmesi için davacının bu miktar ürün için harcadığı imalat bedellerini ve uygulanan kar marjını ispatlayan somut deliller dosyada bulunmadığından bu konuda bir maliyet ve kar hesabı yapılamayacağı, dava konusu somut olayda kar kaybının hesabında TBK 408 maddesine atfen kesinti yönteminin uygulanamayacağı, davacının maruz kaldığını iddia ettiği zararlarını ispatlaması gerektiği, davacı şirketin davalı ortaklıktan 68.567,71 TL alacağının olduğu, taraflara ticari defter kayıtlarının birbirinin aynı olduğu, yapılan incelemelerde, üretilen ürünlerin yarı mamül ürünler olarak üretildiği ihtiyaç olan farklı işlerde de kullanabileceği belirtilmiştir. Son bilirkişi raporunda temerrüt ile ilgili açıklama yapılmaması ve davalı vekilinin beyan ve itirazları üzerine 2. bilirkişi bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 13/11/2023 tarihli ek raporda özetle; asıl davaya konu alacağın ödenmesi için çekilen ihtarın temerrüt ihtarı olarak kabul edilebileceği, birleşen 2020/659 ve 2020/574 Esas sayılı dosyalarında takipten önce herhangi bir ihtara rastlanmadığından temerrüdün icra takip tarihi itibariyle gerçekleştiği açıklanmıştır. Toplanan deliller, dosya içeriği ve özellikle 31/05/2023 tarihli asıl ve 21/11/2022 tarihli ek rapor birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki hukuki ilişkinin eser sözleşmesinden kaynaklandığı, davalılar tarafından sözleşmenin eylemli olarak feshedildiği, davacının kusurlu davranışının kanıtlanamadığı, kar mahrumiyeti talep edilebileceği, tarafların ticari defter ve kayıtlarının birbiri ile uyumlu olduğu, birleşen 2020/574 Esas sayılı ve 2020/659 Esas sayılı davalara konu alacaklar faturaya dayalı ve likit olduğundan, bu davalar yönünden icra inkar tazminatı taleplerinin haklı bulunduğu, asıl davada ise alacak likit olmadığından icra inkar tazminat talebinin yerinde bulunmadığı, asıl ve birleşen davalılara konu icra takiplerinden önce usulen temerrütün oluşmadığı kanaatine varılmakla davaların kısmen kabullerine" karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ: Asıl ve birleşen davalarda davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme kararının beşinci sayfasında yer alan somut deliller bulunmadığından kar kaybının hesaplamadığı yönündeki ifadenin gerek maddi gereksi ispat yükü açısından doğru olmadığını, 26/06/2022 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde kar marjını açıkladıklarını, maliyet hesabının kompozit malzeme konusunda uzman bir bilirkişi tarafından kontrol edilmesi gerektiği halde, bilirkişi heyetinde bu konuda uzman yer almadığını, dosyada mevcut raporda yer alan hesaplamanın hukuki ve fiili olgulara dayanmadığını, kullanılan formüldeki oranların denetime elverişli olmadığını, üretilen ancak teslim alınmayan malzemeler için delil tespiti talep ettiklerini ancak kabul edilmemesi nedeniyle malzemelerin sözleşmeyi devralan şirkete satıldığını, bu nedenle tespit yapılamadığından sunulan fotoğraflar ve video kayıtlarının incelenmesi gerektiğini, müvekkili tarafından davalılara gönderilen ihtarda sözleşmenin feshedilmediğini, bilirkişilerin davalıların borcunu düşük hesaplamak için çaba sarf ettiklerini, kar oranını tahminen belirlemelerinin yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin ürettiği ancak davalılarca teslim alınmayan malzemelerin davalıların yeni alt yüklenicisine satılarak zararın azaltıldığını, davalılar lehine vekalet ücretinin hükümle uygun olmadığını belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir. Asıl ve birleşen davalarda davalı ... İnşaat A.Ş vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan sözleşme ile yapımı kararlaştırılan iş için sözleşmenin feshinden değil, ancak geçici imkansızlık halinden ya da sözleşmenin askıda oluşundan söz edilebileceğini, kaldi ki bu durumun adi ortaklığın kusurundan kaynaklanmadığını, bu nedenle davacının hiçbir şekilde kar kaybı tazminatı talep etme hakkının bulunmadığını, davacı tarafın davalı iş ortaklığından gerekli onayları almadan üretim yaptığını, sözleşme hükümleri ve fiilen davalının talep etmesi sonrasında davacı tarafından üretilerek proje yetkilisinin onayı ile şantiye sahasına sevkinin yapılacağının açık olduğunu, davalı ve işveren tarafından kontrol edilerek sahada montajı yapılan tüm ürünlerin hakedişlerinin yapılarak bedellerinin davacıya ödendiğini, ancak ödeme koşulları gerçekleşmemiş olan imal edilip edilmediği dahil şüpheli bulunan ürünler için afaki bir hesaplama yapıldığını, davacının ödenmemiş bir alacağının bulunmadığını, asıl davada reddedilen miktar üzerinden vekalet ücretinin nasıl hesap edildiğinin anlaşılamadığını, reddedilen tutar üzerinden karar tarihi itibariyle Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden TL karşılığı esas alınarak davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, icra inkar tazminatına karar verilmesinin yasaya aykırı olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir. Asıl ve birleşen davalarda davalı ... İnşaat .... Tic. San A.Ş vekili istinaf dilekçesinde özetle; iş veren ve adi ortaklık tarafından kontrol edilmemiş ve sahada montajı yapılmamış, bu şekilde ödeme koşulları gerçekleşmemiş olan malzemelere için afaki bir hesaplama yapıldığını, davacının iddia ettiği malzemenin deposunda bekletildiğine dair herhangi bir tespit raporuna rastlanılmadığını, buna ilişkin bir kayıtta bulunmadığını, malzemelerin teslim alınmasına yönelik bilgilendirme ve yazışma bulunmadığını, davacının iddialarını kanıtlayamadığını, davacının alacağının bulunmadığını, asıl davada vekalet ücretinin hatalı hesaplandığını, icra inkar tazminatına karar verilmesini yasaya aykırı olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir. GEREKÇE: Dava, Eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. 1-Asıl davada davacı tarafça, davaya dayanak Ankara 24 İcra Dairesinin 2019/14411 Esas sayılı takip dosyasında toplam 58.713,00 EURO müspet zarar ve mahrum kalınan kar adı altında alacak talep edilmiştir. Takibe karşı süresinde yapılan itirazlar üzerine açılan itirazın iptali davasında dava dilekçesinde yapılan açıklamada, davalılardan kaynaklanan nedenlerle henüz imalatı yapılmamış olan 11491 kg ürün için kar kaybı (6.344,00 Euro), imal edilerek halen davacı şirketin deposunda bulunduğu belirtilen 13428 kg ürün için ise sözleşmeye göre belirlenen iş bedeli olan 52.369,00 Euro talep edildiği belirtilmiştir. HMK'nın 26. madde hükmüne göre; hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlı olup, ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremeyeceğinden mahkemece, takipte ve davada imal edilip depoda bekletildiği ve sonradan üçüncü bir şirkete satıldığı belirtilen 13428 kg ürün için de kar kaybı hesaplanarak hüküm altına alınması usul ve yasaya aykırı olmuştur. Bu durumda, bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak taraflar arasındaki sözleşme gereğince davalılardan kaynaklanan nedenlerle hiç üretilmediği belirtilen 11491 kg ürün için kar kaybı hesaplanarak hüküm altına alınması gereklidir. 2-Asıl davada, yabancı para cinsinden alacak talebi için dava tarihindeki kur üzerinden dava değeri belirlenmiş ve harçlar bu tutarlar esas alınarak yatırılmıştır. Bu nedenle mahkemece, reddine karar verilen yabancı paranın dava tarihindeki efektif döviz kuru karşılığı Türk Lirası üzerinden, karar tarihindeki tarifeye göre vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, karar tarihindeki efektif satış kurunun esas alınması doğru olmamıştır (Yargıtay 6 HD. 2022/2121 E 2023/1968 K, 11 HD 2022/3464 E 2023/3042 K). 3- Yargılama sırasında süresi dolduğu halde tekrar vekaletname sunmaları için davalı vekillerine süre verilmeden yargılamaya devam edilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Açıklanan nedenlerle; taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne, mahkeme kararının HMK'nun 353/1-a.4-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının KABULÜNE, 2-Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/05/2024 gün ve 2020/575 Esas 2024/396 sayılı kararının HMK’nun 353/1-a.4-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-Taraflarca yatırılan peşin istinaf karar harcının istek halinde kendilerine iadesine, 5- Taraflarca ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-Talep halinde inceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince varsa taraflarca yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre aynı maddenin 5. fıkrası gereğince yatıran/sunan tarafa ilgili icra dairesince iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince KESİN olarak 09/04/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi. Başkan Üye Üye Katip ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır