Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2021/3411 E. , 2024/6135 K. T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2021/3411 Karar No : 2024/6135 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacıya ait ... plakalı araç ile çalışma izni/ruhsatı a…
Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2021/3411 E. , 2024/6135 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2021/3411 Karar No : 2024/6135 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacıya ait ... plakalı araç ile çalışma izni/ruhsatı alınmadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-A madde hükmü uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine yönelik ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlemin hukuka uygunluğunun denetlenmesi olanağını ortadan kaldıracak şekilde ara kararlar ile istenilen bilgi ve belgelerin sunulamamış olması karşısında dava konusu işlemde hukuka uyarlılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, davacının çalışma izin / ruhsatı bulunmadan taşımacılık yaptığının tutanaklarla tespit edildiği, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilerek istinaf mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacıya ait ...plakalı araç ile çalışma izni/ruhsatı alınmadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-A madde hükmü uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine yönelik ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlıklı 7. maddesinde; "Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır: ... f) Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." düzenlemesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) (Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir. İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Mevzuat gereğince ilgililer taşımacılık faaliyeti yapabilmek için bir takım belgeleri edinmek ve denetim sırasında ibraz etmek zorundadırlar. Denetim tarihine kadar gerekli belgeleri almaksızın taşımacılık hizmeti verenlerin, eğer denetim olmasa idi bu izinsiz faaliyeti devam ettirecekleri, böylece izin almak suretiyle faaliyette bulunanların katlandıkları mali, idari ve toplumsal sorumluluklara katlanmayarak kamu düzenini ve trafik güvenliğini bozma yanında haksız rekabete yol açtıkları sonucuna ulaşılmaktadır. Dosyanın incelenmesinden, 04/10/2019 tarihinde yapılan denetimde davacıya ait aracın İstanbul Havalimanı girişinde, taşımacılık yaparken içerisinde yolcu bulunur vaziyette durdurulduğu, olay tutanağının dosyada bulunmadığı, aynı tarihli matbu Araç Trafikten Men / Muhafaza Altına Alma Tutanağı ile araç şoförü ... adına Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı'nın bulunduğu, her iki tutanakta ihlalin gerçekleştiği yerin "... Havalimanı girişi'' olarak belirtildiği, dava dilekçesinde davacıların "...aracımız ile yaptığımız anlaşma gereğince ... Turizm firmasına ait personeli İstanbul Havalimanına götürürken havalimanı girişinde jandarma tarafından aracın durdurulduğu" beyanının yer aldığı görülmüştür. Dava konusu taşımacılığın niteliğinin tespiti için olay tutanağının bulunması gerektiği Dairemizce de kabul edilen bir kriterdir, ancak olayın şekli ve dosyada yer alan matbu Araç Trafikten Men / Muhafaza Altına Alma Tutanağı, Trafik İdari Para Cezası Tutanağı ve davacı tarafın beyanlarından taşımacılığın mahiyeti tespit edilebiliyorsa, diğer bir anlatımla dava konusu işlemin nedeni olan maddi olay mevcut belgelerle hiçbir tereddüt doğurmayacak şekilde anlaşılmakta ise sadece olay tutanağının olmaması, dava konusu işlemi / işlemleri kusurlu ve eksik hale getirmemektedir. Dosyada yer alan tüm tutanakların incelenmesinden; söz konusu matbu tutanaklardan ve davacı beyanından olayın yerinin ve personel servis taşımacılığı yapıldığının tespit edildiği, dava dilekçesinde davacıların taşımacılık işi yaptıklarını kabul ettikleri ve söz konusu tutanaklara ilişkin itirazlarının ve taşımacılığa ilişkin güzergah izin belgesinin dosyada bulunmadığı görüldüğünden, olay tutanağının olmamasının tek başına dava konusu işlemi kusurlandıramayacağı sonucuna ulaşılmaktadır. Bu durumda, davacının işlem tarihinde geçerli Personel Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi bulunmaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yaptığından bahisle tesis edilen trafikten men işleminde hukuka aykırılık görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak, 03/12/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY : (X)- ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığından, onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.