TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR SEDAT POLAT BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/7348) Karar Tarihi: 6/10/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/7348 Karar Tarihi : 6/10/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Raportör : Hüseyin MECEK Başvurucu : Sedat POLAT I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru, telefonla görü şme ve ziyaret gününün ö ğrenim gören çocuklar ıyla görüşmeyi sağlayacak şekilde belirlenmesi
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR SEDAT POLAT BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/7348) Karar Tarihi: 6/10/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/7348 Karar Tarihi : 6/10/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Raportör : Hüseyin MECEK Başvurucu : Sedat POLAT I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru, telefonla görü şme ve ziyaret gününün ö ğrenim gören çocuklar ıyla görüşmeyi sağlayacak şekilde belirlenmesi talebinin reddedilmesi nedeniyle aile hayat ın a sayg ı hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. 2. Silahl ı terör örgütüne üye olma suçundan tutuklu olarak bulunan ba şvurucu; çocuklar ının eğitim durumu nedeniyle haftal ık telefonla görü şme ile ziyaret gününün hafta sonuna al ınmas ı için İdare ve Gözlem Kurulu Ba şkanl ığına (Kurul) müracaat etmi ştir. Başvurucunun bu talepleri Kurul taraf ından reddedilmi ştir. Ret kararlar ının gerekçesinde cezaevinde kapasitenin üzerinde ki şi bar ındırılmas ı ve personel say ısının yetersizli ği nedeniyle hafta sonu görü ş yapt ırılmas ının güvenlik aç ısından riskli olaca ğı ifade edilmi ştir. 3. Başvurucunun bu karara kar şı İnfaz Hâkimli ğine yapt ığı şikâyet Kurul karar ındaki gerekçelere istinaden reddedilmi ştir. Ret karar ına karşı yap ılan itiraz da reddedilmi ştir. 4. Başvurucu nihai karar ı 1/2/2019 tarihinde ö ğrendikten sonra 25/2/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 5. Komisyon taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Bireysel ba şvuru tarihinden sonra 10/5/2021 tarihinde ba şvurucu Keskin T Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumuna nakledilmi ştir. II. DEĞERLEND İRME 7. Başvurucu; ilkokul, lise ve üniversite ö ğrencisi üç çocu ğunun bulundu ğunu, çocuklar ının hafta içi e ğitim saatlerinin farkl ı zamanlara yay ılmas ı nedeniyle telefonla Başvuru Numaras ı: 2019/7348 Karar Tarihi : 6/10/2022 3görüşme ve ziyaret gününün hafta sonuna al ınmas ı talebinin soyut gerekçelerle reddedildi ğini, bu sebeple çocuklar ıyla kişisel iletişim kurmas ının engellendi ğini belirterek gerekçeli karar, aile hayat ına sayg ı hakk ı, haberle şme hürriyeti ve e şitlik ilkesinin ihlal edildiğini ileri sürmü ştür. Bakanl ık görüşünde, süreçte verilen kararlar ın gerekçelerine ve ilgili mevzuat ile içtihada yer verilmi ştir. Başvurucu, Bakanl ığın görüşüne karşı beyanda bulunmam ıştır. 8. Başvuru aile hayat ına sayg ı hakk ı kapsam ında incelenmi ştir. 9. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan başvurunun kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 10. Hükümlü ve tutuklular ın haftal ık telefon görü şme ile ziyaret günü ve saatlerinin öğrenim gören çocuklar ıyla görüşme sağlayacak şekilde tespit edilmesi gerekti ğine ilişkin genel ilkeler Anayasa Mahkemesinin Yeliz Erten (B. No: 2020/99, 11/3/2021, 34-38) karar ında aç ıklanm ıştır. Bu ba ğlamda Anayasa n ın 20. ve 41. maddeleri ebeveynin çocuklar ıyla bütünle şmesinin sa ğlanmas ı amac ıyla tedbirler al ınmas ını isteme hakk ını ve kamusal makamlar ın bu tür tedbirleri alma yükümlülü ğünü içermektedir. Mahkemeler, idari makamlar ve yasama organ ı taraf ından yap ılan ve çocuklar ı ilgilendiren bütün faaliyetlerd e çocuğun üstün yarar ının gözetilmesi ve aile ili şkilerinin sürdürülmesini sa ğlayacak şekilde hareket edilmesi devletin pozitif yükümlülüklerinin gere ğidir. Hükümlü ve tutuklular ın baz ı haklar ının s ınırland ırılmas ı, tutulman ın kaç ınılmaz sonucu olsa da ceza infaz kurumu idaresi hükümlü ve tutuklular ın ailesiyle temas ını sağlayacak tedbirler almak zorundad ır. Bu tedbirler al ınırken çocuğun yüksek yarar ı gözetilerek kamu düzeni ve suç i şlenmesinin önlenmesi ile aile hayat ına sayg ı hakk ı aras ında adil bir denge sa ğlanmal ı ve bu konuda ikna edici gerekçeler ortaya konmal ıdır. Telefonla görü şme hakk ı konusunda tespit edilen bu ilkeler, aç ık ve kapal ı görüşlerin çocuk ve ebeveynin aile ba ğlar ını sürdürecek şekilde temas etmesini sa ğlamas ı bak ımından da geçerlidir. 11. Başvurucunun çocuklar ının öğrenci oldu ğu ve hafta içi okullar ına devam ettikleri, hafta içi telefonla görü ş ve ziyaret hakk ı tan ınan başvurucunun çocuklar ıyla eğitim durumlar ı nedeniyle görü şemediği anlaşılmaktad ır. 12. Başvurucunun talepleri, Kurum taraf ından personel yetersizli ği, güvenlik zaaf ı gibi nedenlerle reddedilmi ş ise de hafta sonu görev yapan personelin say ısı ve görevlerine dair somut bilgilere kararda yer verilmemi ş; yaşanacağı belirtilen güvenlik sorunu hakk ında genel ifadeler d ışında çocuğun üstün yarar ını da gözeten ikna edici ve objektif bir gerekçe ya da güvenlik riskine ili şkin somut bir olay ortaya konulamam ıştır. Telefonla görü şme ile ziyaret günü ve saatlerinin hafta sonuna isabet edecek şekilde ayarlanmas ının Ceza İnfaz Kurumunun güvenli ğini ne şekilde tehlikeye dü şüreceği ilgili kararlarda somut ve yeterli şekilde aç ıklanmam ıştır. Bu durumda idarenin uygulamas ı ve yarg ı kararlar ı birlikte değerlendirildi ğinde çocu ğun üstün yarar ı gözetilerek aile ili şkilerinin devaml ılığını sağlayacak şekilde hareket edilmedi ği, başvurucunun taleplerinin neden kar şılanamad ığı hususunda ilgili kararlarda somut ve yeterli bir şekilde gerekçe sunulmad ığı anlaşılmakla olayda aile hayat ına sayg ı hakk ı bak ımından devletten beklenen pozitif yükümlülüklerin yerine getirilmedi ği sonucuna ula şılm ıştır. 13. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 20. maddesinde güvence alt ına al ınan aile hayat ına sayg ı hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2019/7348 Karar Tarihi : 6/10/2022 4III. GİDERİM 14. Başvurucu; ihlalin tespiti, yeniden yarg ılama yap ılmas ı ve 500.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmu ştur. 15. Başvurucunun 10/5/2021 tarihinde ba şka bir ceza infaz kurumuna nakledildi ği anlaşıldığından ihlalin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar görülmemi ştir. 16. Eski hâle getirme kural ı çerçevesinde ihlalin sonuçlar ının bütünüyle ortadan kald ırılabilmesi için ba şvurucuya manevi zararlar ı karşılığında net 13.500 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir. IV. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. Aile hayat ına sayg ı hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, C. Anayasa n ın 20. maddesinde güvence alt ına al ınan aile hayat ına sayg ı hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, D. Başvurucuya net 13.500 TL manevi tazminat ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, E. Ödemenin karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, F. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Band ırma İnfaz Hâkimli ğine (E.2018/1928, K.2018/2343) ve Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 6/10/2022 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.