TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR YAŞAR KARACA BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/37854) Karar Tarihi: 12/4/2023 Başvuru Numaras ı: 2018/37854 Karar Tarihi : 12/4/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Fatma Burcu NACAR YÜCE Başvurucu : Yaşar KARACA Vekili : Av. Fatma YILMAZ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, tutuklunun ailesine daha yak ın bir ceza infaz kurumuna nakil t
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR YAŞAR KARACA BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/37854) Karar Tarihi: 12/4/2023 Başvuru Numaras ı: 2018/37854 Karar Tarihi : 12/4/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Fatma Burcu NACAR YÜCE Başvurucu : Yaşar KARACA Vekili : Av. Fatma YILMAZ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, tutuklunun ailesine daha yak ın bir ceza infaz kurumuna nakil taleplerinin reddedilmesi i şlemine kar şı aç ılan davada esasl ı iddialar ın karşılanmamas ı nedeniyle adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 19/12/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık, görüşünü bildirmi ştir. 7. Başvurucu, Bakanl ığın görüşüne karşı süresinden sonra beyanda bulunmu ştur. Başvuru Numaras ı: 2018/37854 Karar Tarihi : 12/4/2023 3III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) arac ılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir: A. Başvurucunun Ba şka Ceza İnfaz Kurumuna Nakil Süreci 9. Başvurucu 15 Temmuz 2016 tarihli darbe te şebbüsü sonras ında silahl ı terör örgütüne [Fetullahç ı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yap ılanmas ı (FETÖ/PDY)] üye olma ve anayasal düzeni ortadan kald ırmaya teşebbüs suçlar ından yürütülen soru şturma kapsam ında Kahramanmara ş 2. Sulh Ceza Hâkimli ğinin 1/9/2016 tarihli karar ıyla tutuklanm ış ve Kahramanmara ş E Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumuna (Ceza İnfaz Kurumu) konulmu ştur. 10. Başvurucu, an ılan Ceza İnfaz Kurumundan 15/9/2017 tarihinde Tarsus 2 No.lu T Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumuna, Tarsus 2 No.lu T Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumundan 10/6/2019 tarihinde Türko ğlu 2 No.lu L Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumuna, Türko ğlu 2 No.lu L Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumundan ise 9/8/2019 tarihinde Türko ğlu 1 No.lu L Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumuna nakledilmi ştir. 11. UYAP arac ılığıyla erişilen bilgi ve belgelere göre ba şvurucu, 13/12/2004 tarihli ve 5275 say ılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfaz ı Hakk ında Kanun'un " Zorunlu Nedenlerle Nakil " başlıklı 56. maddesi ile 5/6/2015 tarihli ve 167 No.lu ceza infaz kurumlar ının tahsisi, nakil i şlemleri ve di ğer hükümler konulu Genelge'nin (167 No.lu Genelge) İkinci Bölüm'ünün 17. maddesinin birinci f ıkras ında "Kurumlar ın elverişsiz v e yetersiz kalmas ı, kapsama gücünün a şılmas ı, kullan ılamaz hâle gelmesi, asayi ş, güvenlik, doğal afet, yang ın ve büyük onar ım gibi zorunlu nedenlerle ba şka kurumlara nakledilmeleri gerekli görülen hükümlü ve tutuklular, yarg ı çevresi d ışında Bakanl ıkça belirlenen ve konumlar ına uygun olan di ğer kurumlara nakledilebilecektir. " hükmü gere ğince Adalet Bakanl ığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlü ğünün (Genel Müdürlük) 25/8/2017 tarihli ve 77204178-207.04.02/11552/108460 say ılı yaz ısıyla Ceza İnfaz Kurumundan Tarsus 2 No.lu T Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumuna nakledilmi ştir. 12. Genel Müdürlü ğün Kahramanmara ş ve Tarsus Cumhuriyet Ba şsavc ılıklar ına gönderdiği 13/9/2017 tarihli yaz ıya göre Ceza İnfaz Kurumunda silahl ı terör örgütüne (FETÖ/PDY) üye olma suçundan tutuklu bulunan ba şvurucunun kapasite sorunu yaşanmamas ı için Tarsus 2 No.lu T Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumuna naklinin uygun görüldüğü bildirilmi ş ve nakil i şlemi buna göre gerçekle ştirilmiştir. 13. Başvurucu; Türko ğlu 1 No.lu L Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumunda bulundu ğu esnada Kahramanmara ş 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 7/12/2018 tarihli ve E.2017/104, K.2018/275 say ılı ilam ıyla 8 y ıl 9 ay nihai hapis cezas ını hükümlü olarak infaz etmekteyken ayn ı yer İnfaz Hâkimli ğinin 11/3/2022 tarihli ve E.2022/1964, K.2022/1946 say ılı karar ıyla cezas ının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infaz ına karar verilmi ş ve söz konusu bu karar do ğrultusunda ayn ı gün sal ıverilmiştir. B. Nakil İşlemine Kar şı Yürütülen İdari ve Yarg ısal Süreçler 1.İdari Süreç 14. Başvurucu; Genel Müdürlü ğe hitaben yazd ığı 17/4/2018 tarihli dilekçesinde hakk ındaki ceza soru şturmas ının Kahramanmara ş Ağır Ceza Mahkemesinde yürütülmekte Başvuru Numaras ı: 2018/37854 Karar Tarihi : 12/4/2023 4olmas ı, Kahramanmara ş Asliye Hukuk Mahkemesi ile İcra Mahkemesinde hakk ında devam eden yarg ılamalar ın bulunmas ı, yaşlı ve hasta olan anne ve babas ının şehirler aras ı yolculuk yapamamalar ı, ailesinin Kahramanmara ş'ta ikamet etmesi, üç çocu ğunun bulunmas ı ve ailesinin hiçbir gelirinin olmamas ı sebebiyle nakil i şleminin iptal edilerek yeniden Kahramanmara ş'ta bulunan bir ceza infaz kurumuna sevkinin sa ğlanmas ı talebinde bulunmuştur. 15. Başvurucu, Genel Müdürlü ğe hitaben yazd ığı 12/5/2018, 7/6/2018 ve 11/7/2018 tarihli dilekçelerinde Kahramanmara ş 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde hakk ında devam ede n yarg ılamalar ın duruşmalar ına kat ılamad ığını belirterek nakil talebinde bulunmu ştur. 16. Genel Müdürlük 24/5/2018 ve 2/7/2018 tarihli yaz ılar ında ceza infaz kurumlar ının dolu olmas ı sebebiyle nakil talebinin uygun görülmedi ğini belirtmi ştir. 2. Yarg ısal Süreçler a. Tarsus İnfaz Hâkimli ğinin 25/7/2018 Tarihli 2018/282 Muhabere Say ılı Yaz ısı 17. Başvurucu; Tarsus İnfaz Hâkimli ğine (İnfaz Hâkimli ği) verdiği 4/6/2018 tarihli dilekçesinde, önceki iddialar ını yineleyerek devam eden hukuk yarg ılamalar ına kat ılamamas ı nedeniyle savunma hakk ının k ısıtland ığını, Ceza İnfaz Kurumunda kald ığı dönemde ko ğuşun kapasitesi 70-80 ki şilikken mevcut say ının 30-40 ki şiye indiğini ve Kurumun bo ş olduğunu belirterek ya şadığı mağduriyet nedeniyle anayasal haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ş; nakil işleminin iptal edilmesini ve lehine tazminata karar verilmesini talep etmi ştir. 18.İnfaz Hâkimli ğinin 25/7/2018 tarihli yaz ısı ile Hâkimli ğin görev ve yetkisine giren bir talep olmamas ı nedeniyle ba şvurucunun dilekçesi i şlemsiz olarak iade edilmi ştir. Mahkemenin yaz ısı 27/7/2018 tarihinde ba şvurucuya tebli ğ edilmiştir. b. Ankara 16. İdare Mahkemesinin E.2018/1612 Say ılı Dosyas ına İlişkin Süreç 19. Başvurucu 31/7/2018 tarihinde Ankara 16. İdare Mahkemesinde dava açm ıştır. Dava dilekçesinde, İnfaz Hâkimli ği ile Genel Müdürlü ğe hitaben yazd ığı dilekçelerdeki iddialar ı tekrarlayarak İnfaz Hâkimli ğine yapt ığı nakil talepli ba şvurusunun da görevsizlik nedeniyle i şlemsiz iade edildi ğini belirtmi ş; Ceza İnfaz Kurumuna nakledilmesi talebinin reddine ili şkin işlemin iptali ile 1.200.000 TL maddi 1.000.000 TL manevi tazminata karar verilmesini talep etmi ştir. 20. Ankara 16. İdare Mahkemesi 9/8/2018 tarihli karar ıyla davan ın görev yönünden reddine karar vermi ştir. Karar ın gerekçesinde 16/5/2001 tarihli ve 4675 say ılı İnfaz Hâkimliği Kanunu'nun 4. maddesinin ikinci f ıkras ında nakille ilgili şikâyetleri inceleme ve karara ba ğlaman ın infaz hâkimli ğinin görevleri aras ında düzenlendi ğini vurgulam ıştır. Kararda ayr ıca başvurucunun bulundu ğu ceza infaz kurumundan ba şka bir ceza infaz kurumuna nakledilmesinden kaynaklanan uyu şmazl ığın çözümünün de idari yarg ının görev alan ı dışında kald ığını, bak ılan uyuşmazl ığın çözümünün adli yarg ının görevine girdi ğini, bu işlemden dolay ı talep edilen tazminat istemlerinin de adli yarg ı yerlerince çözümlenmesi gerektiğini belirtmi ştir. Başvurucu, karara itiraz etmemi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/37854 Karar Tarihi : 12/4/2023 5c. Tarsus İnfaz Hâkimli ğinin Bireysel Ba şvuruya Konu E.2018/3036 Sa yılı Dosyas ına İlişkin Süreç 21. Başvurucu 13/9/2018 tarihli dilekçesiyle önceki iddialar ını tekrarlayarak nakil işleminin iptali ile 1.200.000 TL maddi, 1.000.000 TL manevi tazminata karar verilmesi talebiyle İnfaz Hâkimli ğine başvurmuştur. 19/9/2018 tarihli ba şvuru dilekçesinde 13/9/2018 tarihli dilekçesine herhangi bir cevap verilmedi ğini belirterek bu dilekçesinin i şleme alınmas ını talep etmi ştir. 22.İnfaz Hâkimli ğinin 25/9/2018 tarihli yaz ısı ile başvurucunun taleplerinin öncelikle Tarsus 2 No.lu Kapal ı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlü ğünün İdare ve Gözlem Kurulunca ( İdare ve Gözlem Kurulu) de ğerlendirilmesi, verilen karara itiraz edilmesi hâlinde karar ın İnfaz Hâkimli ğine gönderilmesi gerekti ği belirtilmi ştir. 23.İdare ve Gözlem Kurulu Ba şkanl ığının 26/9/2018 tarihli karar ıyla başvurucunun talebi reddedilmi ştir. Karar ın gerekçesinde, ba şvurucunun yarg ıland ığı Mahkemenin yarg ı çevresindeki ceza infaz kurumunda tutuklu bulundu ğu s ırada kapasite a şımı nedeniyle 25/8/2017 tarihinde Tarsus Ceza İnfaz Kurumuna nakledildi ği ifade edilmi ştir. Başvurucunun geçen süre içinde yarg ılamay ı yapan Mahkeme taraf ından Ses ve Görüntü Bili şim Sistemi (SEGBİS) vas ıtas ıyla defalarca duru şmaya ç ıkar ıldığı, kapasite a şımı nedeniyle nakil gelen tutuklular ın geldikleri kurumlara geri gönderilmesinin yer olmamas ından ötürü söz konus u olmad ığı belirtilmi ştir. Başvurucunun iste ğe bağlı nakil dilekçesinin Bakanl ık taraf ından onaylanmas ı gerektiği vurgulanm ıştır. Ayr ıca lüzumu hâlinde -yarg ılama yapan mahkemenin bizzat duru şmaya kat ılmak üzere mahkemeye davet edip götürülüp getirilmesi veya mahkemenin bulundu ğu en yak ın ceza infaz kurumuna nakli şeklinde- yarg ılamay ı yapa n mahkemenin talebi oldu ğu takdirde ba şvurucunun naklinin gerçekle ştirilebilece ği ifade edilmiştir. Karar, ba şvurucuya 26/9/2018 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 24. Başvurucunun 28/9/2018 tarihli dilekçesiyle söz konusu karara kar şı yapt ığı şikâyet, İnfaz Hâkimli ğinin ayn ı tarihli karar ıyla reddedilmi ştir. Karar ın gerekçesinde İdare ve Gözlem Kurulu karar ının usul ve yasaya uygun oldu ğu belirtilmi ştir. 25. Başvurucunun İnfaz Hâkimli ği karar ına karşı Tarsus A ğır Ceza Mahkemesine yapt ığı itiraz, karar ın usul ve yasaya uygun oldu ğu gerekçesiyle 19/10/2018 tarihinde reddedilmi ştir. 26. Nihai karar 21/11/2018 tarihinde ba şvurucuya tebli ğ edilmiştir. 27. Başvurucu 19/12/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 28. Başvurucu 29/8/2019 tarihli ek beyan dilekçesinde, iddialar ını yineleyerek duruşmalara bizzat veya SEGB İS ile kat ılamad ığını belirtmiş, hukuk ve idari yarg ılamalara ilişkin bilgileri vererek hak ihlalinin tespiti ile maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur. IV.İLGİLİ HUKUK A. Ulusal Hukuk 29. 4675 say ılı Kanun'un " İnfaz hâkimliklerinin kurulu şu" kenar ba şlıklı 2. maddesinin olay tarihinde yürürlükte olan (1) numaral ı fıkras ı şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/37854 Karar Tarihi : 12/4/2023 6"İnfaz hâkimlikleri, Adalet Bakanl ığınca Hâkimler ve Savc ılar Yüksek Kurulunun olumlu görü şü al ınarak, yarg ı çevresinde ceza infaz kurumu ve tutukevi bulunan a ğır cez a mahkemeleri ile co ğrafî durum ve i ş yoğunluğu göz önünde tutularak ilçe asliye cez a mahkemeleri nezdinde kurulur. İnfaz hâkimli ğinin yetki alan ı, kurulduğu yer ağır ceza veya asliye ceza mahkemesinin yarg ı çevresi ile s ınırlıdır." 30. 4675 say ılı Kanun'un " İnfaz hâkimlerinin görevi " kenar ba şlıklı olay tarihinde yürürlükte olan 4. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "İnfaz hakimliklerinin görevleri şunlard ır: 1. Hükümlü ve tutuklular ın ceza infaz kurumlar ı ve tutukevlerine kabul edilmeleri, yerleştirilmeleri, bar ındırılmalar ı, ısıtılmalar ı ve giydirilmeleri, beslenmeleri, temizliklerinin sa ğlanmas ı, bedensel ve ruhsal sa ğlıklar ının korunmas ı amac ıyla muayene ve tedavilerinin yapt ırılmas ı, d ışarıyla ilişkileri, çal ıştırılmalar ı gibi işlem veya faaliyetler e ilişkin şikayetleri incelemek ve karara ba ğlamak. 2. Hükümlülerin cezalar ının infaz ı, müşahadeye tabi tutulmalar ı, aç ık cezaevlerine ayr ılmalar ı, izin, sevk, nakil ve tahliyeleri; tutuklular ın sevk ve tahliyeleri gibi i şlem veya faaliyetlere ili şkin şikayetleri incelemek ve karara ba ğlamak. ..." 31. 4675 say ılı Kanun un " İnfaz hâkimli ğine şikâyet ve usulü " kenar ba şlıklı olay tarihinde yürürlükte olan 5. maddesinin ilgili k ısm ı şu şekildedir: "Ceza infaz kurumlar ı ve tutukevlerinde hükümlü ve tutuklular hakk ında yap ılan işlemler veya bunlarla ilgili faaliyetlerin kanun, tüzük ve yönetmelik hükümleri ile genelgelere ayk ırı olduğu gerekçesiyle bu i şlem veya faaliyetlerin ö ğrenildiği tarihten itibaren onbe ş gün, herhalde yap ıldığı tarihten itibaren otuz gün içinde şikâyet yoluyla infaz hâkimliğine başvurulabilir. ... " 32. 4675 say ılı Kanun'un " İnfaz hâkimli ğince şikayet üzerine verilen kararlar " kenar başlıklı 6. maddesinin olay tarihinde yürürlükte olan (1) numaral ı fıkras ı şöyledir: "Şikâyet ba şvurusu, 5 inci maddede yaz ılı sürenin geçmesinden sonra veya infaz hâkimliğinin görev ve yetki alan ı dışında kalan bir i şlem veya faaliyete kar şı ya da ba şvuru hakk ı olmayan kimselerce yap ılmışsa infaz hâkimi, ba şvuru dilekçesini esasa girmeden reddeder; şikâyet ba şvurusu ba şka bir yarg ı merciinin görevi içerisinde ise o merci e gönderir. " 33. 5275 say ılı Kanun'un " İnfazda temel ilke " kenar ba şlıklı 3. maddesi şu şekildedir: "Ceza ve güvenlik tedbirlerinin infaz ı ile ulaşılmak istenilen temel amaç, öncelikle genel ve özel önlemeyi sa ğlamak, bu maksatla hükümlünün yeniden suç i şlemesini engelleyici etkenleri güçlendirmek, toplumu suça kar şı korumak, hükümlünün; yenide n sosyalleşmesini te şvik etmek, üretken ve kanunlara, nizamlara ve toplumsal kurallara sayg ılı, sorumluluk ta şıyan bir ya şam biçimine uyumunu kolayla ştırmakt ır." 34. 5275 say ılı Kanun'un "Hapis cezalar ının infaz ında gözetilecek ilkeler" kena r başlıklı 6. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/37854 Karar Tarihi : 12/4/2023 7"(1) Hapis cezalar ının infaz rejimi, a şağıda gösterilen temel ilkelere dayal ı olara k düzenlenir: c) Cezan ın infaz ında hükümlünün iyile ştirilmesi hususunda mümkün olan araç v e olanaklar kullan ılır. Hükümlünün kanun, tüzük ve yönetmeliklerle tan ınm ış haklar ının dokunulmazl ığını sağlamak üzere cezan ın infaz ında ve iyile ştirme çabalar ında kanunîlik ve hukuka uygunluk ilkeleri esas al ınır. ...f) Ceza infaz kurumlar ında hükümlülerin ya şam haklar ı ile beden ve ruh bütünlüklerini korumak üzere her türlü koruyucu tedbirin al ınmas ı zorunludur. " 35. 5275 say ılı Kanun'un " Zorunlu nedenlerle nakil " kenar ba şlıklı 56. maddesi şu şekildedir: "Kurumlar ın elverişsiz ve yetersiz kalmas ı, kapsama gücünün a şılmas ı, kullan ılama z hâle gelmesi, asayi ş, güvenlik, do ğal afet, yang ın ve büyük onar ım gibi zorunlu nedenlerle başka kurumlara nakledilmeleri gerekli görülen hükümlüler, yarg ı çevresi d ışında Adalet Bakanl ığınca belirlenen ve konumlar ına uygun olan di ğer kurumlara nakledilebilirler. " 36. 5275 say ılı Kanun'un " Tutuklular ın yükümlülükleri " kenar ba şlıklı 116. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının ilgili k ısm ı şu şekildedir: "Bu Kanunun; ...nakiller, disiplin nedeniyle nakil, zorunlu nedenlerle nakil, hastal ık nedeniyle nakil, nakillerde al ınacak tedbirler,... konular ında 9, 16, 21, 22, 26 ilâ 28, 34 ilâ 53, 55 ilâ 62, 66 ilâ 76 ve 78 ila 88 inci maddelerinde düzenlenmi ş hükümlerin tutukluluk hâliyle uzla şır nitelikte olanlar ı tutuklular hakk ında da uygulanabilir. " 37. 5275 say ılı Kanun gere ğince Genel Müdürlük taraf ından haz ırlanan 167 No.lu Genelge'nin " Zorunlu nedenlerle nakil " kenar ba şlıklı 17. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı şöyledir: "(1) Kurumlar ın elveri şsiz ve yetersiz kalmas ı, kapsama gücünün a şılmas ı, kullan ılamaz hâle gelmesi, asayi ş, güvenlik, do ğal afet, yang ın ve büyük onar ım gibi zorunlu nedenlerle ba şka kurumlara nakledilmeleri gerekli görülen hükümlü ve tutuklular, yarg ı çevresi d ışında Bakanl ıkça belirlenen ve konumlar ına uygun olan di ğer kurumlara nakledilebilecektir. " 38. 10/7/2018 tarihli ve 30474 say ılı Resmî Gazete'de yay ımlanan 1 numaral ı Cumhurba şkanl ığı Teşkilat ı Hakk ında Cumhurba şkanl ığı Kararnamesi'nin " Ceza v e Tevkifleri Genel Müdürlü ğü" başlıklı 43. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (h) bendi şu şekildedir: "(1) Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlü ğünün görev ve yetkileri şunlard ır: ...Hükümlü ve tutuklular ın sevk ve nakil i şlerini yürütmek, ... " Başvuru Numaras ı: 2018/37854 Karar Tarihi : 12/4/2023 8B. Uluslararas ı Hukuk 1. Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesi (A İHM) İçtihad ı 39. AİHM ceza infaz kurumu idaresinin hükümlü ve tutuklular ın ailesi ve yak ınlar ıyla temas ını devam ettirecek önlemleri almas ını zorunlu k ıldığını (Ouinas/Fransa (k.k.), B. No: 13756/88, 12/3/1990; Messina/İtalya (No. 2) , B. No: 25498/94, 28/9/2000, 61; Kučera/Slovakya, B. No: 48666/99, 17/7/2007, 127), bu konuda yap ılan tasarruflar ın hakl ı bir gerekçeye dayanmas ı gerektiğini ifade etmi ştir (Gülmez/Türkiye , B. No: 16330/02, 20/5/2008, 46). 40. AİHM somut ba şvuruya benzer olaylar ı özel hayata ve aile hayat ına sayg ı hakk ı kapsam ında incelemekle birlikte tutuklu ve hükümlülerin ailelerinden uzak yerlerdeki cezaevlerinde bulunmalar ını gerektiren olgular ın makul ve kabul edilebilir düzeyde açıklanmamas ını ihlal karar ına dayanak yapm ıştır. AİHM gündemine gelen benzer bir davada başvurucular; ailelerinin ya şadığı yerden uzak bir ceza infaz kurumuna nakledilmeleri nedeniyle aileleriyle görü şmelerinin k ısıtland ığını, bu nedenle özel hayata ve aile hayat ına sayg ı haklar ına müdahale edildi ğini ileri sürmü ştür. AİHM bu kapsamda yapt ığı değerlendirmelerde mahpuslar ın ceza infaz kurumlar ına dağılımı ile ilgili idari yetkililere mutlak bir takdir yetkisi tan ınmad ığını ifade etmi ştir. Bu konuda ki şilerin ailevi ve toplumsal ilişkilerini sürdürmeleri hususu da dikkate al ınmal ıdır. AİHM, bu konuda her ne kadar bağlay ıcı olmasa da 2006 Avrupa Cezaevleri Kurallar ına at ıf yapm ış bu kapsamda mahpuslar ın yak ın aile üyeleriyle ileti şiminin sürdürülmesinde idarenin yard ımc ı olmas ı gerektiğini ifade etmi ştir. AİHM, Avrupa'daki müktesebat ın ulusal makamlar ın mahpuslar ın aileleriyle görü şmelerinin sa ğlanmas ı için yak ın ceza infaz kurumlar ına yerleştirilmelerin i yükümlü k ıldığını vurgulam ıştır. Bu kapsamda A İHM; bir tutuklu veya hükümlünün hangi ceza infaz kurumuna yerle ştirileceği hususunda hükümlünün profili, güvenlik aç ısından oluşturacağı tehlike, soru şturma ve kovu şturman ın sağlıklı yürütülmesini etkileyen nedenler, ceza infaz kurumunun kapasitesi ve güvenlik durumu gibi kriterlere göre de ğerlendirme yap ılmas ı gerektiğinin ancak aile ili şkilerinin korunmas ının da kriter olarak dikkate alınmas ının zorunlu oldu ğunun alt ını çizmiştir. AİHM'e göre hükümlünün bulundu ğu ceza infaz kurumunun ailesinin ya şadığı yere olan mesafesi, hükümlünün yak ınlar ının ceza infaz kurumuna ula şımında karşılaşacağı zorluklar ki şiler aç ısından katlan ılmas ı zor durumlar meydana getiriyorsa bu durum aile ba ğlar ını doğrudan etkileyecek bir unsur olarak görülebilir. A İHM bu çerçevede de ğerlendirme yaparken aile bireylerinin ya ş, sağlık, ekonomik ve sosyal durumlar ını dikkate almaktad ır. AİHM yukar ıda aç ıklanan ilkele r doğrultusunda ba şvurucular ın şahsi durumu, tutulma süreleri, yak ınlar ının kişisel durumlar ıyla ilgili ayr ıntılı bir inceleme yap ılmad ığını vurgulayarak bu şartlarda başvurucular ın ailelerinden uzak bir şekilde ceza infaz kurumlar ında tutulmalar ının ihlal sonucunu do ğurduğu sonucuna ula şmıştır (Avşar ve Tekin v./Türkiye, B. No: 9302/09 ve 49089/12, 17/9/2019, 60-75). 41. Yine A İHM'in önüne gelen benzer bir davada mahkûmun, ya şlı annesi taraf ından ziyaret edilebilmesi bak ımından evine daha yak ın bir ceza infaz kurumun a nakledilmesine yönelik talebinin reddedilmesi ile ilgili bir ba şvuruda Sözle şme'nin mahpuslara tutukevlerini seçme hakk ı tan ımad ığını ve mahpuslar ın ailelerinden ayr ılmalar ı ve onlardan uzakta olmalar ının, mahkûmiyetlerinin kaç ınılmaz bir sonucu oldu ğunu ifade etmiştir. AİHM'e göre aile üyelerinin mahpusu ziyaret etme imkân ı, aile hayat ını sürdürmek için oldukça önemlidir. Bu ba ğlamda mahpuslar ın haklar ına müdahale öngören i şlemler Başvuru Numaras ı: 2018/37854 Karar Tarihi : 12/4/2023 9gerekçelendirilmeli ve mahpus, haklar ına müdahalede bulunan önlemlere itirazda bulunmak amac ıyla etkili bir hukuk yoluna sahip olmal ıdır (Vintman/Ukrayna, B. No: 28403/05, 23/10/2014, 78, 84, 99, 104 ve 115-117). 2. Karşılaştırmal ı Hukuk 42. Almanya Federal Anayasa Mahkemesinin anayasa şikâyeti üzerine verdi ği bir karar ına konu olayda hükümlünün ailesiyle uzun süreli görü şmesine infaz kurumunca izin verilmemi ştir. Bu karara kar şı yap ılan itiraz ı Cottbus Bölge Mahkemesi kanundaki ko şullar ın oluşmad ığı gerekçesiyle reddetmi ştir. Federal Anayasa Mahkemesi hukuk kurallar ının yorumu ve uygulanmas ının olağan mahkemelerin görevi oldu ğunu ancak Federal Almanya Anayasas ı'nın 3. maddesinde düzenlenen e şitlik ilkesinin bir gere ği olarak keyfîlik yasa ğı çerçevesinde çok istisnai olarak ola ğan mahkemelerin kararlar ının anayasa şikâyetine konu olabileceğini belirtmi ştir. Buna göre bir hâkimin karar ının salt usul kurallar ına uyulmad ığı veya hukuka ayk ırı olduğu gerekçesiyle keyfîlik yasa ğına ayk ırı olduğu sonucuna var ılamayaca ğı aç ıklanm ıştır. Bu başvuruda ise sadece kanun hükmü yaz ılarak oluşturulan gerekçenin yeterli olmad ığı belirtilerek keyfîlik yasa ğına ayk ırı davran ıldığı tespit edilmi ş ve ihlal sonucuna var ılm ıştır (Almanya Federal Anayasa Mahkemesi , 2 BvR 2530-16/, 21/12/2016). V.İNCELEME VE GEREKÇE 43. Anayasa Mahkemesinin 12/4/2023 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Adli Yard ım Talebi Yönünden 44. Başvurucu, hükümlü olmas ı nedeniyle ba şvuru harç ve giderlerini ödeyecek gelirinin bulunmad ığını belirterek adli yard ımdan faydaland ırılma talebinde bulunmu ştur. 45. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) karar ında belirtilen ilkeler dikkate al ınarak geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin yarg ılama giderlerini ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurucunun açıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir. B. Gerekçeli Karar Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 46. Başvurucu; ikametgâh ından uzak bir şehirdeki ceza infaz kurumuna iste ği dışında nakledilmesi i şlemine kar şı açt ığı davalardan bir sonuç alamad ığını, yaşlı ve hasta anne, babas ı ile bak ıma muhtaç üç çocu ğunun şehirler aras ı yolculuk yapmaya zorland ıklar ını, ziyarete gelemediklerini, Kahramanmara ş'ta farkl ı mahkemelerde hakk ında devam eden yarg ılamalar ın bulundu ğunu, bunlar ın duruşmalar ına kat ılamad ığını belirterek özel hayata ve aile hayat ına sayg ı, etkili ba şvuru, adil yarg ılanma ve mülkiyet haklar ının ihlal edildi ğini iddia etmi ştir. 47. Bakanl ık görüşünde; başvurucunun İdare Mahkemesi karar ından sonra istina f yoluna ba şvurmaks ızın İnfaz Hâkimli ğine şikâyette bulundu ğu, İnfaz Hâkimli ğinin itiraz ın reddine karar vermesinden sonra ba şvurucunun İnfaz Hâkimli ği karar ına karşı yapt ığı itiraz ın Başvuru Numaras ı: 2018/37854 Karar Tarihi : 12/4/2023 10Ağır Ceza Mahkemesi taraf ından reddedildi ği, bu süreç devam ederken hükümlülerin ve tutuklular ın nakil taleplerinin reddine ili şkin karara kar şı başvurulacak yarg ı yoluyla ilgili olarak infaz hâkimlikleri ve idare mahkemeleri aras ında oluşan görev uyu şmazl ığı hakk ında Uyuşmazl ık Mahkemesinin idari yarg ının görevli oldu ğuna karar verdi ği ifade edilmi ştir. Anayasa Mahkemesinin de Y.Ş. (B. No: 2017/37742, 18/6/2020) karar ında başvurucunun iddialar ının 6/1/1982 tarihli ve 2577 say ılı İdari Yarg ılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesi kapsam ında aç ılacak iptal davas ında incelenmesinin mümkün oldu ğunu belirterek ba şvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle ba şvurunun kabul edilemez oldu ğuna karar verdi ği, başvurucunun idare mahkemeleri nezdinde nakil talebinin reddi karar ına karşı dava açt ığına ilişkin bir bilgi bulunmad ığı belirtilmi ştir. 48. Bakanl ık görüşünde, netice olarak ba şvurucunun adil yarg ılanma hakk ı ve özel hayat ına sayg ı hakk ının ihlal edilip edilmedi ği konusunda inceleme yap ılırken Anayasa ve ilgili mevzuat hükümleri, Anayasa Mahkemesi içtihad ı ve somut olay ın kendine özgü koşullar ının dikkate al ınmas ı gerektiği ifade edilmi ştir. 2. Değerlendirme 49. Anayasa'n ın "Hak arama hürriyeti " kenar ba şlıklı 36. maddesinin birinci f ıkras ı şöyledir: "Herkes, me şru vas ıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg ı mercileri önünde davac ı veya daval ı olarak iddia ve savunma ile adil yarg ılanma hakk ına sahiptir." 50. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun iddialar ının özü, zorunluluk bulunmad ığı hâlde ailesinden oldukça uzak bir yerde cezas ının infaz edilmesine ili şkin kararda esasl ı iddialar ının karşılanmamas ına yöneliktir. Bu nedenle ba şvuru, gerekçeli kara r hakk ı kapsam ında incelenmi ştir. a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 51. Başvurucu öncelikle ihlal iddialar ıyla ilgili olarak İnfaz Hâkimli ğinden talepte bulunmuş İnfaz Hâkimli ği başvurucunun dilekçesine dair herhangi bir i şlem yapmadan görevsiz oldu ğunu belirterek dosyay ı üst yaz ıyla başvurucuya iade etmi ştir. Başvurucu, nakil işleminin iptali için İdare Mahkemesine ba şvurmuş, İdare Mahkemesi davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin İnfaz Hâkimli ği olduğunu belirterek görevsizlik karar ı vermiştir. Başvurucunun yeniden İnfaz Hâkimli ğine yapt ığı şikâyet üzerine Tarsus İnfaz Hâkimliği iddialar ı değerlendirme hususunda İdare ve Gözlem Kurulunun karar vermesi gerektiğini belirterek şikâyeti reddetmi ştir. Başvurucu İdare ve Gözlem Kuruluna tekrar yapt ığı başvurunun da reddi üzerine İnfaz Hâkimli ğine şikâyette bulunmu ş, İnfaz Hâkimli ği şikâyetin esastan reddine karar vermi ştir. Başvuru yollar ının tüketilmesiyle ilgili olarak değerlendirilmesi gereken öncelikli mesele, daha önce ayn ı konuda İdare Mahkemesi ve İnfaz Hâkimli ği aras ında ortaya ç ıkan olumsuz görev uyu şmazl ığı ile ilgili olarak Uyuşmazl ık Mahkemesinin bu tür davalara idare mahkemesinin bakmas ı gerektiği yönünde verdiği karar nedeniyle ba şvurucunun tekrar idare mahkemesine ba şvurma zorunlulu ğunun bulunup bulunmad ığı, bu kapsamda ba şvuru yollar ının tüketilip tüketilmedi ğinin tespit edilmesidir. Başvuru Numaras ı: 2018/37854 Karar Tarihi : 12/4/2023 1152. Anayasa Mahkemesi Y.Ş. karar ında somut olayda oldu ğu üzere iller aras ı nakil işlemlerine kar şı idari yarg ı mercilerine ba şvurulmas ı gerektiğini, bu ko şullar sağlanmada n yap ılan başvurularda ba şvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemezlik karar ı verilmesi gerekti ğini belirtmi ştir. Yine Uyu şmazl ık Mahkemesinin kararlar ında da bu tür davalarda idare mahkemesinin görevli ve yetkili oldu ğu ifade edilmi ştir (Uyuşmazl ık Mahkemesinin 22/10/2018 tarihli ve E.2018/595 say ılı; 28/1/2019 tarihli ve E.2018/886 say ılı kararlar ı). 53. Başvurucu, nakil i şleminin iptali ile ilgili olarak gerekli idari ve yarg ısal mercilere (idare mahkemesi, infaz hâkimli ği) başvurmuş en son İnfaz Hâkimli ği taleple ilgili kendisini görevli ve yetkili görmek suretiyle uyu şmazl ığın esas ı hakk ında karar vermi ştir. Başvurucunun geçirdi ği yarg ılama süreci dikkate al ındığında talebini yarg ı sistemi içinde mümkün oldu ğunca yetkili merciler önünde dile getirdi ği anlaşılm ıştır. Uyuşmazl ık Mahkemesinin 22/10/2018 tarihli karar ıyla idare mahkemesinin görevli ve yetkili oldu ğunu belirlemiş olsa da somut davadaki yarg ılama sürecinin söz konusu karar tarihinden önce işlediği dolay ısıyla yarg ısal sürecin geldi ği evre itibar ıyla idare mahkemesi karar ı henü z kesinleşmemiş olsa bile ba şvurucudan yeniden idare mahkemesine ba şvurma ya da Uyuşmazl ık Mahkemesi karar ını gerekçe göstererek idare mahkemesi karar ını kanun yolun a götürme külfeti yüklenmesi beklenemez. Buna göre somut ba şvuru aç ısından başvuru yollar ının tüketildi ği aç ıktır. 54. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan gerekçeli karar hakk ının ihlal edildiğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden i. Genel İlkeler 55. Anayasa'n ın 36. maddesinin birinci f ıkras ında, herkesin adil yarg ılanma hakk ına sahip oldu ğu belirtilmi ş ancak aç ıkça gerekçeli karar hakk ından söz edilmemi ştir. Bununla birlikte Anayasa'n ın 36. maddesine " ...adil yarg ılanma " ibaresinin eklenmesine ili şkin gerekçede, Türkiye'nin taraf oldu ğu uluslararas ı sözleşmelerce de güvence alt ına al ınan adil yarg ılama hakk ının madde metnine dâhil edildi ği vurgulanm ıştır. Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi'nin 6. maddesinin (1) numaral ı fıkras ındaki hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ının kapsam ına gerekçeli karar hakk ının da dâhil oldu ğu AİHM'in birçok karar ında vurgulanm ıştır. Dolay ısıyla Anayasa n ın 36. maddesinde düzenlenen adil yarg ılanma hakk ının gerekçeli karar hakk ı güvencesini de kapsad ığının kabul edilmesi gerekir ( Abdullah Topçu, B. No: 2014/8868, 19/4/2017, 75). 56. Anayasa'n ın 141. maddesinin üçüncü f ıkras ında da Bütün mahkemelerin her türlü kararlar ı gerekçeli olarak yaz ılır. denilerek mahkemelere kararlar ını gerekçeli yazma yükümlülü ğü yüklenmi ştir. Anayasa n ın bütünlü ğü ilkesi gere ği an ılan Anayasa kural ı da gerekçeli karar hakk ının değerlendirilmesinde gözönünde bulundurulmal ıdır (Abdullah Topçu, 76). 57. Gerekçeli karar hakk ı, kişilerin adil bir şekilde yarg ılanmalar ını sağlamay ı ve denetlemeyi amaçlamakta; taraflar ın muhakeme s ıras ında ileri sürdükleri iddialar ın kurallar a uygun biçimde incelenip incelenmedi ğini bilmeleri ve ayr ıca demokratik bir toplumda, kendi Başvuru Numaras ı: 2018/37854 Karar Tarihi : 12/4/2023 12adlar ına verilen yarg ı kararlar ının sebeplerini toplumun ö ğrenmesinin sa ğlanmas ı için de gerekli görülmektedir ( Sencer Ba şat ve diğerleri [GK], B. No: 2013/7800, 18/6/2014, 31, 34). 58. An ılan kurallar uyar ınca, ilke olarak mahkeme kararlar ının gerekçeli olmas ı, adil yarg ılanma hakk ının bir gere ğidir. Derece mahkemeleri, dava konusu maddi olay ve olgular ın kan ıtlanmas ını, delillerin de ğerlendirilmesini, hukuk kurallar ının yorumlanmas ı ve uygulanmas ını, uyuşmazl ıkla ilgili vard ığı sonucu, sonuca var ılmas ında kulland ığı takdir yetkisinin sebeplerini makul bir şekilde gerekçelendirmek zorundad ır. Bu gerekçelerin oluşturulmas ında aç ıkça bir keyfilik görüntüsünün olmamas ı ve makul bir biçimde gerekçe gösterilmesi hâlinde adil yarg ılanma hakk ının ihlalinden söz edilemez ( İbrahim Ata ş, B. No: 2013/1235, 13/6/2013, 23). 59. Makul gerekçe; davaya konu olay ve olgular ın mahkemece nas ıl nitelendirildi ğini, kurulan hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayand ırıldığını ortaya koyacak, olay ve olgular ile hüküm aras ındaki bağlant ıyı gösterecek nitelikte olmal ıdır. Zira taraflar ın o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle hakl ı veya haks ız görüldüklerini anlay ıp değerlendirebilmeleri için ortada usulüne uygun şekilde oluşturulmuş, hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildi ğini gösteren, ifadeleri özenle seçilmi ş ve kuşkuya yer vermeyecek aç ıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm f ıkralar ının bulunmas ı zorunludur ( İbrahim Ata ş, 24). 60. Mahkemelerin an ılan yükümlülü ğü, yarg ılamada ileri sürülen her türlü iddia ve savunmaya karar gerekçesinde ayr ıntılı şekilde cevap verilmesi gerekti ği şeklinde anlaşılamaz. Ancak derece mahkemeleri, kendilerine sunulan tüm iddialara cevap vermek zorunda de ğilseler de ( Yasemin Ek şi, B. No: 2013/5486, 4/12/2013, 56) davan ın esas sorunlar ının incelenmi ş olduğu gerekçeli karardan anla şılmal ıdır. 61. Bir kararda tam olarak hangi unsurlar ın bulunmas ı gerektiği davan ın niteliğine ve koşullar ına bağlıdır. Muhakeme s ıras ında aç ık ve somut bir biçimde öne sürülen iddia ve savunmalar ın davan ın sonucuna etkili olmas ı, başka bir deyi şle davan ın sonucunu değiştirebilecek nitelikte bulunmas ı hâlinde davayla do ğrudan ilgili olan bu hususlara mahkemelerce makul bir gerekçe ile yan ıt verilmesi gerekir ( Sencer Ba şat ve diğerleri , 35). 62. Aksi bir tutumla mahkemenin davan ın sonucuna etkili oldu ğunu kabul etti ği bir husus hakk ında ilgili ve yeterli bir yan ıt vermemesi veya yan ıt verilmesini gerektiren usul ya da esasa dair iddialar ın cevaps ız b ırak ılm ış olmas ı hak ihlaline neden olabilecektir ( Sencer Başat ve diğerleri , 39). 63. Öte yandan kanun yolu mercinin yarg ılamay ı yapan mahkemenin karar ını uygun bulmas ı hâlinde bunu ya ayn ı gerekçeyi kullanarak ya da bir at ıfla karar ına yans ıtmas ı yeterlidir. Burada önemli olan husus, temyiz merciinin bir şekilde temyizde dile getirilmi ş ana unsurlar ı inceledi ğini, derece mahkemesinin karar ını inceleyerek onad ığını ya da bozduğunu göstermesidir ( Yasemin Ek şi, 57). ii.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 64. Somut davada ba şvurucu, ailesinin ikamet etti ği Kahramanmara ş'taki Ceza İnfaz Kurumunda cezas ını infaz etmekteyken Tarsus Ceza İnfaz Kurumuna nakledilmi ştir. Başvurucunun ihlal iddialar ının temeli, zorunluluk olmad ığı hâlde ailesinin ikamet etti ği Başvuru Numaras ı: 2018/37854 Karar Tarihi : 12/4/2023 13yerden farkl ı bir yerdeki ceza infaz kurumuna nakledilmesi nedeniyle aile bireyleriyle görüşme imkân ının k ısıtlanmas ına dayanmaktad ır. 65. Öncelikle belirtilmesi gerekir ki ceza infaz kurumlar ında kalacak mahkûmlar ın ald ıklar ı cezalar ın niteliği, miktar ı gibi belirli kriterlere göre ki şi ve koğuş say ısını belirlemede ceza infaz kurumlar ının kapasitesine göre hükümlü ve tutuklular ın hangi ceza infaz kurumunda bulunacaklar ını tespit etmede idarenin geni ş bir takdir yetkisi bulunmaktad ır. Hükümlülerin ailelerinden ayr ılmalar ı ve onlardan uzakta tutulmalar ı mahkûmiyetin kaç ınılmaz bir sonucu oldu ğuna göre idarenin mutlak anlamda hükümlüy ü ailesinin ikamet etti ği yerdeki ceza infaz kurumunda bulundurma zorunlulu ğu bulunmamaktad ır. 66. Ancak idarenin hükümlünün ailesinin ziyaretleri ile ilgili yapt ığı uygulamalarda söz konusu takdir yetkisinin s ınırsız olmad ığı, buna ili şkin tasarruflar ın objekti f denetlenebilir kriterlere göre yap ılmas ı gerektiği aç ıktır. Dolay ısıyla hükümlünün ailesinin rahat ulaşabileceği bir yerde cezas ını infaz etmesinden elde edece ği yarar ile idarenin ceza infaz kurumunun kapasitesi, güvenlik gibi kriterleri dikkate alarak düzenleme yapma gerekliliğinden doğan kamusal yarar aras ındaki dengenin sa ğlanmas ı, bu konuda gerek idare gerekse denetim makam ı olan yarg ı mercilerinin de ğerlendirmelerinde idarenin takdir yetkisinin objektif ve makul s ınırlar içinde kullan ıldığının ortaya konulmas ı zorunludur. 67. Bu kapsamda söz konusu kriterleri, idarenin hizmet gerekleri ile ki şisel durumlar ın belirledi ği görülmektedir. Hükümlünün bulundu ğu ceza infaz kurumu ile çevre yerlerdeki ceza infaz kurumlar ının kapasitesi, doluluk oran ına göre hükümlünün daha yak ın yerdeki ceza infaz kurumuna nakledilme imkân ının bulunup bulunmad ığı, hükümlünün suç profili, ceza infaz kurumunda kald ığı süre, ailesinden uzakta kald ığı ceza infaz kurumundaki tutulma süresi, hükümlünün bulundu ğu ceza infaz kurumu ile ailesinin ikamet etti ği yer aras ındaki mesafe, ula şım imkânlar ı, ailenin ekonomik ve sosyal durumu, aile bireylerinin yaş ve sağlık durumlar ı, ailenin hükümlüyü ziyarete gelme s ıklığı gibi durumlar ın idare ve yarg ı makamlar ınca takdir yetkisinin kullan ımı ve denetiminde dikkate al ınmas ı ve kararlar ında bu hususlar ın değerlendirilmesi gerekmektedir. 68. Başka bir ifadeyle yukar ıda aç ıklanan kriterlerin idare taraf ından ortaya konulmas ı bu kapsamda bir de ğerlendirme yap ılmas ı yani idarece ba şvurucunun ailesinin bulunduğu yerdeki ceza infaz kurumu ya da ailesinin daha rahat ula şabileceği yerdeki ceza infaz kurumundan farkl ı bir yerde cezas ının infaz edilmesini gerektiren zorlay ıcı koşullar ın kabul edilebilir gerekçelerle ortaya konulmas ı gerekir. 69. Başvurucunun 1/9/2016 tarihinde tutuklanarak Ceza İnfaz Kurumuna al ındığı, Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesi gerekçe gösterilerek 15/9/2017 tarihinde Tarsus 2 No.lu T Tipi Ceza İnfaz Kurumuna nakledildi ği anlaşılmaktad ır. Başvurucunun 15/9/2017-10/6/2019 tarihleri aras ında Tarsus Ceza İnfaz Kurumunda cezas ı infaz edilmi ş, bu süreçte 17/4/2018, 12/5/2018, 7/6/2018 ve 11/7/2018 tarihlerinde ailesiyle görü şemediğini, ayr ıca ceza yarg ılamas ının Kahramanmara ş'ta yürütüldü ğünü, bu yerde asliye, icra hukuk ve idare mahkemelerinde de hakk ında devam eden yarg ılamalar ın bulundu ğunu, ikamet adresi Tarsus olup Kahramanmara ş Ceza İnfaz Kurumunda tutulan ki şiler olduğunu belirterek nakil talebinde bulunmu ştur. Başvurucunun ayr ıca nakil i şleminin hemen ard ından dilekçe ile işlemin iptali için talepte bulundu ğu anlaşılmaktad ır. Başvuru Numaras ı: 2018/37854 Karar Tarihi : 12/4/2023 1470. Başvurucunun talebi Kahramanmara ş'taki Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinin dolmas ı nedeniyle reddedilmi ş, başvurucu en son 10/6/2019 tarihinde Türkoğlu/Kahramanmara ş 2 No.lu Kapal ı Ceza İnfaz Kurumuna nakledilmi ş, 9/8/2019'dan itibaren denetimli serbestli ğe ayr ılm ıştır. Dolay ısıyla başvurucunun Tarsus Ceza İnfaz Kurumunda kald ığı süreçte nakil isteminde bulundu ğu tarihten yakla şık iki y ıl sonra nakil talebinin kar şıland ığı anlaşılm ıştır. 71.İdare, ailesinin ikametine yak ın yerdeki ceza infaz kurumlar ının kapasitesinin dolmas ını gerekçe göstererek ba şvurucunun taleplerinin reddine karar vermi ş ise de gere k idarenin gerekse İnfaz Hâkimli ğinin başvurucunun nakil talepleriyle ilgili olarak hükümlünü n bulunduğu ceza infaz kurumu ile çevre yerlerdeki ceza infaz kurumlar ının kapasitesine ve doluluk oran ına göre hükümlünün ailesi ile daha rahat görü şebileceği yak ın yerdeki ceza infaz kurumuna nakledilme imkân ının olup olmad ığı, suç profili, ceza infaz kurumunda kald ığı süre, ailesinden uzakta kald ığı ceza infaz kurumundaki tutulma süresi, bulundu ğu ceza infaz kurumu ile ailesinin ikamet etti ği yer aras ındaki mesafe, ula şım imkânlar ı, ailenin ekonomik ve sosyal durumu, aile bireylerinin ya ş ve sağlık durumlar ı, ailenin hükümlüyü ziyarete gelme s ıklığı gibi kriterler çerçevesinde de ğerlendirme yapmad ığı görülmü ştür. Böylelikle idare ve İnfaz Hâkimli ği taraf ından söz konusu hususlar kapsam ında inceleme yapmak suretiyle ba şvurucunun ailesinin ya şadığı yerdeki ceza infaz kurumu ya da yak ın yerdeki ceza infaz kurumundan farkl ı bir yerde cezas ını infaz etmesini gerektiren zorlay ıcı koşullar ın kabul edilebilir gerekçelerle ortaya konulmad ığı anlaşılm ıştır. 72. Dolay ısıyla nakil talebinin reddi karar ının söz konusu kriterler çerçevesinde objektif kabul edilebilir gerekçelerle aç ıklanmad ığı görülmektedir. Bu nedenle, yarg ılama süreci bir bütün olarak de ğerlendirildi ğinde başvurucunun esasl ı iddialar ının mahkeme kararlar ında değerlendirilmemesi nedeniyle gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ği sonucuna ulaşılm ıştır. 73. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucunun Anayasa n ın 36. maddesinde güvence altına al ınan gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. c. Giderim Yönünden 74. Başvurucu; ihlalin tespitine, ihlalin ortadan kald ırılmas ına ve 1.000.000 T L manevi, 1.200.000 TL maddi tazminata karar verilmesini talep etmi ştir. 75. Tespit edilen ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına ilişkin usul ve esaslar 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinde yer almaktad ır. 76. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yaln ızca ihlal tespitiyle ve karar ın İnfaz Hakimli ğine gönderilmesi suretiyle giderilemeyecek olan manevi zararlar ı karşılığında başvurucuya net 18.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, Başvuru Numaras ı: 2018/37854 Karar Tarihi : 12/4/2023 15B. Gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, C. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki gerekçeli karar hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, D. Başvurucuya net 18.000 TL manevi tazminat ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, E. 9.900 TL vekâlet ücretinden olu şan yarg ılama giderinin başvurucuy a ÖDENMES İNE, F. Ödemenin karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, G. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Tarsus İnfaz Hâkimli ği (E.2018/3036, K.2018/3013) ile Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 12/4/2023 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.