TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR SEHDA VUT DEMiRCAN BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2014/12014) Karar Tarihi: 11/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/12014 : 11/12/2018 Ba kan Uyeler Raportor Yrd. Ba vurucu Vekili iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Celal Mumtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULE ; Zehra GA YRETLi Sehdavut DEMiRCAN Av. Serafettin OZCAN I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, hukuka aykm delillere dayamlarak mahkumiyet karan verilmesi ve yarg1lamanm m
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR SEHDA VUT DEMiRCAN BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2014/12014) Karar Tarihi: 11/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/12014 : 11/12/2018 Ba kan Uyeler Raportor Yrd. Ba vurucu Vekili iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Celal Mumtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULE ; Zehra GA YRETLi Sehdavut DEMiRCAN Av. Serafettin OZCAN I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, hukuka aykm delillere dayamlarak mahkumiyet karan verilmesi ve yarg1lamanm makul surede tamamlanmamas1 nedenleriyle adil yarg1lanma hakkmm ihlal edildigi iddiasma ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vuru 22/7/2014 tarihinde yapilm1 tir . 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yapilan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur. 4. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bolum tarafmdan yap1lmasma karar verilmi tir. 5. Bolum Ba kam tarafmdan ba vurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap1lmasma karar verilmi tir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Ba vuru formu ve eklerinde ifade edildigi ekliyle ilgili olaylar ozetle oyledir: 7. Mardin Cumhuriyet Ba savc1hgmm 12/6/2003 tarihli iddianamesi ile ba vurucunun da aralannda yer ald1g1 baz1 upheliler hakkmda te ekkul halinde ka9aky1hk, nas1 1zrar ve nitelikli hirs1zhk su9lanndan cezalandmlmalan talebiyle kamu davas1 a91lm1 tlr. 8. Mardin 2. Agir Ceza Mahkemesinin (Mahkeme) 10/4/2013 tarihli karan ile ba vurucunun hirs1zhk ve mala zarar verme su9lanndan hapis cezas1 ile cezalandmlmasma hukmedilmi tir. Gerek9enin ilgili k1sm1 oyledir: 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/12014 : 11/12/2018 "Samklar her ne kadar iizerlerine atzlz suc;lamalarz kabul etmemi$lerse de gerek samk [H.B.nin] 26.04.2003 tarihinde jandarma karakolunda vermi$ oldugu ifadesi gerekse de 28.04.2003 tarihinde Cumhuriyet savczszna vermi$ oldugu ifadesi incelendiginde her iki ifadesinin de birbiriyle ortii$tiigii, samgzn jandarmada verdigi ifadeyi herhangi bir baskz, tehdit olmakszzzn ozgiir iradesi ile verdigini belirttigi ve C.Savczszna da jandarmada verdigi ifadeye benzer bir ifade verdigi, samgzn soru$turma a$amaszndaki bu ifadelerinin, o tarihte yiiriirliikte olan 1412 sayzlz yasanzn 135 ve devamz maddelerinde belirtilen usule uygun $ekilde alzndzgz; Samk [H.nin] soru$turma a$amasznda verdigi ifadelerin usuliine uygun $ekilde alzndzgz, bu ifadelerin yer ve zaman belirtecek $ekilde aynntzlar ic;erdigi, samgzn ifadelerinin telefon arama kayztlan ile de ortii$tiigii, aynca samklar hakkzndaki te$ekkiil halinde kac;akc;zlzk eyleminden verilen mahkumiyet hiikiimlerinin de Yargztay tarafindan onanarak kesinle$tigi birlikte degerlendirildiginde samklarzn suc;lamadan kurtulmaya yonelik savunmalarzna itibar edilmemesi gerektigi ve Bota$ Petrol Boru hattznz delip vana takarak tankerle 4 seferde toplam 7 4 ton ham Petro/ii hzrszzladzklarz kanaatine varzlmz$tlr. (. .. ) samklann bu eylemleri nedeniyle karar tarihinde yiiriirliikte bulunan 5237 sayzlz Yasamn 142/3 maddesinde 6352 sayzlz yasamn 82. maddesi ile yapzlan degi$iklik sonrasz 14 2/3 maddesi 1. ciimle geregince iist sznzrdan 12 yzl hap is cezasznzn verilebilecegi, 14 2/3 maddesi 2. ciimle geregince cezanzn yarz oranda arttmldzgznda 18 yzl hapis cezas verilebilecegi, 143. madde geregince ceza 1/3 oranznda arttmldzgznda 24 yzl hapis cezasi verilebilecegi, 43. madde geregince ceza 3/4 oranmda arttmldzgmda 42 yzl hapis cezasz verilebilecegi, (. . .) 765 sayzlz Yasanm 493. maddesi son fikra geregince 8 yzl hapis cezasz verilebilecegi, samklarm eylemlerini aym sue; i$leme karan ile birbirine yakzn zaman dilimlerinde birden fazla (tankerle 4 sefer yapmak suretiyle) gerc;ekle$tirdiklerinden zincirleme sue; hiikiimleri geregince 80. maddeye gore ceza 1/2 oranznda arttmldzgznda 12 yzl hapis cezasz verilebilecegi, (. .. ) dikkate alzndzgznda 765 sayzlz yasa hiikiimlerinin samklar lehine oldugu anla$zldzgzndan, samklann lehine olan yasa hiikiimleri geregince cezalandmlmalarma karar vermek gerekmi$tir. " 9. Y arg1tay 13. Ceza Dairesinin 25/6/2014 tarihli karan ile ba vurucu hakkmda h1rs1zhk srn;u yoniinden kurulan hiikmiin onanmasma, mala zara verme su9u yoniinden kurulan hiikmiin ise bozulmasma karar verilmi tir. 10. Ba vurucu hiikmiin onanan k1smmdan 25/6/2014 tarihinde haberdar oldugunu beyan etmi tir. 11. Ba vurucu 22/7/2014 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu tur. IV. iNCELEME VE GEREK ;E 12. Mahkemenin 11/12/2018 tarihinde yapm1 oldugu toplant1da ba vuru incelenip geregi dii iiniildii: 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/12014 : 11/12/2018 A. Hakkaniyete Uygun Yargilanma Hakkmm ihlal Edildigine ili kin iddia 1. Ba vurucunun iddialan 13. Ba vurucu, atlh suc;u i ledigine dair hic;bir somut delil bulunmad1g1 halde hukuka aykm bir ekilde elde edilen tamk beyamna dayah olarak hakkmda mahkumiyet hiikmii kuruldugunu ve lehe yasanm takdirinde hata yap1ld1gm1 belirterek e itlik ilkesinin, masumiyet karinesinin ve adil yargdanma hakkmm ihlal edildigini ileri s-Urm-U tiir. 2. Degerlendirme 14. Anayasa Mahkemesi, olaylann ba vurucu tarafmdan yap1lan hukuki nitelendirmesi ile bagh olmay1p olay ve olgulann hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba vurucunun iddialarmm adil yarg1lanma hakkmm g-Uvencelerinden olan hakkaniyete uygun yargdanma hakk1 kapsammda incelenmesi gerektigi degerlendirilmi tir. 15. Anayasa Mahkemesi, benzer iddialann ileri s-Uruld-Ug-U Orhan Kzlu; ([G.K.], B. No: 2014/4704, 1/2/2018) kararmda kanuni bir temele dayanmadan veya hukuka aykm ekilde elde edilen delillerin yarg1lamada kullamlmas1yla ilgili olarak ileri s-Urulen iddialann adil yargilanma hakkmm g-Uvencelerinden olan hakkaniyete uygun yargilanma hakk1 kapsammda incelenmesi gerektigini belirterek konuyla ilgili ilkeleri belirlemi tir. 16. Buna gore belirli bir davaya ili kin olarak delilleri degerlendirme ve gosterilmek istenen delilin davayla ilgili olup olmad1gma karar verme yetkisi esasen derece mahkemelerine aittir. Bununla birlikte kanuni bir temeli olmadan elde edildigi veya elde edili yontemi bak1mmdan hukuka aykm oldugu ilk baki ta anla 1labilen ya da derece mahkemelerince hukuka aykm oldugu tespit edilen delillerin yargdamada tek veya belirleyici delil olarak kullamlmasmm hakkaniyete uygun yargilanma hakk1 bakimmdan sorun olu turabilecegi dikkate almmahd1r. Ceza muhakemesinde delillerin elde edili ekli ve mahkumiyete dayanak almma d-Uzeyleri, yargilamanm b-Utiin-Un-U hakkaniyete aykm hale getirebilir ( Orhan Kzlu;, 44-46). 17. Bu yon-Uy le Anayasa Mahkemesinin gorevi, belirli delil unsurlannm hukuka uygun ekilde elde edilip edilmedigini tespit etmek degildir. Anayasa Mahkemesinin gorevi, hukuka aykm oldugu ilk bakl ta anla 1labilen veya derece mahkemelerince hukuka aykm oldugu tespit edilen delillerin yargdamada tek veya belirleyici delil olarak kullamhp kullamlmad1g1m ve bu hukuka aykmlzgm bir but-Un olarak yargilamamn adil olup olmamasma etkisini incelemektir (benzer yondeki bir karar ic;in bkz. Ya ar Yzlmaz, B. No: 2013/6183, 19/11/2014, 46). 18. Somut olayda ba vurucu; aleyhine delil olarak mahkumiyete esas alman tamk beyanmm hukuka aykm bir ekilde elde edildigini zira beyanma ba vurulan bu tamgm aym davada samk s1fatiyla yargiland1gm1 , ilgili ic;tihat uyannca atfi c-Urum niteligindeki tamk beyanlannm tek ba ma h-Ukme esas ahnmamas1 gerektigini, aynca bahsi gec;en tamk tarafmdan yap1lan te his i leminin de usulune uygun olarak yaptmlmad1g1m ileri s-Urmektedir. 19. Aym davada yarg1lanan H.B. isimli samgm soru turma a amasmda ilgili usul h-Uk-Umlerine uygun olarak alman ifadelerinin delil olarak degerlendirildigi Mardin 2. Ag1r 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/12014 : 11/12/2018 Ceza Mahkemesince verilen karann gerek9esinden anla ilmaktadir (bkz. 8). Mahkeme; dava dosyasmda yer alan samk savunmalanm, te his ve yuzle tirme tutanaklanm, telefon kay1tlanm ve tum dosya kapsamm1 birlikte degerlendirmek suretiyle bir sonuca ula m1 tir. Ote yandan bu delillerin kanuni duzenlemelere uygun ekilde elde edilmedigi ve elde edili yontemi a91smdan hukuka aykm mahiyette oldugu hususunda derece mahkemelerince bir tespitte bulunulmad1g1 gorulmektedir. 20. Bu durumda -belirli bir davaya ili kin olarak delilleri degerlendirme yetkisi kural olarak yarg1lamay1 yapan mahkemeye ait olmakla birlikte-somut olayda elde edilen delillerin ceza davasmda kullamlmasmm bir btitiin olarak yarg1lamanm hakkaniyetini zedelemedigi sonucuna ula ilm1 tlr. Aynca delillerin degerlendirilmesinde bariz takdir hatas1 veya apk keyfilik olu turan bir bulguya rastlanmam1 tir. Diger taraftan silahlann e itligi ve 9eli meli yarg1lama ilkelerine aykm olarak ba vurucuya delillerini sunma, inceletme ve itiraz etme hususlannda uygun olanaklann saglanmad1gma ili kin bir delil de bulunmamaktadir . Tum bu hususlar birlikte degerlendirildiginde, yarg1lamanm butunu yonunden adil yarg1lanma hakkm1 ihlal eder nitelikte bir durumun bulunmad1g1 a91ktir. 21. Ote yandan ba vurucu, lehe kanunun degerlendirilmesinde hata yap1larak fazla ceza verildigini ileri surmu ise de Mahkemece lehe kanun tespitinin onceki ve sonraki kanun bir butiin olarak ele almmak suretiyle belirlendigi anla 1lmaktadir (bkz. 8). Soz konusu yarg1lamada, lehe kanunun hangisi oldugunun belirlenmesi, mevzuat hukumlerinin yorumu ve uygulanmas1 noktasmdaki takdir esasen derece mahkemelerine aittir. Derece mahkemelerinin tespit ve sonu9lannm bariz takdir hatas1 veya a91k keyfilik i9erdigine ili kin bir bulguya da rastlanmam1 t1r. 22. Apklanan gerek9elerle ba vurunun bu kismmm diger kabul edilebilirlik ko ullan yonunden incelenmeksizin ar;1kr;a dayanaktan yoksun olmas1 nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. B. Makul Siirede Yargilanma Hakkmm ihlal Edildigine ili kin iddia 1. Ba vurucunun iddialan 23. Ba vurucu makul surede yarg1lanma hakkmm ihlal edildigini ileri surmti tiir. 2. Degerlendirme 24. Bireysel ba vuru sonrasmda , 25/7/2018 tarihli ve 7145 say1h Kanun'un 20. maddesiyle 9/1/2013 tarihli ve 6384 say1h Avrupa insan Haklan Mahkemesine Yap1lm1 Baz1 Ba vurulann Tazminat Odenmek Suretiyle ;::ozumune Dair Kanun'a ge9ici madde eklenmi tir. 25. 6384 say1h Kanun'a eklenen ge9ici maddeye gore yargilamalann uzun surmesi ve yarg1 kararlannm ge ; veya eksik icra edilmesi ya da icra edilmemesi ikayetiyle Anayasa Mahkemesine yap1lan ve bu maddenin yururluge girdigi tarih itibanyla Anayasa Mahkemesi onunde derdest olan bireysel ba vurulann ba vuru yollannm tuketilmemesi nedeniyle verilen kabul edilemezlik karannm tebliginden itibaren ti ; ay i ;inde yap1lacak muracaat uzerine Adalet Bakanhg1 insan Haklan Tazminat Komisyonu Ba kanhg1 (Tazminat Komisyonu) tarafmdan incelenmesi ongorulmu tur. 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/12014 : 11/12/2018 26. Ferat Yuksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018) karannda Anayasa Mahkemesi; yarg1lamalann makul surede sonrn;landmlmad1g1 ya da yarg1 kararlannm ge9 veya eksik icra edildigi ya da hi ; icra edilmedigi iddias1yla 31/7/2018 tarihinden once ger9ekle tirilen bireysel ba vurulara ili kin olarak Tazminat Komisyonuna ba vuru imkanmm getirilmesine ili kin yolu ula 1labilir olma, ba an ans1 sunma ve yeterli giderim saglama kapasitesinin bulunup bulunmad1g1 yonlerinden inceleyerek bu yolun etkililigini tart1 m1 tlf (Ferat Yuksel, 27-36). 27. Ferat Yuksel karannda ozetle amlan ba vuru yolunun ki ileri mali kulfet altma sokmamas1 ve ba vuruda kolayhk saglamas1 nedenleriyle ula Iiabilir oldugu, duzenleni ekli itibanyla ihlal iddialanna makul bir ba an ans1 sunma kapasitesinden mahrum olmad1g1 ve tazminat odenmesine imkan tammas1 ve/veya bu mumkun olmad1gmda ba ka turlu telafi olanaklan sunmas1 nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim saglama imkanma sahip oldugu hususunda degerlendirmelerde bulunulmu tur (Ferat Yuksel, 27-34). Bu gerek9eler dogrultusunda Anayasa Mahkemesi , ilk baki ta ula ilabilir olan ve ihlal iddialanyla ilgili ba an ans1 sunma ve yeterli giderim saglama kapasitesi oldugu gorulen Tazminat Komisyonuna ba vuru yolu lliketilmeden yap1lan ba vurunun incelenmesinin bireysel ba vurunun ikincil niteligi ile bagda mayacag1 sonucuna vararak ba vuru yollannm lliketilmemi olmas1 nedeniyle kabul edilemezlik karan vermi tir (Ferat Yuksel, 35, 36). 28. Mevcut ba vuruda soz konusu karardan aynlmay1 gerektiren bir durum bulunmamaktadir . 29. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu k1smmm diger kabul edilebilirlik ko ullan yonunden incelenmeksizin ba:jvuru yollarzmn tuketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. V. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. 1. Hakkaniyete uygun yarg1lanma hakkmm ihlal edildigine ili kin iddiamn ar;zkr;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA , 2. Makul surede yargilanma hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm ba:jvuru yollarznzn tuketilmemesi nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, B. Yarg1lama giderlerinin ba vurucu uzerinde BIRAKILMASINA 11/12/2018 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba kan Engin YILDIRIM Dye M.EminKUZ Dye Celal Mumtaz AKINCI Dye R1dvan GDLEC:: Dye Muammer TOP AL 6