TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR AY ENUR PARILDAK BA VURUSU (Ba vuru Nurnarasi: 2017/15375) Karar Tarihi: 28/11/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekilleri : 2017/15375 : 28/11/2018 iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Celal Mumtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ RecaiAKYEL Fatih HATiPOGLU Ay enur PARILDAK 1. Av. irem DANACIOGLU 2. Av. Emine BUDAK I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, gozaltma almanm hukuki olmamas1, gozalt1 suresmm makul olmama
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR AY ENUR PARILDAK BA VURUSU (Ba vuru Nurnarasi: 2017/15375) Karar Tarihi: 28/11/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekilleri : 2017/15375 : 28/11/2018 iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Celal Mumtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ RecaiAKYEL Fatih HATiPOGLU Ay enur PARILDAK 1. Av. irem DANACIOGLU 2. Av. Emine BUDAK I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, gozaltma almanm hukuki olmamas1, gozalt1 suresmm makul olmamas1, tutuklama, tutuklulugun devam1 ve itirazm reddine dair kararlann dogal hakim ilkesine aykm olarak kurulmu , bag1ms1z ve tarafs1z olmayan bir hakimlik/mahkeme tarafmdan verilmesi, tutuklamanm hukuki olmamas1, tutuklulugun makul sureyi a mas1, tutukluluk incelemelerinin ve itiraz incelemelerinin hakim onune 91kanlmadan dosya uzerinden ve ge ; degerlendirilmesi ile soru turma dosyasma eri imin kis1tlanmas1 nedenleriyle ki i hurriyeti ve guvenligi hakkmm; tutuklamaya konu su9lamalann ifade ozgurlugu ve basm hurriyeti kapsammdaki eylemlere ili kin olmas1 ve san basm kart1 verilmemesi nedeniyle ifade ve basm ozgurluklerinin; arama ve el koyma i lemlerinin hukuki olmamas1 nedeniyle ozel hayata sayg1 hakkmm; gozaltma alma ve tutuklama nedeniyle egitim hakkmm; gozaltma almd1g1 ilk andan itibaren avukat yard1mmdan yararlandmlmamas1 ve gozaltmda iken fiziki ve psikolojik cebir uygulanmas1 nedenleriyle insan haysiyetiyle bagda mayan muamele yasagmm ihlal edildigi iddialanna ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vuru 24/3/2017 tarihinde yap1lm1 tlr. 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yap1lan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur . 4. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bolum tarafmdan yap1lmasma karar verilmi tir. 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2017/15375 : 28/11/2018 III. OLAY VE OLGULAR 5. Ba vuru formu ve eklerinde ifade edildigi ekliyle ve Ulusal Y arg1 Ag1 Bili im Sistemi (UY AP) arac1hg1yla eri ilen bilgi ve belgeler c;en;evesinde olaylar ozetle oyledir: 6. Tiirkiye 15/7/2016 tarihinde askeri bir darbe te ebhiis-Uyle kar 1 kar 1ya kalm1 , bu nedenle 21/7/2016 tarihinde tilke genelinde olagan-Ustil hal ilan edilmesine karar verilmi tir. Olagan-Ustii hal 19/7/2018 tarihinde son bulmu tur. Kamu makamlan ve yarg1 organlan -olgusal temellere dayanarak- bu te ebb-Us-Un arkasmda T-Urkiye'de c;ok uzun y1llard1r faaliyetlerine devam eden ve son y1llarda Fetullah91 Teror Org-Util (FETO) ve/veya Paralel Devlet Yapilanmas1 (PDY) olarak isimlendirilen bir yap1lanmanm oldugunu degerlendirmi tir (Aydin Yavuzve digerleri [GK], B. No: 2016/22169, 20/6/2017, 12-25). 7. Darbe te ebb-Us-U s1rasmda ve sonrasmda tilke genelinde Cumhuriyet ba savc1hklan tarafmdan, darbe giri imiyle baglant1h ya da darbe giri imiyle dogrudan baglantih olmasa bile FETO/PDY'nin kamu kurumlanndaki orgtitlenmesinin yam s1ra egitim, saghk, ticaret, sivil toplum ve medya gibi farkh alanlardaki yap1lanmasma yonelik soru turmalar yiirtitiilm-U ve c;ok say1da ki i hakkmda gozalt1 ve tutuklama tedbirleri uygulanm1 t1r (Aydin Yavuz ve digerleri, 51; Mehmet Hasan Altan (2) [GK], B. No: 2016/23672, 11/1/2018, 12). 8. Ba vurucu, Ankara Emniyet M-Ud-Url-Ug-Une yapilan bir ihbar -Uzerine 4/8/2016 tarihinde Ankara'da yakalanarak gozaltma ahnm1 ve alt1 gun gozaltmda kalm1 tlr. 9. Ba vurucunun ifadesi 10/8/2016 tarihinde Ankara Emniyet Mtid-Url-Ug-Unde kolluk tarafmdan almm1 t1r. Ba vurucunun emniyetteki ifade alma i lemi s1rasmda Ankara Barosunca gorevlendirilen m-Udafii de haz1r bulunmu tur. ifade tutanagmda belirtildigine gore ba vurucuya ifade alma i lemi oncesinde isnat edilen suc;lamalar a91klanm1 t1r. 10. Ba vurucu savunmasmda ozetle; i. Ankara 0-niversitesi Hukuk Fak-Ultesinde dord-Unc-U sm1f ogrencisi oldugunu, 2012 y1lmda istanbul'da Zaman gazetesinde muhabirlik yapmaya ba lad1gm1, 2013 y1lmda ise Ankara'ya geldigini ve 2016 y1hna kadar Zaman gazetesinde adliye muhabiri olarak c;ah t1gm1, FETO/PDY ile Zaman gazetesinde c;ah mak d1 mda herhangi bir baglantlsmm olmad1gm1, gazetecilik faaliyeti d1 mda herhangi bir kimseden talimat almad1gm1 ve herhangi bir toplant1ya katilmad1g1m ifade etmi tir. ii. Zaman gazetesinde c;ah mas1 nedeniyle Bank Asya kartmm oldugunu, maa mm bu hesaba yattlgm1, hesabmda 2.000 TL bulundugunu, bu paray1 yurt d1 ma gidecek olmas1 nedeniyle vize ba vurusunda dekont gostermek amac1yla yat1rd1gm1 -Fetullah Gtilen'in talimat1yla yatlrmad1gm1- ifade etmi tir. iii. fuatavni isimli sosyal medya hesabmm sahibini ya da sahiplerini tammad1gm1 ancak mesaj att1g1 zaman okudugunu, fuatavninin -diger adliye muhabirlerini takip ettigi gibi-kendisini de takip ettigini ifade etmi ve bunun d1 mda fuatavniyle bir irtibatmm bulunmad1gm1, herhangi bir ekilde gizli bilgi payla masmm soz konusu olmad1gm1 savunmu tur. iv. FETO/PDY ile baglantih suc;lar nedeniyle haklannda soru turma yiir-Utillen savc1 ve gazetecileri ovmedigini, sosyal medyada kafas1 kesik asker fotograflan gortince kendisinin de bundan etkilenerek mesaj attlgm1 savunmu tur. 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2017/15375 : 28/11/2018 v. 0-st aramasmda elde edilen dijital materyalleri fotografc;1hkla ilgilenmesi nedeniyle bulundurdugunu, ba ka bir amacmm olmad1gm1, ele gec;irilen kag1tta yazan yerin ingiltere'deki bir yabanc1 dil kursunun adresi oldugunu, yine ele gec;irilen kag1tta ad1 yaz1h E.Y.nin de bir telefon tamiri s1rasmda tam tlg1 ki i oldugunu savunmu ve suc;lamalan kabul etmemi tir. 11. Ba savc1hk 11/8/2016 tarihinde ba vurucuyu silahh teror orgiitiine iiye olma suc;undan tutuklanmas1 istemiyle Ankara Sulh Ceza Hakimligine sevk etmi tir. Tutuklama talep yaz1smm ilgili k1sm1 oyledir: "15/7/2016 tarihinde Fetullahp Teror Orgiitiiniin (FETO/PDY) bir laszm Asker ve Sivil mensuplarznzn birlikte hareket ederek anayasal diizeni degi$tirmeye te$ebbiis etmek, meclisi artadan kaldzrmaya te$ebbiis etmek ve me$ru sec;imlerle gelmi$ hiikiimeti cebir ve $iddet kullanarak artadan kald1rmaya te$ebbiis etmeleri ve c;ak say1da palisi ve sivil vatanda$lar. helikapterlerden, tanklardan, uc;aklardan ate$ ederek oldiirmeleri eylemlerinden dalay1 Cumhuriyet Ba$savczlzg1mzzca yiiriitiilmekte alan saru$turmaya esas almak iizere ... Siiphelinin sargusunun yapzlarak kuvvetli sue; $iiphesini gosteren algularzn, ka ;ma, delilleri yak etme, tanzk, magdur ve ba$kalarz iizerinde baskz yapzlmas1 giri$iminde bulunmas1 hususlarmda kuvvetli $iiphenin alu$mas1, eylemlerinin CMK 100/3/a.10 maddesindeki suc;lardan alu$U dikkate almarak tutuklanmaszna ... [karar verilmesi talep edilmi tir.]" 12. Amlan talep yaz1s1, sorgu i lemi oncesinde Ankara 1. Sulh Ceza Hakimligi tarafmdan ba vurucuya okunmu tur. Sorgu tutanagmda, ba vurucuya isnat edilen suc;lann okunup anlatdd1g1 da belirtilmi tir. Bu s1rada ba vurucunun Ankara Barosunca gorevlendirilen miidafii de haz1r bulunmu tur. 13. Ba vurucu Hakimlikteki savunmasmda emniyetteki ifadesine benzer beyanlarda bulunarak suc;lamalan kabul etmemi tir. 14. Ankara 1. Sulh Ceza Hakimligi 11/8/2016 tarihinde ba vurucunun silahh teror orgiitiine iiye olma suc;undan tutuklanmasma karar vermi tir. Karann ilgili klsm1 oyledir: " Siipheli Anenur Parzldak'zn iizerine yiiklenen silahlz teror orgiitiine iiye alma suc;unun vasif ve mahiyeti, kuvvetli sue; $iiphesinin varhgznt gosteren deliller, $iiphelinin saklanma veya kac;ma $iiphesini uyand1ran samut algularzn varhgt, FETOIPDY silahh teror orgiitii'niin cebir ve $iddet kullanarak Tiirkiye Cumhuriyeti'nin Anayasaszmn ongordiigii diizeni artadan kaldirmaya veya degi$tirmeye te$ebbiis eyleminin ya/an ve samut bir tehdit alarak ha/en devam ediyar almasz, 20/7/2016 tarihi itibariyle tiim iilke genelinde bu eylem nedeniyle alaganiistii hal ilan edilmesi, $iiphelinin saklanma veya ka ;ma $iiphesini uyand1ran samut algularzn varhgt (aym sue; kapsammda saru$turulan aym statiideki bir lastm $iiphelinin ka ;ml$ almas1) fiilin kanunda kar$thgt alan cezamn miktarz, suc;larzn CMK'mn 100/3. maddesinde saytlan suc;lardan almas1 ve Avrupa jnsan Haklarz Sozle$mesi'nin 5.maddesinde yer alan tutuklamaya ili$kin $art/arm gerc;ekle$tigi dikkatl alznarak adli kantral uygulanmasznzn yetersiz kalacagz anla$zlmakla $iiphelinin CMK'nm 100. vd. maddeleri geregince tutuklanmaszna ... [karar verildi]" 15. Ba vurucu, tutuklama karanna itiraz etmi ; Ankara 2. Sulh Ceza Hakimligi 22/8/2016 tarihinde i tirazm reddine karar vermi tir. Karann ilgili klsm1 oyledir: 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2017/15375 : 28/11/2018 "Suphelinin ilzerine [atih] sur;u i$ledigine dair kuvvetli su ; $ilphesinin bulundugu, atzlz sur;un katalog sur;lardan olmasz sebebiyle CMK[ nm] 10013. maddesi geregince $ilphelinin kar;ma, saklanma [ ve] delilleri karartma ihtimalinin bulundugu , atzlz sur;un ceza miktarz nazara alzndzgznda adli kontrol hukumleri yetersiz kalacagzndan ... [itirazm reddine karar verildi.]" 16. Ankara Cumhuriyet Ba savc1hgmm 28/11/2016 tarihli iddianamesi ile ba vurucunun silahh teror orgtitiine tiye olma sm;unu i lediginden bahisle cezalandmlmas1 istemiyle aym yer Agir Ceza Mahkemesinde (Mahkeme) kamu davas1 a91lm1 tir. 17. iddianamede oncelikle FETO/PDY hakkmda genel bilgilere, daha sonra 1se ba vurucuya yonelik sm;lama ve delillere yer verilmi tir. 18. Bu baglamda iddianamede ba vurucunun i ledigi iddia olunan sui;a ve ba vurucunun orgtit baglant1sma ili kin olarak ozetle; i. FETO/PDY'nin yaym orgam olan ve 15 Temmuz darbe te ebbtistinden sonra kanun htikmtinde karamame ile kapatilan Zaman gazetesinin adliye muhabiri olarak gorev yapan ba vurucunun 3/8/2016 tarihinde Ankara Emniyet Mtidtirltigtine yapilan "Sosyal medyada Fuat A VNfye bilgi aktaran ve bizzat Fuat A VNj tarafindan takip edilen Ay unur PARILDAK isimli ahszn Ankara -Universitesi Hukuk Fakultesinde e yalarznz toparlamz oldugu ve son sznavzndan sonra kar;acagz" eklindeki ihbar tizerine yakaland1g1 belirtilmi tir. ii. Taraf ve Zaman gazetesinde adliye muhabirligi yapan ba vurucunun sosyal medya hesabmdan 2014 yilmda yap1lan Hakimler ve Savc1lar Ytiksek Kurulu (HSYK) se9imleri ve orgtit mensuplanna yonelik yapilan soru turma ve kovu turmalarla ilgili olarak "Cubbesini ur; kuru a satan alr;ak yargz mensuplarz, hukuk egitim[i] almz biri olarak hepinizden utanzyorum", "Mit Tzrlarz j id'e silah ta zyznca aczlarz dinmi , imza atan gazeteciler ikrar etmi , Mut'aczlar da imza atmz ", "imzayz atanlar hakkznda sur; duyurusunda bulunulmalz terore destekten" eklinde payla 1mlarda bulundugu, M.Fetullah Onal (@fetihonl) isimli sosyal medya kullamc1smm "hizmetin turkiyeden sonraki akzbetini merak eden/er @MahirZeynalov _ un Uanki eylemlerine bakzp yorum yapabilirler, etki alanz artzyor" eklindeki mesajm1 ise kendi hesabmdan payla t1g1 belirtilmi tir. iii. Ba vurucunun 25/4/2014 tarihinde Anayasa Mahkemesi Ytice Divan Salonunda 9ektirdigi fotografmm altma ''Anayasa Mahkemesi Yuce Divan Salonu. Fotografa iyi bakzn, bir dahakine ne amar;la geliriz bilinmez." eklinde yorum yaparak payla tig1 belirtilmi tir. iv. 15 Temmuz darbe te ebbtistintin geri;ekle tigi saatlerde ba vurucunun -ellerinde bayraklar ile darbeye kar 1 koyan sivil halk1 kastederek- "dun geceden itibaren iddet tekeli devletin elinden alznzp halka verilmi tir, beni en r;ok urkuten ey bu anar i ortamz ", "(bogaz kesenler ir;in) hayvan sahibinin sorumlulugu" eklinde payla 1mlarda bulundugu belirtilmi tir. v. Ba vurucunun darbe te ebbtistintin ba ans1z olacag1m anlad1ktan sonra ise "#darbeye hayzr" ba hg1 altmda "amaya yer yak, bu topluma kar z buyuk bir sur; 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2017/15375 : 28/11/2018 i lendi, cumle dun gece ne idiyse bugunde o" eklinde payla 1mlarda bulundugu , bu tiir payla 1mlann FETO/PDY'ye mensup ki iler tarafmdan argtiman olarak kullamld1g1 ve darbe gecesi yap1lan bu tiir payla 1mlann orgtit tiyeligi baglantisma delil te kil ettigi ileri stirtilmti tiir. vi. Ba vurucunun ozellikle 17 /25 Arahk stirecinden sonra FETO/PDY'nin ama9lan dogrultusunda kamuoyunu maniptile etmek i ;in orgtitiin hedefleri dogrultusunda payla 1m yapan @fuatavniJ isimli sosyal medya hesab1m kullanan ki iyle DM ( direkt mesaj) olarak -ti ;tincti ki ilere kapah olacak ekilde-mesajla tig1 , fuatavni hesab1 tarafmdan arkada listesine eklendigi ve ba vurucudan ele ge9irilen dijital materyallerle ilgili bilirki i raporuyla bu durumun tespit edildigi a91klanm1 t1r. vii. Ba vurucunun Zaman gazetesinde 9ah tig1 s1rada orgtit tiyelerinin su9tan kurtulmalanna yonelik subjektif haberler yapt1g1, Ankara Cumhuriyet Ba savc1hg1 tarafmdan ytirtittilen r;atl soru turmaszyla ilgili yaptlg1 haberlerde "nefret operasyonu" eklinde tammlamalarda bulundugu belirtilmi tir. viii. Ba vurucunun cep telefonunun gtivenlik ifresini soylemedigi ve teknik olarak bu telefonlann ifresi bilinmeden a91lamamas1 nedeniyle imajmm almamad1g1 ve incelemesinin yapilamad1g1 bilgisine yer verilmi tir . ix. Mali Su9lan Ara tirma Kurulu raporuna gore ba vurucunun genellikle kulland1g1 hesab1 d1 mda bir bankanm Ankara Maltepe ubesinde 25/5/2016 tarihinde a9tird1g1 vadesiz TL hesabma -hesabm a9ild1g1 tarihte-Samanyolu Yaymc1hk Hizmet A.S. unvanh irkette 9ah tig1 belirtilen A.B.nin hesabmdan 25.000 TL havale geldigi, A.B.nin hesab1 sorguland1gmda ise Nev ehir'de bir turizm irketinde 9ah tig1 belirtilen F.C.nin hesabmdan -ba vurucuya gonderilen havale ile aym tarihte ve aym miktarda- bir havalenin geldigi, yakla 1k olarak asgari ticret tutannda maa alan F.C.nin daha once de 28/9/2015 tarihinde 18.000 TL, 21/12/2015 tarihinde 7.400 TL olmak tizere havale gonderme i lemlerinin bulundugu , ba vurucu , A.B. ve F.C.nin arasmda para transferlerinin mahiyetini a91klayabilecek yasal kay1tlara yans1yan bir mal veya hizmet ahm1 veya satlm1 i leminin bulunmad1g1 belirtilmi tir . x. Aynca ba vurucunun amlan hesabmdan 14/1/2015 ile 3/11/2015 tarihleri arasmda Koza ipek Basm ve Bas1m San. Tic. A.S.de 9ah ma kayd1 oldugu belirtilen 6.O.ntin hesabma 9/6/2016 tarihinde 600 TL tutannda havale i lemi yap1ld1g1 ve mahiyetinin anla 1lamad1g1 belirtilmi tir. xi. Ba vurucunun babas1 tarafmdan Brooklyn Amity School adh kurulu a 2/8/2013 tarihinde 1.933,50 TL tutannda havale gonderildigi belirtilmWir. 19. iddianame Ankara 14. Agir Ceza Mahkemesince 13/12/2016 tarihinde kabul edilerek E.2016/21 say1h dosya tizerinden kovu turma a amas1 ba lam1 tlf. Mahkeme 13/12/2016 tarihinde tensiple birlikte ba vurucunun tutukluluk halinin devamma da karar vermi tir. 20. Ankara 14. Agir Ceza Mahkemesince 9/2/2017 tarihinde yap1lan ilk duru mada ba vurucunun savunmas1 almm1 tlf. Ba vurucu savunmasmda ozetle; 6 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2017/15375 : 28/11/2018 i. Su9lamaya konu mesajlann ekran resimleri eklinde olu turulmu twitler oldugunu yani ger9ekte bu twitlerin kendisine ait olmad1g1m ancak kendisine aitmi gibi gosterilerek yargdamanm yonlendirilmeye 9ah dd1gm1 ileri siirmii tiir. ii. fuatavni isimli sosyal medya hesab1m takip ettiginin dogru oldugunu, adliye muhabiri olmas1 nedeniyle fuatavninin de kendisini takip etmesinin dogal oldugunu savunmu tur. iii. iddianamede havale ald1g1 belirtilen A.B.nin ikinci el oto ahm sat1m1 yapan biri oldugunu, paraya ihtiyac1 olmas1 nedeniyle arac1m -bu ki i arac1hg1yla- satt1gm1, gonderilen havalenin satt1g1 aracm bedeli oldugunu ileri siirmii tiir. iv. iddianamede -aralannda para ah veri i oldugu- belirtilen 6.6.niin yakm arkada 1 oldugunu ve Bugiin gazetesinde 9ah tlg1m , ald1g1 bor9 paray1 iade ettigini belirtmi tir. v. iddianamede babasmm Amerika'daki bir kurulu a havale yapt1g1 belirtilmi ise de bu havaleyi hangi banka arac1hg1yla ger9ekle tirdiginin belirtilmedigini, ger9ekte boyle bir havalenin olmad1gm1 , kald1 ki boyle bir havale soz konusu olsa bile bunun yarg1lamayla ilgisinin olmad1g1m ileri siirmii tiir. vi. Dava a9dd1ktan soma Ankara Cumhuriyet Ba savc1hgmca yarg1lama dosyasma Bylock kullamc1s1 olduguna ili kin bir belge sunuldugunu, bu belgede belirtilen telefon hattmm ve imei numarasmm kendisine ait olmad1gm1 savunmu tur. vii. Hakkmdaki soru turmanm isimsiz bir ihbarla ba lad1gm1, isimsiz ihbarlann dikkate almamayacagm1 ve su9lamay1 kabul etmedigini ifade etmi tir. viii. Bir soruya kar 1hk olarak, bahsi ge9en sosyal medya hesabmm kendisine ait oldugunu ancak payla 1mlan kendisinin yapmad1gm1, ekran goriintiileri olu turularak kendisi payla 1m yapm1 gibi gosterildigini ileri siirmii tiir. ix. Anayasa Mahkemesi salonunda 9ekilen ve sosyal medyada payla t1g1 bir fotografmm altma ''fotografa iyi bakzn bir dahakine ne amar;la geliriz bilinmez" eklinde bir yaz1 yaz1larak payla dm1 gibi gosterildigini, payla 1mm kendisine ait olmad1g1m savunmu tur. x. Bir soruya kar 1hk olarak, gosterilen telefonun kendisine ait oldugunu , gozaltmda iken telefonun ifresini gorevlilere soyledigini ve gorevliler tarafmdan telefonun a91larak rehberinin incelendigini ancak daha soma gorevlilerin telefonun arjmm bittigini ve kapand1gm1 soylediklerini , u anda ifreyi hat1rlamad1gm1 ileri siirmii tiir. 21. Mahkeme 9/2/2017 tarihinde yaptlg1 ilk duru ma sonunda ba vurucunun tutukluluk halinin devamma karar vermi , ba vurucu bu karara itiraz etmi , itiraz1 inceleyen Ankara 15. Ag1r Ceza Mahkemesi 24/2/2017 tarihli karan ile itiraz1 reddetmi tir. 22. Karar ba vurucuya 23/3/2017 tarihinde teblig edilmi tir. 7 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2017/15375 : 28/11/2018 23. Ba vurucu 24/3/2017 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu tur. 24. Mahkeme 21/11/2017 tarihinde ba vurucunun silahh teror orgutiine uye olma srn;undan 7 y1l 6 ay hapis cezas1 ile cezalandmlmasma ve tutukluluk halinin devamma karar vermi tir. Karar gerek9esinin ilgili kism1 oyledir: II FETOIPDY silahlz teror orgiitii mensuplarznzn 15/7/2017 tarihindeki darbe giri$iminden sonra 3/8/2016 giinii Ankara Emniyet Miidiirliigii 155 ihbar hattzna yapzlan 'Sosyal medyada Fuat A VNfye bilgi aktaran ve bizzat Fuat A VNj tarafindan takip edilen Ay$unur PARILDAK isimli $ahszn Ankara Universitesi Hukuk Fakiiltesinde e$yalarznz toparlamz$ oldugu ve son sznavzndan sonra kar;acagz' yoniindeki ihbar iizerine yiiriitiiler. soru$turma kapsamznda sanzgzn 4/8/2016 tarihinde yakalanarak gozaltzna alzndzgz, sanzgzn 2012 yzlzndan 2016 yzlz Subat ayzna kadar orgiitiin yayzn organz olan Zaman gazetesinde adliye muhabirligi yaptzgz, tevil ir;eren savunmalarzndan da anla$zlacagz iizere '@sosyalmunzevi Ay$enur Parzldak' isimli sosyal medya hesabznz kullandzgz ve bu hesaptan; 15 Temmuz 2016 ak$amz yapzlan hain darbe giri$imine kar$Z demokrasiye sahip r;zkzlmasz yoniindeki devlet gorevlilerinin r;agrzsz iizerine ellerindeki bayraklarla VE kahramanca darbeye kar$Z koyan sivil halkz kastederek 'diin geceden itibaren $iddet tekeli devletin elinden alznzp halka verilmi$tir, beni en r;ok iirkiiten $ey bu anar$i ortamz', '(boga kesenler ir;in) hayvan sahibinin sorumlulugu' $eklinde payla$zma yer verdigi, yine FETOIPDY Teror Orgiitiine ait ve bu teror orgiitiiniin amar;larz dogrultusunda 17 Aralzk siirecinden sonra kamuoyunu manipiile etmek ir;in payla$zmlarda bulunan Twitter kullanzczsznzn arkada$ listesinde ekli oldugu ve 11@fuatavni J II isimli kullanzcz ile mesa}la$tzgz bu hususun bilirki$ilerce yapzlan sanzga ait dijital materyal incelemesinden anla$zldzgz (bilirki$i raporu sf 15 ve ekindeki 215-217 nolu belgeler), bununla birlikte sanzgzn FETO/PDY silahlz teror orgiitii iiyelerinin kendi aralarznda ileti$im amar;lz kullandzklarz By Lock programznz kullandzgznzn tespit edildigi, sanzgzn .. . nolu hatlar ile bu programz kullandzgz, .. . nolu telefon hattzna ili$kin r;oziim ir;eriklerinin tespit edildigi, bi tespite gore sanzgzn ByLock aboneliginin ID numarasznzn "60231 "ve kullanzcz adznzn 'paril oldugu, sanzgzn olu$turdugu bu profilin diger ByLock programz kullanzczlarznca eklendigi gibi kendi profiline de ba$ka kullanzczlarz ekledigi, gerek ByLock sorgu ve tespit degerlendirme tutanagz gerekse Bilgi Teknolojileri ve j/eti$im Kurumundan gelen kayztlar dikkate alzndzgznda sanzgzn belirtilen cep telefonu hatlarz iizerinden ByLock programzna ait IP numaralarzna r;ok sayzda eri$im yaptzgz, her ne kadar sanzk tarafindan ByLock kullanzmz bakzmzndan a$amalardaki beyanlarznda ilgili hatlarzn ba$kalarz tarafindan da kullanzldzgz yoniinde tevil ir;eren bir savunma geli$tirilmi$ ise de; dijital metaryallerin incelenmesine yonelik bilirki$i raporunun '135' numaralz ekinde sanzgzn adznzn yazdzgz kart vizi, goriintiisiinde ... nolu hattzn sanzk tarafindan kullanzlan GSM hattz olarak belirtildigi, kaldz ki ... nolu hattzn ByLock r;oziim ir;eriginde ByLock kullanzcz adznzn sanzgzn 'Parzldak' so;, isminin ilk bq harfi olan 'parzl' oldugu hususlarz bir arada degerlendirildiginde aksi yondeki beyanlarzn sur;tan kurtulmaya matuf nitelikte oldugu kabul edilmi$tir. Yapzlan ar;zklamalar Z$znda; sanzgzn FETO/PDY silahlz teror orgiitii yonetici/iiyelerinin kullanzmz ir;in olu$turulmu$ ve miinhaszran bu sur; orgiitiiniin mensuplarz tarafindar. kullanzlmakta olan ag ozelligini bilerek ByLock programznz kurmasz ve bir r;ok kez kullanmasz suretiyle silahlz teror orgiitiiniin kurulu$ amar;larznz, faaliyetlerini benimsedigi ve iradi olarak orgiit hiyerar$isi ir;erisine girdigi, yine bu aidiyet r;err;evesinde '@sosyalmunzevi Ay$enur Parzldak' isimli sosyal medya hesabzndan 15 Temmuz 2016 ak$amz yapzlan hain darbe giri$imine kar$Z demokrasiye sahip r;zkzlmasz yoniindeki devlet gorevlilerinin r;agrzsz iizerine ellerindeki bayraklarla ve kahramanca darbeye kar$Z koyan 8 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2017/15375 : 28/11/2018 sivil halkz kastederek 'diin geceden itibaren $iddet tekeli devletin elinden alznzp halka verilmi$tir, beni en 90k iirkiiten $ey bu anar$i ortamz ', '(bogaz kesenler i9in) hayvan sahibinin sorumlulugu' $eklinde payla$zma yer verdigi, yine FETO/PDY Teror Orgiitiine ait ve bu teror orgiitiiniin ama9larz dogrultusunda 17 Aralzk siirecinden sonra kamuoyunu manipiile etmek i9in payla$zmlarda bulunan Twitter kullanzczsznzn arkada$ listesinde ekli oldugu ve "@fuatavni_j" isimli kullanzcz ile mesa}la$tzgz hususlarz bir aradc degerlendirildiginde, sanzgzn orgiitiin yapzszna dahil olup orgiitle organik bag kurarak faaliyetlerine katzldzgz, bu eylemlerinin siireklilik, 9e$itlilik ve yogunluk olu$turdugi. anla$zlmz$flr. Sanzgzn, '@sosyalmunzevi Ay$enur Parzldak' isimli sosyal medya hesabzndan 15 Temmuz 2016 ak$amz yapzlan hain darbe giri$imine kar$Z koyan sivil halkz kastederek 'diin geceden itibaren $iddet tekeli devletin elinden alznzp halka verilmi$tir, beni en 90k iirkiiter. $ey bu anar$i ortamz', '(bogaz kesenler i9in) hayvan sahibinin sorumlulugu' $eklinde payla$zma yer vermesi, FETOIPDY Teror Orgiitiine ait ve bu teror orgiitiiniin ama9larz dogrultusunda 17 Aralzk siirecinden sonra kamuoyunu manipiile etmek i9in payla$zmlarda bulunan Twitter kullanzczsznzn arkada$ listesinde ekli olmasz ve '@fuatavni _f isimli kullanzcz ile mesa}la$masz, ByLock programznz kurmasz ve bir 90k kez kullanmasz, tespit ve degerlendirme tutanagz, HTS ve internet trajik kayztlarz ile tiim dosya kapsamz dikkatE alzndzgznda sanzgzn FETOIPDY silahlz teror orgiitii iiyesi olduguna dair $iiphe bulunmadzgzndan, inkara dayanan savunmaszna itibar edilmemi$, Sanzgzn egitim diizeyi, yaptzgz gorev nedeniyle edindigi bilgi, tecriibe ve konumu itibariyle bu olu$umun bir silahlz teror orgiitii oldugunu bilebilecek durumda oldugu ve atzlz su9u i$ledigi sabit oldugundan mahkumiyetine karar verilmi$[tir.]" 25. Dava, bireysel ba vurunun incelendigi tarih itibanyla istinaf a amasmda derdestttir. IV. iLGiLi HUKUK 26. 26/9/2004 tarihli ve 5237 say1h Turk Ceza Kanunu'nun "Silahh orgiit" kenar ba hkh 314. maddesinin (1) ve (2) numarah fikralan oyledir: "(]) Bu kzsmzn dordiincii ve bqinci boliimlerinde yer a/an su9larz i$lemek amaczyla, silahlz orgiit kuran veya yoneten ki$i, on yzldan onbe$ yzla kadar hapis cezasz ile cezalandzrzlzr. (2) Birinci fikrada tanzmlanan orgiite iiye olanlara, be$ yzldan on yzla kadar hapis cezasz verilir. " 27. 12/4/1991 tarihli ve 3713 say1h Terorle Mticadele Kanunu'nun "Teror sur;larz" kenar ba hkh 3. maddesi oyledir: "26/9/2004 tarihli ve 5237 sayzlz Turk Ceza Kanununun 302, 307, 309, 311, 312, 313 314, 315 ve 320 nci maddeleri ile 310 uncu maddesinin birincifikrasznda yazzlz su9lar, teror su9larzdzr. " 28. 3713 say1h Kanun'un "Cezalarm artmlmasz" kenar ba hkh 5. maddesinin birinci fikras1 oyledir: "3 ve 4 iincii maddelerde yazzlz su9larz i$leyenler hakkznda ilgili kanunlara gore tayif edilecek hapis cezalarz veya adlf para cezalarz yarz oranznda artzrzlarak hiikmolunur. Bi. 9 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2017/15375 : 28/11/2018 suretle tayin olunacak cezalarda, gerek o fiil ir;in, gerek her nevi ceza ir;in muayyen olan cezanzn yukan sznzrz aJzlabilir. Ancak, miiebbet hapis cezasz yerine, agzrlaJtzrzlmzJ miiebbet hapis cezaszna hiikmolunur. " 29. 4/12/2004 tarihli ve 5271 say1h Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Tutuklama nedenleri" kenar ba hkh 100. maddesinin ilgili kism1 oyledir: "(]) Kuvvetli sur; Jiiphesinin varlzgznz gosteren somut delillerin ve bir tutuklama nedeninin bulunmasz halinde, Jiipheli veya sanzk hakkznda tutuklama karan verilebilir. hin onemi, verilmesi beklenen ceza veya giivenlik tedbiri ile olr;iilii olmamasz halinde, tutuklam, karan verilemez. (2) AJagzdaki hallerde bir tutuklama nedeni var sayzlabilir : a) $iipheli veya sanzgzn kar;masz, saklanmasz veya kar;acagz Jiiphesini uyandzran somut olgular varsa. b) $iipheli veya sanzgzn davranzJ!an; 1. Delilleri yok etme, gizleme veya degiJtirme, 2. Tanzk, magdur veya baJkalan iizerinde baskz yapzlmasz giriJiminde bulunma, Hususlarznda kuvvetli Jiiphe oluJturuyorsa. (3) AJagzdaki sur;lann iJ!endigi hususunda kuvvetli Jiiphe sebeplerinin varlzgz halinde, tutuklama nedeni var sayzlabilir: a) 26.9.2004 tarihli ve 5237 sayzlz Turk Ceza Kanununda yer a/an; 11. Anayasal Diizene ve Bu Diizenin jJ/eyiJineKarJl Sur;lar (madde 309, 310,311, 312, 313, 314, 315), 30. 5271 say1h Kanun'un "Tutuklama karan" kenar ba hkh 101. maddesinin (1) ve (2) numarah fikralan oyledir: "(]) SoruJturma evresinde Jiiphelinin tutuklanmaszna Cumhuriyet savczsznzn istemi iizerine sulh ceza hakimi tarafindan, kovuJturma evresinde sanzgzn tutuklanmaszna Cumhuriyet savczsznzn istemi iizerine veya re'sen mahkemece karar verilir. Bu istemlerdf. mutlaka gerekr;e gosterilir ve adli kontrol uygulamasznzn yetersiz kalacagznz belirten hukukf ve fiilf nedenlere yer verilir. (2) (DegiJik: 2/7/2012-6352 /97 md.) Tutuklamaya, tutuklamanzn devamzna veya bu husustaki bir tahliye isteminin reddine iliJkin kararlarda ; a) Kuvvetli sur; Jiiphesini, b) Tutuklama nedenlerinin varlzgznz, c) Tutuklama tedbirinin olr;iilii oldugunu, gosteren deliller somut olgularla gerekr;elendirilerek ar;zkr;a gosterilir. Kararzn ir;erigi Jiipheli veya sanzga sozlii olara) bildirilir, aynca bir ornegi yazzlmak suretiyle kendilerine verilir ve bu husus kararda belirtilir. " 10 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2017/15375 : 28/11/2018 31. 5271 say1h Kanun'un "Adlf kontrol" kenar ba hkh 109. maddesinin ilgili k1sm1 oyledir: "(]) Bir sur; sebebiyle yiiriitiilen soruJturmada, 100 iincii maddede belirtilen tutuklama sebeplerinin varlzgz halinde, Jiiphelinin tutuklanmasz yerine adlf kontrol altzna alznmaszna karar verilebilir. (3) Adlf kontrol, Jiiphelinin aJagzda gosterilen bir veya birden fazla yiikiimliiliige tabi tutulmasznz ir;erir: a) Yurt dzJzna r;zkamamak . b) Hakim tarafindan belirlenen yerlere, belirtilen siireler ir;inde diizenli olarak baJvurmak. c) Hakimin belirttigi merci veya kiJilerin r;agrzlarzna ve gerektiginde mesleki ugraJlarzna iliJkin veya egitime devam konularzndaki kontrol tedbirlerine uymak. j) $iiphelinin parasal durumu goz oniinde bulundurularak, miktarz ve bir defada veya birden r;ok taksitlerle odeme siireleri, Cumhuriyet savczsznzn istegi iizerine hakimc, belirlenecek bir giivence miktarznz yatzrmak. g) Silah bulunduramamak veya taJzyamamak, gerektiginde sahip olunan silahlarz makbuz karJzlzgznda adlf emanete teslim etmek. j) Konutunu terk etmemek . k) Belirli bir yerleJim bolgesini terk etmemek. l) Belirlenen yer veya bolgelere gitmemek. " 32. 5271 say1h Kanun'un "Tazminat istemi" kenar ba hkh 141. maddesinin (1) numarah fikrasmm ilgili k1sm1 oyledir: "Sur; soruJturmasz veya kovuJturmasz szrasznda; a) Kanunlarda belirtilen koJullar dzJznda yakalanan, tutuklanan veya tutuklulugunun devamzna karar verilen, d) Kanuna uygun olarak tutuklandzgz halde makul siirede yargzlama mercii huzuruna r;zkarzlmayan ve bu sure i ;inde hakkznda hiikiim verilmeyen, 11 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2017/15375 : 28/11/2018 Ki$iler, maddf ve manevf her tiirlii zararlarzm, Devletten isteyebilirler. 11 33. 5271 say1h Kanun'un 11Tazminat isteminin ko ullarz II kenar ba hkh 142. maddesinin (1) ve (2) numarah fikralan oyledir: 11(1) Karar veya hiikiimlerin kesinle$figinin ilgilisine tebliginden itibaren ii ; ay ve her ha/de karar veya hiikiimlerin kesinle$me tarihini izleyen bir yzl ir;inde tazminat isteminde bulunulabilir. (2) jstem, zarara ugrayamn oturdugu yer agzr ceza mahkemesinde ve eger o yer agzr ceza mahkemesi tazminat konusu i$lemle ili$kili ise ve aynz yerde ba$ka bir agzr ceza daires1 yoksa, en yakzn yer agzr ceza mahkemesinde karara baglanzr. 11 V. iNCELEME VE GEREK ;E 34. Mahkemenin 28/11/2018 tarihinde yapm1 oldugu toplant1da ba vuru incelenip geregi dti tiniildti: A. Ki i Hiirriyeti ve Giivenligi Hakkmm ihlal Edildigine ili kin iddialar 1. Gozaltma Almanm Hukuki Olmad1gma ve Gozalti Siiresinin Makul Olmad1gma ili kin iddia a. Ba vurucunun iddialan 35. Ba vurucu, kuvvetli sm; tiphesi olmad1g1 halde yakalanarak gozaltma almmas1 ve hakkmda herhangi bir adli i lem yapilmadan yedi gun boyunca gozaltmda tutulmas1 nedenleriyle ki i htirriyeti ve gtivenligi hakkmm ihlal edildigini iddia etmi tir. b. Degerlendirme 36. Anayasa Mahkemesi, kanunda ongortilen gozalt1 stiresmm a Ild1g1 veya yakalama ve gozaltma almmanm hukuka aykm oldugu iddialanna ili kin olarak bireysel ba vurunun incelendigi tarih itibanyla asil dava sonw;lanmam1 da olsa -ilgili Yarg1tay i9tihatlanna atif yaparak- 5271 say1h Kanun'un 141. maddesinde ongortilen tazminat davas1 a9ma imkanmm ttiketilmesi gereken etkili bir hukuk yolu oldugu sonucuna varm1 tlf (Hikmet Kopar ve digerleri [GK], B. No: 2014/14061, 8/4/2015, 64-72; Hidayet Karaca [GK], B. No: 2015/144, 14/7/2015, 53-64; Gunay Dag ve digerleri [GK], B. No: 2013/1631, 17/12/2015, 141-150; jbrahim Sonmez ve Nazmiye Kaya, B. No: 2013/3193, 15/10/2015, 34-47). 3 7. Ote yandan Anayasa Mahkemesi olagantistti hal ilam sonrasmda uygulanan olagan doneme gore daha uzun stireli gozalt1 tedbirleri yontinden de bu stirelerin makul olmad1g1 ikayetlerini incelemi ve bu konuda 5271 say1h Kanun'un 141. maddesinde 6ng6rtilen tazminat davas1 a9ma imkamnm ttiketilmesi gereken etkili bir hukuk yolu oldugu sonucuna varm1 tlr (Neslihan Aksakal, B. No: 2016/42456, 26/12/2017, 30-37; Mehmet Hasan Altan (2), 84-93). 38. Somut olayda ba vurucu yontinden yakalama ve gozalt1 tedbirlerinin hukuki olmad1gma ve g6zalt1 stiresinin uzun olduguna i li kin iddialarla ilgili olarak amlan kararlarda vanlan sonu9lardan aynlmay1 gerektiren bir durum bulunmamaktad1r. 12 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2017/15375 : 28/11/2018 39. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu k1smmm ba vuru yollarznzn tiiketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 2. Tutuklamamn Hukuki Olmad1gma ili kin iddia a. Ba vurucunun iddialan 40. Ba vurucu, kuvvetli su9 tiphesini gosteren somut olgular ortaya konulmadan ve adli kontrol tedbirinin neden yetersiz kalacag1 tart1 Iimadan tutuklanmas1 nedeniyle ki i htirriyeti ve gtivenligi hakkmm ihlal edildigini iddia etmi tir. Ba vurucu aynca kanunda su9 olarak dtizenlenmeyen, ifade ve basm ozgtirltikleri kapsammda kalan eylemleri nedeniyle tutukland1g1m belirterek kanunsuz su9 ve ceza olmaz ilkesinin, gazetecilik faaliyetinin teror eylemi gibi gosterilmesi nedeniyle eref ve itibar hakkmm ve cep telefonunun ifresini soylememesinin su9lamaya dayanak yapilmas1 nedeniyle ileti im ozgtirltigtintin ihlal edildigini ileri stirmti ttir. b. Degerlendirme 41. Anayasa'nm "Temel hak ve hiirriyetlerin sznzrlanmasz" kenar ba hkh 13. maddesi oyledir: "Temel hak ve hurriyetler, ozlerine dokunulmakszzzn yalnzzca Anayasanzn ilgi/1 maddelerinde belirtilen sebeplere baglz olarak ve ancak kanunla sznzrlanabilir. Bu sznzrlamalar, Anayasanzn sozune ve ruhuna, demokratik toplum duzeninin ve laik Cumhuriyetin gereklerine ve olr;ululuk ilkesine aykzrz olamaz. " 42. Anayasa'nm "Ki i hiirriyeti ve giivenligi" kenar ba hkh 19. maddesinin birinci fikras1 ile ti ;tincti f1krasmm birinci ctimlesi oyledir: "Herkes, ki$i hurriyeti ve guvenligine sahiptir. Sur;lulugu hakkznda kuvvetli belirti bulunan ki$iler, ancak kar;malarznz , delillerin yokedilmesini veya degi$tirilmesini onlemek maksadzyla veya bunlar gibi tutuklamayz zorunlu kzlan ve kanunda gosterilen diger hallerde hakim kararzyla tutuklanabilir. " 43. Anayasa Mahkemesi, olaylann ba vurucu tarafmdan yapilan hukuki nitelendirmesi ile bagh olmay1p olay ve olgulann hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Bu itibarla somut olayda ba vurucunun bu boltimdeki iddialanmn oztintin tutuklanmasmm hukuki olmad1gma yonelik oldugu anla 1lmakla ba vurucunun bu boltimdeki ikayetlerinin ttimti Anayasa'nm 19. maddesinin ti ;tincti fikras1 kapsammda incelenmesi gerekir. i. Uygulanabilirlik Yoniinden 44. Anayasa'nm "Temel hak ve hiirriyetlerin kullanzlmasznzn durdurulmasz" kenar ba hkh 15. maddesi oyledir: 13 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2017/15375 : 28/11/2018 "Sava:J, seferberlik, szkzyonetim veya olaganiistii hallerde, milletlerarasz hukuktan dogan yiikiimliiliikler ihlal edilmemek kaydzyla, durumun gerektirdigi olr;iide temel hak ve hiirriyetlerin kullamlmasz kzsmen veya tamamen durdurulabilir veya bunlar ir;in Anayasada ongoriilen giivencelere aykzrz tedbirler alznabilir. Birinci fikrada belirlenen durumlarda da, sava:j hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen oliimler dt:jznda, ki:jinin ya:Jama hakkzna, maddf ve manevf varlzgznzn biitiinliigiine dokunulamaz; kimse din, vicdan, dii:jilnce ve kanaatlerini apklamaya zorlanamaz ve bunlardan dolayt sur;lanamaz; sue; ve cezalar ger;mi:je yiiriitiilemez; sur;lulugu mahkeme kararz ile saptanzncaya kadar kimse sur;lu sayzlamaz. " 45. Anayasa Mahkemesi, olaganiistii yonetim usullerinin uyguland1g1 donemlerde ahnan tedbirlere ili kin bireysel ba vurulan incelerken Anayasa'nm 15. maddesinde ortaya konulan temel hak ve ozgiirliiklere ili kin giivence rejimini dikkate alacag1m belirtmi tir (Aydzn Yavuz ve digerleri, 187-191). Soru turma mercilerince ba vurucuya yoneltilen ve tutuklama tedbirine konu olan srn;lama, ba vurucunun darbe te ebbiisiiniin arkasmdaki yapilanma oldugu belirtilen FETO/PDY iiyesi oldugu iddias1d1r. Anayasa Mahkemesi, amlan su9lamanm olaganiistii hal ilamm gerekli kilan olaylarla ilgili oldugunu degerlendirmi tir (Selc;uk Ozdemir [GK], B. No: 2016/49158, 26/7/2017, 57). 46. Bu itibarla ba vurucu hakkmda uygulanan tutuklama tedbirinin hukuki olup olmad1gmm incelenmesi Anayasa'nm 15. maddesi kapsammda yapilacaktir. Bu inceleme s1rasmda oncelikle ba vurucunun tutuklanmasmm ba ta Anayasa'nm 13. ve 19. maddeleri olmak iizere diger maddelerinde yer alan giivencelere aykm olup olmad1g1 tespit edilecek, aykmhk saptanmas1 halinde ise Anayasa'mn 15. maddesindeki ol9iitlerin bu aykmhg1 me ru k1hp kilmad1g1 degerlendirilecektir (Aydzn Yavuz ve digerleri, 193-195, 242; Selc;uk Ozdemir, 58). ii. Genel ilkeler 4 7. Anayasa'mn 19. maddesinin birinci fikrasmda, herkesin ki i hiirriyeti ve giivenligi hakkma sahip oldugu ilke olarak ortaya konduktan sonra ikinci ve ii9iincii flkralannda, ekil ve artlan kanunda gosterilmek art1yla ki ilerin ozgiirliigiinden mahrum b1rakilabilecegi durumlar s1mrh olarak sayilm1 t1r (Murat Narman, B. No: 2012/1137, 2/7/2013, 42). 48. Ki i hiirriyeti ve giivenligi hakkma yonelik bir miidahale olarak tutuklamamn Anayasa'nm 13. maddesinde ongoriilen ve tutuklama tedbirinin niteligine uygun dii en; kanun tarafmdan ongoriilme, Anayasa'nm ilgili maddelerinde belirtilen hakh sebeplerden bir veya daha fazlasma dayanma ve ol9iiliiliik ilkesine aykm olmama ko ullanna uygun olup olmad1gmm belirlenmesi gerekir (Halas Asian, B. No: 2014/4994, 16/2/2017, 53, 54). 49. Anayasa'mn 19. maddesinin ii9iincii fikrasma gore tutuklama ancak suc;lulugu hakkznda kuvvetli belirti bulunan ki:jiler bakimmdan miimkiindiir. Bir ba ka anlat1mla tutuklamanm on ko ulu, ki inin su9lulugu hakkmda kuvvetli belirtinin bulunmas1d1r. Bunun i9in su9lamanm kuvvetli sayilabilecek inandmc1 delillerle desteklenmesi gerekir (Mustafa Ali Balbay, B. No: 2012/1272, 4/12/2013, 72). 50. Ote yandan Anayasa'mn 19. maddesinin ii9iincii fikrasmda, tutuklama karannm kac;ma ya da delillerin yak edilmesini veya degi tirilmesini onlemek amac1yla verilebilecegi 14 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2017/15375 : 28/11/2018 belirtilmi tir. 5271 say1h Kanun'un 100. maddesine gore de tipheli veya samgm ka9mas1, saklanmas1 veya ka9acag1 tiphesini uyanduan somut olgulann bulunmas1, tipheli veya samgm davram lannm delilleri yok etme, gizleme veya degi tirme, tamk, magdur veya ba kalan tizerinde bask! yapilmas1 giri iminde bulunma hususlannda kuvvetli tiphe olu turmas1 hallerinde tutuklama karan verilebilecektir. Maddede aynca i lendigi konusunda kuvvetli tiphe bulunmas1 art1yla tutuklama nedeninin varsayilabilecegi su9lara ili kin bir listeye yer verilmi tir (Halas Asian, 58, 59). 51. Diger taraftan Anayasa'mn 13. maddesinde temel hak ve ozgtirltiklere yonelik sm1rlamalann ol ;iiluluk ilkesine aykm olamayacag1 belirtilmWir. Bu baglamda dikkate almacak hususlardan biri tutuklama tedbirinin isnat edilen su9un onemi ve uygulanacak olan yaptmmm aguhg1 kar 1smda ol9tilti olmas1du (Halas Asian, 72). 52. Her somut olayda tutuklamanm on ko ulu olan su9un i lendigine dair kuvvetli belirtinin olup olmad1gmm, tutuklama nedenlerinin bulunup bulunmad1gmm ve tutuklama tedbirinin ol9tiltiltigtintin takdiri oncelikle amlan tedbiri uygulayan yarg1 mercilerine aittir. Zira bu konuda taraflarla ve delillerle dogrudan temas halinde olan yarg1 mercileri Anayasa Mahkemesine kiyasla daha iyi konumdadu (Giilser Yzldzrzm (2) [GK], B. No: 2016/40170, 16/11/2017 , 123). Bununla birlikte yarg1 mercilerinin belirtilen hususlardaki takdir arahgm1 a 1p a mad1g1 Anayasa Mahkemesinin denetimine tabidir. Anayasa Mahkemesinin bu husustaki denetimi, somut olaym ko ullan dikkate almarak ozellikle tutuklamaya ili kin stire9 ve tutuklama karannm gerek9eleri tizerinden yapilmahdu (Erdem Giil ve Can Diindar [GK], B. No: 2015/18567, 25/2/2016, 79; Selc;uk Ozdemir, 76; Giilser Yzldzrzm (2), 124). iii. ilkelerin Olaya Uygulanmas1 53. Ba vurucu, FETO/PDY'nin tiyesi olma su9undan 5271 say1h Kanun'un 100. maddesi uyannca tutuklanm1 tu . Dolay1s1yla ba vurucu hakkmda uygulanan tutuklama tedbirinin kanuni dayanag1 bulunmaktad1r. 54. Kanuni dayanag1 bulundugu anla 1lan tutuklama tedbirinin me ru bir amacmm olup olmad1g1 ve ol9tiltiltigti incelenmeden once tutuklamanm on ko ulu olan suc;un i lendigine dair kuvvetli belirti bulunup bulunmad1gmm degerlendirilmesi gerekir. 55. Ba vurucu hakkmdaki soru turma belgeleri incelendiginde ba vurucunun tutuklanmasma karar verilirken FETO/PDY tiyesi olduguna dair somut delillerin oldugu ve 15 Temmuz darbe te ebbtisti nedeniyle ya anan olagantistti durum nedeniyle devam eden bir tehdit bulundugu olgulanna dayamld1g1 gortilmektedir. 56. iddianamede ise ba vurucunun -orgtit tiyesi olduguna ve ka9acagma dair emniyete yapilan ihbara da deginilerek- FETO/PDY tarafmdan ger9ekle tirilen 15 Temmuz darbe te ebbtistintin ya and1g1 saatlerde darbeyi destekleyen veya darbeye direnen halk1 kti9timseyen mesajlar ile halkm askeri katlettigi yontinde ger9ek olmayan fotograflar payla t1g1, aynca FETO/PDY'nin ama9lan dogrultusunda kamuoyu olu turmak i9in maniptilatif haberler yayanfuatavni isimli sosyal medya kullamc1s1 ile ti9tincti ki ilere kapah olacak ekilde direkt olarak mesajla tlg1 olgulanna yer verilmi tir. 57. Ba vurucu hakkmda verilen mahkumiyet karannm gerek9esinde ise tutuklama karan ve iddianameden farkh olarak ba vurucunun FETO/PDY tiyelerinin kendi aralannda ileti imi saglad1g1 ifade edilen ByLock uygulamasmm kullamc1s1 oldugu belirtilmi tir (bkz. 24). 15 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2017/15375 : 28/11/2018 58. Anayasa Mahk:emesi daha onceki kararlannda By Lock uygulamasmm ozellikleri gozonilne almd1gmda ki ilerin bu uygulamay1 kullanmalannm veya kullanmak tizere elektronik/mobil cihazlanna yuklemelerinin soru turma makamlannca FETO/PDY ile olan ilgi bak1mmdan bir belirti olarak degerlendirilebilecegini belirtmektedir (Aydzn Yavuz ve digerleri, 106, 267). Buna gore soru turma makamlannca ve tutuklama tedbirine karar veren mahkemelerce FETO/PDY tiyesi olmakla sw;;lanan ba vurucunun ByLock uygulamasm1 kullanmasmm somut olaym ko ullanna gore srn;;un i lendigine dair kuvvetli belirti olarak kabul edilmesi, amlan programm ozellikleri itibanyla temelsiz ve keyfi bir tutum olarak degerlendirilemez (Selc;uk Ozdemir, 74). 59. Aynca ba vurucunun darbe te ebbtistintin ger9ekle tigi saatlerde halkm darbecilere kar 1 koymasma tepki gostererek sosyal medya hesabmdan "dun geceden itibaren :jiddet tekeli devletin elinden alznzp halka verilmi!jtir, beni en r;ok iirkiiten :jey bu anar:Ji ortamz", "(bogaz kesenler ir;in) hayvan sahibinin sorumlulugu" eklinde payla 1mda bulundugu ve sosyal medyada FETO/PDY'nin bir yaym orgam gibi hareket eden ve stirekli ekilde orgtit propagandas1 yapanfuatavni isimli hesabm kullamcilan ile sosyal medya hesab1 tizerinden dogrudan mesaj (DM) yoluyla ileti im saglad1g1 soru turma makamlannca tespit edilmi tir. Bu baglamda amlan olgulann FETO/PDY ile ba vurucu arasmda orgtitsel bir ili ki bulunduguna -dolay1s1yla ba vurucunun su9 i ledigine- dair kuvvetli belirti olarak kabulti mtimktindtir . 60. Sonu9 olarak soru turma makamlannca yargilama a amasmda ByLock programm1 kulland1g1 da anla 1lan ba vurucunun 15 Temmuz gecesi darbe te ebbtistinti destekler mahiyette mesajlar atmas1, halkm askeri oldtirdtigti yontinde ger9egi yans1tmayan maniptilatif fotograflar payla mas1 ve fuatavni isimli sosyal medya kullamc1s1 ile dogrudan mesajla mas1 hususlannm su9un i lendigine dair kuvvetli belirti olarak kabul edilmesinin temelsiz ve keyfi oldugu soylenemez. 61. Diger taraftan ba vurucu hakkmda uygulanan tutuklama tedbirinin me ru bir amacmm olup olmad1gmm degerlendirilmesi gerekir. Bu degerlendirmede tutuklama karannm verildigi andaki genel ko ullar gozard1 edilmemelidir. Darbe te ebbtisti sonrasmda te ebbtisle veya FETO/PDY ile baglantih su9lara ili kin soru turmalarda , delillerin saghkh bir ekilde toplanabilmesi ve soru turmalann gtivenlik i9inde yurtittilebilmesi i9in tutuklama d1 mdaki koruma tedbirlerinin yetersiz kalmas1 soz konusu olabilir. Yine FETO/PDY ile baglantih ki ilerin te ebbtis suasmda veya sonrasmda ortaya 91kan karga adan yararlanmak suretiyle ka9ma imkam ve bu donemde delillere etki edilmesi ihtimali normal zamanda i lenen su9lara gore 90k daha fazladu (Aydzn Yavuz ve digerleri, 271, 272; Selr;uk Ozdemir, 78, 79). 62. Ba vurucunun tutuklanmasma karar verilen silahh teror orgtittine tiye olma su9u, Turk hukuk sistemi i9inde agu cezai yaptmmlar ongortilen su9 tipleri arasmda olup isnat edilen su9a ili kin olarak kanunda ongortilen cezanm aguhg1 ka9ma tiphesine i aret eden durumlardan biridir (aym yondeki degerlendirmeler i9in bkz. Hiiseyin Burr;ak, B. No: 2014/474, 3/2/2016, 61; Devran Duran [GK], B. No: 2014/10405, 25/5/2017, 66). Aynca amlan su9, 5271 say1h Kanun'un 100. maddesinin (3) numarah fikrasmda yer alan ve kanun geregi tutuklama nedeni varsayzlabilen su9lar arasmdadu. 63. Somut olayda Ankara 1. Sulh Ceza Hakimligince ba vurucunun tutuklanmasma karar verilirken tutuklama nedeni olarak ba vurucunun tizerine atih su9un tutuklama nedeni 16 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2017/15375 : 28/11/2018 varsayzlabilen sm;lar listesinde olmasma dayamld1g1 gorillmektedir. Dolay1s1yla tutuklama karannm verildigi andaki genel ko ullar ve somut olaym yukanda belirtilen ozel ko ullan ile Ankara 1. Sulh Ceza Hakimligi tarafmdan verilen karann i9erigi birlikte degerlendirildiginde ba vurucu yontinden dayamlan tutuklama nedenlerinin olgusal temellerinin oldugu soylenebilir. 64. Ba vurucu hakkmdaki tutuklama tedbirinin ol9iilti olup olmad1gmm da belirlenmesi gerekir. Bir tutuklama tedbirinin Anayasa'nm 13. ve 19. maddeleri kapsammda ol9tiltiltigtintin belirlenmesinde somut olaym tum ozellikleri dikkate almmahdir ( Gulser Yzldmm (2), 151). Oncelikle teror su9lannm soru turulmas1 kamu makamlanm ciddi zorluklarla kar 1 kar 1ya b1rakmaktad1r. Bu nedenle ki i htirriyeti ve gtivenligi hakk1, adli makamlar ve gtivenlik gorevlilerinin -ozellikle organize olanlar olmak tizere-su9larla ve su9lulukla etkili bir ekilde mticadelesini a m derecede gti9le tirmeye neden olabilecek ekilde yorumlanmamahdir (aym yondeki degerlendirmeler i9in bkz. Devran Duran, 64). Ozellikle darbe te ebbtistiyle veya FETO/PDY ile baglantih soru turmalann kapsam1 ve niteligi ile FETO/PDY'nin ozellikleri de dikkate almd1gmda bu soru turmalann diger ceza soru turmalanna gore 90k daha zor ve karma 1k oldugu ortadadir (Aydzn Yavuz ve digerleri, 350). 65. Somut olaym yukanda belirtilen ozellikleri dikkate almd1gmda Ankara 1. Sulh Ceza Hakimliginin isnat edilen su9 i9in ongorillen yaptmmm agirhgm1, i in niteligini ve onemini de gozontinde tutarak ba vurucu hakkmda uygulanan tutuklama tedbirinin ol9tilti oldugu ve adli kontrol uygulamasmm yetersiz kalacag1 sonucuna varmasmm keyfi ve temelsiz oldugu soylenemez. 66. A91klanan gerek9elerle ba vurucunun tutuklamanm hukuki olmad1g1 iddiasma ili kin olarak bir ihlalin bulunmad1g1 a91k oldugundan ba vurunun bu kismmm ar;zkr;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 67. Buna gore ba vurucunun ki i htirriyeti ve gtivenligi hakkma tutuklama yoluyla yap1lan mtidahalenin bu hakka dair Anayasa'da (13. ve 19. maddelerde) yer alan gtivencelere aykmhk olu turmad1g1 gortildtigtinden Anayasa'nm 15. maddesinde yer alan ol9titler yontinden aynca bir inceleme yapilmasma gerek bulunmamaktad1r. 3. Soru turma Dosyasma Eri imin Kis1tland1gma ili kin iddia a. Ba vurucunun iddialan 68. Ba vurucu, soru turma dosyasmda bulunan k1s1tlama karan nedeni ile hakkmda toplanan delillerin neler oldugunu bilemedigi i9in etkin bir savunma geli tiremedigini bu nedenle tutuklama karanna etkili ekilde itiraz edemedigini ileri stirmti ttir. b. Degerlendirme 69. Bireysel ba vurulann 30/3/2011 tarihli ve 6216 say1h Anayasa Mahkemesinin Kurulu u ve Y arg1lama U sulleri Hakkmda Kanun 'un 4 7. maddesinin ( 5) numarah fikras1 ile Anayasa Mahkemesi i9tuztigti'ntin (i9tuztik) 64. maddesinin (1) numarah fikras1 uyannca ba vuru yollannm ttiketildigi tarihten, ba vuru yolu ongorillmemi ise ihlalin ogrenildigi tarihten itibaren otuz gun i9inde yapilmas1 gerekmektedir. 17 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2017/15375 : 28/11/2018 70. Somut olayda 5271 say1h Kanun'un 153. maddesinin (4) numarah f1kras1 uyannca Ankara 14. Agir Ceza Mahk:emesince iddianamenin kabul edildigi 13/12/2016 tarihi itibanyla k1s1thhk, Kanun geregi kendiliginden sona ermi ve dosyaya eri im imkam saglanm1 tlf . iddianame ve tensip zaptmm ba vurucuya teblig edildigi tarih dosya kapsammdan tespit edilememekle birlikte ba vurucunun en ge9 ilk duru manm yap1ld1g1 9/2/2017 tarihinde iddianame ve tensip zaptmdan haberdar oldugunun kabulu gerekecektir. Dolay1s1yla ba vurucunun dosyaya eri imin kis1tlanmasma yonelik ba vurusunu 9/2/2017 tarihinden itibaren otuz gun i9inde yapmas1 gerekirken otuz gunluk ba vuru suresi ge9tikten sonra 24/3/2017 tarihinde yap1lan bireysel ba vuruda sure a 1m1 bulundugu anla 1lm1 tir. 71. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu k1smmm sure a.Jzmz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 4. Sulh Ceza Hakimliginin ve Agir Ceza Mahkemelerinin Bag1ms1z ve Tarafs1z Olmad1gma ili kin iddia a. Ba vurucunun iddialan 72. Ba vurucu, tutuklama karanm veren sulh ceza hakimligi ile kavu turma a amasmda tutuklulugun devamma karar veren ve tutukluluk itirazlanm inceleyen agir ceza mahk:emelerinin dogal hakim ilkesine aykm olarak kuruldugunu , bag1ms1z ve tarafs1z olmad1gm1 , bu nedenle ki i htirriyeti ve guvenligi hakkmm ihlal edildigini iddia etmi tir. b. Degerlendirme i. Uygulanabilirlik Yoniinden 73. Olagantistti hal ilanma konu olaylar kapsammda su9lanan ba vurucunun tutuklanmasma karar verildigi tarihte olaganustti hal devam etmektedir. Bu itibarla ba vurucu hakkmda tutuklama tedbirinin uygulanmasma karar veren yarg1 mercilerinin bag1ms1z ve tarafs1z olup olmad1gmm incelenmesi Anayasa'nm 15. maddesi kapsammda yap1lacaktir. Bu inceleme sirasmda oncelikle ba vurucunun tutuklanmasma karar veren mercinin ba ta Anayasa'nm 19. maddesi olmak uzere diger maddelerinde yer alan guvencelere aykm davramp davranmad1g1 tespit edilecek, aykmhk saptanmas1 halinde ise Anayasa'nm 15. maddesindeki ol9utlerin bu aykmhg1 me ru kihp kilmad1g1 degerlendirilecektir (bkz. 44-46). ii. Kabul Edilebilirlik Yoniinden 74. Anayasa Mahk:emesinin daha onceki kararlarmda da belirtildigi gibi dogal hakim ilkesi, su9un i lenmesinden veya 9eki menin dogmasmdan once davay1 gorecek yarg1 yerini kanunun belirlemesi eklinde tammlanmaktad1r. Dogal hakim ilkesi yarg1lama makamlannm su9un i lenmesinden veya 9eki menin meydana gelmesinden sonra kurulmasma veya yarg1cm atanmasma , ba ka bir anlatimla samga veya davanm taraflanna gore hakim atanmasma engel olu turur (AYM, E.2014/164, K.2015/12 , 14/1/2015). 75. Bir kuralm belirli bir su9un i lenmesinden sonra bu su9a ili kin davay1 gorecek yarg1 yerini belirlemeyi ama9lamamas1 ve ytirtirlugu muteakip kapsamma giren tum davalara uygulanmas1 halinde dogal hakim ilkesine aykmhk soz konusu olamaz (A YM, E.2009/52, K.2010/16 , 21/1/2010). 18 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2017/15375 : 28/11/2018 76. Anayasa'nm 9. maddesinde, yarg1 yetkisinin bag1ms1z ve tarafs1z mahkemelerce kullamlacag1 a91k9a htikme baglanm1 ; 138. maddesinde ise mahkemelerin bag1ms1zhgmdan ne anla 1lmas1 gerektigi a91klanm1 tlr. Buna gore "Hi ;bir organ, makam, merci veya ki i, yarg1 yetkisinin kullamlmasmda mahkemelere ve hdkimlere emir ve talimat veremez; genelge gonderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz. ". Bag1ms1zhk, mahkemenin bir uyu mazhg1 9oztimlerken yasamaya, ytirtitmeye, davanm taraflan ile 9evreye ve diger yarg1 organlanna kar 1 bag1ms1z olmasm1, onlann etkisi altmda olmamasm1 ifade etmektedir (A YM, E.2014/164, K.2015/12, 14/1/2015). 77. Bir mahkemenin idareye ve davanm taraflanna kar 1 bag1ms1z olup olmad1gmm belirlenmesinde tiyelerinin atanma ekli ve onlann gorev stireleri, d1 baskilara kar 1 teminatlann varhg1 ve mahkemenin bag1ms1z oldugu yontinde bir gortintti sergileyip sergilemedigi onem arz etmektedir (Ya asm Asian, B. No: 2013/1134, 16/5/2013, 28). 78. Anayasa'nm 36. maddesinde mahkemelerin tarafs1zhgmdan a91k9a bahsedilmemekle birlikte Anayasa Mahkemesi i9tihad1 uyannca davanm tarafs1z bir mahkemede gortilmesini isteme hakk1, adil yarg1lanma hakkmm z1mni bir unsurudur . Nitekim 21/1/2017 tarihli ve 6771 say1h Kanun'un 1. maddesiyle Anayasa'nm 9. maddesine "bag1ms1z" ibaresinden sonra gelmek tizere "ve tarafs1z" ibaresi eklenmi ; boylelikle madde metni "Yarg1 yetkisi, Tiirk Milleti adma bag1ms1z ve tarafs1z mahkemelerce kullamhr" halini alm1 tlr. Aynca mahkemelerin tarafs1zhg1 ve bag1ms1zhgmm birbirini tamamlayan iki unsur oldugu dikkate almd1gmda Anayasa'nm -btittinltigti ilkesi geregi- 138., 139. ve 140. maddelerinin de tarafs1z bir mahkemede yarg1lanma hakkmm degerlendirilmesinde gozontinde bulundurulmas1 gerektigi a91ktir (Tahir Gokatalay, B. No: 2013/1780, 20/3/2014, 60). 79. Mahkemelerin tarafs1zhg1 kavram1, gortilecek davalar kar 1smda bizzat mahkemenin kurumsal yap1s1 ile davaya bakmakla gorevli hakimin tutumu tizerinden a91klanmaktadir. Oncelikle mahkemelerin kurulu u ve yap1lanmas1yla ilgili yasal ve idari dtizenlemelerin tarafs1z olmad1g1 izlenimini vermemesi gerekir. Esasmda kurumsal tarafs1zhk, mahkemelerin bag1ms1zhg1 ile baglant1h bir konudur. Tarafs1zhk i9in oncelikle bag1ms1zhk on ko ulu ger9ekle meli ve ek olarak kurumsal yonden de taraf gortinttisti verecek bir yapilanma olu mamahdir (AYM, E.2014/164 , K.2015/12 , 14/1/2015). 80. Mahkemelerin tarafs1zhg1m ifade eden ikinci unsur, hakimlerin gortilecek davaya ili kin oznel tutumlanyla ilgilidir. Davaya bakacak olan hakimin davanm taraflanna kar 1 e it, yans1z ve on yarg1s1z olmas1, hi9bir telkin ve bask! altmda kalmadan hukuk kurallan 9er9evesinde vicdani kanaatine gore karar vermesi gerekir. Aksi yondeki davram lar ise hukuk dtizenince disiplin ve ceza hukuku alanmdaki yaptmmlara tabi k1lmm1 tlf (A YM, E.2014/164, K.2015/12 , 14/1/2015). 81. Genel bir kanuni dtizenlemeye dayamlarak ve Hakimler ve Savc1lar Kurulu (HSK) tarafmdan yap1lan atama sonucunda sulh ceza hakimlerinin -soru turma a amasmda tutuklama tedbirine ili kin karar vermek de dahil olmak tizere-kanun ile verilen gorevleri yaptiklan anla ilmaktad1r. Bag1ms1z ve tarafs1z olmad1klan iddia edilen sulh ceza hakimliklerinin Cumhuriyet savc1smm taleplerini reddederek tipheliler lehine de kararlar verdigi bilinmektedir. Bu itibarla baz1 soyut varsay1mlardan hareket edilerek ilgili hakimlerin bag1ms1z ve tarafs1z davranmad1klanm kabul etmek mtimktin degildir (benzer yondeki degerlendirmeler i9in bkz. Hikmet Kopar ve digerleri, 114; Hidayet Karaca, 78, Mehmet Baransu (2), B. No: 2015/7231, 17/5/2016, 64-78). 19 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2017/15375 : 28/11/2018 82. Nitekim Anayasa Mahkemesi; sulh ceza hakimlerinin de diger tiim hakimler gibi HSK tarafmdan atand1klan ve Anayasa'nm 139. maddesinde ongorlilen hakimlik teminatma sahip olduklan, diger tiim mahkemelerde oldugu gibi Anayasa'nm ongordtigti bi9imde mahkemelerin bag1ms1zhg1 ve hakimlik teminat1 esaslanna uygun olarak te kilatlandmld1g1, bunlann yap1lanmas1 ve i leyi inde tarafs1z davranamayacaklan sonucuna ula 1lmasm1 gerektiren herhangi bir unsur bulunmad1g1, aynca somut, nesnel ve inandmc1 delillerle tarafs1zhgm1 yitirdiginin ortaya konmas1 durumunda hakimin davaya bakmasm1 engelleyen usul htiktimlerinin de bulundugu gerek9esiyle sulh ceza hakimliklerini ihdas eden kanun htikmtintin iptali istemini reddetmi tir (A YM, E.2014/164, K.2015/12, 14/1/2015). 83. Somut olayda ba vurucu hakkmda tutuklama karan veren Ankara 1. Sulh Ceza Hakimliginin ve tutuklulugun devamma karar veren Ankara 14. Agir Ceza Mahkemesi ile itirazlan inceleyen Ankara 15. Agir Ceza Mahkemesinin amlan ilkeler uyannca genel htiktimlere gore kuruldugu konusunda tereddtit bulunmamaktad1r. Ba vurucunun bu mahkemelerde gorev yapan hakimlerin kendisiyle ilgili subjektif degerlendirmeler yaptig1 yontinde bir iddias1 da yoktur. Sonu9 olarak tiim dosya kapsam1 nazara almd1gmda tutuklama veya tutuklugun devam1 karalanm veren hakimin ya da mahkemelerin amlan dosya nedeniyle subjektif degerlendirme yapt1klan ve tarafs1z davranmad1klan sonucuna vanlamamaktadir. 84. A91klanan gerek9elerle ba vurucunun dogal hakim ilkesine aykm bulunan, bag1ms1z ve tarafs1z olmayan hakimlik tarafmdan tutukland1g1 veya tutuklulugun devamma karar verildigi iddiasma ili kin olarak bir ihlalin bulunmad1g1 a91k oldugundan ba vurunun bu kismmm ar;1kr;a dayanaktan yoksun olmas1 nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 85. Buna gore ba vurucunun sulh ceza hakimligince tutuklanmasmm ve tutuklulugunun agir ceza mahkemelerince verilen kararlar uyannca stirdtiriilmesinin bu hakka dair -ba ta 19., 37., 138., 139. ve 140. maddeler olmak tizere-Anayasa'da yer alan gtivencelere aykmhk olu turmad1g1 goriildtigtinden Anayasa'nm 15. maddesinde yer alan ol9titler yontinden aynca bir inceleme yapilmasma gerek bulunmamaktadir. 5. Tutuklulugun Makul Siireyi A tigma ili kin iddia a. Ba vurucunun iddialan 86. Ba vurucu; uzun stiredir tutuklu oldugunu, tahliye taleplerinin ve itirazlannm -tutuklulugun devamm1 me ru kilacak- ilgili ve yeterli gerek9e olmadan reddedildigini belirterek ki i htirriyeti ve gtivenligi hakkmm ihlal edildigini iddia etmi tir. b. Degerlendirme 87. Anayasa'nm 148. maddesinin ti9tincti fikrasmm son ctimlesi oyledir: 11Ba$vuruda bulunabilmek i ;in olagan kanun yollannzn tiiketilmi$ olmasz $Grttzr. 11 88. 6216 say1h Kanun'un "Bireysel ba vuru hakkz"kenar ba hkh 45. maddesinin (2) numarah fikras1 oyledir: 11jh/ale neden oldugu ileri siiriilen i$lem, eylem ya da ihmal i ;in kanunda ongoriilmii idari ve yargzsal ba$vuru yollanmn tamamzmn bireysel ba$vuru yapzlmadan once tiiketilmi$ olmasz gerekir. 11 20 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2017/15375 : 28/11/2018 89. Bireysel ba vuru yolunun ikincil niteligi geregi Anayasa Mahkemesine bireysel ba vuruda bulunabilmek i9in oncelikle olagan kanun yollannm tiiketilmesi zorunludur (Awe Z1raman ve Cennet Ye ilyurt, B. No: 2012/403, 26/3/2013, 16, 17). 90. Anayasa Mahkemesi, tutuklulugun kanunda ongorillen azami siireyi veya makul siireyi a tig1 iddias1yla yap1lan bireysel ba vurular bak1mmdan bireysel ba vurunun incelendigi tarih itibanyla ilk derece mahkemesince mahkumiyet hiikmii verilmi ise hiikiim kesinle memi olsa da 5271 say1h Kanun'un 141. maddesinde ongorillen tazminat davas1 a9ma imkanmm tiiketilmesi gereken etkili bir hukuk yolu oldugu sonucuna varm1 tu (Ahmet Kubilay Tezcan, B. No: 2014/3473, 25/1/2018, 24-27; Ekrem At1c1, B. No: 2014/15609, 8/3/2018, 27-30). 91. Bireysel ba vuruda bulunduktan sonra 21/11/2017 tarihinde mahkumiyetine karar verilen ba vurucunun tutuklulugun makul siireyi a tigma ili kin iddias1, 5271 say1h Kanun'un 141. maddesi kapsammda a9ilacak davada incelenebilir. Bu madde kapsammda a91lacak dava sonucuna gore ba vurucunun tutuklulugunun makul siireyi a tigmm tespiti halinde gorevli mahkemece ba vurucu lehine tazminata da hiikmedilebilecektir. Buna gore 5271 say1h Kanun'un 141. maddesinde belirtilen dava yolu, ba vurucunun durumuna uygun telafi kabiliyetini haiz, etkili bir hukuk yoludur ve bu olagan ba vuru yolu tiiketilmeden yap1lan bireysel ba vurunun incelenmesi bireysel ba vurunun ikincillik niteligi ile bagda mamaktadu. 92. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu kismmm ba vuru yollarmm tuketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 6. Tutukluluk incelemelerinin Hakim/Mahkeme Oniine (:1kanlmaks1zm Y apdd1gma ili kin iddia a. Ba vurucunun iddialan 93. Ba vurucu, tutuklanmasma karar verildigi tarihten itibaren tutukluluk incelemelerinin ve itiraz degerlendirmelerinin dosya iizerinden duru mas1z olarak yap1ld1g1m belirterek ki i hiirriyeti ve giivenligi hakkmm ihlal edildigini iddia etmi tir. b. Degerlendirme 94. Anayasa'nm 19. maddesinin sekizinci fikras1 oyledir: "Her ne sebeple olursa olsun, hurriyeti kzsztlanan ki$i, kzsa surede durumu hakkznda karar verilmesini ve bu kzsztlamanzn kanuna aykzrzlzgz halinde hemen serbest bzrakzlmasznz saglamak amaczyla yetkili bir yargz merciine ba$vurma hakkzna sahiptir. " 95. Ba vurucunun bu boliimdeki iddialannm Anayasa'nm 19. maddesinin sekizinci fikras1 kapsammda incelenmesi gerekir. i. Uygulanabilirlik Yoniinden 96. Ba vurucunun tutuklanmasma neden olan su9lama, Tiirkiye'de olaganiistii hal ilamna sebebiyet veren temel olay olan 15 Temmuz darbe te ebbiisiiniin arkasmdaki 21 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2017/15375 : 28/11/2018 yapilanma oldugu ve silahh bir teror orgutii oldugu belirtilen FETO/PDY uyesi olduguna ili kindir. Ba vurucunun tutukluluk surecinde olaganustti hal devam etmi tir. Bu itibarla ba vurucunun tutukluluk incelemelerinin hakim/mahkeme onune 91kanlmaks1zm yapilmasmm ki i hurriyeti ve guvenligi hakk1 uzerindeki etkisinin incelenmesi, Anayasa'nm 15. maddesi kapsammda yapilacakt1r. Bu inceleme s1rasmda oncelikle tutukluluk incelemelerinin yap1h eklinin Anayasa'nm 19. maddesinde yer alan guvencelere aykm olup olmad1g1 tespit edilecektir (bkz. 44-46). ii. Kabul Edilebilirlik Yoniinden 97. Anayasa Mahkemesi Aydin Yavuz ve digerleri ( 326-359) karannda; 15 Temmuz 2016 tarihinde ya anan darbe te ebbusu ve sonrasmda ilan edilen olaganustti hal doneminde ortaya 91kan ko ullan dikkate alarak darbe te ebbusu, FETO/PDY ve terorle ilgili su9lardan dolay1 tutuklanan ki ilerin tutukluluk incelemelerinin belirli bir sure -8 ay 18 gun boyunca- duru mas1z olarak yap1lmasmm Anayasa'mn 19. maddesinin sekizinci fikras1yla bagda masa da olaganustii yonetim usullerinin benimsendigi donemde temel hak ve ozgurluklerin guvence rejimini duzenleyen Anayasa'mn 15. maddesi kapsammda me ru gortilebilecegini belirtmi tir. 98. Anayasa Mahkemesi yakm zamanda verdigi Erda! Tercan ([GK], B. No: 2016/15637 , 12/4/2018) kararmda ise bu kapsamda yaptlg1 incelemede, darbe te ebbusunden sonraki sure9te darbe te ebbusunun arkasmdaki yapilanma olan FETO/PDY veya terorle baglantlh su9lardan tutuklanan ki ilerin tutukluluk incelemelerinin 18 aya kadar hakim/mahkeme onune 91kanlmaks1zm yapilmasmm olaganustii hal doneminde ki i hurriyeti ve guvenligi hakk1m ihlal etmedigi sonucuna varm1 t1r (Erda! Tercan, 246). 99. Somut olayda ba vurucu, darbe te ebbusunu ger9ekle tiren FETO/PDY'ye uye olma su9lamas1yla tutuklanm1 tlr. Bu baglamda tutuklama konusu su9un niteligi ve tutuklama ko ullan ile tutuklulugun hakim onune 91kanlmaks1zm devam ettirildigi 6 ayhk sure dikkate ahnd1gmda amlan kararlardaki sonu9tan aynlmay1 ve farkh bir degerlendirme yapmay1 gerektiren bir durum bulunmamaktad1r. 100. A91klanan gerek9elerle ba vurucunun tutukluluga 1t1raz incelemesinin duru mas1z olarak yapild1g1 iddialanna ili kin olarak bir ihlalin olmad1g1 a91k oldugundan ba vurunun bu klsmmm ar:;zkr:;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 7. Tutukluluga itirazm Etkin ekilde Degerlendirilmedigine ili kin iddia a. Ba vurucunun iddialan 101. Ba vurucu, tahliye taleplerinin ve tutuklulugun devam1 kararlanna kar 1 yapt1g1 itirazlannm ge9 degerlendirildigini belirterek ki i hurriyeti ve guvenligi hakkmm ihlal edildigini ileri surmu ttir. b. Degerlendirme 102. Anayasa'mn 19. maddesinin sekizinci fikras1 oyledir: "Her ne sebeple olursa olsun, hurriyeti kzsztlanan ki$i, kzsa surede durumu hakkznda karar verilmesini ve bu kzsztlamamn kanuna aykznlzgz halinde hemen serbest bzrakzlmaszm saglamak amaczyla yetkili bir yargz merciine ba$vurma hakkzna sahiptir. " 22 Ba$VUfll Numaras1 Karar Tarihi : 2017/15375 : 28/11/2018 103. Ba$vurucunun bu bolumdeki iddialannm Anayasa'nm 19. maddesinin sekizinci fikras1 kapsammda incelenmesi gerekir. 104. Bireysel ba$vurulann 6216 say1h Kanun'un 47. maddesinin (5) numarah fikras1 ile i9tlizuk'un 64. maddesinin (1) numarah fikras1 uyannca ba$VUfll yollannm tliketildigi tarihten, ba$vuru yolu ongortilmemi$ ise ihlalin ogrenildigi tarihten itibaren otuz gun i9inde yap1lmas1 gerekmektedir. 105. Somut olayda ba$vurucu 6/10/2016, 25/11/2016 ve 12/12/2016 tarihli itirazlannm ge ; karara bagland1gm1 belirterek ki$i hurriyeti ve guvenligi hakkmm ihlal edildigini ileri surmu$tUr. 5271 say1h Kanun'da ba$vurucunun $ikayetine konu tahliye taleplerinin ya da tutukluluga itirazlannm k1sa surede karara baglanmamas1 nedeniyle ba$vurulabilecegi herhangi bir kanun yolu ongortilmemi$tir. Buna gore ba$vurucunun bu iddialanyla ilgili olarak itirazmm karara bagland1gm1 ogrendigi tarihten itibaren otuz gun i9inde bireysel ba$vuru yapmas1 gerekmektedir. Ba$vurucunun $ikayetine konu 25/11/2016 ve 12/12/2016 tarihli itirazlan 10/1/2017 tarihinde karara baglanm1$tlf. Bu karann ba$vurucuya teblig edildigi tarih dosya kapsammdan tespit edilememekle birlikte ba$vurucunun en ge9 ilk duru$manm yap1ld1g1 9/2/2017 tarihinde karan ogrendigini kabul etmek gerekir. Dolay1s1yla ba$vurucunun tahliye taleplerinin ve itirazlannm ge ; degerlendirildigine ili$kin ba$vurusunu 9/2/2017 tarihinden itibaren otuz gun i9inde yapmas1 gerekirken otuz gunltik ba$VUfll suresi ge9tikten sonra 24/3/2017 tarihinde yap1lan bireysel ba$vuruda sure a$1m1 bulundugu anla$ilID1$tlf . 106. A91klanan gerek9elerle ba$vurunun bu k1smmm sure a zmz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. B. Ozel Hayata ve Aile Hayatma Sayg1 Hakkmm ihlal Edildigine ili kin iddia 1. Ba vurucunun iddialan 107. Ba$vurucu, yasal $artlan bulunmayan ve hukuka aykm $ekilde yapilan arama ve el koyma i$lemleri nedeniyle ozel hayata sayg1 hakkmm ihlal edildigini iddia etmi$tir. 2. Degerlendirme 108. Bireysel ba$VUru yolunun ikincil niteligi geregi Anayasa Mahkemesine ba$vuruda bulunabilmek i9in oncelikle olagan kanun yollannm tliketilmesi zorunludur. Ba$vurucunun bireysel ba vuru konusu ikayetini oncelikle ve suresinde yetkili idari ve yarg1sal mercilere usultine uygun olarak iletmesi, bu konuda sahip oldugu bilgi ve delilleri zamanmda bu makamlara sunmas1 ve bu sure9te dava ve ba$vurusunu takip etmek i9in gerekli ozeni gostermi olmas1 gerekir (jsmail Bugra j fek, B. No: 2013/1177, 26/3/2013, 17). 109. Arama ve el koyma tedbirinin hukuka aykmhgm1 tespit edip gerektiginde yeterli giderim saglama potansiyeli oldugu kabul edilen 5271 say1h Kanun'un 141. maddesinde ongortilen yola ba vuruldugunda derece mahkemelerinin hukuka aykmhg1 tespit ve yeterli giderim saglama hususlannda karar verirken tedbirin ozel hayata sayg1 hakkma mudahale te$kil edip etmedigi de dahil olmak uzere somut olaym tlim ko$ullanm dikkate almak durumunda oldugu a91ktir. Bu nedenle 5271 say1h Kanun'un 141. maddesinde 23 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2017/15375 : 28/11/2018 ongorlilen yol, arama tedbirinin ozel hayata sayg1 hakkma mudahale ettigi durumlarda da etkili bir ba vuru yolu niteligindedir (Alaaddin Akka oglu ve Akis Yaymczhk San. ve Tic. A.$. Ba vurusu, B. No: 2014/18247, 20/12/2017, 30; el koyma tedbiri yonunden bkz. Nuray l zk, B. No: 2014/7561 , 28/9/2016, 68). 110. Somut olayda ba vurucunun hukuk sisteminde mevcut yarg1sal ba vuru yolunu tuketmeksizin bireysel ba vuruda bulundugu anla ilmaktad1r. 111. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu k1smmm ba vuru yollarmm tuketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. C. Egitim Hakkmm ihlal Edildigine ili kin iddia 1. Ba vurucunun iddialan 112. Ba vurucu, Fakultedeki son smavma girecegi esnada yakalanarak gozaltma almmas1 ve tutuklanmas1 nedeniyle egitim ve ogretim hakkmm ihlal edildigini ileri surmu tur. 2. Degerlendirme 113. Anayasa'nm "Egitim ve ogretim hakkz ve odevi" kenar ba hkh 42. maddesinin ilgili k1sm1 oyledir: "Kimse, egitim ve ogrenim hakkmdan yoksun bzrakzlama z. Ogrenim hakkmm kapsamz kanunla tesbit edilir ve duzenlenir ... " 114. 6216 say1h Kanun'un 48. maddesinin (2) numarah fikrasma gore Anayasa Mahkemesince a91k9a dayanaktan yoksun ba vurulann kabul edilemez olduguna karar verilebilir. Ba vurucunun temel haklanna yonelik bir mudahalenin olmad1g1 veya mudahalenin me ru oldugu a91k olan ba vurular a91k9a dayanaktan yoksun kabul edilebilir. 115. Ceza hukukunda, i lenen su9 nedeniyle ba lat1lan soru turma veya kovu turmanm saghkh bir ekilde yurlitulmesi i9in baz1 koruma tedbirlerine ba vurulmas1 zorunluluk haline gelebilmektedir. Koruma tedbirleri 5271 say1h Kanun'un 90. ile 144. maddeleri arasmda duzenlenmi tir. Bunlardan yakalama ve gozaltma alma, tutuklama, adli kontrol, arama ve el koyma, telekomunikasyon yoluyla yapilan ileti imin denetlenmesi, gizli soru turmac1 ve teknik ara9larla izleme gibi tedbirler ki i hurriyetini k1s1tlayan tedbirlerdir (Sebahat Tuncel, B. No: 2012/1051, 20/2/2014, 29, 30). 116. Somut olayda ba vurucu, hakkmda uygulanan gozaltma alma ve tutuklama tedbiri d1 mda egitim ve ogretim hakkma yap1lan kamu gucune dayah bir mudahaleden bahsetmemektedir. Ba vurucu hakkmda uygulanan bu tedbirlerin egitim ve ogretim hakkma bir mudahale oldugunu ve bu hakkmm ihlal edildigini ileri surmu ise de bu tedbirler esasen dogrudan ki i ozgurlugunu sm1rlayan nitelikte tedbirlerdir. Soru turma makamlannca ba vurucunun egitim ve ogretim hakkma yonelik olarak dogrudan bir karar almmam1 , dolay1s1yla ba vurucuya dogrudan bir mudahalede bulunulmam1 tu . Ba vurucu hakkmda uygulanan gozalt1 ve tutuklama tedbiri ile ki i ozgurlugu kanunlar kapsammda smulanm1 tu. Sonu9 olarak uygulanan gozalt1 ve tutuklama tedbirlerinin mahiyeti geregi ba vurucunun egitim ve ogretim hakk:1 dolayh olarak etkilenmi tir. 24 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2017/15375 : 28/11/2018 117. A91klanan gerek9elerle ba vurucunun egitim hakkmm ihlali iddialanna ili kin olarak bir ihlalin olmad1g1 a91k oldugundan ba vurunun bu k1smmm da a91k9a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. D. insan Haysiyetiyle Bagda mayan Muamele Y asagmm ihlal Edildigine ili kin iddia 1. Ba vurucunun iddialan 118. Ba vurucu; gozaltmda iken kamu gorevlilerinin tehdit ve hakaretlerine maruz kald1gm1, yeterli yiyecek ve i9ecek verilmedigini belirterek kotli muamele yasagmm ihlal edildigini iddia etmi tir. Ba vurucu aynca gozaltma almd1g1 ilk andan itibaren avukat yard1mmdan yararlandmlmamas1 nedeniyle adil yarg1lanma hakkmm da ihlal edildigini ileri stirmti tlir. 2. Degerlendirme 119. Anayasa Mahkemesi, olaylann ba vurucu tarafmdan yap1lan hukuki nitelendirmesi ile bagh olmay1p olay ve olgulann hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, 16). Buna gore somut olayda ba vurucunun iddialannm oztintin kotti muamele yasagma yonelik oldugu anla 1ld1gmdan ba vurucunun bu boltimdeki tum ikayetlerinin Anayasa'nm 17. maddesi kapsammda incelenmesi gerekir. 120. Bireysel ba vuru yolunun ikincil niteligi geregi Anayasa Mahkemesine ba vuruda bulunabilmek i9in oncelikle olagan kanun yollannm tliketilmesi zorunludur. Ba vurucunun bireysel ba vuru konusu ikayetini oncelikle ve stiresinde yetkili idari ve yarg1sal mercilere usultine uygun olarak iletmesi, bu konuda sahip oldugu bilgi ve delilleri zamanmda bu makamlara sunmas1, bu stire9te dava ve ba vurusunu takip etmek i9in gerekli ozeni gostermi olmas1 gerekir Usmail Bugra j:Jfek, 17). 121. Bireyin bir devlet gorevlisi tarafmdan hukuka aykm ve Anayasa'nm 17. maddesini ihlal eder bi9imde bir muameleye tabi tutulduguna ili kin savunulabilir bir iddiasmm bulunmas1 halinde etkili bir soru turmanm yapilmas1 gerekmektedir. Bu soru turma, sorumlulann belirlenmesini ve cezalandmlmasm1 da saglamaya elveri li olmahdu (Tahir Canan, 25). 122. Devletin sahip oldugu etkili soru turma ytiktimltiltigti kapsammda, i kence veya kotli muamele oldugunu gosteren yeterli, kesin belirtiler mevcut oldugunda -ki ilere mtidahale ti9tincti ki ilerden gelmi olsa dahi- ikayet ya da ihbarda bulunulmad1gmda bile resen soru turma a91lmasmm saglanmas1 gerektigi a91ktu (Tahir Canan, 25). 123. Ba vuruya konu olayda ba vurucu, genel olarak kamu gorevlileri tarafmdan kotli muameleye maruz b1rakild1gm1 ileri stirmektedir. Ba vurucunun amlan iddialanm herhangi bir adli ve/veya idari merciye ilettigine dair bilgi veya belge sunmad1g1 da gozetildiginde hukuk sisteminde mevcut yarg1sal yollan tliketmeksizin bireysel ba vuruda bulundugu anla 1lmaktadu. 124. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu k1smmm diger kabul edilebilirlik ko ullan yontinden incelenmeksizin ba:jvuru yollanmn tuketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 25 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2017/15375 : 28/11/2018 E. ifade ve Basm Ozgilrlilklerinin ihlal Edildigine ili kin iddia 1. Tutuklama Nedeniyle a. Ba vurucunun iddialan 125. Ba vurucu, gazetecilik faaliyeti ve sosyal medyada payla tig1 mesajlar nedeniyle tutuklanmasmm ifade ve basm ozgurluklerini ihlal ettigini iddia etmi tir. b. Degerlendirme 126. Anayasa Mahkemesi, tutuklama tedbirinin ifade ve basm ozgurlukleri , demek kurma hurriyeti, se9ilme ve siyasi faaliyette bulunma haklan gibi diger temel hak ve ozgurlukler uzerindeki etkisini incelerken oncelikle tutuklamanm hukuki olup olmad1gm1 ve/veya tutuklulugun makul sureyi a 1p a mad1gm1 degerlendirmekte ; daha sonra tutuklamamn hukukiligine ya da tutuklulugun suresinin makullugune ili kin vard1g1 sonucu da dikkate alarak diger temel hak ve ozgurluklerin ihlal edilip edilmedigini belirlemektedir (Erdem Giil ve Can Diindar, 92-100; Hidayet Karaca, 111-117; Mehmet Baransu (2), 157-164; Giinay Dag ve digerleri, 191-203; Mehmet Haberal, 105-116; Mustafa Ali Balbay, 120-134; Kemal Akta.J ve Selma Irmak, B. No: 2014/85, 3/1/2014, 61-75; Faysal Sanyildiz, B. No: 2014/9, 3/1/2014, 61-75; jbrahim Ayhan, B. No: 2013/9895, 2/1/2014, 60-74; Giilser Yildmm, B. No: 2013/9894, 2/1/2014, 60-74). 127. Somut olayda ba vurucunun tutuklanmasmm hukuki olmad1g1 iddias1 incelendiginde ba vurucunun su9 i lemi olabileceginden uphelenilmesi i9in inandmc1 delillerin bulundugu , aynca olayda tutuklama nedenlerinin mevcut oldugu ve tutuklamamn ol9ulu oldugunun soylenebilecegi sonucuna vanlm1 tir (bkz. 53-67). Bu kapsamda yapilan degerlendirmeler dikkate almd1gmda ba vurucunun yalmzca ifade ozgurlugu kapsammda kalan eylemleri nedeniyle soru turmaya maruz kald1g1 ve tutukland1g1 iddias1 yonunden farkh bir sonuca vanlmasm1 gerekli kilan bir durum bulunmamaktad1r. 128. A91klanan gerek9elerle ba vurucunun tutuklanmasmm ifade ozgurlugu ve siyasi faaliyette bulunma haklanm ihlal ettigi iddialanna ili kin olarak bir ihlalin bulunmad1g1 apk oldugundan ba vurunun bu kismmm ar;ikr;a dayanaktan yoksun olmasi nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 2. Basm Karti Verilmemesi N edeniyle a. Ba vurucunun iddialan 129. Ba vurucu, 2016 y1lmda san basm kart1 verilmesi i9in yaptlg1 ba vurunun Zaman gazetesinde 9ah mas1 gerek9esiyle reddedilmesi nedeniyle ifade ve basm ozgurluklerinin ihlal edildigini ileri surmu tur. b. Degerlendirme 130. 6216 say1h Kanun'un 47. maddesinin (3), 48. maddesinin (1) ve (2) numarah fikralan uyannca bireysel ba vuruda , kamu gucunun neden oldugu iddia edilen ihlale dair olaylann tarih s1rasma gore ozeti yapilmah , bireysel ba vuru kapsammdaki haklann ne ekilde ihlal edildigi ve buna ili kin gerek9e ile deliller a91klanmahdir (Veli Ozdemir, B. No: 2013/276, 9/1/2014, 19, 20). 26 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2017/15375 : 28/11/2018 131. Somut olayda ba vurucu, ikayet konusuna ve ba vuru yollanm tiikettigine dair herhangi bir a91klama yapmad1g1 gibi bir belge de sunmam1 tu. Ba vurucu, ihlal iddialanna ili kin delillerini sunma, temel hak ve ozgiirliigiiniin ihlal edildigine ili kin a91klamalarda bulunma yoniindeki yiikiimliiliigiinii yerine getirmemi tir. Dolay1s1yla ba vurucu tarafmdan ileri siiriilen iddialann temellendirilemedigi sonucuna ula 1lm1 tlr. 132. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu kismmm da diger kabul edilebilirlik ko ullan yoniinden incelenmeksizin ac;zk ;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. 1. Gozaltmm hukuki olmamas1 ve gozalt1 siiresinin makul olmamas1 nedenleriyle ki i hiirriyeti ve giivenligi hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm ba vuru yollanmn tuketilmemesi nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 2. Tutuklamanm hukuki olmamas1 nedeniyle ki i hiirriyeti ve giivenligi hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm ac;zkc;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 3. Soru turma dosyasma en 1mm kis1tlanmas1 nedeniyle ki i hiirriyeti ve giivenligi hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm sure a zmz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 4. Sulh ceza hakimliginin ve mahkemelerin bag1ms1z ve tarafs1z olmad1gma ili kin iddianm ac;zkc;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 5. Tutuklulugun makul siireyi a tlgma ili kin iddiamn ba vuru yollarmm tuketilmemesi nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 6. Tutukluluk incelemelerinin hakim/mahkeme onune 91kanlmaks1zm yapild1gma ili kin iddiamn ac;zkc;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 7. Tutukluluga itirazm etkin ekilde degerlendirilmedigine ili kin iddianm sure a zmz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 8. Ozel hayata ve aile hayatma sayg1 hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm ba vuru yollannm tuketilmemesi nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 9. Egitim hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm ac;zk ;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 10. insan haysiyetiyle bagda mayan muamele yasagmm ihlal edildigine ili kin iddiamn ba vuru yollannm tuketilmemesi nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 27 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2017/15375 : 28/11/2018 11. ifade ve basm ozgtirltiklerinin ihlal edildigine ili kin iddianm ar;zkr;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, B. Yarg1lama giderlerinin ba vurucu tizerinde BIRAKILMASINA 28/11/2018 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba kan Engin YILDIRIM Dye Celal Mtimtaz AKINCI Dye Muammer TOP AL Dye Dye M. EminKUZ Recai AKYEL 28