Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2023/8943 E. , 2024/1592 K. T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/8943 Karar No : 2024/1592 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVACI) : … VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU :… Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından işletilen İzmir ili, Karşıyaka ilçesi, ……
Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2023/8943 E. , 2024/1592 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/8943 Karar No : 2024/1592 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVACI) : … VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU :… Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından işletilen İzmir ili, Karşıyaka ilçesi, … Sokak, No:… adresindeki "… " isimli işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığından bahisle mühürlenmesine ilişkin 23/08/2017 tarihli işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E: … , K: … sayılı kararında; davacının işletmeciliğini yaptığı "balık restoranı" faaliyet konulu, "… " isimli işyerinin Karşıyaka Belediyesi Zabıta Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemiyle 18/04/2017 tarihinde mühürlendiği, ancak işyeri mührünün sökülerek faaliyete devam edildiğinin tespit edilmesi üzerine 23/08/2017 tarihinde işyerinin tekrar mühürlenerek faaliyetten men edilmesi üzerine açıldığı anlaşılan davada; davalı idarece, kapatma işlemine ilişkin Belediye Encümeni tarafından alınmış bir karar sunulmadığı, davacı tarafından, davalı idareye yapılan ruhsat başvurusunun … tarih … sayılı işlemle reddedildiği, işlemin iptali istemiyle … İdare Mahkemesinde E:… sayılı davanın açıldığı, bu durumda, Karşıyaka Belediye Başkanlığından usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan faaliyete geçtiği anlaşılan davacıya ait işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınıncaya kadar mühürlenerek kapatılmasına ilişkin Belediye Encümeni tarafından alınmış bir karar bulunmadığından zabıta müdürlüğü tarafından tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçeyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davaya konu işyerinin umuma açık istirahat ve eğlence yeri olduğu, ilgili Yönetmeliğin 32. maddesi uyarınca tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde, belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi olan yerlerde, sıhhi ve sair işletmeler için büyükşehir belediyesi içinde kalan diğer belediye başkanlıklarının işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır. 10/08/2005 günlü, 25902 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "işyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır. İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz." düzenlemesine, 32. maddesinin ikinci fıkrasında; "Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye, bu alanlar dışında il özel idaresi tarafından izin verilir.", dokuzuncu fıkrasında ise; "izin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re’sen kapatılır." düzenlemelerine yer verilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Zabıtanın görev ve yetkileri" başlıklı 51. maddesinin birinci fıkrasında; "Belediye zabıtası, beldede esenlik, huzur, sağlık ve düzenin sağlanmasıyla görevli olup bu amaçla, belediye meclisi tarafından alınan ve belediye zabıtası tarafından yerine getirilmesi gereken emir ve yasaklarla bunlara uymayanlar hakkında mevzuatta öngörülen ceza ve diğer yaptırımları uygular." düzenlemesine yer verilmiştir. 11/04/2007 günlü, 26490 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin "Görev alanı" başlıklı 8. maddesinde; "Belediye zabıtası belediye sınırları içerisinde görevli ve yetkilidir. Ayrıca, mücavir alanlarda kanunlarla belediyenin yetki ve sorumluluğuna verilmiş hizmetler bakımından da yetkili ve görevlidir." hükmü, "Görevleri başlıklı" 10. maddesinin 1/a fıkrasının 20. bendinde ise; "14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun ile 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince, işyerinin açma ruhsatı alıp almadığını kontrol etmek, yetkili mercilerce verilen işyeri kapatma cezasını uygulamak ve gereken işlemleri yapmak." düzenlemesi yer almıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesinde ve ruhsatın iptali konusunda belediyelerin yetkili olduğu açıktır. Yetkili idarelerce düzenlenen ruhsata dayalı olarak faaliyet gösterilen işyerlerinin, ruhsata uygun faaliyet gösterip göstermediğinin denetlenerek, ruhsat harici ya da ruhsata aykırı faaliyetlerinin tespiti halinde, yine yetkili birimlerce gerekli tedbirlerin alınacağında kuşku yoktur. Nitekim, ruhsatlı işyerlerinin bu tür faaliyetlerinin tespiti halinde, ruhsat dışı ya da ruhsata aykırı faaliyete son verilmesi için 15 gün süre verileceği, aykırılığın giderilmemesi halinde de ruhsatın iptal edileceği, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde açıkça belirtilmiştir. Ruhsatsız işyerleri yönünden ise, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "işyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı yönünde bir kurala yer verilmiş iken, aynı Yönetmeliğin 32. maddesinin 9. fıkrasında; bu tür ruhsatsız işyerlerinin, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re’sen kapatılacağı belirtilmiştir. Görüldüğü üzere; sözü edilen düzenlemeyle, ruhsatı bulunmayan, fiilen işyeri açarak faaliyette bulunulan yerler bakımından, ruhsatlı işyerleri bakımından getirilen hukuki statüden ve hukuki korumalardan yararlandırılmasının önüne geçilmiş olup, bu gibi ruhsatsız işyerlerinin faaliyet göstermesinin engellenmesinin de, özel kolluk biriminin görev ve yetkileri arasında yer aldığında kuşku yoktur. Bu durumda, ruhsata tabi olmasına rağmen işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan faaliyet gösteren işyerinin Zabıta Müdürlüğü tarafından kapatılmasında hukuka aykırılık bulunmadığından, 23/08/2017 tarihli Zabıta Müdürlüğü işleminin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 06/03/2024 tarihinde oyçokluğu ile kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY : Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.