TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MİMSAŞ MAK. İNŞ. MCB. SAN. VE T İC. LTD. ŞTİ. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/37627) Karar Tarihi: 1/11/2023 Başvuru Numaras ı: 2018/37627 Karar Tarihi : 1/11/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Muhterem İNCE Raportör : Osman KODAL Başvurucu : Mimsaş Mak. İnş. Mcb. San. ve Tic. Ltd. Şti. Vekili : Av. Ergün KOÇ I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru; ıslah tale
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MİMSAŞ MAK. İNŞ. MCB. SAN. VE T İC. LTD. ŞTİ. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/37627) Karar Tarihi: 1/11/2023 Başvuru Numaras ı: 2018/37627 Karar Tarihi : 1/11/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Muhterem İNCE Raportör : Osman KODAL Başvurucu : Mimsaş Mak. İnş. Mcb. San. ve Tic. Ltd. Şti. Vekili : Av. Ergün KOÇ I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru; ıslah talebinin tahkikata devam edilmesine ra ğmen bozma karar ından sonra ıslah yap ılamayaca ğı gerekçesiyle reddedilmesi nedeniyle mahkemeye eri şim hakk ının, yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. 2. Başvurucu yüklenici olup 25/11/2004 tarihinde daval ı kooperatif aleyhine in şaat sözleşmesinden kaynaklanan fazlaya ili şkin haklar ını sakl ı tutmak kayd ıyla 50.000.000.000 TL (50.000 YTL) tazminat ın ödenmesi talebiyle dava açm ış; mahkemece 27/4/2010 tarihinde davan ın kabulüne, 50.000 TL tazminat ın daval ıdan al ınarak başvurucuya verilmesine karar verilmiştir. Karar ın taraflarca temyiz edilmesi üzerine Yarg ıtay 15. Hukuk Dairesi 15/3/2012 tarihinde karar ı bozmuştur. An ılan Daire; bozma gerekçesinde taraflar aras ındaki sözle şme bat ıl olduğundan mahkemece öncelikle taraflar bak ımından iddia ve savunma do ğrultusund a tüm delillerin toplanmas ı, uzman bilirki şi kurulu olu şturularak yerinde ke şif yap ılmas ı, yasal yönteme uygun şekilde bilirki şi kuruluna yüklenicinin varsa hak etti ği ve istenebilir alacağının hesaplatt ırılmas ı, rapora olan itirazlar ın değerlendirilip kar şılanmas ı, yüklenicinin istenebilir i ş bedelinin belirlenmesi durumunda bu bedelden kooperatifçe kan ıtlanan ödemelerin mahsubunun yap ılmas ı ve var ılacak sonuca göre davan ın çözüme ba ğlanmas ı gerektiğini belirtmi ştir. 3. Mahkeme, bozma karar ına uymuştur. 4/12/2012 tarihli bilirki şi raporunda daval ı kooperatifin ba şvurucuya ödemesi gereken tazminat ın 955.695,06 TL oldu ğu bildirilmi ş, başvurucu 11/2/2013 tarihinde ıslah dilekçesi ile talep miktar ını 955.695,06 TL'ye yükseltmi ştir. Mahkeme 28/11/2013 tarihinde ba şvurucunun ıslah talebini bozma ilam ından sonra ıslah yap ılamayaca ğı gerekçesiyle reddetmi ş, dava dilekçesinde belirtilen 50.000 TL tazminat ın başvurucuya ödenmesine karar vermi ş, karar taraflarca temyiz edilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/37627 Karar Tarihi : 1/11/2023 34. Yarg ıtay 15. Hukuk Dairesi 15/5/2014 tarihinde karar ı yeniden bozmuştur. Karar gerekçesinde tahkikat ın sona ermedi ğini, bozmadan sonra ıslah ın yap ılabileceğini belirttikten sonra Mahkemece yap ılmas ı gerekleri ayr ıntılı olarak aç ıklam ıştır. 5. Mahkeme bu defa da bozma ilam ına uyarak 1/6/2015 tarihinde ba şvurucunun davas ını k ısmen kabul etmi ş, 632.842,01 TL tazminat ın başvurucuya ödenmesine kara r vermiş, hüküm taraflarca temyiz edilmi ştir. Yarg ıtay 15. Hukuk Dairesi 1/12/2016 tarihinde Yarg ıtay bozma karar ından sonra ıslah yap ılabileceği nazara al ınarak karar verilmi ş ise de bozma karar ından sonra verilen 6/5/2016 tarihli ve E.2015/1, K.2016/1 say ılı İçtihad ı Birleştirme Genel Kurulu karar ına göre bozma karar ından sonra ıslah yap ılamayaca ğının kabul edilmesi ve buna göre ıslahla art ırılan miktara yönelik talebin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmu ştur. Mahkeme 5/2/2019 tarihinde ba şvurucunun ıslah talebini reddetmi ş, başvurucunun dava dilekçesinde belirtti ği 50.000 TL tazminat ın başvurucuya ödenmesine karar vermi ştir. Taraflar hükmü temyiz etmi ştir. Yarg ıtay 15. Hukuk Dairesi 25/11/2019 tarihinde karar ı onam ıştır. 6. Nihai karar 4/1/2020 tarihinde ba şvurucuya tebli ğ edilmiştir. Başvurucu her ne kadar 20/12/2018 tarihinde ba şvuru yollar ını henüz tüketmeden ba şvuruda bulunmu ş ise de Anayasa Mahkemesinin ba şvuruyu incelemeden önce ba şvurucunun ba şvuru yollar ını tükettiği görülmü ştür. 7. Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 8. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. II. DEĞERLEND İRME A. Mahkemeye Eri şim Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 9. Başvurucu; Mahkemenin Yarg ıtay ın bozma ilam ından sonra bilirki şi raporu ald ırdığını, gerçek zarar ının da böylelikle ortaya ç ıktığını, bilirkişi raporunda belirtilen miktar doğrultusunda talep miktar ını ıslah ederek art ırdığını ancak Mahkemenin Yarg ıtay ın bozma ilam ından sonra ıslah yap ılamayaca ğı gerekçesiyle art ırılan k ısım yönünden davay ı reddettiğini, zarara u ğrad ığını hâlbuki ıslah işleminin tahkikat ın bitimine kadar yap ılabileceğinin mevzuatta öngörüldü ğünü belirterek adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildiğini ileri sürmü ştür. 10. Başvuru, mahkemeye eri şim hakk ı kapsam ında incelenmi ştir. 11. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildiğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 12. Anayasa'n ın 36. maddesinin birinci f ıkras ında herkesin yarg ı mercileri önünde davac ı veya daval ı olarak iddiada bulunma ve savunma hakk ına sahip oldu ğu belirtilmi ştir. Dolay ısıyla mahkemeye eri şim hakk ı, Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan hak arama özgürlü ğünün bir unsurudur ( Özbak ım Özel Sa ğlık Hiz. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti., B. No: 2014/13156, 20/4/2017, 34). Başvuru Numaras ı: 2018/37627 Karar Tarihi : 1/11/2023 413. Mahkemeye eri şim hakk ı, Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan hak arama özgürlü ğünün bir unsurudur. Di ğer yandan Anayasa'n ın 36. maddesine " adil yarg ılanma" ibaresinin eklenmesine ili şkin gerekçede, Türkiye nin taraf oldu ğu uluslararas ı sözleşmelerce de güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ının madde metnine dâhil edildiği vurgulanm ıştır. Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi'ni (Sözle şme) yorumlayan Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesi, Sözle şme'nin 6. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının mahkemeye erişim hakk ını içerdiğini belirtmektedir ( Özbak ım Özel Sa ğlık Hiz. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti., 34). 14. Anayasa Mahkemesi bireysel ba şvuru kapsam ında yapt ığı değerlendirmelerde mahkemeye eri şim hakk ının bir uyu şmazl ığı mahkeme önüne ta şıyabilmek ve uyu şmazl ığın etkili bir şekilde karara ba ğlanmas ını isteyebilmek anlam ına geldiğini, kişinin mahkemeye başvurmas ını engelleyen veya mahkeme karar ını anlams ız hâle getiren, bir ba şka anlat ımla mahkeme karar ını önemli ölçüde etkisizle ştiren s ınırlamalar ın mahkemeye eri şim hakk ını ihlal edebilece ğini ifade etmi ştir (Özkan Şen, B. No: 2012/791, 7/11/2013, 52). 15. Dava açmay ı imkâns ız k ılacak ya da a şırı zorlaştıracak ölçüde k ısa olmad ıkça dava açma ya da kanun yollar ına başvurma için belli sürelerin öngörülmesi hukuki belirlilik ilkesinin bir gere ğidir ve tek ba şına bu durum mahkemeye eri şim hakk ına ayk ırılık oluşturmaz ( Remzi Durmaz , B. No: 2013/1718, 2/10/2013, 27). Bu nedenle usul kurallar ını uygularken mahkemelerin yarg ılaman ın hakkaniyetine zarar getirecek ölçüde kat ı şekilcilikten ve kanunla öngörülmü ş usul şartlar ının ortadan kalkmas ına neden olacak a şırı esneklikten kaç ınmalar ı gerekir ( Kamil Koç , B. No: 2012/660, 7/11/2013, 65). 16. Somut olayda ba şvurucu yüklenici olup 25/11/2004 tarihinde daval ı kooperati f aleyhine in şaat sözleşmesinden kaynaklanan fazlaya ili şkin haklar ı sakl ı tutmak kayd ıyla 50.000.000.000 TL (50.000 YTL) tazminat ın ödenmesi talebiyle dava açm ış, Mahkemece 50.000 TL tazminat ın daval ıdan al ınarak başvurucuya verilmesine karar verilmi ş, Yarg ıtay taraflar aras ındaki sözle şmenin bat ıl olduğunu belirttikten sonra yeniden bilirki şi raporu alınmas ı gerektiğini ifade ederek eksik incelemeden karar ı bozmuştur. Bozma ilam ından sonra al ınan bilirki şi raporu do ğrultusunda ba şvurucu, ıslah talebinde bulunmu ş; Mahkeme bozma ilam ından sonra ıslah yap ılmayacağı gerekçesiyle ıslahla art ırılan k ısım yönünden davay ı reddetmi ş, Yarg ıtay önce tahkikat sona erinceye kadar ıslah yap ılabileceğini, ıslah ın geçerli oldu ğunu belirtmi ş; sonra bu görü şünden dönerek Yarg ıtay bozma ilam ından sonra ıslah yap ılmas ının mümkün olmad ığını ifade etmi ştir. Neticede ba şvurucuya sadece dava dilekçesinde belirtti ği 50.000 TL'nin ödenmesine karar verilmi ş, ıslahla art ırılan k ısım reddedilmi ştir. 17. Anayasa Mahkemesi somut ba şvuruya benzer nitelikte iddialar ı Ziynet Benli ([GK], B. No: 2019/23977, 15/2/2023) karar ında incelemi ştir. An ılan karara konu olayda e şi O.B.nin çal ıştığı al ışveriş merkezinde 29/3/2000 tarihinde ç ıkan yang ın sonucu ölmesi üzerine ba şvurucu, 11/1/2002 tarihinde fazlaya ili şkin haklar ını sakl ı tutmak kayd ıyla 100.000 TL maddi ve 100.000 TL manevi tazminat talebiyle dava açm ıştır. Yarg ılama sürecinde ba şvurucunun maddi tazminat talebinin reddine, manevi tazminat talebinin kabulüne yönelik mahkeme karar ının bozulmas ı üzerine bozma karar ı uyar ınca yapt ırılan bilirkişi incelemesi sonras ında ıslah talebi do ğrultusunda mahkemece davan ın kabulüne karar verilmiş, Yarg ıtay İçtihad ı Birleştirme Genel Kurulunun 4/2/1948 tarihli ve E.1944/10, K.1948/3 say ılı karar ı uyar ınca bozma karar ından sonra ıslah yap ılmas ının mümkün olmad ığı gerekçesiyle karar Dairece tekrar bozulmu ştur. Mahkeme bozma karar ına uymu ş, başvurucunun dava dilekçesinde talep etti ği miktarla ba ğlı kalarak bozma karar ından sonr a Başvuru Numaras ı: 2018/37627 Karar Tarihi : 1/11/2023 5ıslah yap ılmas ının mümkün olmad ığı gerekçesiyle ba şvurucu lehine 100.000 TL maddi ve 100.000 TL manevi tazminata hükmetmi ş ve karar kesinle şmiştir (Ziynet Benli, 52). 18. An ılan başvuruda davan ın ıslah ile art ırılan k ısm ının reddedilmesini mahkemeye erişim hakk ı kapsam ında inceleyen Anayasa Mahkemesi 18/6/1927 tarihli ve 1086 say ılı mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu nun ilgili maddelerinde bozmadan sonra ıslah ın mümkün olmad ığına yönelik aç ık veya örtülü bir hüküm yer almad ığını, bozmadan sonra ıslah yap ılamayaca ğına yönelik genel kurallar ın içtihatlarla belirlendi ğini, Yarg ıtay İçtihad ı Birleştirme Genel Kurulunun 4/2/1948 tarihli karar ında bozma karar ından sonra ıslah yap ılamayaca ğına yönelik yorum yap ılırken tahkikat a şamas ının ilk derece mahkemesindeki bozma karar ından önceki yarg ılama süreciyle s ınırland ırıldığını, bozma karar ından sonra tahkikata yönelik i şlemlerin niteliğine dair herhangi bir de ğerlendirme yap ılmad ığını vurgulam ıştır (Ziynet Benli, 55). 19. An ılan kararda ayr ıca 6100 say ılı Kanun'un 177. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı ile ıslah ın tahkikat ın sona ermesine kadar yap ılabileceğinin belirtildi ği, bozma karar ından sonra tahkikata devam edildi ği hâllerde ıslah yap ılamamas ının anayasal anlamda kanunilik ölçütü bak ımından öngörülemez bir durum oldu ğu, bireylerin taraf ı olduğu davalarda bilgi ve belgelerin kar şı taraf ın elinde olmas ı veya dava tarihi itibar ıyla uğrad ıklar ı zarar ın ya da talep edebilecekleri alaca ğın miktar ını bilebilmeleri mümkün olmayabilece ğinden kanun koyucu taraf ından yarg ılama s ıras ında ıslah yoluyla bedelin art ırılabilmesinin mümkün k ılındığı, bu düzenlemeyle getirilen ıslah müessesesinin Anayasa'n ın 36. maddesinde öngörülen adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki mahkemeye eri şim hakk ının gereklilikleriyle de uyumlu olduğu, ıslah ın mümkün olmamas ı veya güçle ştirilmesi bireylere a şırı bir külfet yükleyece ğinden -bu külfeti dengeleyen herhangi bir mekanizma da öngörülmedi ği takdirde- mahkemeye eri şim hakk ına yönelik a ğır bir müdahalenin olu şacağı sonucuna varm ıştır (Ziynet Benli, 56). 20. Söz konusu kararda Anayasa Mahkemesi sonuç olarak ba şvuruya konu yarg ılamada bozma karar ından sonra bozma karar ı uyar ınca tahkikata yönelik i şlemle r yap ılmas ı nedeniyle tahkikat a şamas ına dönüldü ğü hâlde salt bozma karar ından sonra ıslah yap ılamayaca ğı gerekçesiyle ba şvurucunun ıslah talebinin kabul edilmemesi suretiyle mahkemeye eri şim hakk ına yap ılan müdahalenin kanuni dayana ğının bulunmad ığı sonucuna ulaşmıştır. Vard ığı bu sonuca göre de müdahalenin me şru bir amac ının bulunup bulunmad ığının veya ölçülü olup olmad ığının değerlendirilmesine gerek görülmedi ğini belirtmiştir (Ziynet Benli, 60). 21. Yukar ıda yer verilen tespitler ışığında başvuruya konu olay de ğerlendirildi ğinde mahkeme kararlar ında tahkikat ın devam etti ği durumlarda da bozma karar ından sonra ıslah yap ılamayaca ğına ilişkin aç ık bir kanun hükmü gösterilememi ştir. Öte yandan bireysel başvuru yap ıldıktan sonra kanun koyucu taraf ından 6100 say ılı Kanun'un 177. maddesine 22/7/2020 tarihli ve 7251 say ılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen (2) numaral ı fıkra ile söz konusu hususta düzenleme yap ılm ış ve Yarg ıtay ın bozma karar ından veya bölge adliye mahkemesinin kald ırma karar ından sonra ilk derece mahkemesinin tahkikata ili şkin bir işlem yapmas ı hâlinde tahkikat sona erinceye kadar da ıslah yap ılabileceği belirtilmi ştir. Bu bağlamda Yarg ıtay ın bozma ilam ından sonra al ınan bilirki şi raporu do ğrultusunda ıslahla art ırılan k ısım ile ilgili olarak ba şvurucunun talebinin Yarg ıtay ın bozma ilam ından sonra ıslah yap ılamayaca ğı gerekçesiyle kategorik olarak reddedilmesine ili şkin uygulaman ın anayasal anlamda kanunilik ölçütü bak ımından öngörülemez oldu ğu, müdahalenin kanuni dayanağının bulunmad ığı sonucuna ula şılm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2018/37627 Karar Tarihi : 1/11/2023 622. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. B. Makul Sürede Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 23. Başvurucu, yarg ılaman ın uzun sürmesinden şikâyet etmi ştir. 24. Anayasa Mahkemesi, olay ve olgular ı somut ba şvuru ile benzer nitelikte olan Veysi Ado ([GK] B. No: 2022/100837, 27/4/2023) karar ında uygulanacak anayasal ilkeleri belirlemiştir. Bu çerçevede Anayasa Mahkemesi 9/1/2013 tarihli ve 6384 say ılı Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesine Yap ılm ış Baz ı Başvurular ın Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun'un geçici 2. maddesinde 28/3/2023 tarihli ve 7445 say ılı Kanun'un 40. maddesi ile yap ılan değişikliğe göre 9/3/2023 tarihi (bu tarih dâhil) itibar ıyla derdest olan, yarg ılamalar ın makul sürede sonuçland ırılmad ığı iddialar ıyla yap ılan başvurulara ili şkin olarak Tazminat Komisyonuna ba şvuru yolu tüketilmeden yap ılan başvurunun incelenmesinin bireysel ba şvurunun ikincil niteli ği ile bağdaşmayacağı neticesine varm ıştır. Somut ba şvuruda da an ılan kararda aç ıklanan ilkelerden ve ula şılan sonuçtan ayr ılmay ı gerektiren bir durum bulunmamaktad ır. 25. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. III. GİDERİM 26. Başvurucu, maddi ve manevi tazminata karar verilmesi talebinde bulunmu ştur. 27. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Bu kapsamda karar ın gönderildi ği yarg ı mercilerince yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir ( Mehmet Do ğan [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, 54-60; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019, 53-60, 66; Kadri Enis Berbero ğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, 93-100). 28. Yeniden yarg ılama yap ılmas ına karar verilmesi mahkemeye eri şim hakk ının ihlalinin sonuçlar ı bak ımından yeterli bir giderim olu şturduğundan ba şvurucunun tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir. 29. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harç ve 18.800 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 19.094,70 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. IV. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. 1. Mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, Başvuru Numaras ı: 2018/37627 Karar Tarihi : 1/11/2023 72. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki mahkemeye eri şim hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Karar ın bir örne ğinin mahkemeye eri şim hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesine (E.2018/996, K.2019/60) GÖNDER İLMESİNE, D. Başvurucunun tazminat taleplerinin REDD İNE, E. 294,70 TL harç ve 18.800 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 19.094,70 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, F. Ödemenin karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 1/11/2023 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.