TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KARAR BOYABAT ÇAKIR UN GIDA SANAYİ VE TİCARET A.Ş. BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2018/24079) Karar Tarihi: 19/11/2020 Başvuru Numarası : 2018/24079 Karar Tarihi : 19/11/2020 İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZRıdvan GÜLEÇYıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Kamber Ozan TUTAL Başvurucu : Boyabat Çakır Un Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. Vekili : Av. Esma AYKUT ÇAKIR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yargılama aşamasında
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KARAR BOYABAT ÇAKIR UN GIDA SANAYİ VE TİCARET A.Ş. BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2018/24079) Karar Tarihi: 19/11/2020 Başvuru Numarası : 2018/24079 Karar Tarihi : 19/11/2020 İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZRıdvan GÜLEÇYıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Kamber Ozan TUTAL Başvurucu : Boyabat Çakır Un Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. Vekili : Av. Esma AYKUT ÇAKIR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yargılama aşamasında yürürlüğe giren kanun hükmünün aleyhe sonuç doğuracak şekilde uygulanması nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜRECİ 2. Başvuru 25/7/2018 tarihinde yapılmıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön i ncelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. 4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafında n yapılmasına karar verilmiştir. 5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar öz etle şöyledir: 7. Elektrik abonesi olan başvurucu Şirket, elektrik faturalarına yansıtılan kayıp kaçak bedelinin haksız olarak tahsil edildiğini ileri sürerek 2 4/2/2015 tarihinde alacak davası açmıştır. Başvuru Numarası : 2018/24079 Karar Tarihi : 19/11/2020 8. Boyabat Asliye Hukuk Mahkemesi 8/3/2018 tarihinde karar veril mesine yer olmadığına hükmetmiştir. Mahkemenin gerekçesinde, başvurucunun davanın açıldığı tarihteki içtihada göre dava açmakta haklı olmakla birlikte dav a tarihinden sonra yürürlüğe giren 4/6/2016 tarihli ve 6719 sayılı Kanun ile 14/3/2013 tarih li ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen geçici 20. madde uyarınca davanın ko nusuz kaldığı belirtilmiştir. 9. Başvurucu, yasal değişikliğin geriye yürütülemeyeceği iddiası yla istinaf yoluna başvurmuştur. Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi 8/ 6/2018 tarihinde kararın usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek istinaf başvurusunu ke sin olmak üzere esastan reddetmiştir. 10. Nihai karar 26/6/2018 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmişti r. 11. Başvurucu 25/7/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur . IV. İNCELEME VE GEREKÇE 12. Mahkemenin 19/11/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda baş vuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddiaları 13. Başvurucu 6719 sayılı Kanun hükümlerinin geçmişe etkili olar ak yürürlüğe girdiğini, aleyhe olan kanun değişikliğin derdest davalara uygu lanmasının hukuki güvenlik ilkesine aykırı olduğunu belirtmiştir. Başvurucu, haksız olarak tahsil edilen kayıp kaçak bedelinin kanun değişikliği nedeniyle iade edilmediğini iddia e tmiştir. Başvurucu sonuç olarak bu gerekçelerle adil yargılanma ve mülkiyet haklarının i hlal edildiğini ileri sürmüştür. B. Değerlendirme 14. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan hu kuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsi fini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Başvurucunun kayıp kaçak b edeli altında yapmış olduğu ödemelerin iadesi istemiyle başlattığı hukuki sürecin ka nun değişikliği nedeniyle sonuçsuz kalmasına ilişkin tüm iddialarının mülkiyet hakkı kaps amında incelenmesi uygun görülmüştür. 15. Başvuru konusuna ilişkin ilkeler Anayasa Mahkemesince daha ö nce Aksaray T ır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. (B. No: 2017/36736, 19/9/2018) kararında ortaya konulmuştur. 16.Aksaray T ır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. kararında kayıp kaçak bedeli adı altında başvuruculardan tahsil edilen paranın mülk teşkil ettiği, yapılan tahsilat işleminin mülkiyet hakkına yönelik bir müdahale niteliğinde olduğu ifade edilmiş ve söz konusu müdahalenin niteliği sebebiyle mülkiyetin kullanımının kontrolü ne veya düzenlenmesine ilişkin üçüncü kural çerçevesinde incelenmesi gerektiği değerle ndirilmiştir. Müdahalenin 6719 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 6446 sayılı Kanun'a eklene n geçici 20. maddeye dayandığını, bu düzenleme ile elektriğin yeterli, kaliteli, sür ekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulmasının amaçl andığını (meşru amaç) vurgulayan Anayasa Mahkemesi ölçülülük incelemesi yaparak sonuc a ulaşmıştır ( Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., 52-68). Başvuru Numarası : 2018/24079 Karar Tarihi : 19/11/2020 17. Anılan kararda, idare tarafından tahsil edilen kayıp kaçak b edelinin tüketicilere iadesi hususunda uygulamada bir belirsizlik bulunduğu ve farklı yargı kolları arasında açık ve istikrarlı bir uygulama bulunmadığı tespit edildikten sonra adl i yargı yerinde açılan davaların mutlak surette lehe sonuçlanması yönünde haklı bir beklentiden söz edilemeyeceği açıklanarak kanun koyucunun amacının yargı kolları arasındaki f arklılığı gidermeye ve dolayısıyla hukuki güvenliği sağlamaya yönelik olduğu ifade edi lmiştir. Başvurucunun tahsil edilen bedelin hangi nedenle ölçüsüz olduğu hususunda da bir aç ıklama yapmadığını ve herhangi bir sebep de bildirmediğini dikkate alan Anayasa Mahke mesi, müdahalenin başvurucuya şahsi olarak aşırı bir külfet yüklemediğini belirtm iştir. Sonuç olarak müdahalenin meşru amacının dayandığı kamu yararı ile başvurucun un mülkiyet hakkının korunması arasındaki adil dengenin bozulmadığı kanaatine varılm ıştır ( Aksaray T ır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., 69-76). 18. Başvurucu yargılama sırasında yürürlüğe giren kanun hükmünün aleyhe sonuç doğurmuş olmasından yakınmaktadır. Benzer şikâyetin incelendiği Aksaray T ır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. kararında açıklanan ilkelerden somut olay özelinde ayrılmayı g erektirir bir durum bulunmadığı anlaşıldığından mülkiyet hakkına yönelik açık bir ihlalin bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 19. Açıklanan gerekçelerle başvurunun mülkiyet hakkının ihlal ed ildiğine ilişkin kısmının diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenme ksizin aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜMAçıklanan gerekçelerle; A. Mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA, B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 19/11 /2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YIL DIRIM M. Emin KUZ Üye Üy e Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU