2025/1735024 İhale Kayıt Numaralı "Bolu İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Sağlık Tesisleri İçin 24 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Nur Grup Yemek Gıda Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Bolu İl Sağlık Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/1735024 İhale Kayıt Numaralı “ Bolu İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Sağlık Tesisleri İçin 24 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Bolu İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 14.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Bolu İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Sağlık Tesisleri İçin 24 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri ” ihalesine ilişkin olarak Nur Grup Yemek Gıda Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 20.10.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.10.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.11.2025 tarih ve 199449 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.11.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/2263 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İdari Şartname’nin 45.1’inci maddesi ile Sözleşme Tasarısı’nın 15.1’inci maddesi birlikte değerlendirildiğinde yüklenicinin yemek üretimini yalnızca idarenin belirlediği sağlık tesislerinin mutfağında gerçekleştirmesinin zorunlu olduğunun anlaşıldığı, ancak yangın, su baskını, arıza veya doğal afet gibi olağan dışı durumlarda Bolu ili mücavir alan sınırları içerisinde başka bir mutfakta üretim yapılabileceğinin düzenlendiği, bununla birlikte dışarıda üretim yapılması hâlinde yüklenicinin “ilgili belgeleri” ibraz etmesi gerektiğinin belirtildiği, fakat bu belgelerin hangi belgeler olduğu, ne kadar sürede ibraz edileceği ve ibraz edilmemesi durumunda hangi yaptırımın uygulanacağının belirtilmediği, yükleniciye ilgili belgeleri ibraz etme yükümlülüğü getirilip bu belgelerin neler olduğunun açıklanmamasının idareye sınırsız bir yorum yetkisi tanıdığı ve öngörülebilirlik ilkesini ihlal ettiği, ayrıca mutfak sözleşmesinin hangi tarihten itibaren yapılacağı, diğer bir ifadeyle olağan dışı durumun tespit edildiği andan itibaren mi yoksa idarenin onayıyla mı yürürlüğe gireceği hususunun da düzenlenmediği, “mutfak sözleşmesinin olağan dışı durumun meydana geldiği tarih itibarıyla en geç üç iş günü içinde idareye bildirilmeli ve idare onayı alındıktan sonra geçerli olacak şekilde imzalanması” gerektiğinin açıkça belirtilmesi gerektiği, bu minvalde zeyilname yoluyla yapılacak değişiklik ile mutfak sözleşmesinin yürürlüğe girmesi için bildirim süresi, onay koşulu, hizmetin sürekliliğini sağlamak amacıyla idarenin geçici onay mekanizması ve ibraz edilmesi gereken belgelerin türü, kapsamı ve teslim süresi ile belge ibraz edilmemesi veya uygun bulunmaması hâlinde uygulanacak yaptırımların türü ve oranının açık, net ve denetlenebilir bir şekilde düzenlenmesi gerektiği, 2) Sözleşme Tasarısı’nın 15.1’inci maddesinde yalnızca bazı ilçe sağlık tesislerinde alt yüklenici çalıştırılabileceği, bunların dışındaki yerlerde alt yüklenici çalıştırılmayacağının düzenlendiği, anılan düzenleme ile alt yüklenici çalıştırılması kısıtlanarak yükleniciye belirsiz, ölçüsüz ve rekabeti daraltıcı nitelikte bir yükümlülük getirildiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 12.1.3’üncü maddesinde; alt yüklenici çalıştırılmasına ilişkin yasaklamanın ancak işin niteliği gereği zorunlu hallerde getirilebileceğinin düzenlendiği, ihale konusu işin; malzeme temini, üretim, taşıma, dağıtım, temizlik ve atık toplama gibi çok sayıda alt hizmet unsurunu içerdiği, tüm bu işlerin tek bir yüklenici tarafından yürütülmesinin fiilen mümkün olmadığı, bazı tesislerde alt yüklenici çalıştırılmasına izin verilmemesinin ölçülülük ilkesine aykırı olduğu ve hizmetin sürekliliğini tehlikeye attığı, idarece öğün sayısının az olduğu yerlerde alt yükleniciye izin verilip, büyük merkezlerde yasaklanmasının kolaylık olarak nitelendirilmesinin ise çelişkili olduğu, merkez tesislerde iş yoğunluğunun ve üretim kapasitesinin daha fazla olduğu, alt yüklenici desteğine bu yerlerde daha fazla ihtiyaç duyulduğu, söz konusu gerekçeler nedeniyle Sözleşme Tasarısı’nın anılan maddesinin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında; … İstekli: Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidini, İstekli olabilecek: İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi, … Yüklenici: Üzerine ihale yapılan ve sözleşme imzalanan istekliyi, … İfade eder.” hükmü, “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü, “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir: … b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için; … 3) İsteklinin üretim ve/veya imalat kapasitesine, araştırma-geliştirme faaliyetlerine ve kaliteyi sağlamasına yönelik belgeler, … 6) İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler, … 8) İhale konusu işin ihale dokümanında belirtilen standartlara uygunluğunu gösteren, uluslar arası kurallara uygun şekilde akredite edilmiş kalite kontrol kuruluşları tarafından verilen sertifikalar, … İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir…” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez. (2)Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur…” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Bolu İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Sağlık Tesisleri İçin 24 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 24 Ay Süre ile Toplam 5.775.878 Öğün Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı Normal Yemek 3.254.650 Öğün Normal Kahvaltı 1.037.000 Öğün Diyet Yemek 561.200 Öğün Diyet Kahvaltı 283.800 Öğün Rejim 1 16.828 Öğün Rejim 2 136.400 Öğün Ara Öğün 486.000 Öğün Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bolu İl Sağlık Müdürlüğü ve Bolu İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı teknik şartnamede adı geçen sağlık tesisleri” düzenlemesi, “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: … 7.3.2. İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler: Belge Adı Açıklama İş Ortaklıklarında İşletme Kayıt Belgesi İstekliler, Yetkili Kurum tarafından 5996 sayılı Kanunun 30 uncu maddesine göre düzenlenmiş ve ihale tarihinde geçerli olan faaliyet konusu " Gıda Üretimi Yapan İşletmeler" olan "İŞLETME KAYIT BELGESİ"ni teklifleri ile birlikte sunacaklardır Tüm ortakların sunması gerekmektedir. 7.3.2.1. İş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde, her bir ortak tarafından 7.3.2 nci maddede yer alan belgelerin ayrı ayrı sunulması zorunludur…” düzenlemesi, “Diğer hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (R): Malzemeli Yemek/0,79 İhale konusu yemek üretimi; teknik şartnamede belirtilen ilgili sağlık tesislerinin mutfağında yapılacaktır. Fakat sözleşme süresi içerisinde bahse konu mutfak alanlarının; yangın, su basması, arıza veya başka olağan dışı (doğal afet v.b.) her hangi bir gelişmenin oluşması nedeniyle sağlık tesisi mutfağında yemek üretimi yapılamaması durumunda; Yüklenici firma bu süreç içerisinde yemek üretimini, Bolu ili mücavir alan sınırları içerisinde başka bir mutfaktan / üretim alanından (ilgili mevzuat dahilinde faaliyetini yürüten yerden olmak şartı ile) teknik şartnamemizde istediğimiz şartlara uygun şekilde hazırlayarak thermo box kutularda ilgili sağlık tesislerine getirecek ve hizmeti aksatmayacaktır. Böyle bir durumun ortaya çıkması halinde; Yüklenici firma dışarıdan yemek hizmeti alacağı yerden / mutfaktan/yemekhane ile arasında yapılacak sözleşmeyi ve dışarda yemek pişirilecek yer/ mutfak/yemekhanenin mevzuat dahilinde faaliyetini devam ettirdiğine dair ilgili belgeleri İdareye ibraz edecektir.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “…16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 1'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır…” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Tanımlar” başlıklı 2’inci maddesinde “… 2.1.1)Bolu İl Sağlık Müdürlüğü: Bolu İzzet Baysal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Bolu İzzet Baysal Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Bolu İzzet Baysal Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi, Bolu İzzet Baysal Devlet Hastanesi, Bolu İzzet Baysal Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi, Bolu Gerede Devlet Hastanesi, Bolu Mudurnu İlçe Devlet Hastanesi, Bolu Göynük Şehit Ziya Sarpkaya İlçe Devlet Hastanesi, Bolu Mengen Dr Mustafa Körpeoğlu İlçe Devlet Hastanesi, Bolu Yeniçağa İlçe Devlet Hastanesi, Dörtdivan Toplum Sağlığı Merkezi, Seben Toplum Sağlığı Merkezi, Kıbrısçık Toplum Sağlığı Merkezi’ni kapsayan sağlık hizmetleri ağıdır… ” düzenlemesi, “İşin Konusu” başlıklı 3’üncü maddesinde “( 1) İşin konusu; Bolu İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı sağlık tesislerinden hizmet alan hasta ve refakatçilerle, Bolu İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı sağlık tesislerinde çalışanlara, staj yapan öğrencilere ve idarenin yemek ve kahvaltı verilmesini uygun gördüğü kişilere yönelik olarak, yüklenici firma tarafından 7 (Yedi) gün 24 (Yirmi dört) saat esasına göre temin edilen malzeme, makine, cihaz, alet ve personelle yemek ve kahvaltıların hazırlanması, dağıtılması ve sonrası hizmetleri kapsamaktadır .” düzenlemesi, “Hizmetin İfa Yerleri” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Bu hizmet, Tablo 1’de adları, üniteleri ve adresleri belirtilen yerlerde gerçekleştirilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin Bolu İl Sağlık Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ile elektronik ortamda gerçekleştirilecek olan “Bolu İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Sağlık Tesisleri İçin 24 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri” ihalesi olduğu, bahse konu ihalenin 24.11.2025 tarihinde yapılacağı, başvuru sahibi Nur Grup Yemek Gıda Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin iddiasının ihale dokümanına ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden, ihale konusu işin Bolu İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı sağlık tesislerinden hizmet alan hasta ve refakatçilerle, Bolu İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı sağlık tesislerinde çalışanlara, staj yapan öğrencilere ve idarenin yemek ve kahvaltı verilmesini uygun gördüğü kişilere yönelik olarak, yüklenici firma tarafından 7 gün 24 saat esasına göre temin edilen malzeme, makine, cihaz, alet ve personelle yemek ve kahvaltıların hazırlanması, dağıtılması ve sonrası hizmetleri kapsadığı, İhale konusu yemek üretiminin; Teknik Şartname’de belirtilen ilgili sağlık tesislerinin mutfağında yapılacağı, ancak sözleşme süresi içerisinde yangın, su basması, arıza veya başka olağan dışı (doğal afet vb.) herhangi bir gelişmenin oluşması nedeniyle sağlık tesisi mutfağında yemek üretimi yapılamaması durumunda; yüklenicinin bu süreç içerisinde yemek üretimini, Bolu ili mücavir alan sınırları içerisinde başka bir mutfaktan/üretim alanından (ilgili mevzuat dâhilinde faaliyetini yürüten yerden olmak şartı ile) Teknik Şartname’de istenilen şartlara uygun şekilde hazırlayarak thermobox kutularda ilgili sağlık tesislerine getireceği ve hizmeti aksatmayacağı, böyle bir durumun ortaya çıkması halinde; yüklenicinin dışarıdan yemek hizmeti alacağı yer/mutfak/yemekhane ile arasında yapılacak sözleşmeyi ve dışarda yemek pişirilecek yer/mutfak/yemekhanenin mevzuat dâhilinde faaliyetini devam ettirdiğine dair ilgili belgeleri idareye ibraz edeceği anlaşılmaktadır. Teknik Şartname Tablo 1’de belirtilen hizmetin gerçekleştirileceği yerlerin ise Bolu İzzet Baysal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Bolu İzzet Baysal Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Bolu İzzet Baysal Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi, Bolu İzzet Baysal Devlet Hastanesi, Bolu İzzet Baysal Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi, Bolu Gerede Devlet Hastanesi, Bolu Mudurnu İlçe Devlet Hastanesi, Bolu Göynük Şehit Ziya Sarpkaya İlçe Devlet Hastanesi, Bolu Mengen Dr Mustafa Körpeoğlu İlçe Devlet Hastanesi, Bolu Yeniçağa İlçe Devlet Hastanesi, Dörtdivan Toplum Sağlığı Merkezi, Seben Toplum Sağlığı Merkezi ve Kıbrısçık Toplum Sağlığı Merkezi olduğu anlaşılmıştır. İdari Şartname’nin itirazen şikâyet başvurusuna konu edilen 45.1’inci maddesinde; sözleşme süresi içerisinde mutfak alanlarında yangın, su basması, arıza veya başka olağandışı hallerde yemek üretiminin yapılamaması durumunda yüklenicinin Bolu ili mücavir alan sınırları içerisinde başka bir mutfaktan/üretim alanından yemeği sağlık tesislerine getireceği, ayrıca yemek hizmeti alacağı yer/mutfak/yemekhane ile yapılan sözleşmeyi ve bahse konu alanların mevzuat dâhilinde faaliyetini devam ettirdiğine dair ilgili belgeleri idareye ibraz edeceği düzenlenmiştir. Başvuru sahibinin iddiası ise mutfak sözleşmesinin yürürlüğe girmesi için bildirim süresi, onay koşulu, hizmetin sürekliliğini sağlamak amacıyla idarenin geçici onay mekanizması ve ibraz edilmesi gereken belgelerin türü, kapsamı ve teslim süresi ile belge ibraz edilmemesi veya uygun bulunmaması hâlinde uygulanacak yaptırımların türü ve oranının açık, net ve denetlenebilir bir şekilde düzenlenmesi gerektiği yönündedir. İdarece, başvuru sahibinin söz konusu iddiasına “…Sözleşmenin uygulanması sırasında ortaya çıkması muhtemel durumlar nedeniyle sağlık tesisleri mutfağı dışındaki başka bir mutfaktan hizmet verilmesi hususuna dair İdare tarafından önceden “özel şartlar” oluşturulmamış, sadece genel mevzuata ve ihale dokümanına uygunluk şartlarının aranacağı belirtilmiş olup, Yüklenicinin olası durumda hizmetin aksamaması için benzer şekilde üreteceği alternatif çözümlerin engellenmemesi amaçlanmıştır. Bu nedenle şikayet başvurusunda belirtilen mezkur belgelerin tek tek istenmesi, kesin süre sınırlarının koyulması gibi diğer ayrıntılı şartların önceden belirlenmesi sözleşmenin uygulanmasına esas süreci olumsuz etkileyebileceği değerlendirilmiştir. Ayrıca ihaleye katılım konusunda doğrudan olmasa da dolaylı yoldan rekabete engel olabileceği düşünülmektedir. Bu nedenle ihale dokümanında mezkur konu ile ilgili olarak genel geçer bir çerçeve çizilerek olası durumlarda Yüklenicinin ihale dokümanına ve resmi mevzuata aykırı olmayacak şekilde hizmeti aksatmaması için ilgili tedbirleri alması gerektiği hususuna değinilmiştir. Söz konusu durumun sözleşmenin uygulanması sırasında ortaya çıkması durumunda Yüklenicinin İdare ile mevcut şartlar dahilinde anlaşması daha mümkün görülmekte olup, şikayet başvurusunda belirtilen şartların tamamının ihale dokümanına eklenmesi halinde ileride geri dönüşü olmayan problemlerin yada mağduriyetlerin yaşanması kaçınılmazdır. Bu sebeple İdare genel geçer şartlar üzerinden ilerlemeyi daha makul ve sağlıklı görmüştür. Sözleşmenin ifası aşamasında İdarenin, ihale dokümanında yer almayan ve yasal mevzuatın dışında olan bilgi ve belgeleri Yüklenicinin üstesinden gelemeyeceği şekilde istemesi mümkün değildir…” şeklinde cevap verilmiştir. Yapılan incelemede, söz konusu İdari Şartname düzenlemesinin sağlık tesislerinin mutfağında yemek üretimini engelleyecek hususların oluşması durumunda, yemek üretiminde herhangi bir aksamaya mahal verilmemesi için, yüklenici tarafından sağlanacak başka bir mutfakta yemek üretiminin gerçekleştirilmesine yönelik olduğu anlaşılmıştır. İdarece şikâyete verilen cevapta da şikâyet başvurusunda belirtilen belgelerin tek tek istenmesi ve kesin süre sınırlarının koyulması gibi diğer ayrıntılı şartların önceden belirlenmesinin sözleşmenin uygulanmasına esas süreci olumsuz etkileyebileceği, sözleşmenin ifası aşamasında ihale dokümanında yer almayan ve yasal mevzuatın dışında olan bilgi ve belgelerin yüklenicinin üstesinden gelemeyeceği şekilde istemesinin mümkün olmadığı, bahse konu düzenlemenin hizmetin aksamaması için alınması gereken ilgili tedbirlere yönelik olduğu belirtilmiştir. Diğer taraftan, iddiaya konu belgelerin sözleşme aşamasında ibraz edilmemesi veya uygun bulunmaması hâlinde uygulanacak yaptırımlar için ihale konusu işe ait Sözleşme Tasarısı’nda özel aykırılık veya ağır aykırılık hallerine ilişkin tabloda düzenleme yapılmadığı, Tasarı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3’üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak genel aykırılıklara ilişkin ceza oranının 16.1.1’inci maddesinde ilk sözleşme bedelinin on binde 1’i olarak belirlendiği, aynı fiilin tekrarı halinde bu oranın % 50 artırımlı uygulanacağının düzenlendiği görülmüştür. Dolayısıyla ihale dokümanında iddiaya konu belgelerin sözleşme aşamasında ibraz edilmemesi veya uygun bulunmaması hâlinde uygulanacak yaptırımlara ilişkin düzenleme yapılmadığından da bahsedilemeyeceği anlaşılmıştır. İdari Şartname’nin bahse konu düzenlemesinin işin yürütülmesi sırasında meydana gelmesi kesin olmayan muhtemel bir olay (sağlık tesislerinin mutfağının kullanılamaması durumu) baz alınarak hizmetin aksamadan devamı amaçlanarak yapıldığı, ihale konusu işin sağlık tesislerinin mutfağı kullanılarak yürütülmesinin esas olduğu, anılan tesislerin mutfağının kullanılamaması durumunun kesinlik arz etmediği, bu bağlamda ihaleye teklif verecek olan gerekli deneyimine sahip basiretli tacir sıfatını haiz isteklilerin teklif vermesine engel bir durumun bulunmadığı, olağanüstü bir durumda yemek hizmeti alınacak yerin mevzuat dâhilinde faaliyetini devam ettirdiğine dair ilgili belgelerin idareye sunulacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Alt yükleniciler” başlıklı 15’inci maddesinde “İhale konusu işin özelliği nedeniyle ihtiyaç görülmesi halinde, ihale aşamasında isteklilerden alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri belirtmeleri, sözleşme imzalamadan önce de alt yüklenicilerin listesini idarenin onayına sunmaları istenebilir. Ancak bu durumda, alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.” hükmü, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Alt yükleniciler” başlıklı 18’inci maddesinin ikinci fıkrasında “İdareler, işin özelliği nedeniyle alt yüklenici çalıştırılmasını öngörmedikleri işlerde, işlerin tamamının yüklenicinin kendisi tarafından yapılmasını isteyebilirler. Alt yüklenici çalıştırılmasının idarenin iznine tabi olduğu işlerde, işin nevi itibariyle idarece izin verilen kısımlarını yapacak alt yüklenicilerin isimleri ve yapacakları iş bölümlerini, işin bütününü, hiçbir suretle alt yükleniciye yaptırmamak kaydıyla, idarenin onayına sunar.” açıklaması, Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin eki Elektronik Ortamda Yapılan İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin “Alt yükleniciler” başlıklı 18’inci maddesinin 28 nolu dipnotunda “(1) Mal alımı ve hizmet alımı ihalelerinde İdarenin tercihine göre aşağıdaki metinlerden birisine yer verilecektir: (a) Yüklenicinin alt yüklenici çalıştırmasına izin verilmemesi durumunda aşağıdaki metne yer verilecektir: “18.1. İhale konusu işin tamamı veya bir kısmı alt yüklenicilere yaptırılamaz.” (b) Yüklenicinin alt yüklenici çalıştırmasına izin verilmesi durumunda aşağıdaki metne yer verilecektir: “18.1. İstekliler, ihale konusu iş kapsamında alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri liste halinde teklifleri kapsamında belirtecektir. İhalenin bu şekilde teklif veren isteklinin üzerine kalması durumunda, isteklinin işe ait sözleşme imzalanmadan önce alt yüklenicilerin listesini İdarenin onayına sunması gerekir…” açıklaması, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Tip Sözleşme Tasarısı’nın “Alt yüklenicilere ilişkin bilgiler ve sorumluluklar” başlıklı 15’inci maddesinin 25 nolu dipnotunda “İdarelerin, işin özelliği nedeniyle idari şartnamede, yüklenicinin alt yüklenici çalıştırmasını öngörmedikleri işlerde bu maddeye bu işte alt yüklenici çalıştırılmayacağı ve işlerin tamamının yüklenicinin kendisi tarafından yapılacağı hususu açıkça yazılacaktır. Alt yüklenici çalıştırılmasına izin verilmesi halinde ise, maddeye İdarenin izin verdiği alt yüklenicilerin listesi ve yapacakları iş bölümleri ile bu alt yüklenicilerin çalıştırılması ve sorumlulukları bakımından Hizmet İşleri Genel Şartnamesindeki hükümlerin uygulanacağı hususu yazılacaktır.” açıklaması, İdari Şartname’nin “Alt yükleniciler” başlıklı 18’inci maddesinde “18.1. İstekliler, ihale konusu iş kapsamında alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri liste halinde teklifleri kapsamında belirtecektir. İhalenin bu şekilde teklif veren isteklinin üzerine kalması durumunda, isteklinin işe ait sözleşme imzalanmadan önce alt yüklenicilerin listesini İdarenin onayına sunması gerekir.” düzenlemesi, “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir…” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “Alt yüklenicilere ilişkin bilgiler ve sorumluluklar” başlıklı 15’inci maddesinde “15.1. İhale konusu işin tamamı alt yüklenicilere yaptırılamaz. Bolu İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı ilçe sağlık tesislerinden; Bolu Göynük Şehit Ziya Sarpkaya İlçe Devlet Hastanesi, Bolu Dörtdivan Toplum Sağlığı Merkezi, Bolu Seben Toplum Sağlığı Merkezi ve Bolu Kıbrıscık Toplum Sağlığı Merkezinde verilecek hizmetlerde alt yüklenici çalıştırılması mümkündür. Bunun dışındaki yerlerde alt yüklenici ile iş yaptırılamaz.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Tanımlar” başlıklı 2’inci maddesinde “… 2.1.1)Bolu İl Sağlık Müdürlüğü: Bolu İzzet Baysal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Bolu İzzet Baysal Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Bolu İzzet Baysal Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi, Bolu İzzet Baysal Devlet Hastanesi, Bolu İzzet Baysal Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi, Bolu Gerede Devlet Hastanesi, Bolu Mudurnu İlçe Devlet Hastanesi, Bolu Göynük Şehit Ziya Sarpkaya İlçe Devlet Hastanesi, Bolu Mengen Dr Mustafa Körpeoğlu İlçe Devlet Hastanesi, Bolu Yeniçağa İlçe Devlet Hastanesi, Dörtdivan Toplum Sağlığı Merkezi, Seben Toplum Sağlığı Merkezi, Kıbrısçık Toplum Sağlığı Merkezi’ni kapsayan sağlık hizmetleri ağıdır… ” düzenlemesi yer almaktadır. İdari Şartname’nin 18’inci maddesinde, isteklilerin ihale konusu iş kapsamında alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri liste halinde teklifleri kapsamında belirtecekleri, Sözleşme Tasarısı’nın 15’inci maddesinde ise Bolu İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı ilçe sağlık tesislerinden; Bolu Göynük Şehit Ziya Sarpkaya İlçe Devlet Hastanesi, Bolu Dörtdivan Toplum Sağlığı Merkezi, Bolu Seben Toplum Sağlığı Merkezi ve Bolu Kıbrıscık Toplum Sağlığı Merkezinde verilecek hizmetlerde alt yüklenici çalıştırılmasının mümkün olduğu, bunun dışındaki yerlerde alt yüklenici ile iş yaptırılamayacağı düzenlendiği görülmüş olup, bahse konu düzenlemelerin birbiri ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır. 4734 sayılı Kanun’un yukarıda aktarılan hükümlerinden, ihale konusu işin özelliği nedeniyle ihtiyaç görülmesi halinde, ihale aşamasında isteklilerden alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri belirtmeleri, sözleşme imzalamadan önce de alt yüklenicilerin listesini idarenin onayına sunmalarının istenebileceği, bu bağlamda ihalede alt yüklenici çalıştırılıp çalıştırılmayacağına yönelik düzenleme yapılmasının ihale konusu işin niteliği ve kapsamı çerçevesinde idarenin takdir yetkisi kapsamında olduğu anlaşılmaktadır. İhale dokümanının yukarıda yer verilen düzenlemelerinden hizmetin gerçekleştirileceği yerlerin; Bolu İzzet Baysal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Bolu İzzet Baysal Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Bolu İzzet Baysal Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi, Bolu İzzet Baysal Devlet Hastanesi, Bolu İzzet Baysal Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi, Bolu Gerede Devlet Hastanesi, Bolu Mudurnu İlçe Devlet Hastanesi, Bolu Göynük Şehit Ziya Sarpkaya İlçe Devlet Hastanesi, Bolu Mengen Dr Mustafa Körpeoğlu İlçe Devlet Hastanesi, Bolu Yeniçağa İlçe Devlet Hastanesi, Dörtdivan Toplum Sağlığı Merkezi, Seben Toplum Sağlığı Merkezi, Kıbrısçık Toplum Sağlığı Merkezi olduğu, Söz konusu sağlık tesislerinden Bolu Göynük Şehit Ziya Sarpkaya İlçe Devlet Hastanesi, Bolu Dörtdivan Toplum Sağlığı Merkezi, Bolu Seben Toplum Sağlığı Merkezi ve Bolu Kıbrıscık Toplum Sağlığı Merkezinde verilecek hizmetlerde alt yüklenici çalıştırılmasının mümkün olduğu, bunun dışındaki yerlerde alt yüklenici çalıştırılmasına izin verilmediği anlaşılmaktadır. İhale konusu işin Bolu İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı sağlık tesislerinden hizmet alan hasta ve refakatçilerle, Bolu İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı sağlık tesislerinde çalışanlara, staj yapan öğrencilere ve idarenin yemek ve kahvaltı verilmesini uygun gördüğü kişilere yönelik olarak, yüklenici firma tarafından 7 gün 24 saat esasına göre temin edilen malzeme, makine, cihaz, alet ve personelle yemek ve kahvaltıların hazırlanması, dağıtılması ve sonrası hizmetleri kapsadığı, ihale konusu işin malzeme dâhil yemek hazırlama, pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetleri dışında ayrıca uzmanlık gerektiren başkaca işleri kapsamadığı, idarece alt yüklenici çalıştırılmasına izin verilen yerlerin öğün sayısının az olduğu ve Bolu merkeze uzaklığı fazla olan ilçe sağlık tesisleri olarak açıklandığı, bu hususun şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından verilen cevabi yazıda da “Alt yüklenici çalıştırılmasına izin verilen yerler ilçe sağlık tesisleri olup öğün sayısının az olduğu ve Bolu merkeze uzaklığı fazla olan ilçelerdeki tesislerdir. Bu yerlerde alt yüklenici çalıştırılmasının öngörülmesi Yüklenicinin yararına bir durumdur. Zorluktan ziyade kolaylık sağlamaktadır. Diğer sağlık tesislerinde genel olarak yerinde üretim söz konusu olduğundan alt yüklenici çalıştırılması uygun görülmemiştir” ifadeleriyle belirtildiği, ihalede alt yüklenici çalıştırılması ve ihale konusu iş kapsamındaki hangi iş kısımlarının/bölümlerinin alt yüklenicilere yaptırılabileceği hususunun 4734 sayılı Kanun çerçevesinde idarenin takdir yetkisinde olduğu, idarece bu husustaki gerekçenin ortaya konulduğu da dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.