TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR SABİH KANADO ĞLU BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/24593) Karar Tarihi: 17/6/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/24593 Karar Tarihi : 17/6/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIRıdvan GÜLEÇ Recai AKYEL Raportör : Hikmet Murat AKKAYA Başvurucu : Sabih KANADO ĞLU Vekili : Av. Osman Korkut KANADO ĞLU I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ceza soru şturmas ının uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR SABİH KANADO ĞLU BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/24593) Karar Tarihi: 17/6/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/24593 Karar Tarihi : 17/6/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIRıdvan GÜLEÇ Recai AKYEL Raportör : Hikmet Murat AKKAYA Başvurucu : Sabih KANADO ĞLU Vekili : Av. Osman Korkut KANADO ĞLU I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ceza soru şturmas ının uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 17/8/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca başvurunun içtihad ın oluştuğu alana ili şkin olduğu değerlendirilerek Bakanl ık cevab ı beklenmeden incelenmesine karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/24593 Karar Tarihi : 17/6/2020 38. Emekli Yarg ıtay Cumhuriyet Ba şsavc ısı (Yarg ıtay Onursal Cumhuriyet Başsavc ısı) olan başvurucu hakk ında kamuoyunda " Ergenekon Davas ı" olarak bilinen dosya kapsam ında İstanbul Cumhuriyet Ba şsavc ılığınca soruşturma başlatılm ıştır. Başvurucunun bu kapsamda kamuoyuna birtak ım beyanatlarda bulunmas ı üzerine örgüt üyelerine yönelik devam etmekte olan soru şturmay ı etkilemeye ve örgüt üyelerini cesaretlendirmeye çal ıştığı iddias ı üzerine ba şlatılan soruşturmada, bir k ısım şüphelilerle telefon irtibat ının olduğu şüphesi üzerine ilgili mahkeme kararlar ıyla 27/6/2008 tarihinden 9/1/2009 tarihine kada r iletişimin denetlendi ği, kayda al ındığı ve sinyal bilgilerinin de ğerlendirildi ği anlaşılmaktad ır. 9. Bunun yan ında başvurucunun konutunda 7/1/2009 tarihinde arama yap ılm ış, baz ı materyallere el konulmu ştur. Yetkisizlik kararlar ı sonras ı, ilgili dosya tekrar İstanbul Cumhuriyet Ba şsavc ılığına gönderilmi ştir. 10.İstanbul Cumhuriyet Ba şsavc ılığı 20/6/2018 tarihli ve S.2014/40820, K.2018/51633 say ılı karar ıyla başvurucunun terör örgütüne yard ım, örgüt propagandas ı ve adil yarg ılamay ı etkileme suçlar ı işlediği yönünde yeterli şüphe olmamas ı gerekçesiyle başvurucu hakk ında kovu şturmaya yer olmad ığına dair karar vermi ştir. Ayn ı kararla, kimlikleri tam olarak tespit edilemeyen şüphelilerle birlikte toplam 514 ki şi hakk ında daha çeşitli gerekçelerle kovu şturmaya yer olmad ığına dair karar verildi ği anlaşılm ıştır. 11. Bu karar, ba şvurucuya 28/7/2018 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 12. Başvurucu 17/8/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 13. Mahkemenin 17/6/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 14. Başvurucu, soru şturma makamlar ının uzunca bir süre hareketsiz kald ığını ve gerekli özeni göstermedi ğini, yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini, somut olayda makul süre de ğerlendirmesinde dikkate al ınacak süre başlang ıcının -konutunun arand ığı tarih olan- 7/1/2009 oldu ğunu ileri sürmü ş; ihlalin ortadan kald ırılmas ı ve tazminat talebinde bulunmu ştur. B. Değerlendirme 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 15. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönünden 16. Ceza yarg ılamas ının süresi tespit edilirken sürenin ba şlang ıç tarihi olarak bir kişiye suç işlediği iddias ının yetkili makamlar taraf ından bildirildi ği veya isnattan ilk olarak etkilendiği arama ve gözalt ı gibi birtak ım tedbirlerin uyguland ığı tarih; sürenin sona erdi ği Başvuru Numaras ı: 2018/24593 Karar Tarihi : 17/6/2020 4tarih olarak ise suç isnad ına ilişkin nihai karar ın verildiği, yarg ılamas ı devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetle ilgili karar ını verdiği tarih esas al ınır (B.E., B. No: 2012/625, 9/1/2014, 34) 17. Ceza yarg ılamas ının süresinin makul olup olmad ığı değerlendirilirken yarg ılaman ın karmaşıklığı ve kaç dereceli oldu ğu, taraflar ın ve ilgili makamlar ın yarg ılama sürecindeki tutumu ve ba şvurucunun yarg ılaman ın süratle sonuçland ırılmas ındaki menfaatinin niteli ği gibi hususlar dikkate al ınır (B.E., 29). 18. Bu şekilde an ılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer ba şvurularda verdi ği kararlar dikkate al ındığında, somut olayda ba şvurucunun konutunda yap ılan arama ile kovuşturmaya yer olmad ığına dair verilen karar aras ında geçen 9 y ıl 5 ay 13 günlük sürenin makul olmad ığı sonucuna varmak gerekir. 3. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 20. Başvurucu, ihlalin tespiti ile 25.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi talebinde bulunmu ştur. 21. Somut olayda makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği sonucuna var ılm ıştır. 22. Soruşturmada yer alan şüpheli say ısıyla birlikte ele al ındığında ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zarar ı karşılığında başvurucuya net 4.800 TL manevi tazminat ın ödenmesine karar verilmesi gerekir. 23. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.294,70 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, Başvuru Numaras ı: 2018/24593 Karar Tarihi : 17/6/2020 5B. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Başvurucuya net 4.800 TL manevi tazminat ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, D. 294,70 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.294,70 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, E. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemelerde gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, F. Karar ın bir örne ğinin bilgi için İstanbul Cumhuriyet Ba şsavc ılığına (S.2014/40820, K.2018/51633) GÖNDER İLMESİNE, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 17/6/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI Üye Üye R ıdvan GÜLEÇ Recai AKYEL