başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir başvurucunun yaşlılık aylığı tahsis talebini değerlendiren sosyal güvenlik kurumu tarafından sgk başvurucuya tarihinden itibaren yaşlılık aylığı tahsis edilmiştir başvurucu tarihinde büyükşehir belediyesi su ve kanalizasyon genel müdürlüğünde avukat olarak çalışmaya başlamıştır başvurucunun yaşlılık aylığı almaya başladıktan sonra tekrar çalışmaya başladığı dönemde sgk tarafından başvurucuya yaşlılık aylığı ödenmesine dev
başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir başvurucunun yaşlılık aylığı tahsis talebini değerlendiren sosyal güvenlik kurumu tarafından sgk başvurucuya tarihinden itibaren yaşlılık aylığı tahsis edilmiştir başvurucu tarihinde büyükşehir belediyesi su ve kanalizasyon genel müdürlüğünde avukat olarak çalışmaya başlamıştır başvurucunun yaşlılık aylığı almaya başladıktan sonra tekrar çalışmaya başladığı dönemde sgk tarafından başvurucuya yaşlılık aylığı ödenmesine devam edilmiştir başvuru numarası karar tarihi tarihinde yürürlüğe giren tarihli ve sayılı mali yılı bütçe kanununun maddesinin f fıkrasının ikinci paragrafıyla herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanların kanunda sayılan kamu kurum ve kuruluşlarında herhangi bir kadro pozisyon veya görevde çalışmaları durumunda emeklilik veya yaşlılık aylıklarının kesilmesini zorunlu kılan yasal düzenleme yapılmıştır tarafından başvurucunun yaşlılık aylığı almakta olduğu ve kurumlarında görev yaptığı tarihinde sgkya bildirilmiştir bunun üzerine sgk tarihli yazı ile başvurucunun aylığının yılı mart ayı itibarıyla kesildiğini başvurucunun çalıştığı kuruma bildirmiştir öte yandan sgk tarihleri arasına ilişkin olarak başvurucuya ödenen yaşlılık aylıklarının tahsili istemiyle müdürlüğünün sayılı dosyasında icra takibi başlatmıştır başvurucu tarihinde müdürlüğüne böyle bir borcunun olmadığını belirterek takibe itiraz dilekçesi vermiştir sgk tarafından başvurucu aleyhine tarihinde mahkemesinde itirazın iptali davası açılmıştır mahkeme tarihinde davanın kısmen kabulü ile takibin tl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek suretiyle devamına karar vermiştir kararın gerekçesinde başvurucunun yaşlılık aylığı almakta iken çalışmasını sürdürdüğü ve sayılı kanunun maddesine göre başvurucuya tarihinden sonra tl yaşlılık aylığı ödendiği belirtilmiştir temyiz edilen hüküm yargıtay hukuk dairesinin tarihli ilamıyla bozulmuştur daire söz konusu kanun hükmünün sgkya aylık kesme yükümü getirmeyip diğer kuruluşlara aylığı kesilmemiş kişileri çalıştırmama yükümlülüğünü öngördüğü gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir mahkeme tarihinde bozma ilamına uymuş ve davanın reddine karar vermiştir bu karar da temyiz edilmiş dairenin tarihli ilamıyla hükmün onanmasına karar verilmiştir bu sırada söz konusu düzenlemenin bütçe kanunuyla ilgisinin bulunmadığı gerekçesiyle iptali istemiyle anayasa mahkemesine itiraz yoluna başvurulmuş ancak anayasa mahkemesince henüz iptal istemi hakkında bir karar verilmeden tarihli ve sayılı bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanunun maddesiyle mezkur düzenleme yürürlükten kaldırılarak söz konusu hükümler aynı kanunun maddesinde yeniden düzenlenmiştir anayasa mahkemesince sonradan verilen tarihli ve sayılı kararla kanun koyucu tarafından yürürlükten kaldırılan sayılı kanunun maddesinin ilgili kısmı bütçe kanunuyla düzenlenmesi yasak olan konuları içerdiği gerekçesiyle iptal edilmiştir sayılı kanunun ilgili düzenlemeyi içeren maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarının anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali için tekrar anayasa mahkemesine başvurulmuş ancak anayasa mahkemesinin tarihli ve sayılı kararıyla düzenlemenin anayasaya aykırı olmadığı belirtilerek iptal istemi reddedilmiştir başvurucu kesilen yaşlılık aylığının bağlanması istemiyle sgk aleyhine ankara mahkemesinde tarihinde dava açmıştır ancak mahkeme tarihinde uyuşmazlığın çözümü bakımından adli yargı yerlerinin görevli olduğunu belirterek davanın görev yönünden reddine karar vermiştir başvurucu bu defa yaşlılık aylığı kesilmesi işleminin iptali istemiyle tarihinde mahkemesinde dava açmıştır mahkeme tarihinde davanın kabulü ile başvurucunun tarihinden itibaren yaşlılık aylığının kesilmesine ilişkin işlemin iptaline karar vermiştir kararın gerekçesinde sayılı kanunun ve sayılı kanunun maddesindeki hükümlerin sgkya aylık kesme yükümlülüğü getirmediği belirtilmiştir mahkemeye göre anılan hükümler ile diğer kuruluşların aylığı kesilmemiş başvuru numarası karar tarihi kişileri çalıştırmama yükümlülüğü bulunmaktadır kararda ayrıca başvurucunun yılı mart dönemine kadar ödenen yaşlılık aylıkları konusunda başlatılan icra takibine itirazın iptali davasının reddine ilişkin kesinleşmiş hükme ve bu davadaki yargıtay ilamlarına da atıfta bulunulmuştur sgk tarafından hüküm temyiz edilmiştir dairenin tarihli ilamıyla hükmün bozulmasına karar verilmiştir bozma ilamında yapılan kanun değişikliklerine göre herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan yaşlılık veya emeklilik aylığı alanların bu aylıkları kesilmeksizin sayılı kanunun maddesinde açıklanan nitelikte çalıştırılamayacakları ve görev yapamayacakları vurgulanmıştır daire emredici bu kanuni düzenlemeye aykırı biçimde çalışanların fiilen çalışılan döneme ait yaşlılık veya emeklilik aylıklarının sgk tarafından kesilip yersiz ödenen aylıkların geri alınmasının zorunlu olduğunu belirtmiştir bozma ilamında yargıtay hukuk genel kurulunun genel kurul tarihli ilamında da aynı yaklaşım ve görüşün benimsendiğine dikkati çekmiştir daire ayrıca kesin hükmün ancak konusunu oluşturan husus hakkında geçerli olduğunu belirterek itirazın iptali davasında verilen hükmün eldeki dava bakımından kesin hüküm niteliğini taşımadığını açıklamıştır bozma ilamına uyan mahkeme tarihinde davanın reddine karar vermiştir temyiz edilen hüküm dairenin tarihli ilamıyla onanmıştır onama ilamında sayılı kanunun maddesinin ikinci fıkrası sayılan kurumlardan olduğuna vurgu yapılmıştır nihai karar başvurucu vekiline tarihinde tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur iv hukuk a ulusal hukuk mevzuat hükümleri sayılı kanunun maddesinin f fıkrasının mülga ikinci paragrafı şöyledir herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin genel bütçeye dahil daireler katma bütçeli idareler döner sermayeler fonlar belediyeler il özel idareleri belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler sosyal güvenlik kurumları bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum kurul üst kurul ve kuruluşları kamu iktisadı teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda herhangi bir kadro pozisyon veya görevde çalıştırılamaz ve görev yapamazlar anayasa mahkemesinin tarihli resmi gazetede yayımlanan tarihli ve sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir bu durumda diğer yasalarla düzenlenmesi gereken konuların bütçe yasasıyla düzenlenmesi anayasanın ve maddelerine aykırılık oluşturduğundan itiraz konusu kuralların iptali gerekir günlü sayılı yılı bütçe kanununun maddesinin f fıkrasının ikinci ve üçüncü paragraflarının anayasa ya aykırı olduğuna ve gününde karar verildi sayılı kanunun maddesinin ilgili kısmı şöyledir il başvuru numarası karar tarihi c tarihli ve sayılı kanunun inci maddesinin j fıkrası ile uncu maddesi ve nci maddesinin e ve fıkraları yürürlükten kaldırılmıştır sayılı kanunun maddesinin ikinci fıkrası ve dördüncü fıkrasının ilgili kısmı şöyledir herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin genel bütçeye dahil daireler katma bütçeli idareler döner sermayeler fonlar belediyeler il özel idareleri belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler sosyal güvenlik kurumları bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum kurul üst kurul ve kuruluşları kamu iktisadı teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda herhangi bir kadro pozisyon veya görevde çalıştırılamaz ve görev yapamazlar bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri j yaş haddini aşmamış olmaları kaydıyla her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ders ücreti karşılığı ders görevi verilenler üniversitelerde ders ücreti karşılığı ders görevi verilenler hakkında yaş haddini aşmamış olmaları kaydı aranmaz hakkında uygulanmaz yargısal anayasa mahkemesinin tarihli ve sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir il dava konusu kural emekli veya yaşlılık aylığı almakta olan kişinin kendini çalışma gücüne sahip görerek kendi isteği ile kuralda belirtilen yerlerde yeniden çalışmaya başlaması durumunda emekli aylığının kesilmesine ilişkindir buna göre kişinin sosyal güvenlik hakkı ortadan kaldırılmamakta ve emeklilik statüsü zarar görmemektedir kural sadece belirtilen yerlerde çalışıldığı ve karşılığında gelir elde edildiği sürece emekli aylığının kesilmesini öngörmektedir bu durumda da sosyal güvenliğin sosyal riskler karşısında asgari yaşam düzeyinin sağlanması amacı ortadan kalkmamaktadır kişi yaşlılık dolayısıyla çalışamama riski karşılığında sosyal güvenlik sisteminin sağladığı emekli veya yaşlılık aylığından belirtilen kurumlarda çalışarak daha iyi bir yaşam elde etme düşüncesiyle kendi isteği ile vazgeçmektedir anayasanın maddesinde çalışmanın herkesin hakkı ve ödevi olduğu belirtilmiş devlete çalışanların yaşam düzeyini yükseltmek çalışma yaşamını geliştirmek için çalışanları korumak çalışmayı denetlemek ve işsizliği gidermeye elverişli ekonomik bü ortam yaratmak için gerekli önlemleri almak ödevi verilmiştir devlet kişinin çalışma hakkını kullanabilmesi için iş alanında gerekli önlemleri alacak ve sınırlamaları kaldırarak görevini yerine getirecek birey de çalışarak topluma yük olmaktan kurtulacaktır devletin herkese iş verme herkesi işe yerleştirme zorunluluğu bulunmamaktadır ancak devlet olanakları ölçüsünde yeterli örgütler kurarak iş bulmayı kolaylaştırıp sağlamak için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür önlemek amacıyla yapacağı çalışmalarla devlet öncelikle kamu sektöründe iş vermek yolunu izleyecek bu nedenle de başvuru numarası karar tarihi yasal düzenlemeler yapacaktır buna göre devlet işsizlere de iş imkanı sağlayacak istihdam tedbirlerini almak zorundadır sosyal güvenlik kurumlarından emekli veya yaşlılık aylığı almakta iken kendi isteği ile belirtilen yerlerde yeniden çalışmaya başlayanların emekli veya yaşlılık aylıkların kesilmesinin özellikle öğrenimlerini tamamlayıp iş arayan gençlere iş bulma amacı dikkate alındığında daha büyük sorunların çözümüne yönelik düzenlemeler olduğu anlaşılmaktadır açıklanan nedenlerle sosyal güvenlik kurumundan emekli veya yaşlılık aylığı almakta olanların kuralda sayılan kurum ve kuruluşlarda kendi istekleri ile yeniden başlamaları ve karşılığında aylık almaları nedeniyle yaşlılık veya emekli kesilmesini öngören dava konusu kural anayasanın ve maddelerine aykırı değildir isteminin reddi gerekir genel kurulun tarihli ve sayılı ilamının ilgili kısımları şöyledir açıklanan yasal süreç karşısında somut olayın değerlendirilmesine gelince herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanların bu aylıkları kesilmeksizin belediyelerde herhangi bir kadro pozisyon veya görevde çalıştırılamayacakları ve görev yapamayacaklarına dair düzenlemenin tarihinden başlamak suretiyle yürürlükte olduğu belirgindir davacının dava dışı belediye ile imzaladığı sözleşmeler uyarınca ile tarihleri arasında avukat olarak çalıştığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır davacı ile belediye arasında düzenlenen sözleşmenin sayılı kanunun maddesine dayalı olarak düzenlendiği ve davacının anılan madde kapsamında sözleşme ile çalıştığı ve bu çalışmanın ise yukarıda da dayanakları açıklandığı üzere sözleşmeye konu tarihlerine yürürlükte bulunan ve sayılı kanun ile getirilen yasal düzenlemeye aykırı olduğu açıktır şu durumda yerel mahkemenin davacının çalıştığı dönemin tamamı yönünden verilen davanın kabulüne ilişkin kararı usule ve açıklanan yasal düzenlemelere aykırıdır b uluslararası hukuk avrupa hakları mahkemesi avrupa hakları sözleşmesine sözleşme ek nolu protokolün maddesinin kural olarak mülkiyeti edinme hakkını içermediğini kabul etmektedir ve krallık b no bununla birlikte modem demokratik devletlerde birçok bireyin yaşamlarını sürdürebilmek için hayatlarının tamamı ya da bir bölümünde sosyal güvenlik ve sosyal yardım ödemelerine bağımlı olduklarını belirtmektedir bu sebeple birçok hukuk sisteminin bireylerin belli bir derecede belirlilik ve güvenliğe ihtiyaç duyduklarını kabul ederek onlara birtakım imkanlar sağladığını ve bu çerçevede öngörülen bazı koşulların yerine getirilmesi şartıyla bu bireylere çeşitli ödemeler yapılması yolunda hak tanıyan düzenlemelere yer verdiğini hatırlatmaktadır bu bağlamda ister önceden kişilerin katkı yapma şartına bağlı olsun ister olmasın iç hukuka göre sosyal yardım alma hakkının bulunduğu durumlarda bu ekonomik menfaatlerin nolu ek protokolün maddesi kapsamında olduğu sonucuna varmıştır b no göre mülkiyet hakkına konu bir menfaatin sonradan ortadan kaldırılması en azından ortadan kaldırıldığı ana kadar bu menfaatin nolu ek protokolün maddesi kapsamında mülk olarak değerlendirilmesini engellemez b no öte yandan uyuşmazlık konusu menfaate hak kazanmanın şarta bağlandığı ancak bu şartın yerine getirilmediği durumlarda ise söz konusu menfaatin nolu ek protokolün maddesi anlamında mülk olarak değerlendirilemeyeceği görüşündedir lihtenştayn prensi b no başvuru numarası karar tarihi sosyal güvenlik düzenlenmesi ve bu kapsamda hangi yardımların veya ödemelerin yapılacağı ya da ne kadar yapılacağı hususunda devletlerin geniş bir takdir yetkileri olduğunu kabul etmektedir ve krallık b no kararında yaşlılık aylığının kesilmesinin mülkiyet hakkına müdahale teşkil ettiğini kabul etmiştir ayrımcılık yasağı kapsamında mülkiyet hakkının değerlendirildiği bu başvuru bir kamu kuruluşundan emekli olan başvurucunun yeniden çalışmaya başlaması nedeniyle yaşlılık aylığının kesilmesine ilişkindir kararında özel ve kamu sektörlerinden emekli olanlar ile kamu sektöründen emekli olanların kendi aralarında farklı uygulama yapılarak kamu sektöründen emekli olan bazı kişilerin yaşlılık aylıklarından kesinti yapılmasının müdahalenin taşıdığı meşru amaç dikkate alındığında ölçüsüz olmadığı sonucuna varılmıştır v