T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I DOSYA NO: 2024/1422 Esas KARAR NO: 2026/234 Karar İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İSTANBUL 3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ: 09/07/2024 NUMARASI: 2021/286 E. - 2024/122 K. DAVANIN KONUSU: Patent (Patent Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ: 12/02/2026 İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK …
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I DOSYA NO: 2024/1422 Esas KARAR NO: 2026/234 Karar İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İSTANBUL 3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ: 09/07/2024 NUMARASI: 2021/286 E. - 2024/122 K. DAVANIN KONUSU: Patent (Patent Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ: 12/02/2026 İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu; G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü : DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; maddi ve manevi tazminat talep etmek de dâhil olmak üzere tüm yasal hakları saklı kalmak kaydıyla karşı tarafa tebligat yapılmaksızın; davalının ürettiği, sattığı ve/veya ticari olarak elinde bulundurduğu ürünler üzerinde, müvekkilinin TR ... numarası ile tescilli ve "..." başlıklı patentine karşı ihlal ve haksız rekabet teşkil eden başta söz konusu patent kapsamındaki "..." (piyasadaki isminin ...) ve ayrıca müvekkilinin patenti kapsamında bulunan her türlü ürüne, bu ürünlerin üretiminde kullanılan üretim kalıplarına, bu ürünlere ait görsellerin yer aldığı iş evrakı, broşür, katalog, her türlü satış, pazarlama ve tanıtım materyallerine dava kesinleşinceye kadar HMK'nın 389/1. maddesi uyarınca görüldükleri yerde el koyularak adli emanete teslim edilmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, bu amaçla davalının ürettiği ve müvekkilinin TR ... numaralı patentine karşı ihlal ve haksız rekabet teşkil eden başta söz konusu patent kapsamındaki "..." (piyasadaki isminin ..., ...aparatı) ve ayrıca müvekkilinin patenti kapsamında bulunan her türlü ürünün ithalat ve ihracatının tedbiren engellenmesi için Gümrükler Genel Müdürlüğü'ne yazı yazılmasını, ihtiyati tedbir kararının davalıya tebliğ edilmeksizin verilmemesi halinde ihtiyati tedbir taleplerine ilişkin taraf beyanlarının da alınması amacıyla murafaa gününün tayin edilmesini, davalının fiillerinin müvekkilinin TR ... numaralı patentinden doğan haklarını ihlal ettiğinin ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, davalının; müvekkilinin TR ... numaralı patentinden doğan haklarını ihlal eden ve aynı zamanda haksız rekabet teşkil eden fillerinin durdurulmasına ve önlemesine, bu itibarla müvekkilinin TR ... numaralı patentini ihlal eden ürünleri üretmesi, satması, ithal etmesi, pazarlaması ve her türlü ticaretinin durdurulması ve önlenmesine, müvekkilinin patent hakkının ihlalinin ve haksız rekabetin neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, bu amaçla davalının; müvekkilinin TR ... numaralı patentine ihlal oluşturan ürün, iş evrakı, broşür, katalog vb. satış, pazarlama, tanıtım materyalleri dahil ve bunlarla sınırlı olmamak üzere her türlü ticari kullanımının durdurulmasına, önlenmesine ve bu amaçla müvekkilinin anılan patent hakkına ihlal yaratan ürünlere, bu ürünlerin üretiminde kullanılan üretim kalıplarına, bu ürünlere ait görsellerin yer aldığı iş evrakı, broşür, katalog, her türlü satış, pazarlama ve tanıtım materyallerine görüldükleri yerlerde el konularak imhasına, müvekkilinin TR ... numaralı patentinden doğan haklarını ihlal eden ve aynı zamanda haksız rekabet yaratan ürünlerin; davalı tarafından ithalat ve ihracatının durdurulmasına ve önlenmesine dair kararın kesinleşmesi halinde Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'na ithalat ve ihracatının durdurulması ve önlenmesi yönünde müzekkere yazılmasına, masrafı davalıdan alınmak suretiyle yargılama sonucunda kesinleşen kararın ilgililere tebliğine, kamuya yayın yoluyla duyurulmasına ve bütün Türkiye'de tirajı en yüksek ilk 3 gazeteden birinde bir kereye mahsus ilanına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; görev ve yetki itirazında bulunduklarını, zira SMK'nın 156. maddesine göre davacının açacağı hukuk davalarında yetkili mahkemenin, davacının yerleşim yeri veya hukuka aykırı fiilin gerçekleştiği yahut bu fiilin etkilerinin etkilerinin görüldüğü yer mahkemesi olduğunu, davacının yerleşim yerinin Almanya olduğunu, patent tecavüzünün gerçekleştiği iddia edilen müvekkilinin iş yerinin ise.....'te olduğunu, varlığı iddia edilen tecavüzün etkilerinin görüldüğü yerin ise belirsiz olduğunu, dava sürecinin başlangıcı itibariyle müvekkiline usule uygun tebligat yapılmadığını, müvekkiline ait firmanın tüzel kişiliği haiz olmadığını, ...... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yaptığı tebligat sonrasında müvekkilinin adresinin değiştiğini, Tebligat Kanunun 35. maddesine göre tebligat koşullarının gerçekleşmediğini, .... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/... D. İş dosyasında yapılan tespitte; bilirkişi heyetinin çok teknik bir parça olan uyuşmazlığa konu ürüne ait birkaç tane çıkma parçayı ve enjeksiyon makinesini gördüklerinde, doğrudan doğruya müvekkiline ait iş yerinde bu ürünün imalatının yapıldığına kanaat ettiklerini, bu parçaların tamir için müvekkiline ait iş yerine getirilmiş parçalar olduğunu, bilirkişilerin kırık, arızalı ve daha önce kullanılmış durumdaki birkaç parçayı görmeleri üzerine oluşan kanaatlerinin, müvekkiline ait iş yerinde üretildiği şeklinde oluştuğunu, bu kanaatin gerçeklik temeline dayalı herhangi bir somut ve hukuki dayanağı olmadığını, tamamen şüphe ve farazi olduğunu, 2018 yılında kurulmuş olan küçük bir işletmenin dava konusu olan patentli ürünü üretebilecek mekan, ekonomik güç ve teknolojik imkanları bulunmadığını, bilirkişi heyeti tarafından müvekkiline ait iş yerinde üretildiğine işaret edebilecek bir adet dahi sağlam, kullanabilir durumda bir ürün tespit edilmediğini, bilirkişi heyetinin çok teknik bir malzeme olan bu parçanın ayrıntılarını bilmelerinin mümkün olmadığı için davacı avukatların tespit sırasında gördükleri her parçanın patentli ürüne ait olduğunu söylemeleri üzerine, maddi gerçek ile örtüşmeyen bir rapor hazırladıklarını, dolayısıyla davacının bu davada ....... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/... D.İş dosyasındaki bilirkişi raporlarına dayanmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, bilirkişi ve avukatlar tarafından somut delil olarak görülen parçalara ait fotoğraflara dilekçelerinde yer verildiğini, bu fotoğrafların müvekkilinin, davacıya ait patentli ürünü imal etmediğini açıkça gösterdiğini savunarak, ihtiyati tedbir talebinin ve davanın reddini talep etmiştir. MAHKEME KARARI:İstanbul ..... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 09/07/2024 tarihli 2021/....E. - 2024/... K. sayılı kararıyla; "...SMK, TTK hükümleri, TPMK kayıtları, mevzuat, Gaziantep 3. AHM'nin 2019/.. D.İş dosyası, talimat aracılığıyla alınan bilirkişi kurulu kök/ek raporları ve bütün dosya kapsamından: TPMK nezdinde TR ... numaralı "..." başlıklı patentin, davacı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır... 3. AHM'nin 2019/..D.İş dosyası ve talimat aracılığıyla alınan bilirkişi kurulu raporlarında belirtildiği üzere: Davacının TR ... tescil numaralı "..." başlıklı patenti ve davalı işyerinde bulunan ürünler karşılaştırıldığında; genel görünümde belirgin benzerlik gösterdiği, kullanım amacının ve özelliklerinin birebir aynı olduğu, bu nedenle davalının eyleminin; davacının TR ... numaralı patentine tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, men'ine, ref'ine, davalının; davacının TR ... numaralı patentini ihlal eden ürünleri üretmesinin, satmasının, ithal etmesinin, pazarlaması ve her türlü ticaretinin durdurulmasına ve önlenmesine, Mahkememizce ....../07/2024 tarihinde verilen ihtiyati tedbir kararının, karar kesinleşinceye kadar devamına, karar kesinleştiği taktirde davacının TR ... numaralı patentinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden ürünlerin; davalı tarafından ithalat ve ihracatının durdurulmasına, önlenmesine dair Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'na müzekkere yazılmasına karar verilmiştir.Hükmün ilanında davacının menfaati olduğu gözetilerek, masrafın davalıdan alınmak suretiyle hüküm özetinin Türkiye'de yayın yapan tirajı en yüksek 1 gazetede 1 kez ilanına karar vermek gerekmiştir. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere. 1-Davalının eyleminin; davacının TR ... numaralı patentine tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, men'ine, ref'ine, 2-Davalının; davacının TR ... numaralı patentini ihlal eden ürünleri üretmesinin, satmasının, ithal etmesinin, pazarlaması ve her türlü ticaretinin durdurulmasına ve önlenmesine, 3-Mahkememizce 09/07/2024 tarihinde verilen ihtiyati tedbir kararının, karar kesinleşinceye kadar devamına 4-KARAR KESİNLEŞTİĞİ TAKTİRDE davacının TR ... numaralı patentinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden ürünlerin; davalı tarafından ithalat ve ihracatının durdurulmasına, önlenmesine dair Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'na müzekkere yazılmasına, 5-Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin Türkiye’de tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına masrafın davalıdan tahsiline..." karar verilmiştir. İSTİNAF İSTEMİ: Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, müvekkilinin davacıya ait patente tecavüz teşkil edecek hiçbir ürünün satışını yapmadığını, iş yerinde yapılan delil tespitinde ürün ya da üretim yapıldığına dair üretim aracı ve ürün kalıbının da tespit edilemediğini,Müvekkilinin ürünü sattığı iddia edilmişse de, işyerinde bir adet dahi satışa hazır ürün bulunamadığını,Müvekkilinin organize sanayi bölgesinde yer alan fabrikalarda bulunan bir kısım makinelerin yedek parça tamirat işlerini yaptığını, işyerinde bulunan ve davaya konu edilen ürünün de tamir amacıyla bırakılan bir ürün olduğunu,Monte edilmiş halde ürün bulunmadığını, de-monte olarak bulunan bir kısım parçalardan davacıya ait patente konu ürünün yapılabileceğine dair görüş bildirilmişse de, bu konuda şüpheden uzak, kesin ve net bir kanaat bildirilmediğini,Bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi için Mahkemece alına son rapora bakıldığında, çelişkinin giderilmediğinin görüldüğünü,Raporun açıklama kısmında "...numune olarak alınan ürünlerin birleştirilmesi sonucu, tespite konu ürünün aynısının veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin üretilip üretilemeyeceği konusunda da fiili tespitte bulunmamız mümkün olmamıştır..." denildikten sonra, sonuç kısmında ise "...tespit mahallinde demonte halde ve çok sayıda bulunan parçaların birleştirilerek patente konu parçanın üretilebileceğinin açıkça belirtilmesi karşısında..." denilerek, davaya konu işin esası yönünden inceleme yapılmadığı ve çelişkilerin net ve kesin ifadelerle giderilmediğini, Bu haliyle, Mahkemece eksik inceleme sonucunda davanın kabulüne karar verildiğini, Taraflarınca .... BAM Bilirkişi Kurulu'nda resmi olarak bilirkişilik yapan makine mühendisi bilirkişiden görüş aldıklarını, bu hususun açıklığa kavuşturulması için dilekçe ekinde sunduklarını, uzman görüşünde patentli ürünün 23 parçadan oluştuğu, davalının işyerinde bulunan parçalar ile patentli ürünün oluşturulmasının mümkün olmadığı kanaatine varıldığını,Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin kararlarında, patente konu ürün ile tespite konu ürün arasında çalışma prensibi açısından birebir benzerlik bulunmadığı durumlarda, patent hakkına tecavüzden bahsedilemeyeceğinin kabul edildiğini belirterek, usule, yasaya ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına aykırı olan yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurularak davanın reddine karar verilmesini, bunun mümkün olmaması halinde, dosyanın yeniden yargılama yapılması için ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Patentin tescil kaydı dosyaya getirtilmemişse de, davacı tarafça dosyaya sunulan kaydın incelenmesi ile, davacının davaya dayanak yaptığı TR ... tescil numaralı, .../08/2015 tescil tarihli, "..." buluş başlıklı patentin davacı adına tescilli olduğu, ilki bağımsız olmak üzere 14 isteminin mevcut olduğu tespit edilmiştir.Gaziantep 3. AHM'nin 2019/... D.İş dosyasında Marka- Patent vekili ..., Makine Mühendisi ... ve sektör uzmanı ...'den oluşan bilirkişi heyetinden alınan .../05/2019 tarihli raporda özetle; tespit isteyen ... 'nin, TPMK nezdinde ... numara ile tescil edilmiş olan patent açısından, .....TEKSTİL (...) firması tarafından kullanılmış ürün olan .......tertibatının, .... tertibatının parçalarını ürettiği ve monte ederek ....tertibatı olarak sattığı, kullanım amacı ve özelliklerinin aynı olduğu, "..." makinelerinde kullanılan.... tertibatı olduğu, genel görünümde belirgin benzerlik gösterdiği, kullanım amacının ve özelliklerinin birebir aynı olduğu, bu yönüyle tespit isteyenin tescilli patent korumasından kaynaklı haklarının ihlal edildiği ve haksız rekabet oluşturduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir. İlk derece mahkemesince ... 3. AHM aracılığıyla alınan Marka- Patent vekili ..., Makine Mühendisi ... ve sektör uzmanı ...'den oluşan bilirkişi heyetinden alınan ..../08/2022 tarihli raporda özetle; davanın dayanağı delil tespitine konu patent tescilinin ve tarafların dosyaya sundukları tüm deliller, cevap ve karşı cevap dilekçeleri, D.İş dosyasındaki rapor, taraf vekillerinin rapora karşı beyan-itirazlarının incelenmesi üzerine hazırlanan raporda nihai takdirin mahkemeye ait olduğu, tespite konu ... tescil numaralı patentin bir örneğinin iddia olunan .... aletinden parçalı halde olduğu, davalının itirazına konu resim 1,2,3,4,5,6 dava konusu .....tertibatının demonte hali olduğu, keşif sırasında davalıya ait dava konusu patentli .... tertibatına ait ürünlerin üretilebileceği makine, ekipmanların mevcut olduğunun görüldüğü, keşif sırasında tespit edilen dava konusu patentli...tertibatının demonte şekilde yeni kullanılmamış ürünler olduğunun tespit edildiği, bu ürünlerin kullanılmış ve tamire gelen ürünler olmadığının değerlendirildiği, ürün parçalarının demonte halde çok sayıda sepetlerde...tertibatı parçaları bulunduğu, tespit mahallinde yapılan incelemede; tespit mahallinde yer alan tamamlanmış ürün rapor görselinin tarifname takımında açıklamalarda yer alan usulle uyumlu olduğu, işletmede parça parça toplu halde bulunan ürünlerin bir araya getirilmesiyle patent korumasına konu ürünün bir araya getirilebileceğini bu anlamda patent korumasında yer alan .... temas yüzeyini taşıyan ......mahfazası içinde bir oynama payıyla istenilen açı konumuna .... saptırabilme işlevine elverişli olduğu, raporda yer alan parçaların patent görselinde yer alan usullere ilişkin korumanın bu yönüyle ihlal edildiği hususu bu yönüyle delil tespitine konu rapordaki görüşlerinde bir değişiklik bulunmadığı bildirilmiştir.İlk derece mahkemesince .... 3. AHM aracılığıyla alınan Marka-Patent vekili ..., Makine Mühendisi ...ve sektör uzmanı ...'den oluşan bilirkişi heyetinden alınan ../09/2023 tarihli raporda özetle; TR ... numarası ile tescilli ürünün, dosya içerisinde yer alan denetime elverişli ve konusunda uzman bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan ayrıntılı raporlar uyarınca, tespit mahallinde demonte halde ve çok sayıda bulunan parçaların birleştirilerek patente konu parçanın üretilebileceğinin açıkça belirtilmesi karşısında, davacının tescilli patent korumasından kaynaklı haklarının ve haksız rekabete ilişkin hükümlerin ihlal edildiği bildirilmiştir. G E R E K Ç E : Dava, patent hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi ve durdurulması davasıdır.Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf yargı yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya incelendiğinde; davacıya ait patentin tescil kaydı dosyaya getirtilmemişse de, davacı tarafça dosyaya sunulan kaydın incelenmesi ile, davacının davaya dayanak yaptığı TR ... tescil numaralı, .../08/2015 tescil tarihli, "..." buluş başlıklı patentin davacı adına tescilli olduğu, ilki bağımsız olmak üzere 14 isteminin mevcut olduğu tespit edilmiştir.Davalıya ait işyerinde yapılan delil tespiti sırasında, bir kısım parçaların görüldüğü, bunların fotoğraflandığı ve bu parçalardan davacıya ait patentin koruma kapsamında kalan "..." ürünün üretilebileceğine dair görüş bildirildiği, yapılan incelemede bu ürünün şeklinin patentli ürüne benzer olduğu belirtilmişse de, davacıya ait patentin gerek çalışma şeklini, gerekse üretim yapılacak maddelerin özelliklerini de açıklayan istemleriyle karşılaştırma yapılmadığı, bu anlamda alınan her üç raporun da hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşılmıştır. Mahkemece, yeterli ve denetime uygun teknik inceleme içermeyen raporlara dayanılarak davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.Bu nedenle; davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, Mahkemece davacıya ait patentin tescil kaydı dosya içine getirtilerek, davacının patentini oluşturan parçaların davalı tarafça üretildiği de iddia edildiğinden, aralarında patent uzmanı, tekstil mühendisi ve makine mühendisinin de bulunduğu yeni bir bilirkişi heyetinden, temin edilebilirse davalıya ait işyerinde bulunan ürünler ve dosya üzerinde yeniden SMK'nın 141 ve 86. maddeleri kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılarak, bu ürünlerin patente konu ürün dışında başka amaçlarla kullanılıp kullanılamayacağı, denetime uygun şekilde, patentin istemleriyle tek tek karşılaştırılmak suretiyle patentin koruma kapsamında kalıp kalmadıklarına, patente doğrudan ya da dolaylı tecavüz edilip edilmediğine dair rapor alınarak, sonucuna göre değerlendirme yapılması için dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince, İSTANBUL ... FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'nin .../07/2024 tarihli 2021/... E. - 2024/... K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2-Yukarıdaki gerekçede belirtildiği şekilde yargılamaya devam olunması için dosyanın mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 3-Davalı vekilinin istinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davalıya iadesine, 4-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi'nce verilecek nihai karar ile birlikte değerlendirilmesine, 5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 6-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 12/02/2026 tarihinde HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.