6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin ihlali nedeniyle Program Yayını Durdurma (SHOW TV – AKS TELEVİZYON REKLAMCILIK VE FİLMCİLİK SANAYİ VE TİCARET A.Ş.)
İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 07.03.2018 tarih ve 164 sayılı yazısına konu SHOW TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 05.03.2018 tarihinde saat 15:35’de yayınlanan sunuculuğunu Seda Sayan’ın yaptığı "Seda Sayan’la" isimli program yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda; SHOW TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşta 05.03.2018 tarihinde saat 15:35’de yayınlanan sunuculuğunu Seda Sayan’ın yaptığı "Seda Sayan’la" isimli programda, program sunucusu ve konukları arasında geçen diyaloglarda; “- Ben de artık evlenmiyorum.- Ben sana bi sürüneyim, bari bir taneyi göreyim ya, kadın ya.- Sürün rahat rahat. Bunlar hiç evlenmedi günah. Şunlar da evleneyim diye uğraşıyor. Sürün, sürün. Şuncacık di mi, evleneyim diye uğraşıyor.- Peki ama çocuk istemez misin, nasıl yapacaksın çocuk sahibi olmak için.- Hayır işte çocuk için evleneceğim.- Çocuk için adam bulamıyor. - Evlenmek istiyorum diyor zaten.- Hayır evlenmek istemiyorum işin aslı. Eğer çocuk doğurmak istersem bir gün o zaman evleneceğim tabi ki, sırf çocuk için. Eğer tabi ki şöyle bir şey.- Evlenmeden doğurma, racona ters. - Herhalde. Evlenmeden olmaz.- Şöyle olabilir mi, sperm bankasından hamile kalmak ister misin.- Sakın, buna ters. Bu işleri sevmez.- Benim annem hiç erkek daha doğrusu koca adayı çıkmazsa hiç olmadı artık öyle bir şey yaparız demişti. - Kim demiş?- Annem annem ayol.- Kız yazık ne inşaat işçileri var... Günah, onlar insan değil mi. - Aaa deli.- Kız ne bekliyonuz siz doğurmak için. Baktın adamın genleri uygun, güzel adam, iyi adam, sırım gibi maşallah, tuttuğunu koparıyor kuvvetli. Yap çocuğu ne var.- Ay git be.- Sperm bankasından alıp yarın bir gün kim olduğu belli olmayan bir adamdan.- Aşık olmadığım adamla yapmam öyle bir şey. - Hadi be bırak be sperm bankası aşık olduğun mu. Bi dakika bunu konuşalım.- Ay kadın öldürecek beni.- Buna karşıyım. Sperm bankasından alacağınıza ne babayiğitler var, günah.- Ay niye canım.- Hayır mesela, paralı düşün onu, paralı düşün. Hayal et de ki ay çok paralı.- Hiç öyle bir şey hayal edemem.- Yazık o çimento taşıyor, olsun ben severim, günah, günah.- Ben severim diyor kadın, inanamıyorum.- Belki zamanla aşık olursun o da var yani.- O da istemez miydi.- Hayır canım yok yok.- Ama annelerimiz ninelerimiz hep öyle evlenmiş.- Seneler evvel kadın bana öyle bir şey demişti. Baktın hayatına kimse girmedi. Hiç bilmem ne olmadı, aşık olmadın...- Şoförle ol daha iyi. Vallaha bak şoförle ol, git pazarda ben sana bulacam ne babayiğitler var.- Ne pazarcılar var.- Babayiğitlikle ne alakası var, gönül bu yani.- Git ondan doğur. Gerek yok ne sperm bankası tövbe deyin. - Adam sordu cevap veriyorum. Seneler önce böyle demişti diyorum.- Ya yok. Ben sana güzel bi karayağız bulacağım. Burak Özçivit'in pazarcısını bulacağım mesela. Onun da şansı olsaymış, o da Gaziantepli kebapçının oğlu. Heyt. Bizim oğlanlarımıza laf etmeyin, bizim çocuklarımıza.” şeklinde ifadelere yer verildiği görülmüştür. Bilindiği üzere, Aile kurumu bireyin sosyalleşmesi, güven kazanması, kişiliğinin şekillenmesi ve kültürel kimliğini içselleştirmesi konusunda en önemli toplumsal unsurdur. Aile ayrıca, toplumsal değerlerimizin ve kültürel kodlarımızın sürekliliğini ve bunların benimsetilmesini ve nesilden nesile aktarılmasını sağlamaktadır. Bu bağlamda, aile toplum için vazgeçilmez bir önem arz etmektedir. Anayasamızın 41’inci maddesinde "Aile Türk toplumunun temelidir." ifadesi toplumumuzda aileye verilen önemi işaret etmektedir. Unutmamak gerekir ki; güçlü ve sağlıklı bir toplum ancak güçlü ve sağlam temeller üzerine oturtulmuş evliliklerle kurulmuş aileler ile mümkün olacaktır. İhlale konu programda, “- En deli gibi aşık olan insanların bile boşandığı haberini okuyorum ve yani inanılmaz bir şey. O yüzden evliliğe bakış açım da tamamen değişti. Yani bilmiyorum belki çocuk için ilerde evlenirim ama.-Hayır evlenmek istemiyorum işin aslı. Eğer çocuk doğurmak istersem bir gün o zaman evleneceğim tabi ki, sırf çocuk için. Eğer tabi ki şöyle bir şey.- Benim annem hiç erkek daha doğrusu koca adayı çıkmazsa hiç olmadı artık öyle bir şey yaparız demişti.- Kız ne bekliyonuz siz doğurmak için. Baktın adamın genleri uygun, güzel adam, iyi adam, sırım gibi maşallah, tuttuğunu koparıyor kuvvetli. Yap çocuğu ne var.- Buna karşıyım. Sperm bankasından alacağınıza ne babayiğitler var, günah.- Hayır mesela, paralı düşün onu, paralı düşün. Hayal et de ki ay çok paralı.- Şoförle ol daha iyi. Vallaha bak şoförle ol, git pazarda ben sana bulacam ne babayiğitler var.- Ne pazarcılar var.- Git ondan doğur. Gerek yok ne sperm bankası tövbe deyin.” şeklindeki ifadelerle, sunucu tarafından bir kadının yalnızca çocuk sahibi olmak için tanımadığı bir erkeği sperm bankası gibi kullanarak birlikte olmasının teşvik edildiği ve bu durumun normalleştirildiği görülmektedir. Programda yer alan bu tarz söylemlerin evlenmek ve çocuk sahibi olmayı düşünen bireylere olumsuz rol model oluşturduğu, evlilik müessesesi ve aile kurumunu itibarsızlaştırdığı ve toplumu yozlaştırdığı, dolayısıyla programda yer verilen ifadelerin genel ahlaka, milli ve manevi değerlere ve Türk aile yapısına aykırı nitelik taşıdığı kanaatine varılmıştır. Bu nedenlerle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür. 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin ihlali nedeniyle; Kanun’un 32’inci maddesinin birinci fıkrası hükmü uyarınca, ihlalin ağırlığı, ihlalin mahiyeti, anılan madde ile korunmak istenen kamusal menfaat göz önünde bulundurularak, idari tedbir olarak program yayınının beş (5) kez durdurulmasına, karar verilmesi takdir edilmiştir. Bu itibarla; 1) 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan; "Toplumun millî ve manevî değerlerine, genel ahlaka ve ailenin korunması ilkesine aykırı olamaz." ilkesinin ihlali nedeniyle; 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Bu Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (d), (f), (g), (ğ), (h), (n), (ö), (s), (ş) ve (t) bentlerindeki yayın hizmeti ilkelerine ve aynı maddenin dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara, ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde ikisinden beşine kadar idarî para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz. Ayrıca, idarî tedbir olarak, ihlale konu programın yayınının beş keze kadar durdurulmasına, isteğe bağlı yayın hizmetlerinde ihlale konu programın katalogdan çıkarılmasına karar verilir. İhlalin mahiyeti göz önünde bulundurularak, bu fıkra hükümlerine göre idarî para cezası ile birlikte idarî tedbire karar verilebileceği gibi, sadece idarî para cezasına veya tedbire de karar verilebilir.” hükmü uyarınca; a) İdarî tedbir olarak, ihlale konu PROGRAM YAYINININ TAKDİREN 5 (BEŞ) KEZ DURDURULMASINA, bu idari tedbirin uygulanma zamanın kuruluşa yapılacak tebligatta bildirilmesine, b) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan; “ … Yükümlülük veya yasağa aykırılık dolayısıyla idarî tedbir olarak programın yayınının durdurulması kararının verilmesi halinde, yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren fiilin işlenmesinden dolayı sorumluluğu olan programın yapımcısı veya varsa sunucusu, yayının durdurulduğu süre zarfında, aynı veya farklı medya hizmet sağlayıcı kuruluşta hiçbir ad altında başka bir program yapamaz veya sunamaz.” hükmü uyarınca, işlem yapılması hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine, c) İdari tedbir uygulanması sonucu yayını durdurulan programın yerine, Üst Kurulca gönderilen programların, programın başında; “Bu program, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu’nun 09.03.2018 tarih ve 2018/10 sayılı toplantısında alınan 6 no’lu kararı uyarınca, kuruluşumuzun 05.03.2018 tarihinde saat 15:35’de yayınladığı "Seda Sayan’la" adlı programda, 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan; ‘Toplumun millî ve manevî değerlerine, genel ahlaka ve ailenin korunması ilkesine aykırı olamaz.’ ilkesinin ihlali nedeniyle idari tedbir uygulanması sonucu yayını durdurulan program yerine yayınlanmaktadır.” metninin anlaşılır şekilde okunarak DVD/CD’de yer aldığı şekliyle ticari iletişim yayını içermeksizin yayınlanmasına, ayrıca anılan metnin program yayını süresince ekranın altında akar yazı ile verilmesine, d) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “ (…) 8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir.” Programlarının yayını veya yayınları süreli durdurulan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yaptırım kararının tebliğine rağmen kararın gereklerine aykırı olarak yayınlarına devam etmesi halinde yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine, Oy birliği ile karar verildi.