Anayasa Mahkemesi

Atıf Grafiği

Özet

Bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir.

Tam metin

TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ABDURRAHMAN BAYDAR BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/27699) Karar Tarihi: 1/7/2020 Başvuru Numaras ı: 2017/27699 Karar Tarihi : 1/7/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Hicabi DURSUNMuammer TOPALYusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Fatih HAT İPOĞLU Başvurucu : Abdurrahman BAYDAR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, tutukluluk sürecinde müdafiyle görü şmenin teknik araçlarla kayda alınmas ı ve infaz memuru taraf ından izlemesi nedeniyle ki şi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 13/6/2017 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyon taraf ından bu kararda incelenen şikâyet haricindeki şikâyetlerin kabul edilemez oldu ğuna karar verilmi ş, bu şikâyet yönünden ise ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ı lmas ına karar verilmi ştir. 5. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. 6. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı beyanda bulunmam ıştır. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) arac ılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir: 8. Türkiye 15 Temmuz 2016 tarihinde askerî darbe te şebbüsüyle kar şı karşıya kalm ış ve bu nedenle 21/7/2016 tarihinde ülke genelinde ola ğanüstü hâl ilan edilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2017/27699 Karar Tarihi : 1/7/2020 3Olağanüstü hâl 19/7/2018 tarihinde son bulmu ştur. Kamu makamlar ı ve yarg ı organlar ı -olgusal temellere dayanarak- bu te şebbüsün arkas ında Türkiye'de çok uzun y ıllard ır faaliyetlerine devam eden ve son y ıllarda Fetullahç ı Terör Örgütü (FETÖ) ve/veya Paralel Devlet Yap ılanmas ı (PDY) olarak isimlendirilen bir yap ılanman ın olduğunu değerlendirmi şlerdir ( Ayd ın Yavuz ve di ğerleri [GK], B. No: 2016/22169, 20/6/2017, 12-25). 9. Darbe te şebbüsü s ıras ında ve sonras ında ülke genelinde darbe giri şimiyle bağlant ılı ya da do ğrudan darbe giri şimiyle ba ğlant ılı olmasa bile FETÖ/PDY ile bağlant ılı olan aralar ında kamu görevlilerinin de bulundu ğu çok say ıda kişi hakk ında Cumhuriyet başsavc ılıklar ı taraf ından soru şturma başlatılm ıştır. 10. Bu kapsamda ö ğretmen olarak görev yapan ba şvurucu hakk ında 15 Temmu z darbe teşebbüsünden sonra Eski şehir Cumhuriyet Ba şsavc ılığı (Başsavc ılık) taraf ından FETÖ/PDY'nin hiyerar şik yap ılanmas ında yer ald ığı iddias ıyla soruşturma başlatılm ıştır. 11. Başvurucu, Ba şsavc ılığın talimat ıyla 23/9/2016 tarihinde gözalt ına al ınm ıştır. 12. Eskişehir 3. Sulh Ceza Hâkimli ği 30/9/2016 tarihinde ba şvurucunun terör örgütüne üye olma suçundan tutuklanmas ına karar vermi ştir. 13. Başvurucu tutuklama karar ına ve tutuklulu ğun devam ı kararlar ına yapt ığı itirazlar ın sulh ceza hâkimlikleri taraf ından reddedildi ğini bildirmi ştir. 14. Başsavc ılık 12/10/2016 tarihli iddianameyle ba şvurucunun terör örgütüne üye olma suçundan cezaland ırılmas ı istemiyle ayn ı yer ağır ceza mahkemesinde kamu davas ı açm ıştır. 15. Eskişehir 2. A ğır Ceza Mahkemesi (Mahkeme) iddianameyi kabul etmi ş ve kovuşturma aşamas ı başlam ıştır. 16. Mahkeme ba şvurucunun tutukluluk hâlinin devam ına karar vermi ş, başvurucunun an ılan karara itiraz ını Eskişehir 3. Ağır Ceza Mahkemesi 24/5/2017 tarihinde reddetmiştir. 17. Başvurucu karar ın 26/5/2017 tarihinde tebli ğ edildiğini bildirmi ştir. 18. Başvurucu 13/6/2017 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 19. Mahkeme 21/6/2017 tarihinde ba şvurucunun tahliyesine karar vermi ştir. 20. Mahkeme 28/11/2017 tarihinde ba şvurucunun terör örgütü üyesi olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yard ım etme suçundan 2 y ıl 1 ay hapis cezas ı ile cezaland ırılmas ına karar vermi ştir. 21. Başvurucu taraf ından mahkûmiyet karar ına karşı yap ılan istinaf ba şvurusu Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesi taraf ından 25/9/2019 tarihinde esastan reddedilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2017/27699 Karar Tarihi : 1/7/2020 4IV.İNCELEME VE GEREKÇE 22. Mahkemenin 1/7/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 23. Başvurucu, tutuklu bulundu ğu ceza infaz kurumunda avukat ı ile yapt ığı görüşmelerin silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkelerine ayk ırı olarak teknik araçlarla kayda al ınmas ı ve bu s ırada bir görevlinin görü şmeyi izlemesi nedeniyle ki şi hürriyeti ve güvenliği hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 24. Bakanl ık görüşünde; başvurucunun müdafiiyle görü şmelerinin kayda al ındığı ya da izlendi ği hususunda bir tespitin bulunmad ığı, ayr ıca bu iddialara ili şkin olarak infaz hâkimliğine de müracaat etmedi ği ifade edilerek bu nedenle ba şvurunun kabul edilemez bulunmas ı gerektiği belirtilmi ştir. Bakanl ık ayr ıca kanun hükmünde kararname ile getirilen bu düzenlemenin yeterli güvenceleri bünyesinde ta şıdığı ve denetim mekanizmalar ını ortaya koyduğu görüşündedir. B. Değerlendirme 25. Anayasa Mahkemesine ba şvuru konusu olaylarla ilgili delilleri sunmak suretiyle olaylar hakk ındaki iddialar ını kan ıtlamak ve dayan ılan Anayasa hükmünün kendilerine göre ihlal edildi ğine dair aç ıklamalarda bulunarak hukuki iddialar ını ortaya koymak başvurucuy a düşer. Başvurucunun kamu gücünün i şlem, eylem ya da ihmali nedeniyle ihlal edildi ğini ileri sürdüğü hak ve özgürlük ile dayan ılan Anayasa hükümlerini, ihlal gerekçelerini, dayan ılan deliller ile ihlale neden oldu ğu ileri sürülen i şlem veya kararlar ın neler oldu ğunu başvuru dilekçesinde belirtmesi şartt ır. Başvuru dilekçesinde kamu gücünün ihlale neden oldu ğu iddia edilen işlem, eylem ya da ihmaline dair olaylar ın tarih s ıras ına göre özeti yap ılmal ı; bireysel başvuru kapsam ındaki hak ve özgürlüklerden hangisinin hangi nedenle ihlal edildi ği, buna ilişkin gerekçe ve deliller aç ıklanmal ıdır (Veli Özdemir , B. No: 2013/276, 9/1/2014, 19, 20). 26. Somut olayda ba şvurucu ba şvuru formlar ı ve eklerinde, avukat ı ile yapt ığı görüşmelerin teknik araçlarla kayda al ınmas ı ve bir görevlinin huzurunda yap ılmas ı nedeniyle ki şi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Ancak başvurucu, teknik olarak kayda al ındığını ve bir görevlinin izledi ğini ileri sürdü ğü görüşmelerine ili şkin olarak uygulaman ın hangi yasal düzenlemeye göre yap ıldığına, görüşmelerin zaman ına veya de ğerlendirmeye esas al ınabilecek sair hususlara dair herhangi bir belge sunmad ığı gibi bu konulara ili şkin bir bilgiye de yer vermemi ştir. 27. Dolay ısıyla başvurucunun ki şi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürdü ğü hususlarda deliller sunarak olaylarla ilgili iddialar ını kan ıtlama ve -olaylarla ilişkilendirerek- hangi Anayasa hükmünün ne şekilde ihlal edildi ğine ilişkin aç ıklamalarda bulunmak suretiyle hukuki iddialar ını ortaya koyma ve temellendirme yükümlülü ğünü yerine getirmedi ği anlaşılm ıştır. 28. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucunun ki şi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının ihlal edildiğine ilişkin iddialar ının temellendirilmemi ş olduğu anlaşıldığından başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2017/27699 Karar Tarihi : 1/7/2020 5V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Tutuklulu ğun hukukili ğine etkili bir şekilde itiraz edilememesi dolay ısıyla kişi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 1/7/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Serdar ÖZGÜLDÜR Hicabi DURSUN Üye Üye Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ

İlgili Kararlar

Anayasa Mahkemesi — aynı daireden son kararlar