TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR MAHMUD MUHAMMED VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/40063) Karar Tarihi: 24/3/2021 Başvuru Numaras ı : 2017/40063 Karar Tarihi : 24/3/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI M.Emin KUZ Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI Raportör : Sinan ARMA ĞAN Başvurucu : Mahmud MUHAMMED ve di ğerleri (bkz. ekli tablo) I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; öldürülme veya kötü muameleye maruz kalma riski bulunan
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR MAHMUD MUHAMMED VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/40063) Karar Tarihi: 24/3/2021 Başvuru Numaras ı : 2017/40063 Karar Tarihi : 24/3/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI M.Emin KUZ Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI Raportör : Sinan ARMA ĞAN Başvurucu : Mahmud MUHAMMED ve di ğerleri (bkz. ekli tablo) I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; öldürülme veya kötü muameleye maruz kalma riski bulunan ülkeye sınır d ışı etme karar ı verilmesi ve geri gönderme merkezindeki tutulma ko şullar ı nedeniyle aile hayat ına sayg ı hakk ı ve kötü muamele yasa ğının, idari gözetim alt ında tutman ın hukuki olmamas ı nedeniyle de ki şi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Ekli tabloda s ıralanan ba şvurular ın başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra ba şvurular Komisyonlara sunulmu ştur. 3. Komisyonlarca ba şvurular ın kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümler taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 4. Bölümler taraf ından bir k ısım başvurucu hakk ında s ınır d ışı etme işlemlerinin geçici olarak (tedbiren) durdurulmas ına karar verilmi ştir. 5. Konular ının ayn ı olmas ı nedeniyle ekli listede numaralar ı belirtilen ba şvurular ın 2017/40063 numaral ı bireysel ba şvuru ile birle ştirilmesine ve incelemenin bu dosya üzerinden yap ılmas ına karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR6. Başvuru formlar ı ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 7. Muhtelif ülkelerin vatanda şı olan ba şvurucular hakk ında farkl ı tarihlerde 4/4/2013 tarihli ve 6458 say ılı Yabanc ılar ve Uluslararas ı Koruma Kanunu nun 54. maddesi kapsam ında ilgili valilikler taraf ından s ınır d ışı etme karar ı tesis edilmi ş, ayr ıca başvurucular ın bir k ısm ı idari gözetim alt ına al ınarak geri gönderme merkezlerine konulmuştur. Başvuru Numaras ı : 2017/40063 Karar Tarihi : 24/3/2021 38. Başvurucular s ınır d ışı etme işlemi yönünden etkili bir iç hukuk yolu bulunmad ığını belirterek de ğişik tarihlerde bireysel ba şvurularda bulunmu şlard ır. 9. Başvurucular gönderdikleri ayr ı dilekçelerle bireysel ba şvurular ından feragat ettiklerini ve gönüllü olarak ülkelerine dönmek istediklerini belirtmi şlerdir. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 10. Mahkemenin 24/3/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Adli Yard ım Talepleri Yönünden 11. Baz ı başvurucular bireysel ba şvuru harç ve giderlerini ödeyemeyecek durumda olduğunu belirterek adli yard ım talebinde bulunmu ştur. 12. Adli yard ım talebinde bulunan ba şvurucular ın başvuru giderlerini karşılayabilecek ölçüde mal varl ıklar ının bulunmad ığı ve taleplerinin dayanaktan yoksu n olmad ığı anlaşılm ış olup 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu nun 334. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı uyar ınca adli yard ım taleplerinin kabulü ile yarg ılama giderlerini ödemekten geçici olarak muaf tutulmalar ına karar verilmesi gerekir. B. İhlal İddialar ı 1. Başvurucular ın İddialar ı 13. Başvurucular; s ınır d ışı etme ve idari gözetim alt ına alma kararlar ı nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenli ği, aile hayat ına sayg ı ve yaşam haklar ı ile kötü muamele yasa ğının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 2. Değerlendirme 14. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un Kararlar kenar ba şlıklı 50. maddesinin (5) numaral ı fıkras ı şöyledir: Davadan feragat hâlinde, dü şme karar ı verilir. 15. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün Düşme karar ı kenar ba şlıklı 80. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının ilgili k ısm ı ve (2) numaral ı fıkras ı şöyledir: (1) Bölümler ya da komisyonlarca yarg ılaman ın her aşamas ında aşağıdaki hallerd e düşme karar ı verilebilir: a) Başvurucunun davadan aç ıkça feragat etmesi (2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukar ıdaki f ıkrada belirtilen nitelikteki bir ba şvuruyu, Anayasan ın uygulanmas ı ve yorumlanmas ı veya temel haklar ın kapsam ının ve s ınırlar ının belirlenmesi ya da insan haklar ına sayg ının gerekli k ıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir. Başvuru Numaras ı : 2017/40063 Karar Tarihi : 24/3/2021 416. Başvurucular, Anayasa Mahkemesine yapt ıklar ı bireysel ba şvurulardan feragat ettiklerini ve gönüllü olarak ülkelerine gitmek istediklerini belirtmi ştir. Başvurulardan feragat edilmesine ra ğmen başvurular ın incelenmesinin sürdürülmesini hakl ı k ılan bir neden bulunmamaktad ır. 17. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurular ın kabul edilebilirlik şartlar ı yönünden incelenmeksizin feragat nedeniyle dü şmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinde bulunan ba şvurucular ın taleplerinin KABULÜNE, B. Başvurular ın feragat nedeniyle DÜ ŞMESİNE, C. S ınır d ışı etme i şlemine ili şkin olarak verilen tedbir kararlar ının SONLANDIRILMASINA, D. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu nun 339. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca tahsil edilmesi ma ğduriyete neden olaca ğından adli yard ım talebi kabul edilen ba şvurucular ın yarg ılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMALARINA, E. Diğer başvurucular taraf ından yap ılan yarg ılama giderlerinin ba şvurucular üzerinde BIRAKILMASINA, F. Karar ın bir örne ğinin İçişleri Bakanl ığı Göç İdaresi Genel Müdürlü ğüne GÖNDER İLMESİNE 24/3/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Celal Mümtaz AKINCI M.Emin KUZ Üye Üye Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI