T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I DOSYA NO: 2024/1037 Esas KARAR NO: 2026/70 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İSTANBUL 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ: 19/03/2024 NUMARASI: 2021/349 Esas, 2024/61 Karar DAVANIN KONUSU: Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ: 19/01/2026 İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I DOSYA NO: 2024/1037 Esas KARAR NO: 2026/70 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İSTANBUL 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ: 19/03/2024 NUMARASI: 2021/349 Esas, 2024/61 Karar DAVANIN KONUSU: Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ: 19/01/2026 İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkil ile davalı ...arasında .../09/2017 imza tarihli "...Hakları Sözleşmesi" imzalandığını, bu sözleşme ile ... lisans hakkı sahibi olduğu sözleşmeye konu programların sözleşmede yer alan bölgelerde ve sürelerde lisans haklarını ...'ya verme ...'nın da bunun karşılığında ...'a sözleşmede belirlenen lisans ücretini ödeme hak ve yükümlülüğü altına girdiğini, bu yükümlülük devam ederken ...'nın haksız bir şekilde geçerli bir nedene dayanmaksızın sözleşmeyi feshettiğini ve sözleşme bakiye lisans bedeli ödeme yükümlülüğünde yerine getirmediğini, bakiye lisans bedeli olarak, şimdilik 80.000-ABD Doları'nın fiili ödeme günündeki Türk Lirası karşılığının ödenmesi talep ettiğini, covid-19 salgını nedeniyle birçok önemli ...da bu kapsamda ertelendiğini, sözleşmeye konu ... da ertelenen organizasyonlardan olduğunu, burada bir ertelemenin söz konusu olup, ... sezon boyunca hiçbir şekilde yayınlanmayacağından/yayınlanmadığından bahsetmenin kesinlikle mümkün olmadığını, bu ... ile ilgili sözleşme akdeden davalı ...’nın yeni takvim döneminden ve programların/... ne zaman yapılacağından haberdar olmadığını söylemenin gerçeğe aykırılık oluşturacağını, zira davalı yana ait ... url adresli sitede ... Temmuz 2020 tarihinde bu hususa dair haber paylaşıldığını, bu haberde ‘’2020 ... 20 Ağustos 2020’de ... ile devam edileceğinin belirtildiğini, davalı yanın kendi sitesinde bu hususla ilgili haber paylaşımı yaparken bu ... ne zaman yapılacağından haberdar olmadığını ileri sürmesinin son derece kötüniyetli bir tutum olduğunu, yine davalı ...'nın bu hususta cevap dilekçesinde itirazlar ileri sürdüğünü ve ... ne zaman yayınlanacağına dair müvekkili şirket tarafından bir bildirimin de yapılmadığını belirttiğini, davalı yanın söz konusu organizasyonun ne zaman yapılacağından haberinin olmamasının imkansız olmakla birlikte müvekkili şirket tarafından bu bildirimin Beyoğlu 34. Noterliğinin ...yevmiye numaralı 20.08.2020 tarihli ihtarnamesi ile de yapıldığını, davalı ...'nın tamamen kötüniyetli bir şekilde 22 Ağustos 2020 tarihli ... ... beş (5) gün önce olacak şekilde 17 Ağustos 2020’de ihtarname keşide ederek sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğini, ... başlamasından beş (5) gün önce ihtarname keşide edilerek sözleşmenin ifa imkansızlığı sebebiyle işlem temelinin çöktüğünden ve katlanılması imkansız bir sözleşme ile bağlı olunduğundan bahsetmenin mümkün olmadığını, zira beş (5) gün sonra zaten sözleşmeye konu programların/... yayınlanmaya başlaması ile ... üzerine düşen ifa yükümlülüğünü yerine getirmiş olacağını, kaldı ki, taraflar arasında akdedilen sözleşmede lisans verilen ...’in hangi tarihte yapılacağı konusunda herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğini ve müvekkil şirketçe buna ilişkin herhangi bir taahhütte bulunulmadığını, sözleşmenin 8.2. maddesinde ‘’lisans alan, lisans sözleşmesi ile kendisine verilen hakların kullanılmamasının işbu sözleşme çerçevesindeki mali yükümlülüklerini etkilemeyeceğini kabul eder. bu nedenle, lisans alan, sözleşme kapsamındaki programların/... yayınlanmaması halinde de bu konuda herhangi bir itirazda bulunmadan madde 6 uyarınca ödemeleri tam ve zamanında yapmayı kabul ve taahhüt eder.‘’ şeklinde bir düzenlemenin mevcut olduğunu, burada ... yayınlanmaması halinde dahi ...’nın ödeme yükümlülüğünün devam edeceğinin düzenlenmiş olduğunu, yani taraflar, sözleşmeye konu programların/... yayınlanmama ihtimalini düşünerek dahi sözleşmeye düzenleme getirmiş durumda olduğunu, bu nedenlerle davalı tarafından yapılan haksız fesih sebebiyle şimdilik 80.000,-USD'lık oluşan zararın/ Sözleşme bakiye lisans bedelinin muaccel olma tarihlerinden itibaren işleyen/işleyecek Kamu Bankalarınca 1 Yıl USD mevduatına uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte tahsil tarihi günündeki TCMB kuru TL karşılığının davacı müvekkil şirkete ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. ISLAH: Davacı vekili 20/09/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile; müvekkili şirketin alacağının ödenmeyen son fatura olan 07.04.2020 tarihli ...numaralı 624.515,-USD bedelli alacak tutarı olduğunu, bu nedenle davayı 624.515,-USD olarak ıslah ettiklerini bildirmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket ile ... arasında .../09/2017 imza tarihli ...hakları sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşme uyarınca davacı özetle sözleşmeye konu programların, ... lisans haklarını müvekkil şirket'e sağlamayı ve müvekkil şirket de bu içerikleri sözleşme'ye uygun olarak platformda yayınlamayı ve karşılığında da lisans ücreti ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, sözleşme uyarınca, ... 2020 sezonu'na ilişkin lisans bedeli 556,500 ABD doları karşılığı müvekkil şirkete verildiğini fakat, ilk etabı ....2020 tarihinde ... "..."da gerçekleşmesi planlanan ve ...etaptan oluşan... serisinin pandemi nedeniyle ertelendiğini, müvekkil şirket tarafından sözleşmenin haklı neden ile fesih edildiği 17.08.2020 tarihine kadar (yani 5 aylık süre zarfında) ise hiçbir etabı gerçekleşmediğini, 5 ay gibi uzun bir süre... serisinin ertelenmesi nedeniyle sözleşmenin "işlem temeli çökmüş" ve müvekkil şirket açısından bu durum sözleşmeye katlanılması imkansız bir durum halini aldığını, sözleşmenin 9. maddesi, taraflardan birinin makul kontrolünün dışında gelişen sebeplerle yükümlülüklerini yerine getirememesini mücbir sebep olarak değerlendirdiğini, ... tarafından ... ne zaman yayınlanacağına dair bir bildirimi hiçbir şekilde müvekkil şirkete iletilmediğini, dolayısıyla müvekkil şirket tarafından gönderilen fesih ihtarnamesinin tarihinin (17 Ağustos 2020), 22 Ağustos 2020'de ... beş gün önce olması herhangi bir "kötü niyet belirtisi" olmadığını, dava konusu sözleşme "ifa imkansızlığı" - "işlem temelinin çökmesi" nedeniyle Beşiktaş .... Noterliği'nden keşide edilen 17.08.2020 tarih ve...yevmiye nolu ihtarname ile haklı neden ile feshedildiğini, bu tarihten sonra da... ... Müvekkil Şirket tarafından... isimli platformunda yayınlanmadığını, yayınlanmayan maçlara istinaden bakiye lisans bedeli talep edilemeyeceği gibi faiz de talep edilemeyeceğini, zira ortada muaccel olmuş bir bakiye lisans bedeli bulunmadığını, bu nedenlerle davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: "...Davalının fesih ihtarını ... yayınlanmaması nedeni ile işlem temelinin çökmesi iddiasına dayandırdığı, fesih ihtarının Ağustos 2020 tarihli olduğu; dosya kapsamına göre ertelenen ... yeni takviminin dahi Haziran 2020'de belirlenmiş olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin 8.2 maddesi uyarınca da ... yayınlanmama ihtimalinin serbest irade ile daha önce öngörüldüğü; taraflarca öngörülen bir durumun işlem temelinin çökmesi olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, somut olaydaki ifa imkansızlığının ... ... ... ... ... ve bu ... hazırlık takvimin uzun yıllardır süre gelen ve devam eden alışılmış bir takvim olarak dünya genelinde takip edildiği gözetilerek, pandemi kaynaklı gecikmenin tek başına işlem temelini çökertecek boyuta ulaştırmayacağı, taraflar arasındaki ilişkinin aynı ...takvimi ile 2017 yılından bu yana devam ettiği, 2020 yılına kadar herhangi ifasızlık halinin oluşmadığı, kaldı ki ilgili dönemde birçok ... ... erteleme ve iptallerin yapıldığı, taraf şirketlerin iştigal konuları itibariyle ... ... dışında birçok ... alanında ...faaliyeti yürüten şirketler olduğu, ifa imkansızlığının geçici olduğu ve bu hususun da taraf şirketlerce bilinirliği; nihayetinde davacı yanca ...’den ibaret yayınların tüm organizasyon içeriklerinin devir konusu yapıldığı, organizasyon içeriğindeki ...ya da ... sayısı yönünden davacı yanca açık bir taahhüdün bulunmadığı, organizasyon kapsamında Haziran 2020 itibariyle yeni takvimin davalı yanca da bilindiği, yayınlanmayan ... mali karşılığının ödeneceğinin de sözleşme ile öngörüldüğü; taraflar arasındaki sözleşmenin 9.maddesi kapsamında herhangi bir görüşme yapılmaksızın ve bu hüküm işletilmeksizin, bir kısım ... iptalinin ve/veya gecikmenin fesih gerekçesi olarak ileri sürülmesinin sözleşme konusu, içeriği ve bilirkişi heyet raporu da dikkate alınarak, mahkememizce haksız fesih olarak değerlendirilmesi gerekmiş, davacının 2020 yılına dair kararlaştırılan fatura bedeli tutarındaki müspet zararının (kar kaybı) dosya kapsamında davadan önce fesih kaynaklı tazminat tutarına yönelik temerrüt halinin var olduğunu gösterir noter ihtarı da dikkate alınarak davanın ve ıslah dilekçesinin kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir. Yargıtay uygulaması çerçevesinde bu miktarın dava tarihindeki TCMB'nin belirlediği efektif satış kuru karşılığı olan TL tutarın saptanması gerekir. Dava tarihi 04/08/2021 saat 14:25 olup, dava tarihi ve saati itibariyle alınması gereken harç miktarları da bu saat itibariyle geçerli olan efektif satış kur dikkate alınarak hesaplanacaktır. Bilindiği üzere Merkez Bankası kurları iş günü itibariyle ve saat 15:30 itibariyle yeniden belirlendiğinden davanın açıldığı an itibariyle 1 ABD dolarının karşılığı olan efektif satış kur 1 dolar = 8.3504 TL'dir. TL'dir. Ayrıca da yabancı para borcu ile ilgili alacaklarda talep edilen yabancı paranın dava tarihindeki efektif döviz kuru karşılığı Türk Lirası üzerinden, karar tarihindeki tarifeye göre vekalet ücreti ile nisbi karar ve ilam harcının hesaplanması gerekmekte, (Yargıtay 11.HD 2022/3464 Esas, 2023/3042 Karar; 2020/6387 Esas, 2022/3774 Karar) tüm bu hususlar gözetilerek; -Davanın ve ıslah dilekçesinin KABULÜ ile; -624.515,00-USD'nin temerrüt tarihi olan 29/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek 3095 Sayılı Kanunun .../a maddesi uyarınca kamu bankalarınca mevduata uygulanan bir yıl vadeli en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine," Şeklinde karar vermiştir. İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekili istinaf isteminde özetle; Kararı vekalet ücreti yönünden istinaf ettiklerini, vekalet ücret alacağının, karar tarihi olan 19.03.2024 tarihindeki TCMB. Efektif satış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilerek ve yine karar tarihindeki tarife uyarınca hesaplanması gerektiğini, aksi halde ciddi hak kaybı olacağını, Yargıtay ve Bam kararlarının eklendiğini, Yargıtay 9. HD., E. 2023/18105 K. 2024/113 T. 9.1.2024, Yargıtay 19. HD., E. 2015/10710 K. 2016/3724 T. 3.3.2016, Yargıtay 3. HD., E. 2021/4522 K. 2021/12777 T. 9.12.2021, Yargıtay 9. HD., E. 2019/6569 K. 2019/16794 T. 26.09.2019 karaların dikkate alınmasını, neticeten vekalet ücreti alacağının 506.253,55-TL olarak yeniden hesaplanarak davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili istinaf isteminde özetle; Pandeminin etkisi nedeniyle sözleşmeye konu ... ertelendiğini, ... ne zaman ... belli olmadığından sözleşmenin haklı neden ile fesih edildiğini, alınmayan hizmete (...görüntüleri) dair bakiye lisans bedeli veya tazminat talep edilemeyeceğini, ilk etabı ....2020 tarihinde ... "..."da gerçekleşmesi planlanan ve 9 (dokuz) etaptan oluşan... ... pandemi nedeniyle ertelendiğini, 17.08.2020 tarihine kadar (yani 5 aylık süre zarfında) ise hiçbir etabı gerçekleşmediğini, 5 ay gibi uzun bir süre... ...'nin ertelenmesi nedeniyle Sözleşme'nin "işlem temeli çökmüş" ve müvekkili açısından bu durum sözleşmeye katlanılması imkansız bir durum halini aldığını, Davacı taraf kendi yükümlülüğünü yerine getiremezken müvekkilinin sözleşmesel yükümlülükleriyle bağlı tutulamayacağını, Sözleşme’nin 9. maddesinde taraflardan birinin makul kontrolünün dışında gelişen sebeplerle yükümlülüklerini yerine getirememesini mücbir sebep olarak değerlendirildiğini, ... Eylül ayına alındığı için takvim çok sıkışmış ve bu... 2 tanesi (...) iptal edilmiş olduğunu, bunun da normalde... olarak gelişmesi gereken ... etkisini kaybetmesi anlamına geldiğini, 5 ay boyunca hiç bir ...oynanmadığı için müvekkilinin bu içerikten istediği ticari faydayı ve geliri sağlayamadığını, Pandeminin etkisi belirsiz süreyle devam etmesi nedeniyle sözleşmesel ilişkinin müvekkili için son derece katlanılamaz bir hal aldığını, sürekli ifa imkansızlığı olarak kabul edilmesi gerektiğini,TBK 138 maddesine istinaden sözleşmenin haklı nedenle fesh edildiğini, davacı tarafından ... ne zaman yayınlanacağına dair bir bildirimin hiçbir şekilde müvekkiline iletilmediğini, müvekkilinin ihtarnamesinin 22 Ağustos 2020'de ... beş gün önce olmasının kötüniyet göstergesi olmadığını, Müvekkilinden almadığı ...görüntüleri için talepte bulunulamayacağını, Davacı tarafın kendi yükümlülüğünü yerine getiremediğini, müvekkilinin 2020 yılında da 2021 yılında da zarar ettiğini, defter incelemesinde yıllık gelir-gider tabloları incelendiğinde de açıkça görüleceğini, ifa imkansızlığı sebebiyle işlem temeli çöktüğünü, Yayınlanmayan maçlara istinaden bakiye lisans bedeli talep edilemeyeceği gibi faiz de talep edilemeyeceğini, muaccel bir borç olmadığını, faize de itiraz ettiklerini, tazminat ihtarına değil sözleşmeye göre muacceliyet tarihi belirlenecek olsa dahi, hem taksitlerin vade tarihinin gelmiş olması hem de bu vade tarihinden sonra fatura düzenlenip tebliğ edilmiş olması ve üzerinden 90 gün geçmiş olması gerektiğini, sözleşmenin 6.2 md dikkate alınmasını, fatura düzenlenip tebliğ edilmediği için, edilmiş gibi faiz hesaplanamayacağını,davacının iki taksit için iki fatura değil toplamı için tek fatura düzenlediğini, bunu da ilk taksit tarihinden bile önce olacak şekilde 07.04.2020 tarihinde düzenlediğini, usulüne uygun bir temerrüt olmadığını, davacının ancak dava tarihinden itibaren faiz talep edebileceğini, bilirkişi raporlarını kabul etmediklerini, itirazlarını sunduklarını, Davacının ...sayısı ve ... zamanı konusunda taahhütte bulunmadığı bunlarla ilgili sorumluluğu olmadığı iddialarının kabul edilemeyeceğini, turnuvaların her zaman olduğu gibi gerçekleşeceği yönünde haklı bir beklenti bulunurken Pandemi nedeni ile 5 ayın ...geçtiğini, ... Başkanlığı'na yazılan müzekkere cevabının mahkemece dikkate alınmadığını, 10 adet ... içerisinde 6 adet ... Covid 19 salgın hastalığının yol açmış olduğu pandemi sebebiyle hiç oynanmamasına rağmen tam tersine oynanmış gibi davacının taleplerinin tamamına yönelik kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını, davanın tamamen reddine, aksi takdirde Covid-19 salgın hastalığının yol açtığı pandemi, mücbir bir sebep teşkil ettiğinden TBK m. 138 aşırı ifa güçlüğü sebebiyle hükmedilecek değer üzerinden 2/3 oranından az olmayacak ve hakkaniyete uygun düşecek şekilde indirim yapılmasını, alacak muaccel olmadığından faiz talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE Dava, alacak istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili ve davalı vekili yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmeye konu 2020 yılı... ...’nin COVID-19 Pandemisi sebebiyle ertelendiği ve 5 ay sonra oynanmaya devam ettiği, davalı şirketin .../07/2020 tarihinde internet sitesinde yaptığı açıklama ile “... ile devam edecek.” duyurusunda bulunduğu, somut olayda davacının ...yayınlarına ilişkin ediminin yerine getirmesinin imkansız hale geldiğinden yahut mücbir sebepten, işlem temelinin çökmesinden söz edilemeyeceği, sözleşmenin 8.2. maddesinin; "lisans alan sözleşme kapsamındaki .../programların yayınlanmaması halinde de bu konuda herhangi bir itirazda bulunmadan ödemeleri tam ve zamanında yapmayı kabul eder..." şeklinde düzenlendiği de dikkate alındığında mahkemece davalının 17 Ağustos 2020 Tarihli fesih ihtarının haksız olduğu, noter ihtarı ile temerrüdün oluştuğu gerekçesi ile davacının 2020 yılına dair kararlaştırılan fatura bedeli kadar alacaklı olduğu kabul edilerek temerrüt tarihinden itibaren faize hükmetmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiş davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin esastan reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı vekili vekalet ücreti yönünden istinafa başvurmuş ise de; mahkemenin kararında yer verildiği üzere dava tarihindeki kur üzerinden karar tarihindeki tarifeye göre vekalet ücretine hükmedilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiş, davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar vermek gerekmiştir. Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf istemlerinin HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı reddine dair karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere; 1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davacı vekili ve davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, 2-Davacıdan alınması gereken 732TL harçtan, peşin alınan 427,60TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, -Davalıdan alınması gereken 356.233,23-TL harçtan, peşin alınan 89.058,33TL harcın mahsubu ile bakiye 267.174,90TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına, ...-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına, 5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.19/01/2026