TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ABDULLAH KURT VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/2770) Karar Tarihi:13/4/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/2770 Karar Tarihi :13/4/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan y. : Hicabi DURSUN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Fatma Burcu NACAR YÜCE Başvurucular : 1. Ercan ERDO ĞAN Vekili : Av. Engin YALÇIN 2. Erkan KAVAS Vekili : Av. Gültekin AKKURT 3. Mulla ÇAKIRO ĞLU Vekilleri : Av. Gül ALTAY
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ABDULLAH KURT VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/2770) Karar Tarihi:13/4/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/2770 Karar Tarihi :13/4/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan y. : Hicabi DURSUN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Fatma Burcu NACAR YÜCE Başvurucular : 1. Ercan ERDO ĞAN Vekili : Av. Engin YALÇIN 2. Erkan KAVAS Vekili : Av. Gültekin AKKURT 3. Mulla ÇAKIRO ĞLU Vekilleri : Av. Gül ALTAY : Av. Destina YILDIZ : 4. Abdullah KURT I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, aç ık ceza infaz kurumuna ayr ılma ve denetimli serbestlik tedbirinden yararlanma taleplerinin reddedilmesi nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvurular, muhtelif tarihlerde yap ılm ıştır. 3. Komisyonca, 2019/2770, 2019/32821 ve 2020/9041 numaral ı bireysel ba şvuru dosyalar ında adil yarg ılanma hakk ı dışındaki -ki şi hürriyeti ve güvenli ği hakk ı ile eşitlik ilkesinin ihlal edildi ğine ilişkin- şikâyetlerin kabul edilemez oldu ğuna, an ılan hakka ili şkin şikâyet ile 2020/18948 numaral ı bireysel ba şvuruda; kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 4. 2019/32821, 2020/9041 ve 2020/18948 numaral ı bireysel ba şvurular ın konu yönünden hukuki irtibatlar ının bulunmas ı nedeniyle 2019/2770 numaral ı bireysel ba şvuru dosyas ı ile birleştirilmesine, incelemenin bu dosya üzerinden yürütülmesine karar verilmi ştir. 5. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık, baz ı başvurucular yönünden görü şünü bildirmi ştir. Başvuruculardan baz ılar ı, Bakanl ık görüşüne karşı beyanda bulunmu ştur. Başvuru Numaras ı: 2019/2770 Karar Tarihi :13/4/2022 2III. OLAY VE OLGULAR 6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 7. Başvurucular, farkl ı ceza infaz kurumlar ında cezalar ını çekmekteyken aç ık ceza infaz kurumuna ayr ılma ve kalan cezalar ının denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infaz edilmesi talebinde bulunmu ştur. 8. Söz konusu talepler hakk ında kapal ı ceza infaz kurumu müdürlü ğü idare ve gözlem kurulu ba şkanl ıklar ı (idare ve gözlem kurullar ı) başvurucular ın örgütten ayr ıldıklar ına dair kanaat olu şmad ığı gerekçesiyle farkl ı tarihlerde ret karar ı vermiştir. 9. Başvurucular ın infaz hâkimliklerine yapt ıklar ı itirazlar, idare ve gözlem kurulu kararlar ında usul ve yasaya ayk ırı bir yön bulunmad ığı gerekçesiyle reddedilmi ştir. 10. Başvurucular ın infaz hâkimli ği kararlar ına karşı yapm ış olduklar ı itirazlar a ğır ceza mahkemelerince ayn ı gerekçelerle reddedilmi ştir. 11. Nihai kararlar ın tebliğ tarihlerine göre ba şvurucular süresinde bireysel başvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 12.İlgili hukuk için bkz . Mustafa Takyan [GK], B. No: 2020/27974, 15/12/2021, 21-33. V.İNCELEME VE GEREKÇE 13. Anayasa Mahkemesinin 13/4/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Adli Yard ım Talebi Yönünden 14. Ödeme gücünden yoksun oldu ğunu belirten ba şvurucular ın adli yard ım taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerekir ( Mehmet Şerif Ay, B. No: 2012/1181, 17/9/2013). B. Adil Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucular ın İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 15. Başvurucular; denetimli serbestlikten yararlanma ko şullar ı gerçekle ştiği hâlde terör örgütünden ayr ılmad ıklar ı gerekçesiyle aç ık ceza infaz kurumuna ayr ılma ve denetimli serbestlik tedbirinden faydalanma taleplerinin mahkemelerce reddedildi ğini oysa terö r örgütüyle hiçbir ilgilerinin bulunmad ığını, kararlar ın bireysel durumlar ının değerlendirildi ği nesnel ve objektif gerekçeler içermedi ğini belirterek adil yarg ılanma haklar ının ihlal edildiğini ileri sürmü ştür. 16. Bakanl ık görüşünde özetle; idare ve gözlem kurullar ı ve infaz hâkimliklerinin başvurucular ın aç ık ceza infaz kurumuna ayr ılma ve denetimli serbestlikten yararlanma şartlar ını taşımad ığı kanaatine ula şırken yapt ığı değerlendirmelerin bireysel ba şvurunun ikincilliği ilkesi uyar ınca derece mahkemeleri önünde dava konusu yap ılm ış maddi olay ve olgular ın kan ıtlanmas ı, delillerin de ğerlendirilmesi, hukuk kurallar ının yorumlanmas ı ve Başvuru Numaras ı: 2019/2770 Karar Tarihi :13/4/2022 3uygulanmas ı ile derece mahkemelerince uyu şmazl ıklarla ilgili var ılan sonuçlar ın esas yönünden adil olup olmamas ı hususlar ıyla ilgili oldu ğu, dolay ısıyla iddialar ın bireysel başvuruya konu edilemeyece ği vurgulanm ıştır. 17. Başvurucular ın baz ılar ı, Bakanl ık görüşüne karşı daha önceki beyanlar ını yineleyerek cevap vermi ştir. 2. Değerlendirme 18. Anayasa Mahkemesi, benzer iddialarla yap ılan bir ba şvuruyu Mustafa Takyan karar ında değerlendirmi ştir. Söz konusu kararda; ki şilerin suç isnad ı alt ında bulunmad ığı bir döneme ili şkin olarak aç ık ceza infaz kurumuna ayr ılma ve denetimli serbestlikten yararlanma talebiyle ilgili ileri sürdü ğü ihlal iddialar ının cezai anlamda suç isnad ı niteliği taşımad ığı, bu yönüyle ba şvuru konusu uyu şmazl ığın adil yarg ılanma hakk ının cezai boyutu kapsam ı d ışında kald ığı belirtilerek iddialar ın Anayasa ve Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi'nin ortak koruma alan ında bulunmad ığı ve bireysel ba şvuruya konu yap ılamayaca ğı sonucuna ula şılm ıştır. 19. Somut ba şvuruda an ılan karardan ayr ılmay ı gerektiren bir durumun bulunmamas ı nedeniyle ba şvurunun di ğer kabul edilebilirlik şartlar ı yönünden incelenmeksizin konu bak ımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna kara r verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım taleplerinin KABULÜNE, B. Adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddialar ın konu bak ımından yetkisizlik nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, C. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca tahsil edilmesi ma ğduriyetine neden olaca ğından adli yard ım talepleri kabul edilen ba şvurucular ın yarg ılama giderlerini ödemekte n TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 13/4/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan y. Üye Üye Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Üye Üye Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN