TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR T.K. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/7210) Karar Tarihi: 28/12/2021 R.G. Tarih ve Say ı: 10/2/2022-31746 Başvuru Numaras ı: 2019/7210 Karar Tarihi : 28/12/2021 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR GİZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Yüksel GÜNARSLAN Başvurucu : T.K. I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, isnad ın niteliğinin değiştiğinin bildirilmemesi ned
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR T.K. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/7210) Karar Tarihi: 28/12/2021 R.G. Tarih ve Say ı: 10/2/2022-31746 Başvuru Numaras ı: 2019/7210 Karar Tarihi : 28/12/2021 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR GİZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Yüksel GÜNARSLAN Başvurucu : T.K. I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, isnad ın niteliğinin değiştiğinin bildirilmemesi nedeniyle isnad ı öğrenme hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 7/3/2019 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) arac ılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2019/7210 Karar Tarihi : 28/12/2021 28. Ankara Cumhuriyet Ba şsavc ılığının 1/11/2017 tarihli iddianamesiyle ba şvurucu hakk ında H.Y.nin yetkilisi oldu ğu giyim ma ğazas ına yönelik olarak nitelikli h ırsızlığa teşebbüs etti ğinden bahisle 26/9/2004 tarihli ve 5237 say ılı Türk Ceza Kanunu'nun 142. maddesinin (2) numaral ı fıkras ının (h) bendi ile ayn ı Kanun'un 35. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca cezaland ırılmas ı talebiyle kamu davas ı aç ılm ıştır. 9.İddianamede; ba şvurucunun olay tarihinde H.Y.nin yetkilisi oldu ğu giyim mağazas ına gittiği, ürünlere bakt ıktan sonra yedi ürün ile kabine girdi ği, kabinden uzun süre çıkmamas ından şüphelenen ma ğaza çal ışanlar ının kabinin yan ında beklemeye başlad ığı belirtilmiştir. Devam ında kabin yan ında bekleyen çal ışanlar ın k ıyafetlerde bulunan logolar ın kesilme sesini duydu ğu, başvurucunun kabinden baz ı ürünleri montunun alt ına giymi ş vaziyette ç ıktığı, mağaza çal ışanlar ının bu durumu fark etmeleri üzerine h ırsızlık suçunun teşebbüs aşamas ında kald ığı iddia edilmi ştir. 10. Başvurucu; Ankara 37. Asliye Ceza Mahkemesince (Mahkeme) yürütülen yarg ılaman ın 26/4/2018 tarihli celsesinde daha önceden ibraz etti ği yaz ılı savunmas ını özetlemiş ve beraatini talep etmi ştir. Başvurucu; an ılan yaz ılı savunmas ında özetle olay günü H.Y. ve di ğer mağaza çal ışanlar ının kendisini ma ğaza içinde bilinmeyen bir yerde al ıkoyara k darbettiklerini, gerçekle ştirdikleri eylemlerin sorumlulu ğundan kurtulmak için delil uydurmak sureti ile kendisine iftira att ıklar ını, darbedilmesi üzerine bayg ın düşmesinden yararlanan bu ki şilerin mağazada bulunan k ıyafetlerden baz ılar ını üzerine giydirdiklerini ileri sürmüştür. 11. Cumhuriyet savc ısının kat ılım sağlamad ığı ve esas hakk ında görüş bildirmedi ği kovuşturma sonunda Mahkeme, 26/4/2018 tarihli karar ıyla başvurucunun H.Y.nin yetkilisi olduğu mağazaya yönelik olarak nitelikli h ırsızlığa teşebbüs suçunu i şlediği gerekçesiyle 5237 say ılı Kanun'un 142. maddesinin (2) numaral ı fıkras ının (b) bendi ile ayn ı Kanun'un 35. maddesi uyar ınca neticeten 2 y ıl 6 ay hapis cezas ı ile cezaland ırılmas ına karar vermi ştir. 12. Başvurucu, söz konusu karara kar şı istinaf kanun yoluna müracaat etmi ştir. Başvurucu 14/5/2018 tarihli gerekçeli istinaf dilekçesinde; iddianamede kendisine isnat edilen suç, 5237 say ılı Kanun'un 142. maddesinin (2) numaral ı fıkras ının (h) bendinde düzenlenen " herkesin girebilece ği bir yerde b ırak ılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza alt ına al ınm ış olan eşya hakk ında h ırsızlık" olmas ına rağmen Mahkemenin ayn ı Kanun'un 142. maddesinin (2) numaral ı fıkras ının (b) bendi uyar ınca mahkûmiyet hükmü kurdu ğunu ifade etmi ştir. 13. An ılan hüküm, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin (Bölge Adliye Mahkemesi) 31/1/2019 tarihli istinaf ba şvurusunun esastan reddi karar ıyla kesinleşmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi karar ının ilgili k ısm ı şöyledir: "San ığın üzerine at ılı h ırsızlık suçunun 5237 say ılı TCK'n ın 142/2-h maddesini oluşturduğu halde, san ığa ek savunma verilmeden TCK'n ın 142/2-b maddesi ile uygulama yap ılmas ı, maddelerde öngörülen ceza miktarlar ının ayn ı olmas ı nedeniyle esasa müessi r bir ayk ırılık görülmemi ştir." 14. Başvurucu 7/3/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. Başvuru Numaras ı: 2019/7210 Karar Tarihi : 28/12/2021 3IV.İLGİLİ HUKUK A. Ulusal Hukuk 15. 4/12/2004 tarihli ve 5271 say ılı Ceza Muhakemesi Kanunu nun Suçun niteliğinin değişmesi kenar başlıklı 226. maddesinin şöyledir: "(1) San ık, suçun hukukî niteli ğinin değişmesinden önce haber verilip de savunmas ını yapabilecek bir hâlde bulundurulmad ıkça, iddianamede kanunî unsurlar ı gösterilen suçun değindiği kanun hükmünden ba şkas ıyla mahkûm edilemez. (2) Cezan ın art ırılmas ını veya cezaya ek olarak güvenlik tedbirlerinin uygulanmas ını gerektirecek hâller, ilk defa duru şma s ıras ında ortaya ç ıktığında ayn ı hüküm uygulan ır. (3) Ek savunma verilmesini gerektiren hâllerde istem üzerine san ığa ek savunmas ını haz ırlamas ı için süre verilir. (4) Yukar ıdaki f ıkralarda yaz ılı bildirimler, varsa müdafie yap ılır. Müdafii san ığa tan ınan haklardan onun gibi yararlan ır." 16. 5237 say ılı Kanun un Nitelikli h ırsızlık kenar başlıklı 142. maddesinin (2) numaral ı fıkras ının ilgili k ısm ı şöyledir: " Suçun; ... b) Elde veya üstte ta şınan eşyay ı çekip almak suretiyle ya da özel beceriyle, ... h) Herkesin girebilece ği bir yerde b ırak ılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza alt ına al ınm ış olan eşya hakk ında, İşlenmesi hâlinde, be ş y ıldan on y ıla kadar hapis cezas ına hükmolunur. Suçun, bu f ıkran ın (b) bendinde belirtilen surette, beden veya ruh bak ımından kendisin i savunamayacak durumda olan kimseye kar şı işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte bir i oran ına kadar art ırılır." 17. Yarg ıtay Ceza Genel Kurulunun 21/6/2011 tarihli ve E.2010/8-261, K.2011/141 say ılı karar ının ilgili k ısm ı şöyledir: "Suçun iddianamede gösterilen niteli ğinin değişmesi halinde san ığa ek savunm a verilmesi 1412 say ılı CYUY n ın 258. maddesinde düzenlenmi ş, 01 Haziran 2005 tarihind e 5271 say ılı CYY n ın 226. maddesinde de benzer bir düzenleme getirilmi ştir. CYUY n ın 258. maddenin; ' İddianamede gösterilen suçun temas etti ği kanun maddelerinde belirtile n cezadan daha az bir ceza verilmesini gerektiren hallerde san ık, meşruhatl ı davetiye tebliğine rağmen duru şmaya gelmez veya davetiye tebli ğ edilemez ise bu maddenin birinci fıkras ı hükmü uygulanmaz' şeklindeki son f ıkras ı hükmüne CYY n ın 226. maddesinde ye r verilmemi ş, böylece iddianamede gösterilen suçtan daha az ceza verilmesini gerektiren hallerde bile san ığa veya müdafiine mutlaka ek savunma hakk ı tan ınmas ı kabul edilmi ştir. Bu husus yeni usul Yasas ında savunma hakk ının daha da güçlendirilmesine ili şkin yaklaşımın bir sonucudur. Başvuru Numaras ı: 2019/7210 Karar Tarihi : 28/12/2021 4Savunma hakk ını kısıtlayan bu eksiklik 5320 say ılı Yasan ın 8. maddesi uyar ınca halen yürürlükte bulunan 1412 say ılı CYUY n ın 308/8. ve 5271 say ılı CYY'n ın 289/1-h maddelerinde say ılan yasaya kesin ayk ırılık hallerinden birisini olu şturmaktad ır." B. Uluslararas ı Hukuk 18. İlgili uluslararas ı hukuk için bkz. Ali Kemal Tekin , B. No: 2014/875, 2/2/2017, 24-31. V.İNCELEME VE GEREKÇE 19. Anayasa Mahkemesinin 28/12/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A.İsnad ı Öğrenme Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı 20. Başvurucu; herkesin girebilece ği bir yerde b ırak ılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza alt ına al ınm ış eşya hakk ında h ırsızlığa teşebbüs suçundan cezaland ırılmas ı talebiyle hakk ında dava aç ıldığını, yarg ılama neticesinde ise farkl ı bir suçtan ceza verildi ğini, isnat edilen suçun niteli ği değişmesine ra ğmen ek savunmas ının al ınmad ığını belirterek adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmüştür. Başvurucu, isminin kamuya aç ık belgelerde gizlenmesi talebinde bulunmu ştur. 2. Değerlendirme 21. Anayasa n ın Hak arama hürriyeti kenar ba şlıklı 36. maddesinin birinci f ıkras ı şöyledir: Herkes, me şrû vas ıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg ı mercileri önünd e davac ı veya daval ı olarak iddia ve savunma ile adil yarg ılanma hakk ına sahiptir. 22. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun iddialar ı adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki savunma için gerekli zaman ve kolayl ıklara sahip olma hakk ıyla bağlant ılı olarak isnad ı öğrenme hakk ı yönünden incelenmi ştir. a. Kabul Edilebilirlik Yönünden23. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildiğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönündeni. Genel İlkeler 24. Anayasa'n ın 36. maddesi uyar ınca herkes savunma ve adil yarg ılanma hakk ına sahiptir. Savunma hakk ını n sağlad ığı güvenceler esasen adil yarg ılanma hakk ı içinde yer Başvuru Numaras ı: 2019/7210 Karar Tarihi : 28/12/2021 5almaktad ır. Savunma hakk ı, hukuk devleti ilkesinin gereklerinden ve adil yarg ılanma hakk ının önemli güvencelerinden biri olmas ı nedeniyle Anayasa'n ın 36. maddesinde ayr ıca ifade edilmi ştir (Ali Kemal Tekin , 40). 25. Ceza yarg ılamas ında savunma haklar ının güvence alt ına al ınmas ı, demokratik toplumun temel ilkelerindendir ( Erol Ayde ğer, B. No: 2013/4784, 7/3/2014, 32). Savunma, ceza adaletinin hakkaniyete uygun gerçekle şmesini sa ğlamaktad ır. İddiaya kar şı savunm a hakk ı tan ınmad ığı sürece silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkelerine uygun muhakeme yap ılmas ı ve maddi gerçe ğe ulaşılmas ı da mümkün de ğildir ( Ali Kemal Tekin , 41). 26. Suç isnad ı alt ındaki kişiye savunma hakk ının şeklen değil gerçek anlamd a sağlanmas ı gerekir. Bunun için suç isnad ı alt ında bulunan ki şiye, savunmas ını haz ırlay ıp mahkeme önünde dile getirebilmesi ve böylece yarg ılaman ın sonucunu etkileyebilmesi için isnad ın bildirilmesi gerekmektedir. Hakk ındaki isnad ı bilmeyen kimsenin savunma yapmas ı mümkün de ğildir. Dolay ısıyla isnad ın bildirilmedi ği bir yarg ılaman ın adil oldu ğundan söz edilemez. Bu itibarla adil yarg ılanma hakk ı isnad ın bildirilmesine ili şkin güvenceyi de kapsamaktad ır. Diğer yandan Anayasa'n ın 36. maddesine "... ile adil yarg ılanma" ibaresinin eklenmesine ili şkin gerekçede, taraf oldu ğumuz uluslararas ı sözleşmelerce de güvence alt ına alınan adil yarg ılama hakk ının madde metnine dâhil edildi ği vurgulanm ıştır. Nitekim Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi'nin 6. maddesinin (3) numaral ı fıkras ının (a) bendinde, bir suç ile itham edilen herkesin kendisine kar şı yöneltilen suçlaman ın niteliği ve sebebinden en k ısa sürede anlad ığı bir dilde ve ayr ıntılı olarak haberdar edilme hakk ı düzenlenmi ştir (Ali Kemal Tekin , 42). 27.İsnat, san ığın savunma yapabilmesi için bildirilmektedir. Bunun için bildirimde, san ığın hangi fiil ile suçland ığının ve hangi suçu i şlediğinin aç ıklanmas ı gerekmektedir. Diğer bir ifadeyle san ık, isnad ın sebebinden ve niteli ğinden haberdar edilmelidir. San ığın hangi fiili nerede ve ne zaman i şlediği (yüklenen suçu olu şturan olay/olaylar) isnad ın sebebini oluşturur. Bunlar ın soyut olarak de ğil san ığın savunma haz ırlayabilmesine yeterli düzeyde ve ayr ıntılı olarak aç ıklanmas ı gerekir. Böylelikle san ık, davaya konu fiili nerede ve ne zaman i şlemekle suçland ığını bileceğinden savunmas ını buna göre yapabilecektir. Fiilin hukuki yönden vas ıfland ırılmas ı ise isnad ın niteliğidir. Suçlaman ın niteliği hakk ındaki bilgi de savunma yapmaya yeterli düzeyde olmal ı ve bildirimde san ığın işlemekle suçland ığı fiilin hangi normu ihlal etti ği belirtilmelidir. Yarg ılama s ıras ında fiilin hukuki niteli ğinin değişmesi durumunda da san ık bu değişiklikten haberdar edilmelidir. Böylelikle silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkelerine uygun olarak yarg ılaman ın adilliği de sağlanm ış olur ( Ali Kemal Tekin , 43). 28.İsnad ı öğrenme hakk ı, savunma için gerekli zaman ve kolayl ıklara sahip olma hakk ı ile ilişkilidir. San ığa veya müdafiine -savunma için gerekli haz ırlıklar ı yapmalar ı amac ıyla- isnad ın bildirilmesiyle (iddianamenin tebli ğiyle) duru şma günü aras ında yeterli bir sürenin verilmesi gerekir. Ayn ı şekilde suçun hukuki niteli ğinin değişmesi hâlinde de savunman ın yeniden haz ırlanmas ı için gerekli zaman ve kolayl ıklar sağlanmal ıdır. Nitekim bu anayasal gereklilikler, ilgili usul kurallar ında da somutla ştırılmaya çal ışılm ıştır. 5271 say ılı Kanun un 226. maddesi uyar ınca san ık -suçun hukuki niteli ğinin değişmesinden önce haber verilip de savunmas ını yapabilecek bir hâlde bulundurulmad ıkça- iddianamede kanuni unsurlar ı gösterilen suçun de ğindiği kanun hükmünden ba şkas ıyla mahkûm edilemez. Ayn ı maddede, ek savunma verilmesini gerektiren hâllerde istem üzerine san ığa ek savunmas ını haz ırlamas ı için süre verilmesi bir zorunluluk olarak öngörülmü ştür (Ali Kemal Tekin , 46). Başvuru Numaras ı: 2019/7210 Karar Tarihi : 28/12/2021 6ii.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 29. Somut olayda Ankara Cumhuriyet Ba şsavc ılığının 1/11/2017 tarihli iddianamesiyle ba şvurucu hakk ında herkesin girebilece ği bir yerde b ırak ılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza alt ına al ınm ış eşya hakk ında hırsızlığa teşebbüs suçundan 5237 say ılı Kanun'un 142. maddesinin (2) numaral ı fıkras ının (h) bendi uyar ınca cezaland ırılmas ı talebiyle kamu davas ı aç ılm ıştır. 30. Mahkeme 26/4/2018 tarihli karar ıyla başvurucunun H.Y.nin yetkilisi oldu ğu mağazaya ait, bedeli ödenmemi ş birden fazla ürünü montunun alt ına giyerek elde veya üstte taşınan eşyay ı çekip almak suretiyle h ırsızlığa teşebbüs suçunu i şlediği gerekçesiyle 5237 say ılı Kanun'un 142. maddesinin (2) numaral ı fıkras ının (b) bendi ve ayn ı Kanun'un 35. maddesi uyar ınca neticeten 2 y ıl 6 ay hapis cezas ıyla cezaland ırılmas ına karar vermi ştir. Yarg ılamaya konu fiilin hukuki niteli ği değişmesine kar şın başvurucu bu de ğişiklikten haberdar edilmemi ş, ek savunmas ını haz ırlamas ı için süre verilmemi ştir. 31. Başvurucu isnad ın niteliğinin değişmesinden önce haberdar edilip savunmas ı alınmadan iddianamede gösterilmeyen 5237 say ılı Kanun 142. maddesinin (2) numaral ı fıkras ının (b) bendi uyar ınca cezaland ırılm ıştır. Bölge Adliye Mahkemesi, san ığın ek savunmas ı alınmadan farkl ı bir ceza hükmü gere ğince cezaland ırılmas ının isnat edilen hüküm ile mahkûmiyet karar ının dayand ırıldığı hükümde öngörülen ceza miktarlar ının ayn ı olmas ından ötürü esasa etkili bir ayk ırılık olmad ığını kabul etmi ş ve bu yöndeki istina f talebinin reddine karar vermi ştir. 32. Somut olayda iddianameye konu isnat herkesin girebilece ği bir yerde bırak ılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza alt ına alınm ış eşya hakk ında h ırsızlık olmas ına rağmen başvurucu elde veya üstte ta şınan eşyay ı çekip almak suretiyle h ırsızlık suçunu işlediği kabulüyle cezaland ırılm ıştır. 5237 say ılı Kanun'un 142. maddesinin (2) numaral ı fıkras ının farkl ı bentlerinde düzenlenen her iki hırsızlık suçunun unsurlar ının farkl ı olduğu hususunda ku şku bulunmamaktad ır. Ancak suçun hukuki niteli ği değişmesine kar şın san ığa savunmas ını yeniden haz ırlamas ı için gerekli zaman ve kolayl ıklar sağlanmam ıştır. Hâlbuki suçlaman ın değişen niteliğinin bildirilmesi, uygulanacak cezan ın türü ve miktar ından bağıms ız bir güvencedir. Nitekim Yarg ıtay uygulamas ına göre de suçun iddianamede gösterilen niteli ğinin değişmesi durumunda iddianamede gösterilen suçtan daha az ceza verilmesini gerektiren hâllerde bile san ığa vey a müdafiine mutlaka ek savunma hakk ı tan ınmas ının kabul edildi ği vurgulanmal ıdır (bkz. 17). Sonuç olarak isnad ın niteliğinde meydana gelen de ğişikliğin başvurucuya bildirilmemesi ve bu hususta kendisine ek savunma haz ırlama imkân ı tan ınmamas ı, savunma için gerekli zaman ve kolayl ıklara sahip olma hakk ıyla bağlant ılı olarak isnad ı öğrenme hakk ını ihlal etmiştir. 33. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan savunma için gerekli zaman ve kolayl ıklara sahip olma hakk ıyla bağlant ılı olarak isnad ı öğrenme hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. B. Diğer İhlal İddialar ı 34. Başvurucunun isnad ı öğrenme hakk ının ihlal edildi ğine karar verildi ğinden adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki diğer şikâyetleri hakk ında kabul edilebilirlik ve esas yönünden ayr ıca bir inceleme yap ılmas ına gerek görülmemi ştir. Başvuru Numaras ı: 2019/7210 Karar Tarihi : 28/12/2021 7C. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 35. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir. (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 36. Başvurucu, ihlalin tespiti ve tazminat taleplerinde bulunmu ştur. 37. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Do ğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018) karar ında ihlal sonucuna var ıldığında ihlalin nas ıl ortadan kald ırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmi ştir. Anayasa Mahkemesi di ğer bir karar ında ise bu ilkelerle birlikte ihlal karar ının yerine getirilmemesinin sonuçlar ına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devam ı anlam ına gelece ği gibi ilgili hakk ın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanaca ğına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019). 38. Bireysel ba şvuru kapsam ında bir temel hakk ın ihlal edildi ğine karar verildi ği takdirde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırıldığından söz edilebilmesi için temel kural mümkün oldu ğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmas ıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kayna ğı belirlenerek devam eden ihlali n durdurulmas ı, ihlale neden olan karar veya i şlemin ve bunlar ın yol açt ığı sonuçlar ın ortadan kald ırılmas ı, varsa ihlalin sebep oldu ğu maddi ve manevi zararlar ın giderilmesi, ayr ıca bu bağlamda uygun görülen di ğer tedbirlerin al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Do ğan, 55, 57). 39.İhlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı veya mahkemenin ihlali gideremedi ği durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı ile Anayasa Mahkemesinin İçtüzüğü nün 79. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (a) bendi uyar ınca ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere karar ın bir örne ğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. An ılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farkl ı olarak ihlali ortadan kald ırmak amac ıyla yeniden yarg ılama sonucunu do ğuran ve bireysel ba şvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi taraf ından ihlal karar ına bağlı olarak yeniden yarg ılama karar ı verildiğinde usul hukukundaki yarg ılaman ın yenilenmesi kurumundan farkl ı olarak ilgili mahkemenin yeniden yarg ılama sebebinin varl ığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktad ır. Dolay ısıyla böyle bir karar ın kendisine ula ştığı mahkemenin yasal yükümlülü ğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ı nedeniyle yeniden yarg ılama karar ı vererek devam eden ihlalin sonuçlar ını gidermek üzere gereken i şlemleri yerine getirmektir (Mehmet Do ğan, 58, 59; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , 57-59, 66, 67). Başvuru Numaras ı: 2019/7210 Karar Tarihi : 28/12/2021 840. Başvuruda, adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki isnad ı öğrenme hakk ının ihlal edildiği sonucuna var ılm ıştır. Dolay ısıyla ihlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı anlaşılmaktad ır. 41. Bu durumda isnad ı öğrenme hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Yap ılacak yeniden yarg ılama ise bireysel ba şvuruya özgü düzenleme içeren 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ına göre ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına yöneliktir. Bu kapsamda yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama karar ı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple karar ın bir örne ğinin yeniden yarg ılama yap ılmas ı amac ıyla Ankara 37. Asliye Ceza Mahkemesine (E.2017/1548, K.2018/882) gönderilmesine karar verilmesi gerekir. 42.İhlal tespitinin yeterli bir giderim sa ğlayacağı anlaşıldığından ayr ıca tazminat a hükmedilmesine gerek görülmemi ştir. 43. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL harçtan olu şan yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Kamuya aç ık belgelerde ba şvurucunun kimli ğinin gizli tutulmas ı talebinin KABULÜNE, B. Adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki isnad ı öğrenme hakk ına ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, C. Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki isnad ı öğrenme hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, D. Karar ın bir örne ğinin isnad ı öğrenme hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Ankara 37. Asliye Ceza Mahkemesine (E.2017/1548, K.2018/882) GÖNDER İLMESİNE, E. Tazminata ili şkin taleplerin REDD İNE, F. 364,60 TL harçtan olu şan yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, G. Ödemenin karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, Başvuru Numaras ı: 2019/7210 Karar Tarihi : 28/12/2021 9H. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 28/12/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Hicabi DURSUN Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Üye Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN