TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR TARIK S İNAN ONAT BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/26337) Karar Tarihi: 20/4/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/26337 Karar Tarihi : 20/4/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M.Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Zehra GAYRETL İ Başvurucu : Tar ık Sinan ONAT Vekili : Av. Necdet Nazmi TARAKÇI I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, itiraz ın iptali davas ında hakkaniyete ayk ırı karar verilmesi ve y
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR TARIK S İNAN ONAT BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/26337) Karar Tarihi: 20/4/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/26337 Karar Tarihi : 20/4/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M.Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Zehra GAYRETL İ Başvurucu : Tar ık Sinan ONAT Vekili : Av. Necdet Nazmi TARAKÇI I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, itiraz ın iptali davas ında hakkaniyete ayk ırı karar verilmesi ve yarg ılaman ın uzun sürmesi nedenleriyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 6/8/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık, görüş bildirmemi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/26337 Karar Tarihi : 20/4/2020 38. Başvurucu, kendisinden borç olarak al ınan paran ın ödenmedi ğini iddia ederek borçlu Y.G. hakk ında icra takibi ba şlatm ış; takibe itiraz edilmesi üzerine 18/4/2011 tarihinde itiraz ın iptali davas ı açm ıştır. 9. Bak ırköy 10. Asliye Hukuk Mahkemesi (Mahkeme) davan ın ispatlanamad ığı gerekçesiyle 11/9/2012 tarihinde davay ı reddetmi ştir. 10. Temyiz üzerine Yarg ıtay 13. Hukuk Dairesinin 22/10/2013 tarihli karar ı ile hüküm bozulmu ştur. 11. Bozma karar ına uyularak devam edilen yarg ılama sonucunda Mahkemenin 25/12/2014 tarihli karar ı ile davan ın reddine hükmedilmi ştir. 12. Yarg ıtay 13. Hukuk Dairesinin 25/5/2016 tarihli karar ı ile hüküm onanm ıştır. 13. Başvurucunun karar düzeltme talebi ayn ı Dairenin 3/7/2018 tarihli karar ı ile reddedilmi ştir. 14. Başvurucu 6/8/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 15. Mahkemenin 20/4/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Makul Sürede Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı 16. Başvurucu, yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ş; tazminat talebinde bulunmu ştur. 2. Değerlendirme a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 17. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden 18. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyu şmazl ıklara ilişkin yarg ılaman ın süresi tespit edilirken sürenin ba şlang ıç tarihi olarak davan ın ikame edildi ği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -ço ğu zaman icra a şamas ını da kapsayacak şekilde- yarg ılaman ın sona erdiği tarih, yarg ılamas ı devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetle ilgili karar ını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve di ğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, 50-52). Başvuru Numaras ı: 2018/26337 Karar Tarihi : 20/4/2020 419. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyu şmazl ıklara ilişkin yarg ılama süresinin makul olup olmad ığı değerlendirilirken yarg ılaman ın karmaşıklığı ve kaç dereceli oldu ğu, taraflar ın ve ilgili makamlar ın yarg ılama sürecindeki tutumu ve ba şvurucunun yarg ılaman ın süratle sonuçland ırılmas ındaki menfaatinin niteli ği gibi hususlar dikkate al ınır (Güher Ergun ve diğerleri , 41-45). 20. An ılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer ba şvurularda verdi ği kararlar dikkate al ındığında 7 y ıl 2 ayl ık yarg ılama süresinin makul olmad ığı sonucuna varmak gerekir. 21. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. B. Diğer İhlal İddialar ı 1. Başvurucunun İddialar ı 22. Başvurucu, eksik inceleme ve hukuk kurallar ının hatal ı uygulanmas ı sonucunda davan ın haks ız olarak reddine karar verildi ğini belirterek adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildiğini ileri sürmü ştür. 2. Değerlendirme 23. Anayasa n ın 148. maddesinin dördüncü f ıkras ında, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlara ili şkin şikâyetlerin bireysel ba şvuruda incelenemeyece ği belirtilmi ştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava konusu yap ılm ış maddi olay ve olgular ın kan ıtlanmas ı, delillerin de ğerlendirilmesi, hukuk kurallar ının yorumlanmas ı ve uygulanmas ı ile uyuşmazl ıkla ilgili var ılan sonucun adil olup olmamas ı bireysel ba şvuru konusu olamaz. Ancak bireysel ba şvuru kapsam ındaki hak ve özgürlüklere müdahale te şkil eden, bariz takdir hatas ı veya aç ık bir keyfîlik içeren tespit ve sonuçlar bu kapsamda de ğildir ( Ahmet Sa ğlam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013, 42). 24. Başvurucu taraf ından ileri sürülen iddialar, derece mahkemesince delillerin değerlendirilmesi ve hukuk kurallar ının yorumlanmas ına ilişkin olup mahkeme karar ında bariz takdir hatas ı veya aç ık bir keyfîlik olu şturan durumun da bulunmad ığı dikkate alındığında ihlal iddialar ının kanun yolu şikâyeti niteli ğinde olduğu anlaşılmaktad ır. 25. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. C. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 26. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir Başvuru Numaras ı: 2018/26337 Karar Tarihi : 20/4/2020 5(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 27. Başvurucu, ihlalin tespiti ile tazminata karar verilmesi talebinde bulunmu ştur. 28. Somut olayda makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği sonucuna var ılm ıştır. 29.İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlar ı karşılığında net 12.000 TL manevi tazminat ın başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. 30. Anayasa Mahkemesinin maddi tazminata hükmedebilmesi için ba şvurucunun uğrad ığını iddia etti ği maddi zarar ile tespit edilen ihlal aras ında illiyet ba ğı bulunmal ıdır. Başvurucunun bu konuda herhangi bir belge sunmam ış olmas ı nedeniyle maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir. 31. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.294,70 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. 1. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, 2. Diğer ihlal iddialar ının aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Başvurucuya net 12.000 TL manevi tazminat ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, D. 294,70 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.294,70 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, E. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, Başvuru Numaras ı: 2018/26337 Karar Tarihi : 20/4/2020 6F. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Bak ırköy 10. Asliye Hukuk Mahkemesine (E.2014/275, K.2014/651) GÖNDER İLMESİNE, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 20/4/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM M.Emin KUZ Üye Üye R ıdvan GÜLEÇ Y ıldız SEFERİNOĞLU