TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR OZLEM DERTLi BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/17535) Karar Tarihi: 23/1/2019 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu : 2015/17535 : 23/1/2019 iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Recep KOMURCU Muammer TOPAL M. EminKUZ R1dvan GULE ;: Hasan SARA ;: Ozlem DERTLi(AK ;:ADAG) I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, oliim olay1 hakkmda yiirtitiilen ceza soru turmasmm etkisizligi nedeniyle ya am hakkmm ihlal edildigi iddiasma ili kin
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR OZLEM DERTLi BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/17535) Karar Tarihi: 23/1/2019 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu : 2015/17535 : 23/1/2019 iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Recep KOMURCU Muammer TOPAL M. EminKUZ R1dvan GULE ;: Hasan SARA ;: Ozlem DERTLi(AK ;:ADAG) I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, oliim olay1 hakkmda yiirtitiilen ceza soru turmasmm etkisizligi nedeniyle ya am hakkmm ihlal edildigi iddiasma ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vuru 5/11/2015 tarihinde yapilm1 tlr. 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yap1lan on incelemesinden soma Komisyona sunulmu tur. 4. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Boliim tarafmdan yapilmasma karar verilmi tir. III. OLAY VE OLGULAR 5. Ba vuru formu ve eklerinde ifade edildigi ekliyle ilgili olaylar ozetle oyledir: 6. 4/2/2015 tarihinde Odemi Devlet Hastanesine saghk kontrolii ic;in giden G. ;:. isimli ve niifus kaydma gore 2/4/1998 tarihinde dogan c;ocugun 24 haftahk hamile oldugunun tespit edilmesiyle Odemi Cumhuriyet Ba savc1hg1 (Cumhuriyet Ba savc1hg1) tarafmdan ba vurucunun e i olan C.A. hakkmda re it olmayanla cinsel ili ki suc;undan 4/2/2015 tarihinde soru turma ba lat1lm1 t1r. 7. Ba vurucu 8/2/2015 tarihinde Odemi ilc;e merkezinde bulunan Polis Merkezi Amirligine saat 01.00 s1ralannda e i hakkmda kay1p miiracaatmda bulunmu tur. Ba vurucu, miiracaatmda e inin 7/2/2015 tarihinde saat 08.00 s1ralannda evden i e gitmek iizere aynld1gm1, e inin kullanm1 oldugu telefon hattmdan kendisine 7/2/2015 tarihinde saat 22.36'da "hkkni helal et ccklrzma shp ck b kszna bba dmsnler arkmdn If etdrm hytda tk svdgm sy snsn ck svdm sn n ck syi gze aldm ama sna bnu he hsstdrmdm ck svdm ln hakkn, helal et dgnime shp ck" ve 22.39'da "Ozur dlrm" eklinde c;ekilen mesajlar nedeniyle hayatmdan endi e duydugunu belirtmi tir. 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/17535 : 23/1/2019 8. Re it olmayanla cinsel ili ki su9undan hakkmda soru turma ba lat1lan C.A. 8/2/2015 tarihinde saat 08.00 civannda Odemi il9esinde bir zeytin agacmda as1h olarak bulunmu tur. Cumhuriyet Ba savc1hg1 tarafmdan tipheli oltim olaymm aydmlatilmas1 i9in aym tarihte soru turma i lemlerine ba lanm1 tlf. 9. Cumhuriyet Ba savc1hg1 tarafmdan aym tarihte olay yeri inceleme i lemi ger9ekle tirilmi , buna ili kin rapor ile olay yeri gorgti ve tespit tutanaklan dtizenlenmi , fotograf ve video 9ekimleri Olay Y eri inceleme uzmanlan tarafmdan yap1lm1 , krokiler 9izilmi tir. 10. C.A.nm tizerinde bulunan cep telefonu incelemeye almm1 ve ozellikle mesajlar incelenerek Telefon inceleme Tutanag1 dtizenlenmi tir. Tutanaga gore olenin telefonunda 8/2/2015 gtinti saat 01.33'ten itibaren 90k say1da cevaps1z 9agn ile ba vurucunun kulland1g1 telefon numarasmdan olene hitaben yazilm1 90k say1da mesajm oldugu tespit edilmi tir. Tutanak i9eriklerine gore tehdit veya intihara yonlendirme ve benzeri tipheli bir duruma rastlanmam1 tlf. 11. Olay yeri incelemesi ve olti muayene i lemlerinin tamamlanmasm1 mtiteakip Cumhuriyet Ba savc1hg1 kesin oltim nedeni ile oltim zamanmm tespiti amac1yla cesedin izmir Adli Tip Grup Ba kanhgma gonderilmesine karar vermi tir. 12. Adli Tip Kurumunda 9/2/2015 tarihinde klasik otopsi yapilm1 ve buna dair rapor 27/2/2015 tarihinde dtizenlenmi tir. Otopsi raporunun ilgili k1s1mlan oyledir: " ... Boyunda, 9epe9evre tam tur attzktan sonra sol yanda kesi$im yeri olan ve bir ucunur. sa ;lz deri i ;ine ve enseye dogru uzanan ve ensede sa ;lz deri i ;inde yiizeyellqen ve kaybolan, diger ucunun ;ene sol alt yiiziinde ;ene ucuna uzanan, kahverengi renkte, en kalzn yeri 1.3 cm olan etrafinda hiperemik ince hatlar bulunan telem oldugu goriildii. Cesette kesici delici alet yarasz, afe$li silah yarasz goriilmedi ... Boyun cilt altznda VE yumu$ak dokularda telem altzna uyan bolgelerde kuruma ve kur$uni renk degi$imi oldugu gozlendi. Hyoid kemik ve tiroid kartilajzn sag/am oldugu goriildii. Larenks solunda yumu$ak dokuda 0.3 cm 'lik ekimoz oldugu goriildii. Boyun omurlarznzn sag/am oldugu gozlendi. Osofagusta makroskopik patolojik ozellik olmadzgz gozlendi ... " ... otopsiden ve tetkiklerden elde edilerek yukarzya kaydedilen bilgi ve bulgular dikkate alzndzgznda; 1. Kimya jhtisas Dairesi 'nin raporuna gore; Kanda; a-Aiko! arandzgz, bulunmadzgz, b Sistematigimizdeki (Ekl) uyutucu-uyu$furucu ve uyarzcz maddelerin ve ila ;larzn arandzgz, 130 ng/mL Naproxen bulundugu , c-(STA) Sistematigimizdeki (Ek2) maddelerin arandzgz, bulunmadzgz , idrarda; a-Sistematigimizdeki (Ekl) uyutucu-uyu$furucu ve uyarzcz maddelerin ve ila ;larzn arandzgz, Naproxen bulundugu, b-(STA) Sistematigimizdeki (Ek2) maddelerin arandzgz, Naproxen bulundugu, 2. Ki$inin oliimiiniin asz sonucu meydana gelmi$ oldugu ... " 13. Olay yerini goren kamera kay1tlan da kolluk tarafmdan temin edilerek incelenmi tir. 25/5/2015 tarihli tutanak oyledir: "08/2/2015 giinii 08.45 szralarznda komutanlzgzmzza baglz Mursallz Mahallesi giri$inde Vakzflar Miidiirliigiine ait arazinin i ;inde dikili olan zeytin agaczna kendisini asmak suretiyle intihar eden [C.A.] isimli $ahszn, olay yerine naszl, kiminle, ne ile gidig gitmedigi 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/17535 : 23/1/2019 konusunda yapzlan araJtzrmada olay yerinin bitiJiginde bulunan kamera kayztlarz alznmzJtzr. Kamera kayztlarzmn ayrzntzlz fotograf halinde yapzlan incelemesinde; [C.A.]mn 07/02/2015 giinii saat 22. 03 szralarznda bahse konu olay yerine motosikletin farzmn tek olmasz, ayrzca 08/02/2015 giinii 09. 00 szralarznda Jahszn bahse konu arazi i ;erisinde bulunduktan sonra arazinin i ;erisinde bulunduktan sonra arazinin giriJinde kendi iizerine kayztlz 35 .. Plakah motosikletinde olay yerinde bulunmasz nedeniyle olay yerine 0/02/2015 giinii saat 22.03 de motosiklet ile geldigi, oncesinde ve sonrasznda olay yerine baJka bir motorlu araczn girmedigi yapzlan incelemelerden anlaJzlmzJtzr. " 14. Ba vurucu mli teki olarak 10/2/2015 tarihinde kolluk biriminde ifade vermi tir. Ba vurucu, e inin G. ;::. ile olan ili kisine dair aynntih a91klamalarda bulunmu tur. Ba vurucu, olaya ili kin olarak ise e inin ak am saatlerinde 7/2/2015 tarihinde ba ka birisinin telefonundan arayarak hal ve hatmm sordugunu, daha sonra ise kay1p ihbannda bulundugu sirada dlizenlenen tutanakta yaz1h mesajlann geldigini, e inin ili ki ya ad1g1 G . ;::.nin ailesinin e ini intihara yonlendirmi olabilecegini soylemi ; evden 91ktiktan sonraki gorlintiilerin ilgili yerlerden temin edilerek incelenmesini, olayda kullamlan ipin nereden temin edildiginin ara tmlmasm1 talep etmi ve G. ;::. ile G. ;::.nin babas1 K. ;::, annesi M. ;::. ve amcalannm e inin olumlinden sorumlu oldugunu beyan ederek bu ki ilerden ikayet9i olmu tur. 15. Olenin karde i M.A. ile ba vurucunun ikayet9i oldugu ki iler de dahil olmak iizere olaya dair bilgisi oldugu degerlendirilen ilgililerin olayla ilgili ifadelerine ba vurulmu tur. Dosyada iipheli s1fatI ile herhangi bir ki i hakkmda i lem yap1ld1gma dair belgeye rastlanmam1 tlr. 16. Soru turma dosyasmda yer alan bilgilere gore olen ile en son gorli tiigii degerlendirilen H.K. isimli ki inin ifadesine de ba vurulmu tur. H.K. ifadesinde ozetle G. ;::. ile ili kisinin G. ;::.nin yakmlan tarafmdan ogrenilmesi nedeniyle C.A.nm can giivenliginden endi e ettigini, C.A. ile olay tarihinden bir gun once yeni bir telefon hath iizerinden telefonla, ardmdan da evinde yiiz yiize gorli tiiklerini ve burada C.A.nm saat 21.30'a kadar uyuduktan sonra kalkip e iyle (ba vurucu) uzun bir telefon gorli mesi yapt1gm1, odaya girdikten sonra " :;ocuklarz ozledim, onlarz gormeye gidecegim" dedigini, kendisinin de C.A.nm agabeyi olan M.A.nm izmir'den gelecegini soyleyerek bir miiddet daha beklemesini tavsiye ettigini, bunun iizerine C.A.nm sinirlenerek "Oglum, ben r;ocuk muyum, Odemi!j'i 20 yzldzr bilirim, Odemi.fin her yerini karz$ karz$ bilirim, zaten yarzm saate gelirim" diyerek evden saat 22.00 s1ralannda aynld1gm1, o saatten sonra da kendisinden bir daha haber alamad1gm1 beyan etmi tir. Bu ahsm ifadesinden, C.A.nm kendisine yonelik olarak -ba ta ba vurucunun beyanlannda belirtilen ki iler olmak iizere-ii ;iincii ki iler tarafmdan tehdit veya intihara yonlendirilmesi eklinde herhangi bir beyanda bulunmad1g1 anla ilm1 tlf. 17. Ba savc1hk aynca C.A.nm kulland1g1 telefon hattma ait HTS (hattm arama kay1tlanna ili kin tarihsel rapor) kay1tlanm 1/2/2015 ile 8/2/2015 tarihleri arasm1 kapsayacak ekilde Telekomiinikasyon ileti im Hizmetleri Ba kanhgmdan isteyerek incelemi tir. 18. Ba savc1hk olay hakkmda 18/6/2015 tarihinde kovu turmaya yer olmad1gma karar vermi tir. Ba savc1hgm karan oyledir: "Yapzlan incelemede; olay sonrasz yapzlan olay yeri inceleme ve olii muayene iJlemi sonucunda olenin kesin oliim sebebinin tespiti amaczyla otopsi iJlemi i ;in jzmir Adli TzJ Kurumuna gonderildigi, jzmir Adli Tip Kurumunca diizenlenen 27/02/2015 tarihli otopsi raporu uyarznca kiJinin oliimiiniin asz sonucu meydana geldiginin tespit edildigi, dosya kapsamznda yapzlan incelemede, olenin 04/02/2015 giinii ayrz bir tahkikat kapsamznda 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/17535 : 23/1/2019 'Re it Olmayanla Cinsel jli ki' sw;una ili kin iipheli olarak savunmasznzn alzndzgz, bu olaydan dart giin sonra intihar ettiginin tespit edildigi, bilgi sahibi olarak beyanz alznan onceki olayzn magduru olan [G. ;.] anne, babasz ve amcalannzn olenin intihar etmesi olayz ile bir ilgilerinin olmadzgznz beyan ettikleri, ayrzcz dosya kapsamznda bilgi sahibi olarak beyanlarz alznan olenin karde i olan [M.A.] ve olenin e i olan [ba vurucu] beyanlarznda olenin intiharzndan once kendilerine intihar edecegi yoniinde 9e itli mesajlar gonderdigini beyan ettikleri, bu kapsamda olenin kullanmakta oldugu cep telefonunun mesa} kayztlarz incelendiginde olenin oldiigii giin 9e itli saatlerde intihar edecegi yoniinde bir9ok mesa} kaydznzn bulundugunun 08/02/2015 tarihli tutanaklarla tespit edildigi, olenin telefonunda yapzlan incelemeye ili kin Telekomiinikasyon jzeti im Hizmetleri Ba kanlzgznca verilen cevapta herhangi bir iipheli mesa} yada arama kaydznzn bulunmadzgz, olenin intihar ettigi yere yerin biti iginde bulunan Durusu Siis Bitkileri isimli i yerinin giri ini gosterir kamera kayztlarznzn incelenmesi sonucunda 25/05/2015 tarihli tutanakta muhtemelen olenin 07/02/2015 giinii saat 22:03 de kullanmakta oldugu motosiklet ile intihar ettigi tarlaya geldiginin tespit edildigi, olenin mii tekiye ve karde i olan [M.A ]'ya gondermi oldugu mesa} kayztlarz olenin kullanmakta oldugu cep telefonunun arama kayztlarznz gosterir ileti imin tespiti tutanaklarz dosya kapsamznda beyanlarz alznan bilgi sahiplerinin beyanlarz ile olay yeri gorgii ve tespit tutanaklarz ile olene ait otopsi raporu birlikti degerlendirildiginde olenin intihara te vik edildigine veya zorla kendini oldiirmeye zorlandzgznz gosterir herhangi bir deli! elde edilemedigi, olenin oliim olayzndan 4 giin oncl ya adzgz soru turma sonucunda buhrana girmesi sonucu intihar ettiginin kabulii gerektigi, ortada Tiirk Ceza Kanunu kapsamznda soru turmayz gerektirir su9 ve su9lu bulunmad1g1" [ anla 1lm1 t1r.] 19. Ba vurucunun amlan karara itiraz etmesi uzerine Odemi Sulh Ceza Hakimligi itirazm reddine karar vermi tir. Karann ilgili k1sm1 oyledir: " mii teki Ozlem Ak9adag tarafindan Hakimligimize gonderilmek iizere Odemi Cumhuriyet Ba savczlzgz 'na sunulan 14/07/2015 havale tarihli itiraz dilek9esinde ozetle; Odemi Cumhuriyet Ba savc1lzg11 nzn 10/07/2015 tarihinde teblig edilen 18/06/2015 tarih ve 2015/573 soru turma-2015/1211 karar sayz/1 kovu turmaya yer olmadzgz kararznzn olayzn olu ekli, tanzk ifadeleri ve delillerin gozoniinde bulunduruldugunda yerinde olmadzgznz, olen e i [C. A.]nzn olay gecesi arkada znzn evinden 9ocuklarzn1 ozledigini ve onlarz gormeye gidecegini soyleyerek ayrzldzgznz, kendisinden bir daha haber alznamadzgznz, sabahznda aszlz halde cesedinin bulundugunu, tanzklarzn alznan ifadesinde [G. ;]. ve [M.A kzzzn hamile kalmasz olayzndan ailenin haberinin oldugunu soylemesine ragmen tanzklar [A. ;.] ve [M. ;.]nin zn bu durumdan haberleri olmad1gzn1, jandarmanzn ifade i9in 9ag1rmas1yla ogrendiklerini beyan ettiklerini, ayrzca [G. ;.]nin amcasz olan [S. ;.]nin olen qine yonelik tehdit i9erikli soylemlerinin oldugunun ifade tutanaklarznda mevcut oldugunu, her ne kadar e inin telefonundan kendisine ve karde ine intihar edecegini belli eden mesajlar gelmi olsa da mesajlarzn kimin tarafindan yazzldzgznzn belirlenemedigini, tiim bu hususlarzn birlikte degerlendirildiginde ifadelerdeki 9eli kilerin giderilmeden ve gerekli tahkikat yapt!madan Cumhuriyet savctlzgznzn vermi oldugu kovu turmaya yer olmadzgzna kararznzn yasaya aykm oldugunu,Odemi Cumhuriyet Ba savc1lzg11 nzn 1806/2015tarih 2015/573 soru turma 2015/1211 karar sayzlz kararzn kaldmlmasz ve bu hususun yerine getirilmesini istedigini belirterek itiraz ettigi anla zlmz tzr. Odemi Cumhuriyet Ba savczlzgz' nzn 1806/2015 tarih 2015/573 soru turma 2015/1211 karar sayzlz asz sonucu oliim su9undan olen [C.A.] hakkznda verilen kovu turmaya yer olmadzgzna dair kararzn dosya i9erigine gore usu! ve yasaya uygun oldugu ... " 20. Amlan kararba vurucuya 8/10/2015 tarihindeteblig edilmi tir. 21. Ba vurucu 5/11/2015 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu tur. 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/17535 : 23/1/2019 IV. iLGiLi HUKUK 22. ilgili hukuk i9in bkz. Yasin Agca, B. No: 2014/13163, 11/5/2017, 86, 87, 91-96. V. iNCELEME VE GEREK ;E 23. Mahkemenin 23/1/2019 tarihinde yapm1 oldugu toplantida ba vuru incelenip dti tinuldti : A. Ba vurucunun iddialan 24. Ba vurucu, Cumhuriyet Ba savc1hg1 tarafmdan yeterli inceleme yapilmad1gm1, delillerin degerlendirilmedigini ve bu kapsamda; i. E inin kendisini iple asarak intihar ettiginin belirtilmesine ragmen boyun kismmda en ufak bir morarma ya da ip izi tespit edilemedigini , ii. Adli tip raporunun eksik oldugunu, kesin oltim sebebinin yeterince incelenmedigini, iii. G. ;.nin yakmlannm vermi oldugu ifadelerinde e i C.A. ile G. ;. arasmdaki ili kiden haberdar olmad1klanm beyan etmi olmalanna ragmen 25/5/2015 tarihli ifadelerinde bununla 9eli en ctimleler kurduklanm, bu nedenle tamk beyanlannm 9eli kili olugunu, 9eli kilerin giderilmeden kovu turmaya yer olmad1gma dair karar verildigini belirterek Anayasa'nm 3., 6., 17., 36., ve 40. maddelerinde gtivence altma alman haklannm ihlal edildigini ileri stirmti ttir. B. Degerlendirme 25. Y a am hakkmm do gal niteligi geregi, bu hakka yonelik bir ba vuru ancak olen ki inin magdur olan yakmlan tarafmdan yap1labilecektir (Serpil Kerimoglu ve digerleri, B. No: 2012/752 , 17/9/2013, 41). Somut olayda ba vurucu, olen C.A.nm olay tarihinde e idir ve ba vurucunun magdur s1fat1 bulunmaktad1r. 26. Anayasa Mahkemesi, olaylann ba vurucu tarafmdan yapilan hukuki nitelendirmesi ile bagh olmay1p olay ve olgulann hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba vurucunun ikayetlerinin ozti, e inin tipheli oltimti ile ilgili ceza soru turmasmm etkili ekilde ytirtittilmedigine ve bu nedenle ya am hakkmm ihlal edildigi iddialanna ili kindir . 27. Somut olayda ba vurucu , e inin oltimtine bir devlet gorevlisinin neden oldugunu ileri stirmemi ; e inin ya amma yonelik olarak devletin yetkili makamlannca bilinen ya da bilinmesi gereken ger9ek ve yakm bir tehdidin bulunduguna, ancak amlan makamlann e inin ya amm1 korumak i9in gerekli tedbirleri almad1gma ili kin bir iddiada da bulunmam1 tlr. 28. Bu itibarla ba vurucunun tum iddialan, ya am hakkmm -etkili soru turmaya ili kin-usul boyutu kapsammda oldugu degerlendirilmi olup soz konusu iddialara ili kin inceleme de bu 9er9evede yap1lm1 tlr. 6 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/17535 : 23/1/2019 29. Anayasa'nm "Ki inin dokunulmazhgi, maddf ve manevf varhgi" kenar ba hkh 17. maddesinin birinci fikrasmm ilgili kism1 oyledir: "Herkes, ya$ama, ... hakkzna sahiptir." 30. Anayasa'nm "Devletin temel ama ; ve gorevleri" kenar ba hkh 5. maddesinin ilgili kism1 oyledir: "Devletin temel ama ; ve gorevleri, ... Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, ki$ilerin ve toplumun refah, huzur ve mutlulugunu saglamak ; ki$inin temel hak ve hurriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bagda$mayacak surette sznzrlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldzrmaya, insanzn maddf ve manevf varlzgznzn geli$mesi i ;in gerekli $Grtlarz hazzrlamaya 9alz$maktzr. " 31. Anayasa'nm 17. maddesinde diizenlenen ya am hakk1, Anayasa'nm 5. maddesiyle birlikte degerlendirildiginde devlete pozitif ve negatif odevler yiikler (Serpil Kerimoglu ve digerleri, B. No: 2012/752, 17/9/2013, 50). 32. Devletin ya ama hakk1 kapsammdaki pozitif yiikiimliiliiklerinin korumaya ili kin maddi yonii yanmda usule ili kin yonii de bulunmaktadu. Bu yiikiimliiliik, dogal olmayan her oliim olaymm sorumlulannm belirlenmesini ve gerekiyorsa cezalandmlmasm1 saglayabilecek etkili bir soru turma yiiriitmeyi gerektirir. Bu soru turmanm temel amac1, ya am hakkm1 koruyan hukukun etkili bir ekilde uygulanmas1m ve varsa sorumlulann hesap vermelerini saglamaktu (Serpil Kerimoglu ve digerleri, 54). 33. Diger taraftan ceza soru turmasmm temel amacma ili kin yiikiimliiliik, kesin olarak bir sonrn; elde etmeyi gerektirmez. Anayasa'nm 17. maddesi, ba vuruculara ii ;iincii ki ileri bir su ; nedeniyle yarg1latma ya da cezaland1rma hakk1 vermedigi gibi devlete tum yarg1lamalan mahkumiyetle sonu9land1rma odevi de yiiklemez (Serpil Kerimoglu ve digerleri, 56). 34. Ya am hakkma ili kin ceza soru turmasmm etkili olabilmesi i9in oncelikle soru turma makamlannm resen harekete ge9erek oliim olaym1 aydmlatabilecek ve sorumlulann belirlenmesini saglayabilecek biitiin delilleri tespit etmeleri gerekir. Soru turmada oliim olaymm nedeni veya sorumlu ki ilerin belirlenmesi imkamm zay1flatan bir eksiklik, etkili soru turma yiikiimliiliigiine aykmhk olu turabilir (Serpil Kerimoglu ve digerleri, 57). 35. Delillerin toplanmas1 a91smdan soru turmanm etkililigini saglayan en alt seviyedeki inceleme, ba vuruya konu soru turmanm kendine ozgii ko ullanna gore degi ir. Bu ko ullar, ilgili biitiin olay ve olgular temelinde ve soru turmanm ger9ekleri gozoniinde bulundurularak degerlendirilir. Bu nedenle soru turmanm delillerin toplanmasma ili kin olarak etkililigi bakimmdan her olayda ge9erli olmak iizere bir asgari soru turma i lemler listesi veya benzeri bir asgari ol ;iit belirlemek miimkiin degildir (Fahriye Erkek ve digerleri, B. No: 2013/4668, 16/9/2015, 68). 36. Ceza soru turmasmm etkililigini saglayacak hususlardan biri de fiilen hesap verilebilirligi saglamak i9in soru turma siirecinin kamu denetimine a91k olmas1du. Aynca her olayda, olen ki inin yakmlarmm me ru menfaatlerini korumak i9in bu siirece gerekli oldugu ol9iide katilmalan saglanmahdu (Serpil Kerimoglu ve digerleri, 58). 7 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/17535 : 23/1/2019 3 7. Son olarak ceza soru turmasmm etkililigi i9in soru turmanm makul bir ozen ve suratle yiiriitiilmesi gerekir (Salih Akku.J, B. No: 2012/1017, 18/9/2013, 30). Bu husus hukuk devletine baghhgm saglanmas1, hukuka aykm eylemlere ho gorii ve te vik gosterildigi goriinumu verilmesinin engellenmesi yonunden bir gerekliliktir. 38. Somut olayda ba vurucunun eski e inin olu olarak bulundugu 8/2/2015 tarihinde Cumhuriyet Ba savc1hg1 olaydan haberdar olur olmaz derhal ve resen soru turma ba latm1 tu. Bu kapsamda Cumhuriyet savc1s1 delillerin toplanmas1 ve kaybolmamas1 i9in gerek emrindeki kolluk gorevlileri vas1tas1yla gerekse de olay yeri incelemesi ve olii muayene i lemleri gibi adli mahiyetteki soru turma muamelelerini bizzat yapm1 tu. Cumhuriyet Ba savc1hgmm olaya ili kin olarak yapt1g1 i lemlerin herhangi bir gecikmeye sebebiyet vermedigi , maddi delilleri gecikmeksizin temin ettigi ve inceledigi anla 1lm1 t1r. 39. Soru turmanm etkililigini temin adma aranan, olum olaym1 aydmlatabilecek ve sorumlulann tespitine yarayabilecek butiin delillerin toplanmas1 ve elde edilen tum delillerin kapsamh, nesnel ve tarafs1z bir analizine dayah olarak bir sonuca ula 1lmas1 ol9utleri a91smdan somut olayda yiiriitiilen soru turma i lemleri incelendiginde aynntilan yukanda (bkz. 8-18) a91kland1g1 uzere tum makul tedbirlerin almd1g1, gerekli ozenin gosterildigi tespit edilmi tir. Aralannda ba vurucunun da bulundugu, konuyla ilgili bilgi sahibi oldugu degerlendirilen tum ki ilerin ifadelerine ba vurulmu tur . Ulusal Yarg1 Ag1 Bili im Sistemi (UY AP) ortammdan temin edilebilen ve ba vurucu tarafmdan eklenen dosya i9erigine gore ba vurucunun eski e i C.A.nm ili kide bulundugu iddia edilen G. ;.nin ifadesi 25/5/2015 tarihinde bizzat Cumhuriyet savc1s1 tarafmdan almm1 tu. Ba vurucunun ifadesi de 8/2/2015 tarihinde kolluk arac1hg1 ile almm1 tu . Ba vurucunun ifadesinde " ... E imi G. ;.nin ailesi intihara yonlendirmi olabilir. .. Olay tamamen c;ozume baglanmz.Jtl, sorun c;ozulmil til , intihar edecek bir sebep yoktu. Benim e.Jimin olumunden G. ;., babasz K. ;., annesi M ;. ve amcalan sorumludur" eklinde beyanda bulunmas1 uzerine tum ilgililerin ifadelerine ba vurulmu tur. Buna gore M.A. ile H.K. 12/2/2015 tarihinde, M. ;. ile A. ;. 16/2015 tarihinde , S. ;. ile H. ;. 18/2/2015 tarihinde , 6.K. ile 6.S. 27/2/2015 tarihinde il9e Jandarma Komutanhgmda ifade vermi tir. Bu ifadelerin yanmda ba vurucunun soru turma evresinde Cumhuriyet Ba savc1hgmdan talep ettigi telefon kay1tlannm tarihsel raporu da ilgili kamu kurumundan temin edilmi tir. Bunlara ilave olarak yine ba vurucunun incelenmesini talep ettigi kamera kay1tlan da dosya i9ine almarak incelenmi tir. Ayn ca Cumhuriyet Ba savc1hg1 olaym upheli olmas1 nedeniyle sadece olii muayenesi i lemi ile yetinmemi , aynca klasik otopsi yap1lmasma da karar vererek adli tip raporu da aldum1 tir. Tum dosya i9erigi ile ba vurucunun iddialan 9er9evesinde devletin ya am hakkma yonelik etkili soru turma yapma yiikumliilugunun bir unsuru olarak soru turmanm makul surat ve ozenle yiiriitiilmediginin soylenemeyecegi anla 1lmaktad1r. 40. Ba vurucu , soru turma kapsammda elde edilen bilgi ve belgelerin kendisine verilmedigini veya olaym sorumlusunun tespitini saglayacak nitelikteki ilave delil tespitinde bulunma ya da ara tirma yap1lmasma yonelik taleplerinin soru turma makamlannca reddedildigini de iddia etmemi tir. Bu nedenle soru turmada, ba vurucunun me ru menfaatlerini korumak i9in soru turma surecine gerektigi ol9ude katilmas1 yonunden de bir eksikligin bulunmad1g1 sonucuna ula 1lm1 tu. 41. Ba vurucu, tamk beyanlan arasmdaki 9eli kinin giderilmemesi nedeniyle ya am hakkmm ihlal edildigini ileri surmu se de tamk beyanlan arasmdaki 9eli ki giderilmi olsayd1 ne gibi bir sonuca ula ilacagma , bunun olum hadisesinin aydmlatilmasma nas1l bir fayda 8 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/17535 : 23/1/2019 saglayacagma ili kin herhangi bir a91klamada bulunmaks1zm ve somut argtimanlar da sunmaks1zm sadece iddialarda bulunmu tur. Burada ifade edilmelidir ki Anayasa'nm 17. maddesi geregince ytirtittilecek soru turmalarda soru turma makamlannm olaym geli imine ve delillerin elde edilmesine ili kin ileri stirtilen her ttirlti iddiay1 ve talebi kar ilama zorunlulugu bulunmamaktadu. Soru turma kapsammda ytirtittilecek soru turma i lemlerinin belirleyicisi, yetkili soru turma makamlandu (Yavuz Durmu.J ve digerleri, B. No: 2013/6574, 16/12/2015, 62). 42. Soru turmada, soru turma makamlann elde ettikleri delilleri ve ger9ekle tirilmesi gereken soru turma i lemlerini hatah ekilde degerlendirdiklerini soylemeyi mtimktin kilan bir bulgu da bulunmamaktadu . Dolay1s1yla soru turma dosyasmda yer alan unsurlar ve taraflarca soru turma hakkmda sunulan bilgiler gozontinde bulunduruldugunda bu makamlann soru turmada etkililigi saglamak i9in delillerin toplanmas1 ve soru turmanm yonlendirilmesi konusunda gerekli i lemleri yenne getirmedikleri soylenemeyecektir. 43. Sonu9 olarak Cumhuriyet Ba savc1hgmm vard1g1 sonucun aksi yonde bir sonuca ula ilmasm1 mtimktin kilan bir bulgu ve bilgi bulunmad1g1 dikkate almd1gmda, yakmmm oldtirtilmti veya intihara yonlendirilmi olabilecegini ileri stiren ba vurucunun iddias1 konusunda daha saglam delil veya emare sunmadan soru turma makamlannm daha derin ve etkili bir soru turma ytirtitmeleri hususunda hakh bir beklentiye giremeyecegi kanaatine vanlm1 ve mevcut ko ullarda oltim olaym1 aydmlatabilecek tum delillerin topland1g1, yakla 1k dort ay gibi makul bir stirede sonu9landmlan soru turmanm ozenle ytirtittildtigti ve netice itibanyla ya am hakkmm usul boyutunun ihlal edildigi iddiasmm a91k9a dayanaktan yoksun oldugu sonucuna ula ilm1 tu. 44. A91klanan gerek9elerle ba vurunun, diger kabul edilebilirlik ko ullan yontinden incelenmeksizin ac;zkc;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. Y a am hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm ac;zkc;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, B. Yarg1lama giderinin ba vurucu tizerinde BIRAKILMASINA 23/1/2019 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba kan Dye Engin YILDIRIM Recep KOMURC-0 Dye Muammer TOP AL Dye M. EminKUZ Dye R1dvan GULEC:: 9