TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR EJDER YILDIRIM BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2020/35744) Karar Tarihi: 6/10/2021 Başvuru Numaras ı : 2020/35744 Karar Tarihi : 6/10/2021 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Hüseyin Özgür SEV İMLİ Başvurucu : Ejder YILDIRIM I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Adli yard ım talebi içeren ba şvuru, hakkaniyete uygun yarg ılama yap ılmamas ı ve yarg ılaman ın uzu
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR EJDER YILDIRIM BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2020/35744) Karar Tarihi: 6/10/2021 Başvuru Numaras ı : 2020/35744 Karar Tarihi : 6/10/2021 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Hüseyin Özgür SEV İMLİ Başvurucu : Ejder YILDIRIM I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Adli yard ım talebi içeren ba şvuru, hakkaniyete uygun yarg ılama yap ılmamas ı ve yarg ılaman ın uzun sürmesi nedenleriyle adil yarg ılanma hakk ının birçok güvencesinin ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 19/11/2020 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. 6. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı beyanda bulunmu ştur. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) arac ılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı : 2020/35744 Karar Tarihi : 6/10/2021 28. Türkiye, 15 Temmuz 2016 gecesi askerî bir darbe te şebbüsüyle kar şı karşıya kalm ış; bu nedenle 21/7/2016 tarihinde ülke genelinde ola ğanüstü hâl ilan edilmesine karar verilmiştir. Kamu makamlar ı, soruşturma mercileri ve yarg ı organlar ı -olgusal temellere dayanarak- bu te şebbüsün arkas ında Türkiye'de çok uzun y ıllard ır faaliyetlerine devam ede n ve son y ıllarda Fetullahç ı Terör Örgütü (FETÖ) ve/veya Paralel Devlet Yap ılanmas ı (PDY) olarak isimlendirilen bir yap ılanman ın olduğunu değerlendirmi ştir (Ayd ın Yavuz ve di ğerleri [GK], B. No: 2016/22169, 20/6/2017, 12-25). 9. Olay tarihinde kurmay yarbay olan ba şvurucu hakk ında Ankara 20. A ğır Ceza Mahkemesince (Mahkeme) yap ılan yarg ılama sonucunda, ba şvurucunun darbe te şebbüsüne kat ılarak Ankara İl Emniyet Müdürlü ğüne yap ılan sald ırıyı sevk ve idare etti ği, bu sald ırı sıras ında gerçekle ştirdiği eylemlerle darbe te şebbüsüne engel olmaya çal ışan kamu görevlilerine ve sivil vatanda şlara yönelik i ştirak hâlinde kasten öldürme suçlar ını işlediği ve bu suçlar ın baz ı mağdurlar yönünden te şebbüs aşamas ında kald ığı sonucuna ula şılm ıştır. Bu kabule göre ba şvurucu; Anayasa'y ı ihlal ve kasten öldürme suçlar ı ile baz ı mağdurlar yönünden kasten öldürme suçuna te şebbüsten birden çok kez a ğırlaştırılm ış müebbet hapis, müebbet hapis ve süreli hapis cezalar ına mahkûm edilmi ştir. 10. Hükümlere yönelik istinaf ba şvurusu, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesince 8/7/2020 tarihinde esastan reddedilmi ştir. Temyiz edilmesi üzerine dava hâlen Yarg ıtayda derdesttir. 11. Başvurucu 19/11/2020 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 12. Anayasa Mahkemesinin 6/10/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 13. Başvurucu; Mahkemece dosyadaki deliller incelenmeksizin ve kendisine son söz hakk ı tan ınmadan karar verildi ğini, istinaf incelemesi s ıras ında bu husustaki itirazlar ının da değerlendirilmedi ğini ileri sürerek adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki birçok güvencenin ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 14. Bakanl ık görüşünde öncelikle; başvuru hakk ının kötüye kullan ılmas ı hususunda açıklamalarla Anayasa Mahkemesi ile Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesinin bu konudaki içtihatlar ına yer verilmi ştir. Somut ba şvuruyu bu aç ıklamalar ve yarg ısal içtihatlar bağlam ında ele alan Bakanl ık; başvurucunun ayn ı tarihte Bakanl ığa bildirilen 2020/36553 numaral ı bireysel ba şvurusunun konusunun mevcut ba şvuruyla çok benzer oldu ğunu, bunun yan ı sıra başvurucunun Anayasa Mahkemesi nezdinde 65 ba şvurusunun daha bulundu ğunu ve başvurucu taraf ından bu hususta Anayasa Mahkemesine bildirimde bulunulmad ığını belirtmiştir. 15. Bakanl ık sonuç olarak ba şvurunun incelenmesinde yarg ısal içtihatlar ve somut olay ın özellikleri birlikte de ğerlendirilerek ba şvurunun başvuru hakk ının kötüye kullan ılmas ı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekti ğini ifade etmi ştir. Başvuru Numaras ı : 2020/35744 Karar Tarihi : 6/10/2021 316. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı beyan ında farkl ı bireysel ba şvuru dosyalar ındaki konu ve iddialar ın ayn ı olmad ığını, başvurular ın mükerrer ba şvuru niteli ği taşımad ığını ve somut olayda ba şvuru hakk ının kötüye kullan ılmas ına dair yasal ko şullar ın oluşmad ığını ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un Bireysel ba şvuru usulü kenar ba şlıklı 47. maddesinin ilgili kısm ı şöyledir: "... (2) Bireysel ba şvurular harca tabidir. (3) Başvuru dilekçesine, harc ın ödendiğine dair belgenin eklenmesi şartt ır. (6) Başvuru evrak ında herhangi bir eksiklik bulunmas ı hâlinde, Mahkeme yaz ı işleri taraf ından eksikli ğin giderilmesi için ba şvurucu veya varsa vekiline onbe ş günü geçmemek üzere bir süre verilir ve geçerli bir mazereti olmaks ızın bu sürede eksikli ğin tamamlanmamas ı durumunda ba şvurunun reddine karar verilece ği bildirilir. 18. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü nün (İçtüzük) Bireysel ba şvuru harc ı ve adlî yard ım kenar başlıklı 62. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı şöyledir: Adlî yard ım talepleri, genel hükümlere göre ba şvurular ın kabul edilebilirli ği hakk ında karar verecek Bölüm veya Komisyonlar taraf ından hükme ba ğlan ır. 19. Başvurucu; ceza infaz kurumuna adli yard ım talebinde bulundu ğunu, tüm mal varl ığı üzerine farkl ı tarihlerde ihtiyati haciz konuldu ğunu, meslekten ihraç edilmesi sebebiyle gelirinin bulunmad ığını, eşinin çal ışmad ığını ve iki çocu ğuyla birlikte kirada oturduklar ını, avukat ı olmamas ı nedeniyle bu hususlarda belge sunamad ığını ancak farkl ı mahkemelerce verilen adli yard ım talebinin kabulüne dair kararlar ın da dikkate al ınmas ı gerektiğini ileri sürmü ştür. 20. Birinci Bölümün 13/4/2021 tarihli ara karar ı ile başvurucunun çok say ıda bireysel ba şvuruda bulundu ğu, bu başvurular ın bir k ısm ında başvuru harc ının tahsiline karar verildiği ve başvurucunun Sosyal Güvenlik Kurumu kay ıtlar ına göre 1/1/2021 tarihinden itibaren ayl ık 6.395,96 TL emekli maa şı almakta oldu ğu, bu çerçevede geçimini önemli ölçüde güçle ştirmeksizin yarg ılama giderlerini ödeme gücünden yoksun olmad ığı gerekçesiyle adli yard ım talebinin reddine, İçtüzük ün 59. maddesinin (3) numaral ı fıkras ının (b) bendi ile 62. ve 66. maddelerinin (1) numaral ı fıkralar ı gereğince, ödenmeyen harç tutar ının tebliğden itibaren on be ş gün içerisinde tamamlanmas ı için başvurucuya bildirimde bulunulmas ına oybirli ği ile karar verilmi ştir. 21. An ılan ara karar ı gereğince bireysel ba şvuru harc ının tamamlanmas ına yönelik yaz ılı bildirim, ba şvurucuya 30/4/2021 tarihinde tebli ğ edilmiştir. Buna ra ğmen başvurucu, kendisine tan ınan süre içerisinde bireysel ba şvuru harc ının tamamland ığına dair makbuzu Anayasa Mahkemesine sunmam ıştır. Başvuru Numaras ı : 2020/35744 Karar Tarihi : 6/10/2021 422.İçtüzük ün Düşme karar ı kenar ba şlıklı 80. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Bölümler ya da Komisyonlarca yarg ılaman ın her aşamas ında aşağıdaki hâllerd e düşme karar ı verilebilir: b) Başvurucunun davas ını takipsiz b ırakt ığının anlaşılmas ı. 23. Somut olayda ba şvurucunun kendisine tan ınan süre içerisinde bireysel ba şvuru harc ını tamamlamam ış olmas ı, başvurucunun davas ını takipsiz b ırakt ığı anlam ına gelmekte olup İçtüzük ün 80. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (b) bendi gere ğince düşme karar ı verilmesi gerekir (benzer yöndeki de ğerlendirmeler için bkz. Ahmet Öz ışık, B. No: 2013/2714, 6/10/2015). V. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun takipsiz b ırak ılmas ı nedeniyle DÜŞMESİNE 6/10/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Muammer TOPAL Recai AKYEL Üye Üye Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN