TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ALİ SARIBEY BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/24272) Karar Tarihi: 21/9/2022 Başvuru Numaras ı: 2018/24272 Karar Tarihi : 21/9/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Raportör : Ömer MENC İK Başvurucu : Ali SARIBEY I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ceza infaz kurumunda tutuklu olarak bulunan ba şvurucunun yak ınlar ına gönderdi ği mektupta yer alan ifadel
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ALİ SARIBEY BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/24272) Karar Tarihi: 21/9/2022 Başvuru Numaras ı: 2018/24272 Karar Tarihi : 21/9/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Raportör : Ömer MENC İK Başvurucu : Ali SARIBEY I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ceza infaz kurumunda tutuklu olarak bulunan ba şvurucunun yak ınlar ına gönderdi ği mektupta yer alan ifadeler nedeniyle disiplin cezas ıyla cezaland ırılmas ının ifade özgürlü ğünü ihlal etti ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 7/8/2018 tarihinde yap ılm ıştır. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 3. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ş tir. Bakanl ık, görüşünü bildirmi ştir. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmu ştur. 4. 2018/24991 numaral ı başvuru incelenen ba şvuruyla birle ştirilmiştir. III. OLAY VE OLGULAR 5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: 6. Başvurucu, ba şvuru tarihinde Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ortadan kald ırmaya veya görevini yapmas ını engellemeye te şebbüs etme suçundan tutuklu olarak Osmaniye 1 No.lu T Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumunda (Ceza İnfaz Kurumu) bulunmaktad ır. A. 2018/24272 No.lu Bireysel Ba şvuruya Konu 4/12/2017 Tarihli Mektup Yönünden 7. Başvurucu, ba şka ceza infaz kurumunda bulunan bir arkada şına gönderilmek üzere haz ırlad ığı mektubu 4/12/2017 tarihinde Ceza İnfaz Kurumuna vermi ştir. Ceza İnfaz Başvuru Numaras ı: 2018/24272 Karar Tarihi : 21/9/2022 3Kurumu Disiplin Kurulu (Disiplin Kurulu) mektubu incelemi ş ve mektupta kurum görevlilerine yönelik sarf edilen uygunsuz sözlerin bulundu ğuna, bu k ısımlar ın kapat ılarak alıcısına gönderilmesine karar vermi ştir. Disiplin Kurulu ba şvurucu hakk ında mektupta geçen sözler nedeniyle disiplin soru şturmas ı başlatılmas ına da karar vermi ştir. 8. Disiplin Kurulu disiplin soru şturmas ı sonucunda 13/12/2004 tarihli ve 5275 say ılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfaz ı Hakk ında Kanun'un 44. maddesinin (2) numaral ı fıkras ının (j) bendinde düzenlenen "kurum görevlilerine hakaret veya tehditte bulunmak" eylemini gerçekle ştirdiği gerekçesiyle ba şvurucu hakk ında 7 gün hücreye koyma cezas ı verilmesine karar vermi ştir. Disiplin Kurulu, hakaret ve tehdit olu şturduğunu kabul etti ği sözlere yer vererek ba şvurucunun eyleminin an ılan disiplin suçunu olu şturduğu belirtmi ştir. Disiplin Kurulu karar ında aç ıklanan sözler şu şekildedir: "Hem mahkumlarda, hem ba şkalar ında insanlara daha çok nas ıl eziyet ederim, i şlerin i daha çok nas ıl zorlaştırırım, zulüm benim için bir meslek nas ıl olur? Bu i şlerin peşine düşüyorlar. Yani kafalar bo ş olunca şeytanla oturup şeytanla kalk ıyorlar. Kendilerin e sadistçe me şgaleler bularak vakitlerini ak şam ediyorlar. Kim mi yap ıyor bunlar ı? iki ayakl ı, zombi k ılıklı, beyinciği, pardon beyni al ınm ış kuş edal ı, karanl ık yüzlü mahlukat ... Daha iyi oturan tasvirleri mümkün ama a ğzımı kirletemem o de ğersiz şeyler için. Neyse burada mahkumlarda böyle zor günler geçiriyor. Onlar için de imtihan var burada ya bu ahlaks ızlara tahammül edecekler ya da etmeyerek kendileri şeytanca dü şüncelere bırakmay ıp iyiye do ğru tevessül teveccüh edecekler. ... insanda yüz olur k ızaracak denir, insanda yüz yoksa a ğzını kirlettiğinle kal ırsın. Ben de söylemiyorum bu nedenle bazen kafama esiyor böyle şeyler. Adam ın d ışarıda dilini keserler. Hadi yiyorsa delikanl ıyım diye n çıksın d ışarıda başkas ına söylesin. Sen kime terörist muamelesi yapmaya kalk ıyorsun lan! deyip yakas ından tutup pas pas ederler adam ı, Aslan kafeste, kim korkar kükremesinden derler hayvanat bahçesinde gezenler. Ay ılana gazoz bay ılana limon diye bir reklam filmi vard ı. Orada k ız arkada şıyla yürüyen bir genç tel örgünün arkas ından doberman köpeklerine artistlik yap ıp poposunu sallayarak ilerliyordu. Belki hat ırlam ışsındır sen de, ilerde tel örgü bitince köpekle kar şı karşıya kalan delikanl ı bir anda korkudan bay ılıyordu." 9. Başvurucu, Disiplin Kurulunun karar ına karşı Osmaniye İnfaz Hâkimli ğine (İnfaz Hâkimli ği) şikâyette bulunmu ştur. İnfaz Hâkimli ği, başvurunun itiraz ını 21/3/2018 tarihinde reddetmi ştir. İnfaz Hâkimli ği başvurucu hakk ındaki uygulaman ın usul ve yasay a uygun oldu ğu gerekçesine dayanm ıştır. Başvurucu, İnfaz Hâkimli ği karar ına itiraz etmi ştir. Osmaniye 1. A ğır Ceza Mahkemesi (Mahkeme) İnfaz Hâkimli ği karar ının usul ve yasay a uygun oldu ğundan bahisle itiraz ı 19/7/2018 tarihinde reddetmi ştir. 10. Mektupta geçen ve yukar ıda yer verilen sözler nedeniyle ba şvurucu hakk ında adli bir soru şturmada yürütülmü ştür. Yap ılan adli soru şturma sonucunda Osmaniye Cumhuriyet Ba şsavc ılığı 7/3/2018 tarihinde kovu şturmaya yer olmad ığına dair karar vermiştir. Karar ın ilgili k ısm ı şöyledir: "Şüphelinin söz konusu mektubunda geçen ifadelerin hakaret niteli ği taşıdığı ancak kime yönelik sarf etti ği konusunda bu hali ile belirlenme yap ılamad ığı, TCK'n ın 12 6 maddesi uyar ınca mağdurun şahs ına yönelik hakarette bulundu ğunda duraksanmayaca k şekilde ma ğdurun belirli olmas ı gerektiği hususlar ı birlikte de ğerlendirildi ğinde şüphelinin eylemi ile ilgili olarak TCK 126/1 maddesi uyar ınca kamu ad ına kovuşturmaya yer olmad ığına ... karar verildi." Başvuru Numaras ı: 2018/24272 Karar Tarihi : 21/9/2022 4B. Birle ştirilen 2018/24991 No.lu Bireysel Ba şvuruya Konu 14/11/2017 Tarihli Mektup Yönünden 11. Başvurucu, bir yak ınına gönderilmek üzere haz ırlad ığı mektubu 14/11/2017 tarihinde Ceza İnfaz Kurumuna vermi ştir. Disiplin Kurulu mektubu incelemi ş ve mektupta kurum görevlilerine yönelik sarf edilen uygunsuz sözlerin bulundu ğuna, bu k ısımlar ın kapat ılarak al ıcısına gönderilmesine karar vermi ştir. Disiplin Kurulu ba şvurucu hakk ında mektupta geçen sözler nedeniyle disiplin soru şturmas ı başlatılmas ına da karar vermi ştir. 12. Disiplin Kurulu disiplin soru şturmas ı sonucunda 5275 say ılı Kanun'un 40. maddesinin (2) numaral ı fıkras ının (e) bendinde düzenlenen "kurum görevlilerine kar şı uygunsuz söz sarf etmek" eylemini gerçekle ştirdiği gerekçesiyle ba şvurucu hakk ında 3 ay süre ile baz ı etkinliklere kat ılmaktan al ıkoyma cezas ı verilmesine karar vermi ştir. Disipli n Kurulu, uygunsuz söz olu şturduğunu kabul etti ği sözlere yer vererek ba şvurucunun eyleminin anılan disiplin suçunu olu şturduğu belirtmi ştir. Disiplin Kurulu karar ında aç ıklanan sözler şu şekildedir: "O yaz ılar ı karartanlar ı da; Allah (cc), baz ı yüzlerin kararaca ğı [baz ı yüzlerin is e ayd ınlanacağı] o mahşer gününde yüzlerini nas ıl biliyorsa öyle yaps ın! Kimseye beddua edip ağzımı kirletemem. Ayr ıca benim akl ımın tahayyülü ile de s ınır koymak istemem." 13. Başvurucu, Disiplin Kurulunun karar ına karşı İnfaz Hâkimli ğine şikâyette bulunmuştur. İnfaz Hâkimli ği, başvurunun itiraz ını 21/3/2018 tarihinde reddetmi ştir. İnfaz Hâkimliği, başvurucu hakk ındaki uygulaman ın usul ve yasaya uygun oldu ğu gerekçesine dayanm ıştır. Başvurucu, İnfaz Hâkimli ği karar ına itiraz etmi ştir. Mahkeme, İnfaz Hâkimli ği karar ının usul ve yasaya uygun oldu ğundan bahisle itiraz ı 19/7/2018 tarihinde reddetmi ştir. IV.İLGİLİ HUKUK 14. 5275 say ılı Kanun un 37. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının olay tarihindeki hâli şöyledir: "Hükümlü hakk ında kurumda, düzenli bir ya şam ın sürdürülmesi, güvenli ğin v e disiplinin sa ğlanmas ı bak ımından kanun, tüzük, yönetmelikler ile idarenin uyulmas ını emrettiği veya gerekli k ıldığı davran ış ve tutumlar ı, kusurlu olarak ihlâl etti ğinde, eylemini n niteliği ile ağırlık derecesine göre Kanunda belirtilen disiplin cezalar ı uygulan ır." 15. 5275 say ılı Kanun un 40. maddesinin (2) numaral ı fıkras ının (e) bendi şöyledir: "(2) Baz ı etkinliklere kat ılmaktan al ıkoyma cezas ını gerektiren eylemler şunlard ır: e) Kurum görevlilerine kar şı uygunsuz söz sarf etmek veya davran ışta bulunmak. " 16. 5275 say ılı Kanun un 44. maddesinin (2) numaral ı fıkras ının (j) bendi şöyledir: "(2) Bir günden on güne kadar hücreye koyma cezas ını gerektiren eylemler şunlard ır: Başvuru Numaras ı: 2018/24272 Karar Tarihi : 21/9/2022 5 j) Kurum görevlilerine hakaret veya tehditte bulunmak..." V.İNCELEME VE GEREKÇE 17. Anayasa Mahkemesinin 21/9/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Adli Yard ım Talebi Yönünden 18. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) karar ında belirtilen ilkeler dikkate al ınarak geçimini önemli ölçüde güçle ştirmeksizi n yarg ılama giderlerini ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurucunun aç ıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir. B. Haberle şme Özgürlü ğünün İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 19. Başvurucu, yak ınlar ına gönderdi ği mektuplar ın uzun sürelerden sonra ve baz ı kısımlar ının kapat ılarak gönderildi ğini belirterek ifade özgürlü ğü ile haberle şme özgürlüğünün ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 20. Bakanl ık görüşünde; ba şvurucunun mektubunun bir k ısm ının kapat ılarak gönderilmesine dair Disiplin Kurulu karar ına karşı yarg ısal yollar ı tüketmedi ği, bu nedenle söz konusu şikâyetlere yönelik ba şvuru yollar ının tüketilmedi ği gerekçesiyle kabul edilemezlik karar ı verilmesi gerekti ği ifade edilmi ştir. Bundan ba şka Bakanl ık, mektubun tehdit ve hakaret içeren ifadelere yer verdi ği değerlendirilen k ısm ının çizilerek geri kalan ının alıcısına gönderilmesine karar verilmesinin demokratik toplum düzeninin gereklerine ayk ırı olmad ığını ve müdahalenin ula şılmak istenen amaçla orant ılı olduğunu belirtmi ştir. 21. Başvurucu; Bakanl ık görüşüne karşı beyan ında mektubunun bir k ısm ının kapat ılarak gönderilmesine dair Disiplin Kurulu karar ına karşı itiraz hakk ını kullanmamas ının kendisine tan ınan bir hak oldu ğunu, sürecin uzamamas ı ad ına söz konus u karara kar şı itiraz hakk ını kullanmad ığını belirtmi ştir. Ayr ıca genel hatlar ıyla başvuru formunda belirtti ği iddialar ını tekrarlam ıştır. 2. Değerlendirme 22. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Somut olayda ba şvurucunun bu ba şlık alt ındaki şikâyetlerinin haberle şmenin engellenmesine yönelik oldu ğu, bu nedenle mevcut ko şullar altında başvurunun bu k ısm ının haberle şme özgürlü ğü kapsam ında incelenmesi gerekti ği sonucuna var ılm ıştır. 23. Anayasa'n ın 148. maddesinin üçüncü f ıkras ının son cümlesi şöyledir: "Başvuruda bulunabilmek için ola ğan kanun yollar ının tüketilmi ş olmas ı şartt ır." Başvuru Numaras ı: 2018/24272 Karar Tarihi : 21/9/2022 624. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un " Bireysel ba şvuru hakk ı" kenar başlıklı 45. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı şöyledir: "İhlale neden oldu ğu ileri sürülen i şlem, eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmü ş idari ve yarg ısal başvuru yollar ının tamam ının bireysel ba şvuru yap ılmadan önce tüketilmi ş olmas ı gerekir. " 25. Yukar ıda belirtilen Anayasa ve Kanun hükümleri gere ğince Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuru, iddia edilen hak ihlallerinin derece mahkemelerince düzeltilmemesi hâlinde ba şvurulabilecek ikincil nitelikte bir hak arama yoludur. Bireysel başvuru yolunun ikincil niteli ği gereği, Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulunulabilmesi için öncelikle ola ğan kanun yollar ının tüketilmesi zorunludur ( Ayşe Z ıraman ve Cennet Ye şilyurt, B. No: 2012/403, 26/3/2013, 16, 17). 26. Somut olayda ba şvurucunun mektubun bir k ısm ının kapat ılarak gönderilmesine dair Disiplin Kurulu kararlar ına karşı yarg ısal mercilere ba şvurduğu tespit edilememi ştir. Dolay ısıyla başvurucunun şikâyetlerini, varsa bu konudaki kan ıtlar ını öncelikle ve süresinde yetkili yarg ısal mercilere iletmeden, hak ihlali iddialar ını öncelikle bu makamlar ın değerlendirmesini ve çözüme kavu şturmas ını beklemeden do ğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulundu ğu anlaşılm ıştır. 27. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. C.İfade Özgürlü ğünün İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 28. Başvurucu; yazm ış olduğu mektuptaki sözlerin disiplin cezas ına konu edilmesi nedeniyle daha sonra yazd ığı birçok mektupta ayn ı muamele ile kar şılaşacağından korkara k düşüncelerini payla şamad ığını, bunun yan ında belirtilen sözlerin hiçbirini kurum görevlilerine söylemedi ğini belirtmi ştir. Bunun yan ında Osmaniye Cumhuriyet Başsavc ılığının sözlerin kurum görevlilerine yönelik oldu ğunun anla şılamad ığına dair tespiti içeren kovu şturmaya yer olmad ığına dair karar ının dikkate al ınmad ığını, hakaret kast ının olmad ığını, sözlerinin ifade özgürlü ğü kapsam ında kald ığını belirterek haberle şme özgürlü ğü ile ifade özgürlü ğünün ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 29. Bakanl ık görüşünde; başvurucu hakk ında uygulanan disiplin cezas ının ceza infaz kurumunun düzen ve disiplininin korunmas ı ve suç i şlenmesinin önlenmesi için uyguland ığı, bu nedenle disiplin cezas ının demokratik toplum düzeninin gereklerine ayk ırı bir müdahale olmad ığı, ayn ı zamanda orant ılı olduğu belirtilmi ştir. Bundan ba şka Bakanl ık, Disiplin Kurulu, İnfaz Hâkimli ği ve Mahkeme kararlar ının mektupta yer alan sözlerin kurumdaki güvenli ği veya disiplini bozacak ya da düzenli ya şam ın sürdürülmesini önleyece k nitelikte oldu ğu noktas ında ilgili ve yeterli gerekçeler içerdi ğini ifade etmi ştir. Son olarak başvurucu hakk ındaki kararlar ın olağanüstü yönetim usullerinin uyguland ığı bir zamand a verildiğini, bu nedenle şikâyetlerin de ğerlendirilmesinin Anayasa n ın 15. maddesi kapsam ında yap ılmas ı gerektiğini vurgulam ış ve başvurucunun şikâyetlerinin aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez bulunmas ına karar verilmesi gerekti ğini belirtmiştir. Başvuru Numaras ı: 2018/24272 Karar Tarihi : 21/9/2022 730. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı beyan ında genel hatlar ıyla başvuru formunda belirtti ği iddialar ını tekrarlam ıştır. 2. Değerlendirme 31. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , 16). Anayasa'n ın 26. maddesinde dü şünceyi aç ıklama ve yayma özgürlü ğünün kullan ımında başvurulabilecek araçlar " söz, yaz ı, resim veya ba şka yollar " olarak belirtilmiş ve " başka yollar " ifadesiyle her türlü ifade arac ının anayasal koruma alt ında oldu ğu gösterilmi ştir (Emin Ayd ın, B. No: 2013/2602, 23/1/2014, 43). Somut olayda ba şvurucunun bu başlık alt ındaki şikâyetleri haberle şmenin engellenmesine de ğil mektupta kulland ığı ifadelerin disiplin cezas ına konu edilmesine ili şkindir. Bu nedenle mevcut ko şullar alt ında başvurunun bu k ısm ının ifade özgürlü ğü kapsam ında incelenmesi gerekti ği sonucuna var ılm ıştır. a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 32. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan başvurunun bu k ısm ının kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden 33. Yak ınlar ına gönderdi ği mektuplarda kulland ığı baz ı sözler nedeniyle hakk ında disiplin cezas ı uygulanan ba şvurucunun ifade özgürlü ğüne bir müdahalede bulunulmu ştur. An ılan müdahale, Anayasa n ın 13. maddesinde belirtilen ko şullar ı yerine getirmedi ği müddetçe Anayasa n ın 26. maddesinin ihlalini te şkil edecektir. Anayasa n ın 13. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: Temel hak ve hürriyetler, ... yaln ızca Anayasan ın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere ba ğlı olarak ve ancak kanunla s ınırlanabilir. Bu s ınırlamalar, ... demokrati k toplum düzeninin ... gereklerine ve ölçülülük ilkesine ayk ırı olamaz. 34. Müdahaleye dayanak olan 5275 say ılı Kanun'un 40. maddesinin (2) numaral ı fıkras ının (e) bendinin ve 44. maddesinin (2) numaral ı fıkras ının (j) bendinin kanunla sınırlama ölçütünü kar şılad ığı, müdahalenin Anayasa n ın 26. maddesinin ikinci f ıkras ında yer alan kamu düzeninin korunmas ı meşru amaçlar ı kapsam ında kald ığı sonucuna ula şılm ıştır. Bundan sonra yap ılmas ı gereken, müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olup olmad ığını değerlendirmektir. Temel hak ve özgürlüklere yönelik bir müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun kabul edilebilmesi için zorunl u bir toplumsal ihtiyac ı karşılamas ı ve orant ılı bir müdahale olmas ı gerekir ( Bekir Co şkun [GK], B. No: 2014/12151, 4/6/2015, 53-55; Mehmet Ali Ayd ın [GK], B. No: 2013/9343, 4/6/2015, 70-72; Ferhat Üstünda ğ, B. No: 2014/15428, 17/7/2018, 45). i. Hükümlü ve Tutuklular ın İfade Özgürlü ğü 35. Hükümlü ve tutuklular, Anayasa ve Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi'ni n (Sözleşme) ortak alan ı kapsam ında kalan temel hak ve hürriyetlerin tamam ına kural olara k Başvuru Numaras ı: 2018/24272 Karar Tarihi : 21/9/2022 8sahiptir ( Mehmet Re şit Arslan ve di ğerleri, B. No: 2013/583, 10/12/2014, 65). Bu ba ğlamda hükümlü ve tutuklular ın ifade özgürlü ğünün de Anayasa ve Sözle şme kapsam ında koruma altında oldu ğu konusunda hiç bir şüphe bulunmamaktad ır (Murat Karayel (5), B. No: 2013/6223, 7/1/2016, 27). Bununla birlikte ifade özgürlü ğü mutlak bir hak de ğildir ve Anayasa'n ın 26. maddesinin ikinci maddesinde öngörülen sebeplerle s ınırlanabilir. Bu bağlamda ceza infaz kurumunda bulunman ın kaç ınılmaz sonucu olarak suçun önlenmesi ve disiplinin sa ğlanmas ı gibi kurumda güvenli ğin ve düzenin korunmas ına yönelik kabu l edilebilir gerekliliklerin olmas ı durumunda mahpuslar ın sahip oldu ğu haklara s ınırlama getirilebilecektir ( Murat Karayel (5), 29). ii. Hükümlü ve Tutuklular Hakk ında Disiplin Cezas ı Uygulanmas ına İlişkin İlkeler 36. Disiplin suç ve cezalar ı yönünden genel hüküm niteli ğinde olan 5275 say ılı Kanun un 37. maddesi uyar ınca, kanun kapsam ındaki bir disiplin suçunun olu şabilmesi ve cezas ının uygulanabilmesi için sadece her bir disiplin suçu yönünden belirlenen özel hükümdeki şartlar ın gerçekle şmesi yeterli olmay ıp ayr ıca 37. maddedeki şartlar ın da gerçekleşmesi gerekmektedir. 5275 say ılı Kanun un 37. maddesine göre ceza infaz kurumunda düzenli bir ya şam ın sürdürülmesi, güvenli ğin ve disiplinin sa ğlanmas ı bak ımından kanun, tüzük, yönetmelikler ile idarenin uyulmas ını emrettiği veya gerekli k ıldığı davran ış ve tutumlar ı, kusurlu olarak ihlal etti ğinde eyleminin niteli ği ile ağırlık derecesine göre hükümlü hakk ında Kanun da belirtilen disiplin cezalar ı uygulanacakt ır (AYM, E.2013/6, K.2013/111, 10/10/2013; Memiş Berber , B. No: 2017/38744, 20/10/2021, 22). 37. Bu do ğrultuda Anayasa Mahkemesi, ceza infaz kurumunda yap ılacak bir eylemin 5275 say ılı Kanun un 39. ile 44. maddeleri aras ında öngörülen disiplin suçunu oluşturduğu aç ık olsa dahi bu durumun disiplin cezas ı verilmesi için tek ba şına yeterli olmayaca ğını, eylemin ceza infaz kurumundaki güvenli ği veya disiplini bozacak ya da düzenli ya şam ın sürdürülmesini önleyecek şekilde gerçekle ştirilmesi gerekti ğini kabul etmiştir (AYM, E.2013/6, K.2013/111, 10/10/2013; Murat Karayel (5), 43, 44; Cihat Özdemir , B. No: 2015/214, 9/5/2018, 22). Dolay ısıyla somut olayda ba şvurucunun yazd ığı mektuplarda yer alan sözlerin kurumdaki güvenli ği veya disiplini bozacak ya da düzenli yaşam ın sürdürülmesini önleyecek nitelikte kabul edilmesinin mümkün olup olmad ığı incelenmelidir. iii. 2018/24272 No.lu Bireysel Ba şvuruya Konu 4/12/2017 Tarihli Mektup Yönünden Somut Olay ın Değerlendirilmesi 38. Somut olayda Disiplin Kurulu, ba şvurucunun ba şka bir ceza infaz kurumunda bulunan arkada şına gönderdi ği mektupta yer alan baz ı sözlerin kurum görevlilerine yönelik hakaret ve tehdit olu şturduğunu kabul etmi ş; başvurucunun disiplin cezas ı ile cezaland ırılmas ına karar vermi ştir. 39. Mahkemelerce verilmi ş hürriyeti ba ğlay ıcı cezalar ın infaz edildi ği yerler ola n ceza infaz kurumlar ı sıkı güvenlik ko şullar ına tabi olan, düzenli bir ya şam ın sürdürülmesinin, güvenliğin ve disiplinin sa ğlanmas ının son derece önem ta şıdığı yerlerdir ( Rıza Şahin, B. No: 2016/12909, 22/7/2020, 44). Ceza infaz kurumlar ının devletin kontrolü alt ındaki özel alanlar olmas ı, devletin hem bu kurumda bulunanlar ın güvenliklerini ve sa ğlıklar ını koruma hem de disiplini tesis etme yükümlülü ğünün bulunmas ı karşısında hükümlülerin ve tutuklular ın ceza infaz kurumlar ında diledikleri şekilde eylem yapma ya da aç ıklamada Başvuru Numaras ı: 2018/24272 Karar Tarihi : 21/9/2022 9bulunma özgürlü ğünün bulunmad ığı sonucu ortaya ç ıkmaktad ır (AYM, E.2013/6, K.2013/111, 10/10/2013; Bar ış İnan (2), B. No: 2018/38006, 17/11/2021, 24). 40. Başvurucu yazm ış olduğu mektupta genel olarak bulundu ğu ceza infaz kurumunda kendisine ve kendisi gibi Fetullahç ı Terör Örgütü ve/veya Paralel Devlet Yap ılanmas ı (FETÖ/PDY) ile ba ğlant ılı suçlardan tutuklu veya hükümlü olanlara yap ılan uygulamalar ın hukuka ayk ırı olduğunu kendi de ğerlendirmeleri ile arkada şına anlatmak istemiştir. Başvurucu, mektupta hem idarece al ınan kararlar ı hem de infaz koruma memurlar ı ile diğer kurum görevlilerinin davran ışlar ını şikâyetine konu etmi ştir. Bunlardan ba şka başvurucunun mektubu gönderdi ği kişiye baz ı özel yaşam ına ilişkin bilgileri de iletmek istediği görülmü ştür. 41. Başvurucunun kurum uygulamalar ını eleştirdiği mektubunda kullanm ış olduğu, "iki ayakl ı, zombi k ılıklı, beyinciği, pardon beyni al ınm ış kuş edal ı, karanl ık yüzlü mahlukat " şeklinde tan ımlad ığı ve zulüm yapt ığını belirttiği kişilerin, üstü kapal ı bir şekilde ifade etse de ceza infaz kurumu görevlilerini de kapsad ığı aç ıktır. Bunun da ötesinde ba şvurucu, mektubun bir di ğer yerinde delilsiz olarak bir ki şiyi terörist olarak suçlaman ın en büyük terbiyesizlik oldu ğunu, bunun devletin yetkilileri eliyle gerçekle ştirilmesinin daha büyük bir iğrençliği ifade etti ğini belirtmi ştir. 42. Bu de ğerlendirmeler sonras ında başvurucu, ceza infaz kurumu d ışında bir ki şiye terörist muamelesi yap ılmas ı durumunda yapan ki şinin dilinin kesilece ğini ve yerlerde paspas edileceğini ifade etmi ştir. Başvurucu, son olarak kafes arkas ında olan canl ılara karşı herkesi n cesur oldu ğunu ancak kafes sona erdi ğinde kafesin d ış taraf ındakilerinin korkak olduklar ını belirtmiştir. Başvurucunun kafesten kast ının ceza infaz kurumu oldu ğu, önce cesur olup sonra korkak olanlar ın ise üstü kapal ı geçiştirmiş olsa bile ceza infaz görevlilerini ifade etti ği tereddütsüz anla şılmaktad ır. 43. Mektubun ba ğlam ını bir bütün olarak de ğerlendiren Disiplin Kurulu, karar ında değindiği sözlerin ceza infaz kurumu görevlilerinin şahs ına yöneldi ğini ve bu sözlerin hakaret içerdiğini kabul etmi ştir. Bundan ba şka Disiplin Kurulu, ba şvurucunun ceza infaz kurumu görevlilerine yönelik oldu ğu kabul edilen sözlerinin bir k ısm ında "dilini keserler, paspas yaparlar" gibi ifadelerle, kendisine terörist muamelesi yapt ığını belirttiği ceza infaz kurumu personeline gözda ğı verdiğini değerlendirmi ştir. İnfaz Hâkimli ği ise an ılan değerlendirmeleri yerinde bulmu ştur. 44. Başvurucu, gönderdi ği mektubun kurum görevlilerince okunaca ğını bilmektedir. Bu nedenle kullanm ış olduğu tehdit ve hakaret içeren sözlerin kurum görevlilerine ulaşacağının bilincindedir. Öte yandan ba şvurucunun örgütlü suçlardan tutuklu oldu ğu da dikkatle de ğerlendirilmelidir. Aç ıktır ki somut olay ba ğlam ında kurum görevlilerine yönelen tehdit, suç örgütünün korkutucu gücünden kaynakl ı olarak daha fazla etki do ğuracakt ır. Hakaret ve tehdit içeren bu tür ifadelerin kurum görevlilerinin otoritesini zay ıflatabilece ği, bu nedenle mektupta kullan ılan sözlerin ceza infaz kurumundaki güvenli ği veya disiplini bozacağı ya da düzenli ya şam ın sürdürülmesini önleyece ği kabul edilmelidir. 45. Sonuç olarak ba şvurucunun ceza infaz kurumunda bulunman ın gerektirdi ği sorumlulu ğa uygun davranmamas ı nedeniyle verilen cezan ın zorunlu bir ihtiyac ı karşılad ığı, başvurulan yöntemden beklenen fayda ile ceza infaz kurumundaki disiplinin sa ğlanmas ı aras ındaki dengenin sa ğland ığı değerlendirilmi ştir. Öte yandan Ceza İnfaz Kurumu idaresinin ve İnfaz Hâkimli ğinin takdir paylar ı birlikte de ğerlendirildi ğinde başvurucuya eylem Başvuru Numaras ı: 2018/24272 Karar Tarihi : 21/9/2022 10nedeniyle 5275 say ılı Kanun'un 44. maddesi uyar ınca verilen 7 gün hücreye koyma disiplin cezas ının orant ılı olduğu, bu nedenle müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine ayk ırı olmad ığı sonucuna ula şılm ıştır. 46. Aç ıklanan gerekçelerle 4/12/2017 tarihli mektupta geçen sözler nedeniyle disiplin cezas ı ile cezaland ırılan başvurucunun Anayasa'n ın 26. maddesinde güvence alt ına alınan ifade özgürlü ğünün ihlal edilmedi ğine karar verilmesi gerekir. iv. Birle ştirilen 2018/24991 No.lu Bireysel Ba şvuruya Konu 14/11/2017 Tarihli Mektup YönündenSomut Olay ın Değerlendirilmesi 47. Somut olayda, ba şvurucunun mektubunda Kurum görevlilerine kar şı uygunsuz sözler kulland ığından bahisle ba şvurucu hakk ında disiplin cezas ı uygulanm ıştır. İlgili idare ve derece mahkemelerinin kararlar ına bak ıldığında başvurucunun söz konusu mektupt a kulland ığı ifadelerin kurum düzeni ve güvenli ği üzerindeki etkisi yönünden bir değerlendirme yap ılmad ığı görülmüştür. 48. Başvurucu, daha önce yazd ığı mektuplarda rüyalar ını anlatt ığı k ısımlar ın kapat ılarak al ıcısına gönderildi ğini belirttikten sonra söz konusu uygulamay ı yapanlar ı kıyamet gününde Allah'a havale etmi ştir. Başvurucu haks ız olduğunu düşündüğü uygulamalara kar şı elinden bir şey gelmedi ğini düşünerek an ılan sözleri mektubunda kullanm ıştır. Disiplin cezas ına konu edilen sözlerin beddua olarak de ğerlendirilmesi dahi güçtür. Hakaret ve tehdit içermeyen, beddua olarak kabul edilmesi dahi güç olan söz konusu ifadelerin kurum görevlilerinin yüzüne kar şı söylenmemi ş olmas ı da dikkate al ındığında otoritelerini zay ıflatabilme ihtimalinden bahsetmek mümkün de ğildir. 49. Disiplin cezas ına konu edilen sözlerde kurum görevlilerinin tehdit edilmesi ya da bu ki şilere hakaretlerde bulunulmas ı gibi kurum düzeni ya da güvenli ğini tehlikeye düşüreceği söylenebilecek ifadeler kullan ılmad ığı anlaşılm ıştır. İdare ya da derece mahkemeleri de somut olay ın koşullar ında kurum düzeni ya da güvenli ğini tehlikeye düşüreceği söylenebilecek sözler kullan ıldığını gösterebilmi ş değildir. 50. Anayasa Mahkemesi ifade özgürlü ğüne yap ılan bir müdahalenin kamu makamlar ı taraf ından ortaya konulan gerekçelerinin ilgili ve yeterli olup olmad ığını denetler (diğerleri aras ından bkz. Kemal K ılıçdaroğlu, B. No: 2014/1577, 25/10/2017, 58; Bekir Coşkun, 56; Tansel Çöla şan, B. No: 2014/6128, 7/7/2015, 56; Zübeyde Füsun Üstel v e diğerleri [GK], B. No: 2018/17635, 26/7/2019, 120; Sırrı Süreyya Önder [GK], B. No: 2018/38143, 3/10/2019, 60; hükümlü ve tutuklulara uygulanan disiplin cezalar ı bağlam ında bkz. Eşref Arslan , B. No: 2014/14655, 18/7/2018, 50-54; Abdulhamit Babat (3), B. No: 2015/3370, 9/1/2020, 33-37). Somut olayda idare ve derece mahkemeleri, ba şvurucunun eylemi nedeniyle disiplin cezas ı ile cezaland ırılmas ının zorunlu bir toplumsal ihtiyac ı karşılad ığına ilişkin bir gerekçe göstermemi ştir. Başvurucunun ifade özgürlü ğüne baz ı etkinliklere kat ılmaktan al ıkoyma cezas ı vermek suretiyle yap ılan gerekçesiz müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun oldu ğu kabul edilemez. 51. 14/11/2017 tarihli mektuptaki sözleri nedeniyle disiplin cezas ı ile cezaland ırılan başvurucunun Anayasa n ın 26. maddesinde güvence alt ına al ınan ifade özgürlü ğünün ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2018/24272 Karar Tarihi : 21/9/2022 11D. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 52. Başvurucu, yeniden yarg ılama yap ılmas ına hükmedilmesi ile 10.000 TL maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmu ştur. 53. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Bu kapsamda karar ın gönderildi ği yarg ı mercilerince yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında düzenlenen bireysel ba şvuruya özgü yeniden yarg ılama kurumunun özelliklerine ili şkin kapsaml ı aç ıklamalar için bkz. Mehmet Do ğan [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, 54-60; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019, 53-60, 66; Kadri Enis Berbero ğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, 93-100). 54. Öte yandan ihlalin niteli ği dikkate al ınarak başvurucuya net 5.000 TL manevi tazminat ödenmesi gerekti ği sonucuna ula şılm ıştır. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. 1. Haberle şme özgürlü ğünün ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, 2. İfade özgürlü ğünün ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, C. 1. 4/12/2017 tarihli mektuptaki sözler nedeniyle uygulanan disiplin cezas ı yönünden Anayasa n ın 26. maddesinde güvence alt ına al ınan ifade özgürlü ğünün İHLAL EDİLMEDİĞİNE, 2. 14/11/2017 tarihli mektuptaki sözler nedeniyle uygulanan disiplin cezas ı yönünden Anayasa n ın 26. maddesinde güvence alt ına al ınan ifade özgürlü ğünün İHLAL EDİLDİĞİNE, D. Karar ın bir örne ğinin ifade özgürlü ğünün ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Osmaniye İnfaz Hâkimli ğine (E.2017/4914, K.2018/2770 say ılı karar) GÖNDER İLMESİNE, E. Başvurucuya net 5.000 TL manevi tazminat ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, F. Ödemenin karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, Başvuru Numaras ı: 2018/24272 Karar Tarihi : 21/9/2022 12G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 21/9/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.