TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR RAMAZAN A VSAROGLU VE MUSTAFA UYANIK BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/7561) Karar Tarihi: 11/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7561 : 11/12/2018 Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucular Vekili iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Celal Mtimtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULE ; OmerMENCiK 1. Ramazan A VSAROGLU 2. Mustafa UY ANIK Av. MuratAKKO ; I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, tahliye karannm uygulanmamas1 nedeniyle ki i hti
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR RAMAZAN A VSAROGLU VE MUSTAFA UYANIK BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/7561) Karar Tarihi: 11/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7561 : 11/12/2018 Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucular Vekili iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Celal Mtimtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULE ; OmerMENCiK 1. Ramazan A VSAROGLU 2. Mustafa UY ANIK Av. MuratAKKO ; I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, tahliye karannm uygulanmamas1 nedeniyle ki i htirriyeti ve gtivenligi hakkmm ihlal edildigi iddiasma ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vurular 7/5/2015 tarihinde yapilm1 tir. 3. Ba vurular, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yap1lan on incelemesinden soma Komisyona sunulmu tur. 4. Komisyonca ba vurulann kabul edilebilirlik incelemesinin Boltim tarafmdan yap1lmasma karar verilmi tir. 5. Yapilan incelemede 2015/7562 numarah ba vurunun konu bakimmdan aym nitelikte olmas1 nedeniyle 2015/7561 numarah ba vuru ile birle tirilmesine ve incelemenin bu dosya tizerinden yapilmasma karar verilmi tir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Ba vuru formlan ve eklerinde ifade edildigi ekliyle ve Ulusal Y arg1 Ag1 Bili im Sistemi (UY AP) arac1hg1yla eri ilen bilgi ve belgeler vervevesinde ilgili olaylar ozetle oyledir: 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7561 : 11/12/2018 A. Tutuklamaya ili kin Siire 7. istanbul Cumhuriyet Ba savc1hgmca 12/5/2010 tarihinde, Selam-Tevhid Kudiis Ordusu isimli iddia edilen teror orgtitlinli konu alan bir soru turma ba lat1lm1 tu . Bu soru turmanm ba latilmasma gerek9e olarak ise 1990'h y1llarda N.S. isimli ahsm onderliginde kurulan bu orgutlin N.S.nin 2004 y1lmda ceza infaz kurumundan 91kmas1 uzerine tekrar faaliyetlerine ba lamas1 gosterilmi tir. Ancak bu soru turma kapsammda gazeteci/yazar, i adam1, akademisyen, burokrat, diplomat, siyaset9i, ust duzey devlet yetkilisi konumundaki 90k say1daki ki inin ailevi, mesleki, ticari ve ozel hayata ili kin telefon goru melerinin gerek9e gosterilerek dinlendigi hatta bu soru turma kapsammda Ttirkiye Cumhuriyeti devleti Ba bakam'nm Filistin Devlet Ba kam ve Somali Cumhurba kam ile yaptig1 d1 politikaya ili kin telefon goru melerinin, Bakanlar ve Milli istihbarat Te kilati Muste an'nm devlet guvenligine ili kin yaptig1 telefon goru melerinin dinlenerek kaydedildigi, goru melerin bir kismmm yaz1h hale getirildigi tespit edilmi tir. 8. Selam-Tevhid Kudiis Ordusu isimli iddia edilen teror orgutlinu konu alan bu soru turmadaki usulsuzluk iddialan kapsammda Tiirkiye Cumhuriyeti devletinin giivenligi veya ulusal ve uluslararas1 yararlan bak1mmdan niteligi itibanyla gizli kalmas1 gereken goru melerinin dinlendigi, kaydedildigi ve bir k1smmm ileti im tespit tutanag1 ha.line getirilerek terorle ili kilendirildigi gerek9esiyle ba vuruculann da aralannda oldugu 90k say1da kolluk gorevlisi hakkmda istanbul Cumhuriyet Ba savc1hgmca (Ba savc1hk) ceza soru turmas1 ba latilm1 tlr. 9. Ba vurucular, amlan soru turma kapsammda gozaltma almm1 lard1r. Ba savc1hk 12/2/2015 tarihinde ba vuruculan tutuklanmalan istemiyle istanbul 5. Sulh Ceza Hakimligine sevk etmi tir. istanbul 5. Sulh Ceza Hakimligi 15/2/2015 tarihinde ba vuruculann silahh teror orgutline uye olma, devletin gizli kalmas1 gereken bilgilerini siyasal veya askeri casusluk amac1yla temin etme ve Turkiye Cumhuriyeti Hukumetini ortadan kald1rmaya veya gorevini yapmasm1 engellemeye te ebbus etme su9larmdan tutuklanmalanna karar vermi tir . B. Serbest Birakdmamaya ili kin Siire 10. Ba vuruculann da aralannda oldugu uphelilerin mudafileri tarafmdan istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesine -nobet9i asliye ceza mahkemesi oldugu-20/4/2015 tarihinde istanbul 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. (butlin) sulh ceza hakimlerinin reddi ile tahliye taleplerini i9erir dilek9eler verilmi tir. 11. istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi tarafmdan 21/4/2015 tarihinde, istanbul Sulh Ceza Hakimliklerinin tumune yaz1 yazilarak -dilek9elerde ileri surulen-hakimin reddi sebepleri konusunda yaz1h olarak goru bildirmeleri istenmi tir. 12. istanbul 4. Sulh Ceza Hakimligi , istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesinin goru bildirme istemine cevap vermemi ; diger sulh ceza hakimlikleri ise goru bildirilmesi istemine 22/4/2015 tarihinde cevap vermi tir. Hakimliklerin cevap yaz1lannda ozetle sulh ceza hakimlerinin reddi taleplerini inceleme, bu konuda karar verme yetki ve gorevinin yine sulh ceza hakimliklerine ait oldugu, hakimin reddi muessesesinin kovu turma a amasma ait bir i lem oldugu, hakimin sebepleri mevcut olsa dahi bu talebin oncelikle ilgili mahkeme veya hakimlige yap1lmas1 gerektigi ve sulh ceza hakimlerinin tamammm bu ekilde reddedilmesinin mumkun olmad1g1 ifade edilmi tir. 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7561 : 11/12/2018 13. Ote yandan istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi tarafmdan 21/4/2015 tarihinde, Ba savc1hga yaz1 yazilarak tahliye talepleri hakkmdaki gorii leriyle birlikte ilgili soru turma dosyalannm gonderilmesi istenmi tir. Ba savc1hk, tahliye talepleriyle ilgili olarak gorii bildirmemi ve soru turma dosyalanm gondermemi tir. 14. istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi 11mahkemece hakimin reddi talepleri ile ilgili yapzlan degerlendirmenin dosyanzn esasz ile ilgili bir degerlendirme olmadzgz, ilphelilerin tamamznzn tutuklu bulundugu, dolayzszyla i in acele i lerden oldugu, dolayzszyla soru turma dosyalarz ve reddi hakim talepleri konusunda goril lerin istenilmesine ragmen gonderilmemesinin reddi hakim talepleri konusunda incelemeye ve bir karar vermeye hukuken engel te kil etmedigi11 gerekc;esiyle incelemesini 11 ilpheliler mudafilerinin dilekr;eleri, yazzlz ve CD ortamzndaki dilekr;e ekleri, ilgili savczlzklardan ve Sulh Ceza Hakimliklerinden gelen yazz cevaplarz ve goril leri11 iizerinden gerc;ekle tirmi tir. Mahkeme 24/4/2015 tarihinde istanbul 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. (hiitiin) sulh ceza hakimlerinin reddi taleplerinin kabuliine, iiphelilerin tahliye talepleri konusunda karar verilmek iizere 24/4/2015 tarihinde nobetc;i olan istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi Hakimi M.B.nin gorevlendirilmesine karar vermi tir. 15. Ba savc1hk tarafmdan talepte bulunulmas1 iizerine istanbul 10. Sulh Ceza Hakimligi 25/4/2015 tarihinde, istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesinin hakimlerin reddi isteminin kabuliine ve gorevlendirmeye ili kin kararlannm yok hiikmiinde oldugunun tespitine karar vermi tir. 16. istanbul 10. Sulh Ceza Hakimligi, aym tarihte istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesine bir yaz1 yazarak tahliye taleplerine bakma gorev ve yetkisinin kendilerinde bulundugunu belirtmi ve ilgili taleplerin gonderilmesini istemi tir. 17. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi, Ba savc1hkc;a soru turma dosyalannm gonderilmemesi ve tahliye talepleri konusunda gorii bildirilmemesi iizerine tutuklulugun devamz yonunde mutalaada bulunuldugunu degerlendirerek tahliye talepleri konusundaki incelemesini 11i in tahliye yonunden degerlendirilmesinde bir sakznca olmadzgz II gerekc;esiyle iipheli miidafilerinin sundugu baz1 belge ve CD'ler iizerinden gerc;ekle tirmi tir. Mahkeme 25/4/2015 tarihinde ba vuruculann da aralannda oldugu tiim iiphelilerin tahliyesine karar vermi tir. 18. Diger taraftan Ba savc1hkc;a talepte bulunulmas1 iizerine istanbul 10. Sulh Ceza Hakimligi 25/4/2015 tarihinde, istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesinin tahliyeye ili kin kararlannm yok hiikmiinde oldugunun tespitine ve iiphelilerin tutukluluk hallerinin devamma karar vermi tir. Kararda 11jstanbul Adliyesindeki tum Sulh Ceza Hakimliklerinin reddine ve tutuklu ilphelilerin tahliye istemine ili kin taleplerin Asliye Ceza Mahkemesi veya Agzr Ceza Mahkemelerince degerlendirilmesinin ve bu degerlendirmeler neticesinde tahliye talebinin reddi veya kabulu yonunde bir karar verilmesi halinde verilen bu kararlarzn hukuken yasal mevzuatzmzza gore mumkun olmadzgz, verilen bu kararlarzn da hukuken ger;ersiz, uygulanabilirligi olmayan ve mutlak butlan ile batzl olan veya diger bir anlatzmla yak hukmunde sayzlan kararlar niteliginde oldugu II ifade edilmi tir. 19. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi 26/4/2015 tarihinde tahliye miizekkerelerini Ba savc1hga gondermi tir. Ba savc1hkc;a istanbul 10. Sulh Ceza Hakimliginin 25/4/2015 tarihli karanna atlf yapdarak iipheliler hakkmda diizenlenen tahliye miizekkereleri istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesine iade edilmi tir. 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7561 : 11/12/2018 20. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi 27/4/2015 tarihinde -Uphelilerin tahliyesine ili kin m-Uzekkereleri yeniden Ba savc1hga gondermi , Ba savc1hk bunlan tekrar istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesine iade etmi tir. 21. Tahliye m-Uzekkerelerinin ikinci kez iade edilmesi -Uzerine istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi 27/4/2015 tarihinde , tahliye m-Uzekkerelerinin yeniden Ba savc1hga gonderilmesine dair bir karar vermi tir. 22. Ote yandan istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi 27/4/2015 tarihinde, istanbul 10. Sulh Ceza Hakimliginin 25/4/2015 tarihli kararlannm yok h-Ukm-Unde oldugunun tespitine karar vermi tir. 23. istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi 29/4/2015 tarihinde; onceki kararlarda gorevsiz olunmasma ragmen dilek9elerin degerlendirilerek soru turma a amasmda olan i lerle ilgili hakimin reddi taleplerinin kabulune karar verildigini, hukuki yamlg1ya d-U ulerek verilmi olan bu kararlann usul ve yasaya aykm oldugunu , mahkemenin gorevine girmeyen bir hususta karar verildigini belirterek onceki kararlarmm yok h-Ukm-Unde sayilmasma karar vermi tir. 24. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi de 28/4/2015 tarihinde "... hazzrlzk soru turmalarznda hakim tarafindan verilmesi gerekli kararlarz almak, i leri yapmak, bunlara kar z yapzlan itirazlarz incelemek yetkisinin munhaszran Sulh Ceza Hakimligine ait oldugu, Asliye Ceza Mahkemelerinin soru turma a amaszndaki i ler ile ilgili olarak tutuklama ve tahliye kararz verme yetkilerinin olmadzgz, Mahkememizce verilen 25/04/2015 tarihli .. . karar ile mahkememizce verilen tahliye kararz[ nm] mahkememizin gorevsiz bulunmasz nedeniyle yak hukmunde sayzlmasz gerektigi ... " gerek9esiyle tahliyeye ili kin kararlannm yok h-Ukm-Unde sayilmasma karar vermi tir. 25. Ba vurucular, nihai karan 26/4/2015 tarihinde ogrendiklerini bildirmi lerdir. 26. Ba vurucular 7/5/2015 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu lard1r. C. Sonraki Stire 27. Ba savc1hk9a ba vuruculann da aralannda oldugu -Uphelilerin su9 uydurma, resmi belgede sahtecilik, ozel hayatm gizliligini ihlal etme, hukuka aykm olarak ki isel verileri kaydetme, su9 delillerini yok etme, gizleme veya degi tirme, devletin gizli kalmas1 gereken bilgilerini siyasal veya asked casusluk amac1yla temin etme, T-Urkiye Cumhuriyeti H-Ukumetini ortadan kald1rmaya veya gorevini yapmasm1 engellemeye te ebb-Us etme ve silahh teror org-Utune -Uye olma su9lanm i lediklerinden bahisle cezalandmlmalan istemiyle aym yer Ag1r Ceza Mahkemesinde kamu davas1 a9ilm1 tlr. 28. istanbul 14. Ag1r Ceza Mahkemesinin E.2017/2 say1h dosyas1 -Uzerinden kovu turma a amas1 ba lam1 t1r. 29. Dava, bireysel ba vurunun incelendigi tarih itibanyla ilk derece mahkemesinde derdesttir. 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7561 : 11/12/2018 D. ilgili Siire 30. Ba vuruculann da aralannda bulundugu uphelilerin istanbul sulh ceza hakimlerinin tlimunun reddi taleplerini kabul eden istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi Hakimi M.6. ile bu ki ilerin tlimiiniin tahliye taleplerini kabul eden istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi Hakimi M.B. hakkmda disiplin ve ceza soru turmas1 ba lat1lm1 tlr. Bu kapsamda amlan hakimler 27/4/2015 tarihinde gorevden el 9ektirilmi ler -sonrasmda meslekten de 91kanlm1 lar- 30/4/2015 ve 1/5/2015 tarihlerinde tutuklanm1 lard1r. 31. Hakimler M.6. ve M.B. hakkmda kamu davas1 a91lm1 ; Yarg1tay 16. Ceza Dairesi 24/4/2017 tarihinde, ad1 ge9en ki ilerin soz konusu kararlan -uyesi olduklan FETO/PDY liderinin ve yoneticilerinin talimatlyla verdiklerini belirterek silahh teror orgutli uyesi olma su9undan 9 yil hapis ve gorevi kotiiye kullanma su9undan 1 yil hapis cezalanyla cezalandmlmalanna karar vermi tir. Dairenin gorevi kotiiye kullanma su9u yonunden yapt1g1 degerlendirmelerin ilgili kls1mlan oyledir: "... Turk Ceza Muhakemesi Hukuku yonunden, gerek mulga 1402 sayz/1 CMUK'un 21 vd. maddelerinde gerekse mer'i 5271 sayzlz CMK'nzn 22 ve devamz maddelerinde yer alan duzenlemeler subjektif tarafszzlzkla ilgili olup hakimin reddi hakkzna iliJkindir.Bu nedenle Upheli/sanzk, muJteki/katzlan ya da Cumhuriyet savczsznzn hakimi reddetmesi mumkun ise de mahkeme veya hakimligi bir kurum olarak reddetmesi mumkun degildir. Keza heyet halinde c;allJan bir mahkemenin veya bir adliyede veya yargt c;evresindE bulunan tum mahkemelerin veya hakimlerinin toplu reddi usulu de yoktur ... 5271 sayzlz CMK'nzn 22 vd.maddelerinde yer alan hakimin reddi muessesesinin, kura/ olarak kovuJturma aJamasz ile ilgili oldugu gorulse de, gerek ilgili madde metinlerinde ac;zkc;a 'Jupheli' kavramma yer verilmesi gerekse yasayla kurulmuJ bag1ms1z ve tarafs1z bi, mahkeme tarafindan yargzlanma hakkznz teminat altma alan AS'nin 6. ve Anayasamn 36.maddelerinin emredici duzenlemeleri karJ1smda soruJturma sajhasznda da hakimin reddinin mumkun oldugunun kabuliinde zorunluluk bulunmaktadzr. Zira red, hakimin tarafszzlzgznz temin bakzmzndan getirilmi bir kurumdur. 28.06.2014 tarihinde yururluge giren 6545 sayzlz Kanunla, sulh ceza mahkemeleri kaldmlm1J ve munhaszran soruJturma aJamasznda gorevli sulh ceza hakimlikleri kurulmuJtur. Adzndan da anlaJzlacag1 uzere bu hakimlikler, "mahkeme" niteligi taJ1mazlar, c;unku dava gormezler, sadece soruJturma aJamas1 ile ilgili tedbir taleplerini ve itirazlan inceleyip karara baglarlar. SoruJturma aJamasznda tarafszzlzgzndan Uphe duyulan sulh ceza hakiminin, gerek kiJisel gerekse olgusal olarak somutlaJtmlmak suretiyle reddi mumkundur. Ancak objektif tarafs1zl1k gerekc;esiyle tum sulh ceza hakimleri reddedilemez. 6545 sy.kanunla Sulh Ceza Hakimlerinin reddine dair ozel bir usul getirilmedigine gore bu konuda gene! hukumlerin uygulanmasz gerektiginde Juphe olmamalld1r. Bu durumda red, reddedilen hakimlige yaptlacak yaz1ll baJvuru ile yapzlmalzdzr.Reddi istenen hakim, ret sebepleri hakkzndaki goruJlerini yazzlz olarak bildirerek (CMK m.26/1-3) evrakz yargz c;evresi ic;inde bulundugu asliye ceza mahkemesim (CMK m.27/2) (ProfDr.Yener Unver-ProfDr.Hakan Hakeri Ceza Muhakemesi Hukuku 12.baskz sh.191) gonderir.Ret isteminin kabulu halinde, davaya bakmakla bir baJka hakim veya mahkeme gorevlendirilir .. (CMK m.27/4). 6 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7561 : 11/12/2018 Red talebini kabul eden Asliye Ceza Mahkemesi hakiminin tahliye taleplerini degerlendirmek uzere her hangi bir hakimi gorevlendirip gorevlendiremeyecegine gelince; 5235 sayzlz Kanunun degiJik JO. maddesi ile CMK m.101/1, 103, 108/1 ve 268/3 incelendiginde, soruJturma aJamasznda tutuklama ve tahliye kararlarznz yalnzzca sulh ceze, hakimligi ve hakimi verebilir. Tutukluluga itirazz ise, CMK m.268/3 uyarznca sadece bir baJka sulh ceza hakimligi ve hakimi inceleyebilir.SoruJturma aJamasznda tutuklama VE tahliye konusunda asliye ceza mahkemesine ve hakimine yetki verilmemiJtir. Asliye ceza mahkemesi, ancak kabul ettigi iddianamenin kovuJturmasznz yuruturken tutuklama tedbiri ile ilgili kararlar verebilir. Bunun dzJznda Anayasa ve kanunlar asliye ceza mahkemelerine dogrudan veya dolaylz olarak soruJturma aJamaszna mudahale etme yetkisi vermemiJtir.(ProfDr .Ersan $EN yorumluyorum 13 syf 313-315) Bu nedenle Asliye Ceza Mahkemesi red talebini yerinde gorurse ancak aynz yer ya da yargz r;evresinde bulunan bi, baJka sulh ceza hakimini gorevlendirebilir. Somut olayda, jstanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi sanzk MO.nun mutad uygulama geregince taleple ilgili dilekr;e ve eklerini 5271 sy.CMK'nzn 24.maddesi geregince goruJ yazzlarz da eklenerek iade edilmek uzere reddedilen hakimlere gondermesi, evrakzn tekrar gelmesi durumunda ise yukarda ar;zklandzgz uzere Turk Ceza Muhakemesi hukukunda uygulanma yeri bulunmayan ve esasen haklz bir gerekr;eye de dayanmadzgz Anayasa Mahkemesince tespit edilen 'objektif tarafszzlzk' iddiaszna mustenit taleplerin reddine karar vermesi gerekirken hir; birisi ilgili Cumhuriyet savczlarznzn goruJ yazzlarznda belirtilen gerekr;elerle gonderilmemiJ ve bu Jekilde soz konusu soruJturma dosyalarz kendisi tarafindan incelenmemiJ olmaszna ve tamamz toplu olarak reddedilmiJ durumdaki jstanbul Sulh Ceza Hakimlerinin, kendilerine yonelik olarak yapzlan bu toplu reddi hakim taleplerim inceleme yetkisinin bulunmadzgzna yonelik olumsuz goruJ yazzlarzna ragmen, talep dilekr;elerini CMK 'nzn 8 vd. maddelerinde ongorulen Jartlarz da taJzmadzgz halde birleJtirerek 32. Asliye Ceza hakimi sanzk MB.yi gorevlendirmesi ve buna iliJkin muzekkereyi 24/04/2015 gunu mesai bitiminden sonra saat 17:28'de imzalamaszyla UYAP uzerinden , fiziken de aynz gun jstanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi personelinin kalemi kapatzp adliyeden ayrzlmaszndan sonra Hakim MB.nin dogrudan kendisine, hakim odasznda 29. Asliye Ceza Mahkemesi zabzt katibi 6.A. marifetiyle gondermesi ... sanzk Hakim MB.nin ... 5235 sayzlz Kanun'un , 6545 sayzlz Kanunla degiJik 10. Maddesi geregince soruJturma aJamasznda tutukluluga iliJkin tum kararlarz verme yetkisinin Sulh Ceza Hakimligine ait oldugu ve asliye ceza mahkemelerinin soruJturma evresindeki iJlemlerle ilgili bir yetkisinin bulunmamaszna ragmen, 29. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi M.6.nun kanuna aykzrz Jekilde gorevlendirme kararzna dayanarak, top/am 594 adet klasorden oluJan belgeleri incelemeden ... gece saat 22.00-22.30 szralarznda kararlarzn yazzmznz bitirerek, koridorda bekleyen avukatlara teblig ettirmesi ... karJzsznda; Sur; tarihi itibariyle hakim olan sanzklarzn verdikleri kararlarzn esasen de sorunlu olduklarz gorulmekle birlikte, bu durumun musnet sur; yonunden yargzsal faaaliyet kapsamznda degerlendirilmesi ve verilen kararlara karJz kanun yollarzna baJvurulabilecegi ileri surulse de yukarda izah edildigi uzere, kamu duzenine iliJkin gorevle ilgili kurallarz gormezden gelip yargzlama hukukuna iliJkin iJleyiJ ve duzeni yak sayarak, 'mahkemeler ustu' bir tavzrla orgut liderinin talimatz uzerine kurgulandzgznda Juphe bulunmayan plan dogrultusunda tam bir orgutsel organizasyon, gizlilik ve adanmzJlzk hali ir;erisinde, fiil ve eylem birligi ile, aynz orgut mensubu olmaktan soruJturulan altmzJur; Jupheli ile ilgili hakimin reddi ve tahliye taleplerini, mutad iJleyiJ ve uygulama dzJzna r;zkzp,mesai saati dzJznda, verilecek kararlarla ilgili denetim mekanizmalarznz bertaraf edecek, olayz bir oldu 7 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7561 : 11/12/2018 bitti firsat91lzgz i9erisinde sonu9landzracak bir gizlilikle ve qgudiimle hareket ederek gorevli olmadzklan halde kabul eden sanzklann, karar verme sureci ile ilgili hukuka aykzn eylemleriyle gorevlerinin gereklerine aykzn davrandzklannda $Up he yoktur ... " 32. Amlan mahkumiyet hukmli, Yarg1tay Ceza Genel Kurulunca 26/9/2017 tarihli kararla onanarak kesinle mi tir. Karann ilgili kis1mlan oyledir: "... jstanbul Cumhuriyet Ba$savczlzgznca yuriitulmekte olup be$ yuz doksan dort klasorden olu$an yedi ayn soru$turma dosyasznda biri gazeteci, digerleri emniyet gorevlisi olan altml$ ii9 $iiphelinin FETO/PDY silahlz teror orgutiine iiye olma, Tiirkiye Cumhuriyeti Hukumetini ortadan kaldzrmaya veya gorevlerini yapmaszm kzsmen veya tamamen engellemeye tqebbus, devletin gizli kalmasz gereken bilgileri siyasal veya askeri casusluk amaczyla temin etme gibi 90k sayzda su9tan tutuklu bulundugu, bu $Uphelilerin miidafilerinin farklz tarihlerdeki tahliye istemlerinin jstanbul Sulh Ceza Hakimliklerinin kararlanyla reddedildigi, keza altml$ u9 $Upheliden otuz altzsznzn, haklannda tutuklama nedeni bulunmadzgzm ileri surerek yaptzklan bireysel ba$vurunun Anayasa Mahkemesince 08.04.20] 5 tarihinde kabul edilemez bulundugu, Bu sure9 sonunda, FETO/PDY silahlz teror orgutii lideri Fethullah Gulen'in "www.he.o" isimli internet sitesinde yayznlanan "Mukaddes ;ile ve jnjak Kahramanlan" ba$lzklz vaazlsohbet gorunumlu kriptolu/orgutsel konu$maszyla altml$ u9 tutuklu $Uphelinin serbest bzrakzlmasznzn saglanmasz i9in talimat verdigi, bunun uzerine 20.04.2015 tarihinde $Uphelilerin mudafileri olan yirmi avukat tarafindan jstanbul Adliyesindeki tum sulh ceza hakimliklerinde gorevli hakimlerin reddiyle $Uphelilerin tahliye edilmesi istemli elli bir adet dilek9eden olu$an evrakzn uygulanan prosedure aykzn olarak tarama ve kayzt i$lemlerinden ge9irilmeksizin guniin muhabere nobet9isi jstanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi samk MO.ye odasznda teslim edildigi, samk MO.nun reddi hakim taleplerini kabul ederek, muhabere nobet9isi jstanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi samk MB.yi tahliye istemleri konusunda karar vermek uzere 24.04.2015 tarihinde gorevlendirdigi, samk MB.nin de 25.04.2015 tarihinde talepleri kabul ederek tutuklu bulunan $iiphelilerin tamamzmn tahliyesine karar verdigi olayda; Silahlz teror orgutu uyesi olma su9u bakzmzndan; Teror orgutlerinin; ama9 su9un i$lenmesi yolunda guven, disiplin ve szkz irtibata onem veren, i$ boliimiine dayalz, hiyerar$ik duzene sahip yapzlar olarak istihbarat, gizlilik, guvenlik ve denetim konularznda duyarlz olduklan, orgutun hiyerar$ik yapzszna dahil olmayan, irtibat halinde olmadzklan, guvenilir bulmadzklan, denetleyemedikleri, gizlilik ve giivenlik kurallanyla hiyerar$iye uymayan ki$ilerin faaliyetlerine izin vermeyecekleri, bu kapsamda FETO/PDY silahlz teror orgut lideri Fethullah Giilen'in 19.04.2015 gunii orgutiin yayzn organlanndan "www.herkul.org" isimli internet sitesinde yayznlanan talimatz dogrultusunda, FETOIPDY silahlz teror orgutu uyeligi ve bu orgutun faaliyeti 9er9evesinde i$lenen su9lara ili$kin yedi ayn soru$turma dosyasznda tutuklu olan altml$ u9 $Uphelinin mudafiligini yapan yirmi avukatzn, orgut liderinin talimatzndan bir gun sonra 20. 04. 20 I 5 tarihinde toplu halde verdikleri elli bir adet dilek9eye istinaden dosyalan kzsmen dahi olsa incelemeden ve delillere temas etmeksizin, altml$ ii9 $iiphelinin tamamznzn istisnaszz olarak tahliyelerini saglamak i9in orgut tarafindan verilen gorevi yerine getirmek uzere birlikte harekete ge9en ve ancak "adanml$" bir orgut mensubunca yapzlabilecek bir yontem ve uslupla, hukuka a91k9a aykzn bir zeminde bulunduklarznz bilerek onceden tasarlanml$, ama9 ve orgutsel faaliyetleri yonunden bilin9li olarak soz konusu usulsuz ve hukuka aykzn kararlan veren samklann FETO/PDY silahlz teror orgutiiniin ama9lanm ger9ekle$tirmesine hizmet ettikleri ve FETO/PDY silahlz teror orgutii mensuplannzn kullanzmz zpr. olu$turulmu$ ve munhaszran bu teror orgutiinun mensuplan tarafindan kullamldzgz bilinen 8 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7561 : 11/12/2018 42-50. By Lock ileti!jim sistemini kullanmak suretiyle orgiitiin hiyerar:Jik yapzszna dahil olduklarz ve boylelikle silahlz teror orgiitiine iiye alma sw;unu i:jledikleri anla:jzlmaktadzr. Gorevi kotiiye kullanma suc;u bakzmzndan ise; Sanzklarm inceleme konusu davada yaptzklarz agzr hukuka aykmlzklarm, mesleki kzdemleri ve yetkili c;alt:jttklarz mahkemelerdeki gorev siireleri dikkate almd1gmda, be:jeri hata ve mesleki tecriibesizlik kapsamznda degerlendirilmesinin miimkiin olmamasz, reddi hakim taleplerinin kabul edilip tahliye kararlarz verildigi anda :jiiphelilere haks1z bir menfaat saglanmasz kar:jtsmda; FETOIPDY silah!t teror orgiitiince organize edilen tahliye planznz hayata gec;iren sanzklar MO. ve MB.nin, verilecek kararlarla ilgili denetim mekanizmalarznz bertaraf edecek :jekilde tam bir orgiitsel organizasyon , gizlilik ve adanmz:jlzk hali ic;erisinde, i!jtirak halinde soz konusu soru:jturma evrakznz incelemeden verdikleri hukuka aykm kararlarla :jiiphelilerin tamamznzn tahliye edilmesine karar vererek, aynz orgiitiin mensubu olmaktan haklarznda soru:jturma yiiriitiilen altm1:J ii ; :jiipheliye menfaat sagladzklarz ve bu :jekilde sanzklarzn, gorevlerinin gereklerine aykzrz hareket etmek suretiyle FETO/PDY silahlz teror orgiitiiniin faaliyeti kapsamznda ... gorevi kotiiye kullanma suc;unu ayrz ayrz i:jledikleri kabul edilmelidir ... " IV. iLGiLiHUKUK 33. ilgili hukuk ic;in bkz. Huseyin Korkmaz, B. No: 2014/16835, 24/10/2014, V. iNCELEME VE GEREK ;E 34. Mahkemenin 11/12/2018 tarihinde yapm1 oldugu toplant1da ba vuru incelenip geregi dti tiniildii: A. Ba vurucularm iddialan 35. Ba vurucular; istanbul sulh ceza hakimlerinin ttimtintin reddine ve tahliyeye ili kin talepte bulunduklanm, istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesince hakimlerin reddi isteminin kabul edildigini ve tahliye taleplerini karara baglamak tizere istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesinin gorevlendirildigini, bu Mahkeme tarafmdan da tahliye karan verildigini, bu karardan sonra tahliye kararlanmn uygulanmamas1 amac1yla siyasi iradenin yarg1 erki tizerinde baskl kurdugunu ve tahliye kararlarma ragmen serbest b1rakdmalannm hukuka aykm bir ekilde engellendigini belirterek ki i htirriyeti ve gtivenligi ile adil yarg1lanma haklanmn ihlal edildigini ileri stirmti lerdir. B. Degerlendirme 36. Anayasa'nm 19. maddesinin uc;tincti ve sekizinci flkralan oyledir: "Suc;lulugu hakkmda kuvvetli belirti bulunan ki:jiler, ancak kac;malarznz, delillerin yokedilmesini veya degi!jtirilmesini onlemek maksadzyla veya bunlar gibi tutuklamay1 zorunlu kzlan ve kanunda gosterilen diger hallerde hakim kararzyla tutuklanabilir. 9 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7561 : 11/12/2018 Her ne sebeple olursa olsun, hurriyeti kzsztlanan kiJi, kzsa surede durumu hakkznda karar verilmesini ve bu kzsztlamanzn kanuna aykzrzlzgz halinde hemen serbest bzrakzlmasznz saglamak amaczyla yetkili bir yargz merciine ba vurma hakkzna sahiptir. " 37. Anayasa Mahkemesi, olaylann ba vurucu tarafmdan yap1lan hukuki nitelendirmesi ile bagh olmay1p olay ve olgulann hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba vuruculann serbest b1rakilmalanna ili kin mahkeme karannm uygulanmad1gma ve bu karara ragmen hiirriyetlerinin k1s1tlanmasma devam edildigine yonelik iddialannm mahkemeye eri im hakk1yla ilgili genel ilkeler 1 1gmda Anayasa'nm 19. maddesinin ti ;tincti ve sekizinci fikralan baglammda, ki i htirriyeti ve gtivenligi hakk1 kapsammda incelenmesi gerekir. 38. Anayasa Mahkemesi Hiiseyin Korkmaz ( 88-109) karannda; benzer bir soru turma kapsammda istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesince verilen tahliye karanna ragmen serbest buakilmanm hukuka aykm bir ekilde engellendigi yontindeki iddianm tahliyeye ili kin istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi karannm yetkili bir yarg1 mercii tarafmdan verilmi bir karar oldugunun kabultintin mtimktin olmad1gm1 ve ba vurucunun soz konusu tahliye karan sonrasmdaki tutulmasmm hukuki bir temelinin bulunmad1gmm soylenemeyecegini de belirterek a91k9a dayanaktan yoksun oldugu sonucuna varm1 tir. 39. Somut ba vuruda, aym mahiyetteki iddialara ili kin olarak amlan kararda vanlan sonw;;tan aynlmay1 gerektiren bir durum bulunmamaktad1r. 40. A91klanan gerek9elerle ba vurunun ac;zkc;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. Tahliye karanna ragmen serbest b1rakilmama nedeniyle ki i htirriyeti ve gtivenligi hakkmm ihlal edildigine ili kin iddiamn ar;zkr;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, B. Yarg1lama giderlerinin ba vurucular tizerinde BIRAKILMASINA 11/12/2018 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba kan Engin YILDIRIM Dye M.EminKUZ Dye Celal Mtimtaz AKINCI Dye R1dvan GDLE ; Dye Muammer TOP AL 10