Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2020/4201 E. , 2024/2545 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2020/4201 Karar No : 2024/2545 TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- ... 2- ... 3- ... VEKİLLERİ : Av. ... TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA VEKİLİ : Av. ... DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER : 1- ... VEKİLİ : Av. ... 2- ... İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyiz
Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2020/4201 E. , 2024/2545 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2020/4201 Karar No : 2024/2545 TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- ... 2- ... 3- ... VEKİLLERİ : Av. ... TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA VEKİLİ : Av. ... DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER : 1- ... VEKİLİ : Av. ... 2- ... İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacılar tarafından; yakınları ...'in Ermenek Devlet Hastanesinde yapılan guatr ameliyatındaki hatalı teşhis ve tedavi neticesinde yaşamını yitirdiği ileri sürülerek annesi ... için 5.000,00 TL -miktar artırımı ile birlikte 107.795,83 TL- maddi (vefat tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte), 100.000,00 TL manevi, kardeşleri ... ve ... için ayrı ayrı 50.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile davacı ... için 26.949,71 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi, davacı ... ve ... için ayrı ayrı 25.000,00 TL manevi tazminatın ön başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; karşılıklı istinaf başvurularının esas yönünden reddine, davacıların istinaf başvurularının reddedilen maddi tazminat için hükmedilen vekalet ücreti yönünden kabulüne, davalı idarenin istinaf başvurusunun ise hükmedilen maddi tazminat miktarına işletilecek yasal faizin başlangıç tarihi yönünden kabulüne karar verilmiştir. TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, hesaplanan maddi tazminat miktarına 2/8 kusur oranı uygulanmasının hukuka aykırı olduğu, maddi ve manevi tazminat istemlerinin tamamının kabulü gerektiği; davalı idare tarafından, olayda hizmet kusuru ve uygun nedensellik bağının bulunmadığı, kesin ölüm nedeni tespit edilememesine rağmen Adli Tıp Kurumu raporunda kusur oranı belirlendiği, destek payı ve müteveffanın ileride evlenmeyeceği varsayımı yönünden hesap raporunun hatalı olduğu, manevi tazminata hükmedilmesi için gereken şartların oluşmadığı, talep olmamasına rağmen manevi tazminat yönünden faize hükmedildiği, idareleri aleyhine nispi karar harcına hükmedilmesinin Harçlar Kanunu’na aykırı olduğu, miktar artımı dilekçesinin tebliğ edilmediği belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davalı idare tarafından davacıların temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmakta olup, davacılar tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : A) Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Davacılardan ...'in Manevi Tazminat İsteminin Kısmen Kabulüne, Kısmen Reddine İlişkin Kısmının Esas Yönünden İncelenmesi: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın anılan kısmı esas yönünden usul ve hukuka uygun olup, taraflarca ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemektedir. B) Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Davacılardan ... İçin Hükmedilen Manevi Tazminat Miktarına Yasal Faiz İşletilmesine İlişkin Kısmının İncelenmesi: Usûl hukukunun temel ilkelerinden olan taleple bağlılık ilkesine göre, mahkeme tarafından davacının talepleri aşılarak karar verilmesi mümkün olmamakta, davacının istemleri ile bağlı olunup, istemleri genişletecek şekilde karar verilmesine olanak bulunmamaktadır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Taleple bağlılık ilkesi" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında da, "Hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." hükmü ile taleple bağlılık ilkesi açıklanmıştır. Bakılan uyuşmazlıkta; dava dilekçesinde yalnızca maddi tazminat istemine faiz işletilmesi talebinin bulunduğu, manevi tazminat istemlerine yönelik faiz talebinde bulunulmadığı anlaşılmakta olup, İdare Mahkemesince kabul edilen manevi tazminat miktarına faiz işletilmesi taleple bağlılık ilkesine, dolayısıyla usul kurallarına aykırılık oluşturmaktadır. Öte yandan, dava dilekçesinde talep edilmediği halde manevi tazminat yönünden miktar artırımı dilekçesinde yapılan yasal faiz talebi, "taleple bağlılık" kuralının istisnası olan miktar artırımı kapsamında olmayıp, "davanın genişletilmesi" kapsamında olduğundan kabul edilen manevi tazminat miktarına yasal faiz işletilemeyeceği açıktır. Bu itibarla; Bölge İdare Mahkemesi kararının, davacılardan ... için hükmedilen 25.000,00 TL manevi tazminata yasal faiz işletilmesine yönelik İdare Mahkemesi kararına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir. C) Bölge İdare Mahkemesi kararının davacılardan ... ve ... Yönünden İncelenmesi: İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında, "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır."; 2. fıkrasında, "Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir. " hükmü yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: UYAP üzerinden yapılan sorgulama sonucu düzenlenen nüfus kayıt örneğinin incelenmesinden; davacılardan ...'in 06/11/2022 tarihinde, ...'in 22/11/2023 tarihinde vefat ettikleri anlaşılmaktadır. 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir." hükmünden kastedilen, münhasıran ölenin şahsına sıkı sıkıya bağlı olan, başkalarına devir ve temliki veya miras yoluyla intikali mümkün olmayan haklarla ilgili davalardır. Bunun dışında, Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca, ölene ait bulunan bütün haklar, mallar ve borçlar mirasçılara geçeceğinden, dava açılmakla mamelekî niteliğe dönüşen haklar da, ölenin malvarlığının bir bölümünü oluşturacağından, açılmış bulunan bu tür davaları ölenin mirasçılarının takip etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Bu durumda; Bölge İdare Mahkemesince, davacılardan ... ve ...'in vefat etmiş olduğu ve uyuşmazlığın yalnız öleni ilgilendiren bir dava niteliğinde bulunmadığı gözetilerek, 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 1. fıkrası uyarınca davayı takip hakkı kendisine geçen mirasçıların başvurmasına kadar dosyanın davacılar ... ve ... yönünden işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekmektedir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacılardan ...'in temyiz isteminin REDDİNE, davalı idarenin temyiz isteminin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; a) Davacılardan ...'in manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısmının esas yönünden ONANMASINA, hükmedilen manevi tazminat miktarına yasal faiz işletilmesine ilişkin kısmının BOZULMASINA, b) 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 1. fıkrası hükmünün uygulanmasını teminen davacılardan ... ve ... yönünden BOZULMASINA, 3. Bozulan kısımlar hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 12/06/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.