TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR MEHMET H İLMİ GÜNIŞIK BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/27431) Karar Tarihi: 24/3/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/27431 Karar Tarihi : 24/3/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI M.Emin KUZ Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI Raportör : M. Emin ŞAHİNER Başvurucu : Mehmet Hilmi GÜNI ŞIK Vekili : Av. Aysun TEZCAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, bir sosyal güvenlik ödemesinin de ğer kayb ına uğrat ılarak öde
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR MEHMET H İLMİ GÜNIŞIK BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/27431) Karar Tarihi: 24/3/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/27431 Karar Tarihi : 24/3/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI M.Emin KUZ Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI Raportör : M. Emin ŞAHİNER Başvurucu : Mehmet Hilmi GÜNI ŞIK Vekili : Av. Aysun TEZCAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, bir sosyal güvenlik ödemesinin de ğer kayb ına uğrat ılarak ödenmesi nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 17/8/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: 6. Başvurucu 22/9/1997 tarihine kadar Millî E ğitim Bakanl ığı bünyesinde T.C. Emekli Sand ığına tabi memur (ö ğretmen) olarak görev yapm ıştır. Söz konusu tarihte Ankara Kurtuluş Lisesinde din kültürü ve ahlak bilgisi ö ğretmeni iken kurumundan istifa ederek TED Ankara Kolejinde ö ğretmen olarak meslek hayat ına devam eden ba şvurucu, Sosyal Sigortalar Kurumundan 1/7/2001 tarihinde emekli olmu ştur. 7. Anayasa Mahkemesi 5/2/2009 tarihli ve E.2005/40, K.2009/17 say ılı karar ı ile 24/5/1983 tarihli ve 2829 say ılı Sosyal Güvenlik Kurumlar ına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birle ştirilmesi Hakk ında Kanun'un 12. maddesinde yer alan "Son defa T.C. Başvuru Numaras ı: 2018/27431 Karar Tarihi : 24/3/2021 3Emekli Sand ığına tabi görevlerden emekliye ayr ılan ve" ibaresini, Anayasa'n ın 2. ve 10. maddelerine ayk ırı olduğu gerekçesiyle iptal etmi ştir. Bu karar 5/6/2009 tarihli Resm î Gazete'de yay ımlanm ış olup 5/6/2010 tarihi itibar ıyla yürürlü ğe girmiştir. 8. Başvurucu 24/4/2013 tarihli dilekçesiyle Sosyal Güvenlik Kurumundan (SGK) Emekli Sand ığına tabi olarak çal ıştığı hizmet süresi için kendisine emekli ikramiyesi ödenmesini talep etmi ştir. SGK 6/5/2013 tarihli yaz ıyla başvurucunun talebini reddetmi ştir. Bu yaz ıda şahsa münhas ır olan mahkeme kararlar ının uygulanmak suretiyle ikramiye ödenmesinin mümkün olmad ığı belirtilmi ştir. 9. Başvurucu 28/6/2013 tarihinde Ankara 1. İdare Mahkemesinde (Mahkeme), talebinin reddine ili şkin idari i şlemin iptali ve bahse konu emekli ikramiyesinin yasal faiziyle birlikte kendisine ödenmesi istemiyle dava açm ıştır. Mahkeme 7/5/2014 tarihli karar ıyla davay ı süre aşımı nedeniyle reddetmi ştir. Karar ın gerekçesinde, ba şvurucunun 11/7/2012 tarihinde daval ı idareye ba şvuruda bulundu ğu, idarece ba şvurunun reddine yönelik 18/7/2012 tarihli işlemin tesis edildi ği ve bu i şleme ilişkin davan ın işlemin tebli ğ edildiği tarihten itibaren en geç altm ış gün içinde aç ılmas ı gerekirken 28/6/2013 tarihinde aç ıldığı belirtilmiştir. 10. Karara itiraz edilmesi üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. Kurulu (Kurul), 31/3/2015 tarihli karar ı ile itiraz ın reddine ve Mahkeme karar ının onanmas ına karar vermiştir. Bu karara kar şı yap ılan karar düzeltme istemi üzerine Kurul bu defa onama karar ını kald ırarak söz konusu istemin kabulüne, Mahkemenin 7/5/2014 tarihli karar ının bozulmas ına ve işin esas ı hakk ında karar verilmek üzere dava dosyas ının mahkemesine iadesine karar vermi ştir. Karar ın gerekçesinde, ba şvurucunun Anayasa Mahkemesinin mezkûr iptal karar ının doğurduğu hukuki sonuçlardan yararland ırılmas ı istemiyle en son 24/4/2013 tarihinde yeniden yapt ığı başvurusunun 6/1/1982 tarihli ve 2577 say ılı İdari Yarg ılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsam ındaki bir ba şvuru niteli ğinde oldu ğu, bu başvurunun reddi yolundaki 6/5/2013 tarihli i şlemin 9/5/2013 tarihinde tebli ği üzerine 28/6/2013 tarihinde aç ılan davan ın süresinde oldu ğunun kabulünün gerekti ği belirtilmi ştir. 11. Bozma karar ına uyan Mahkeme 17/5/2017 tarihinde davan ın reddine karar vermiştir. Karar ın gerekçesinde, ba şvurucunun 22/9/1997 tarihinde istifa etti ğinin sabit ve ihtilafs ız olduğu buna göre i ş sözleşmesinin 22/5/2003 tarihli ve 4857 say ılı İş Kanunu hükümlerine göre k ıdem tazminat ı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermedi ği ve 1/7/2001 tarihinde emekli oldu ğunun anla şılmas ı nedeniyle devlet memurlu ğunda geçen hizmet süreleri için kendisine emekli ikramiyesi ödenmesine hukuken imkân bulunmad ığı belirtilmiştir. 12. Başvurucu, karara kar şı istinaf yoluna ba şvurmuştur. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 11. İdari Dava Dairesi 26/4/2018 tarihinde istinaf ba şvurusunun kabulüne, Mahkemenin 17/5/2017 tarihli karar ının kald ırılmas ına ve dava konusu i şlemin iptaline kesin olarak karar vermi ştir. Karar ın gerekçesinde özetle; i. Kanunlar ın yürürlü ğe girdiği tarihten sonraki olaylar bak ımından hüküm ifade edeceği yolundaki genel hukuk ilkesi uyar ınca, 8/6/1949 tarihli ve 5434 say ılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sand ığı Kanunu'nun 89. maddesinde 17/1/2012 tarihli ve 6270 say ılı Kanun'la yap ılan değişiklik ile getirilen ve Sand ığa tabi olarak geçen hizmet süreleri yönünden ikramiye ödenmesini hizmetin k ıdem tazminat ı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermi ş olmas ı koşuluna bağlayan düzenlemenin Başvuru Numaras ı: 2018/27431 Karar Tarihi : 24/3/2021 46270 say ılı Kanun'un yürürlü ğe girdiği 26/1/2012 tarihinden sonra emekli olanlar a uygulanmas ı gerektiği belirtilmi ştir. ii. Anayasa Mahkemesinin 5/2/2009 tarihli iptal karar ından sonra kanun koyucu taraf ından 19/9/2010 tarihli ve 5997 say ılı Kanun'un 14. maddesi ile getirilen düzenlemenin de Anayasa Mahkemesinin 12/5/2011 tarihli ve E.2010/81, K.2011/78 say ılı karar ı ile iptal edildi ği hat ırlat ılm ıştır. iii. Bu durumda yeni ko şullara göre farkl ı sosyal güvenlik kurumlar ına tabi hizmet süreleri birle ştirilmek suretiyle ayl ık bağlananlara, Sand ığa tabi hizmetlerinin kıdem tazminat ı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermemi ş olmas ı veya son defa Emekli Sand ığına tabi bir görevden emekliye ayr ılmam ış olmalar ı nedeniyle kendilerine Sand ığa tabi hizmetleri için ikramiye ödemesi yap ılmayan ilgililere emekli ayl ıklar ının bağland ığı tarihte yürürlükte bulunan katsay ılar gözetilere k 5434 say ılı Kanun hükümlerine göre emekli ikramiyesi ödenmesi gerekti ği ifade edilmiştir. iv. Buna göre de farkl ı sosyal güvenlik kurumlar ına tabi hizmet süreleri birleştirilmek suretiyle 6270 say ılı Kanun'un yürürlü ğe girdiği 26/1/2012 tarihinden önce yaşlılık ayl ığı bağland ığı anlaşılan başvurucuya Emekli Sand ığına tabi hizmet süresi için emekli ikramiyesi ödenmemesinde hukuka uyarl ık bulunmad ığı kanaatine var ılm ıştır. 13. Nihai karar ba şvurucu vekiline 24/7/2018 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 14. Başvurucu 17/8/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 15. Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden yap ılan araştırmada başvurucunun 7/6/2019 tarihinde vefat etti ği anlaşılm ıştır. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 16. Mahkemenin 24/3/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: 17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un "Bireysel ba şvurular ın kabul edilebilirlik şartlar ı ve incelenmesi" kenar başlıklı 48. maddesinin (5) numaral ı fıkras ı şöyledir: "Kabul edilebilirlik şartlar ı ve incelemesinin usul ve esaslar ı ile ilgili di ğer hususla r İçtüzükle düzenlenir." 18. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 80. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "(1) Bölümler ya da Komisyonlarca yarg ılaman ın her aşamas ında aşağıdaki hâllerde düşme karar ı verilebilir: ... ç) Bölümler ya da Komisyonlarca saptanan herhangi bir ba şka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini hakl ı kılan bir neden görülmemesi. Başvuru Numaras ı: 2018/27431 Karar Tarihi : 24/3/2021 5(2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukar ıdaki f ıkrada belirtilen nitelikteki bi r başvuruyu, Anayasan ın uygulanmas ı ve yorumlanmas ı veya temel haklar ın kapsam ının ve sınırlar ının belirlenmesi ya da insan haklar ına sayg ının gerekli k ıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir." 19. Başvurucunun bireysel ba şvuru tarihinden sonra 7/6/2019 tarihinde ya şam ını yitirdiği anlaşılm ıştır. Başvurucunun ölümünden sonra ba şvuruya mirasç ı olarak devam edilmek istendi ğine dair bir talepte bulunulmad ığı anlaşılmaktad ır. Başvurucu aç ısından başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini hakl ı kılan bir neden bulunmamaktad ır. 20. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun yap ılmas ından sonra ba şvurucunun ölümü nedeniyle dü şme karar ı verilmesi gerekti ği sonucuna ula şılm ıştır. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Başvurunun başvurucunun ölümü nedeniyle DÜ ŞMESİNE, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 24/3/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Celal Mümtaz AKINCI M.Emin KUZ Üye Üye Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI