TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ GENEL KURUL KARAR GÜLSÜM KESTANEC İ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/7477) Karar Tarihi: 27/10/2021 R.G. Tarih ve Say ı: 25/11/2021-31670 Başvuru Numaras ı: 2018/7477 Karar Tarihi : 27/10/2021 2GENEL KURUL KARAR Başkan : Zühtü ARSLAN Başkanvekili : Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCI Muammer TOPAL M. Emin KUZ R ıdvan GÜLEÇ Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ GENEL KURUL KARAR GÜLSÜM KESTANEC İ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/7477) Karar Tarihi: 27/10/2021 R.G. Tarih ve Say ı: 25/11/2021-31670 Başvuru Numaras ı: 2018/7477 Karar Tarihi : 27/10/2021 2GENEL KURUL KARAR Başkan : Zühtü ARSLAN Başkanvekili : Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCI Muammer TOPAL M. Emin KUZ R ıdvan GÜLEÇ Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTE Ş Basri BAĞCI İrfan FİDAN Raportör : Zehra GAYRETL İ Başvurucu : Gülsüm KESTANEC İ Vekili : Av. Haşim ÇELİK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, sadece mülk sahibi olunmas ı esas al ınarak idari para cezas ı verilmesi nedeniyle masumiyet karinesinin ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 15/3/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. Başvuru Numaras ı: 2018/7477 Karar Tarihi : 27/10/2021 34. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. 7.İkinci Bölüm taraf ından niteli ği itibar ıyla Genel Kurul taraf ından karara bağlanmas ı gerekli görüldü ğünden ba şvurunun Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 28. maddesinin (3) numaral ı fıkras ı uyar ınca Genel Kurula sevkine karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 9. Başvurucu, Manisa'n ın Yunus Emre ilçesine ba ğlı Horozköy Mahallesi'nde bulunan 5495 parsel say ılı taşınmaz ın maliki iken 20/5/2013 tarihinde söz konusu ta ş ınmaz ı sat ış yoluyla S.Ç. isimli bir şirkete devretmi ştir. 10. Manisa Valili ği İl G ıda Tar ım ve Hayvanc ılık Müdürlü ğünün (Müdürlük) 11/9/2015 tarihli tutana ğında belirtilen " tar ım arazisine gerekli izinler al ınmadan moloz dökülerek do ğal yap ısının bozuldu ğu, arazinin tarla vasf ının yitirilmesine sebep olundu ğu" gerekçesiyle 3/7/2005 tarihli ve 5403 say ılı Toprak Koruma ve Arazi Kullan ımı Kanunu'nun 21. maddesi uyar ınca S.Ç. hakk ında 31.185 TL idari para cezas ı uygulanm ıştır. Bu cezaya itiraz edilmesi üzerine Manisa 1. Sulh Ceza Hâkimli ğinin (Hâkimlik) 19/4/2016 tarihli karar ı ile itiraz kabul edilerek idari para cezas ı kald ırılm ıştır. Karar ın gerekçesinde bilirki şi raporlar ı ve uydu görüntülerine göre kabahate konu arazinin tarla vasf ını 2012 Ağustos ile 2013 Şubat tarihleri aras ında yitirdi ğinin anla şıldığı, bahsi geçen tarihler aras ında ise arazinin mülkiyetinin ba şvurucuda bulundu ğu, idarenin Gülsüm Kestaneci aleyhine idari para cezas ı düzenleme konusunda muhtariyete sahip oldu ğu belirtilmi ştir. 11. Bunun üzerine an ılan Müdürlü ğün görevlilerince tarla vas ıflı arazinin moloz dökülerek do ğal yap ısının bozuldu ğu ve arazinin tar ımsal niteli ğinin kaybedildi ği tespit edilerek mahallinde tutanak alt ına al ınm ıştır. Bu husus 27/6/2016 tarihli yaz ı ile başvurucuy a bildirilmi ştir. Müdürlük ayn ı yaz ıda bu bildirimin tebli ğinden itibaren üç ay içinde arazinin eski hâline getirilmesi gerekti ğini, aksi takdirde 5403 say ılı Kanun'un 21. maddesinin (a) bendi gere ğince idari para cezas ı uygulanaca ğını da belirtmi ştir. 12. Bildirilen sürede arazinin eski hâline getirilmedi ğinin idare taraf ından tespit edilmesi üzerine arazinin toprak yap ısının izinsiz olarak bozuldu ğu ve arazinin tar ımsal niteliğinin kaybedildi ği gerekçesiyle ba şvurucu hakk ında 5403 say ılı Kanun'un 21. maddesi uyar ınca 31.185 TL idari para cezas ı uygulanmas ına 8/6/2017 tarihinde karar verilmi ştir. 13. Başvurucu, bu idari para cezas ı karar ına karşı 29/6/2017 tarihinde Hâkimlik nezdinde itirazda bulunmu ştur. Başvurucu itiraz dilekçesinde özetle kabahate konu tar ım arazisinin toprak yap ısının bozulmas ına neden olan moloz dökme eyleminin as ıl failinin bulunmas ı gerektiğini, bu yönde idarece hiçbir çaba harcanmad ığını, arazinin toprak yap ısının bozuldu ğunun belirtildi ği tarihlerde kendisinin yurt d ışında ikamet etti ğini, dolay ısıyla bu kabahatin meydana gelmesinde kendisine atfedilebilecek bir kusurun Başvuru Numaras ı: 2018/7477 Karar Tarihi : 27/10/2021 4bulunmad ığını ileri sürmü ştür. Başvurucu, dilekçesinde ayr ıca araziye moloz döküldü ğü hususunda Türkiye'de ya şayan oğlunun 2/1/2014 tarihinde ilgili idari mercilere -baz ı deliller de sunmak suretiyle- ihbarda bulundu ğu hâlde idarece herhangi bir i şlem yap ılmad ığını da belirtmiştir. 14. Hâkimlik; söz konusu ta şınmaz ın mülkiyetinin ba şvurucuda bulundu ğu tarihlerde büyük oranda tar ımsal arazi vasf ının yitirildi ğinin aç ık olduğu, bu durumda ilgili mevzuat uyar ınca uygulanan idari para cezas ının usul ve yasaya uygun oldu ğu gerekçesiyle başvurucunun itiraz ını 11/1/2018 tarihinde reddetmi ştir. Hâkimli ğin gerekçeli karar ında arazinin tarla vasf ının kimliği belirsiz ki şilerce bozuldu ğu yönünde ba şvurucu taraf ından yap ıldığı ileri sürülen ihbarlar ın ise arazinin sat ışından sonraki tarihlerde gerçekle ştirildiğinin anlaşıldığı belirtilmi ştir. Gerekçeli karar ın ilgili k ısm ı şöyledir: "İtiraz dilekçesi içeri ği, kurum cevap dilekçesi ve tüm dosya kapsam ı incelendi ğinde; Muterizin itiraza konu ta şınmaz ı 20/05/2013 tarihinde satt ığı, çevre kirlili ğine yol aç ıldığı şeklindeki ihbarlar ı ise bu tarihten sonra yapt ığı, tar ımsal arazi vasf ının söz konusu taşınmaz ın mülkiyeti muterizde iken kaybedildi ği, bu durumun 5403 S.K'nun 13. maddesine ayk ırılık teşkil ettiği, ayn ı yasan ın 21/a maddesi uyar ınca nisbi nitelikte idari para cezas ına hükmedildi ği, cezan ın 8 y ıllık soruşturma zamana şımı süresi içinde tahakkuk ettirildi ği, neticede verilen cezan ın usul ve yasaya uygun bulundu ğu anlaşıldığından, Manisa Valili ği, İl G ıda Tar ım Ve Hayvanc ılık Müdürlü ğü'nün 02/06/2017 tarih ve 2017/16 say ılı idari yapt ırım karar ının hukuka uygun oldu ğuna ve yerinde görülmeyen itiraz ba şvurusunun reddine karar verilerek a şağıdaki şekilde hüküm kurulmu ştur." 15. Başvurucu, daha önce itiraz dilekçesinde ileri sürdü ğü hususlar ı tekrar ederek bu karara itiraz etmi ştir. Başvurucunun itiraz ı Manisa 2. Sulh Ceza Hâkimli ğince söz konusu kararda bir isabetsizlik bulunmad ığı gerekçesiyle 2/2/2018 tarihinde reddedilmi ştir. 16. Nihai karar 19/2/2018 tarihinde ba şvurucuya tebli ğ edilmiştir. 17. Başvurucu 15/3/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK A. Ulusal Hukuk18. 5403 say ılı Kanun'un " Tar ım arazilerinin amaç d ışı kullan ımı" kenar ba şlıklı 13. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Mutlak tar ım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tar ım arazileri ile sulu tar ım arazileri tar ımsal üretim amac ı dışında kullan ılamaz. Ancak, alternatif alan bulunmamas ı ve Kurulun uygun görmesi şart ıyla; ... Mutlak tar ım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tar ım arazileri ile sulu tar ım araziler i dışında kalan tar ım arazileri; toprak koruma projelerine uyulmas ı kayd ı ile valilikler taraf ından tar ım d ışı kullan ımlara tahsis edilebilir." 19. 5403 say ılı Kanun'un " Tar ım arazilerinin amac ı dışında kullan ılmas ına ve toprak koruma projelerine uyulmamas ına ilişkin cezalar ve yükümlülükler " kenar ba şlıklı 21. maddesinin -olay tarihinde yürürlükte bulunan- (2) numaral ı fıkras ının (a) bendi şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/7477 Karar Tarihi : 27/10/2021 5"(2) Tar ım d ışı arazi kullan ımına izinsiz ba şlan ılmas ı veya haz ırlanan toprak korum a projelerine uyulmamas ı halinde, a şağıdaki işlemler gerçekle ştirilir ve yapt ırımlar uygulan ır: a) Arazi kullan ımı için izinsiz i şe başlan ılmış ve çal ışmalar devam ediyorsa; valilik i şi tamamen durdurur, yap ılan iş tamamlanm ış ise kullan ımına izin verilmez. Kullan ılan arazi tar ım d ışı amaçl ı kullan ıma uygun yerlerden ise kullan ılan alan ın her metre karesi için bir Yeni Türk Liras ı idari para cezas ı verilir ve bu Kanunda öngörülen tedbirlerle birlikte gerekli izinlerin al ınmas ı şart ıyla işin tamamlanmas ına veya i ş bitmiş ise kullan ımına izi n verilir ." 20. 30/3/2005 tarihli ve 5326 say ılı Kabahatler Kanunu'nun " Kast veya taksir " kenar başlıklı 9. maddesi şöyledir: "Kabahatler, kanunda aç ıkça hüküm bulunmayan hallerde, hem kasten hem de taksirle işlenebilir." B. Uluslararas ı Hukuk 21. Eldeki ba şvurunun de ğerlendirilmesi s ıras ında gözönünde bulundurulan uluslararas ı hukuk kaynaklar ı için bkz. Ahmet Altunta ş ve diğerleri [GK], B. No: 2015/19616, 17/5/2018, 19-22. V.İNCELEME VE GEREKÇE 22. Anayasa Mahkemesinin 27/10/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 23. Başvurucu; kabahate konu arazinin tarla vasf ını kaybettiği belirtilen dönemde yurt d ışında bulundu ğuna ilişkin pasaport kay ıtlar ını yarg ı makamlar ına sundu ğu hâlde kendisinin i şlemediği bir fiilden sorumlu tutuldu ğunu, yarg ılama süresince delillere etkili bir şekilde itiraz etme f ırsat ı bulamad ığını, adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmüştür. B. Değerlendirme 24. Anayasa'n ın iddian ın değerlendirilmesinde dayanak al ınacak 36. maddesinin birinci f ıkras ı şöyledir: Herkes, me şru vas ıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg ı mercileri önünd e davac ı veya daval ı olarak iddia ve savunma ile adil yarg ılanma hakk ına sahiptir. 25. Anayasa n ın 38. maddesinin dördüncü f ıkras ında yer alan özel güvence hükmü şöyledir: Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu say ılamaz. 26. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurunun özü, salt mülk sahibi olundu ğu Başvuru Numaras ı: 2018/7477 Karar Tarihi : 27/10/2021 6gerekçesiyle kabahat eyleminden sorumlu tutulmaya ili şkindir. Dolay ısıyla başvurucunun iddialar ının masumiyet karinesi kapsam ında incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir. 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden27. Anayasa n ın 148. maddesinin üçüncü f ıkras ı ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 45. maddesinin (1) numaral ı fıkras ına göre bireysel ba şvurunun incelenebilmesi için kamu gücü taraf ından ihlal edildi ği iddia edilen hakk ın Anayasa da güvence alt ına al ınm ış olmas ının yan ı sıra Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi (Sözle şme) ve Türkiye nin taraf oldu ğu Sözleşme'ye ek protokoller kapsam ına da girmesi gerekir ( Onurhan Solmaz , B. No: 2012/1049, 26/3/2013, 18). Başvurucular ın ihlal iddias ına konu olan masumiyet karinesi; Anayasa n ın 38. maddesinin dördüncü f ıkras ında Sözle şme nin ise 6. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında düzenlenmektedir. 28. Diğer taraftan Sözle şme nin 6. maddesinde, adil yarg ılanmaya ili şkin hak ve ilkelerin medeni hak ve yükümlülükler ile ilgili uyu şmazl ıklar ın ve bir suç isnad ının esas ının karara ba ğlanmas ı esnas ında geçerli oldu ğu belirtilerek hakk ın kapsam ı bu konularla sınırland ırılm ıştır. Dolay ısıyla bahsedilen hâller d ışında kalan adil yarg ılanma hakk ının ihlali iddias ına dayanan ba şvurular, Anayasa ve Sözle şme kapsam ı dışında kalaca ğından bireysel başvuruya konu olamaz ( Onurhan Solmaz , 23, 24). Anayasa Mahkemesi, daha önce kabahat eylemleri nedeniyle uygulanan idari yapt ırımlara ilişkin uyuşmazl ıklar ın da suç isnad ına ilişkin uyuşmazl ıklar kapsam ında Anayasa'n ın 36. ve Sözle şme nin 6. maddesinin koruma alan ı içinde yer ald ığına karar vermi ştir (Remzi Durmaz, B. No: 2013/1718, 2/10/2013, 26). 29. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan masumiyet karinesinin ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönündena. Genel İlkeler 30. Masumiyet karinesi, Anayasa'n ın 38. maddesinin dördüncü f ıkras ında "Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimse suçlu say ılamaz." şeklinde düzenlenmi ştir. Anayasa n ın 36. maddesinde ise herkesin iddia ve savunma ile adil yarg ılanma hakk ına sahip olduğu belirtilmektedir. An ılan maddeye adil yarg ılanma ibaresinin eklenmesine ili şkin gerekçede, Türkiye'nin taraf oldu ğu uluslararas ı sözleşmelerce de güvence alt ına al ınan adil yarg ılama hakk ının madde metnine dâhil edildi ği vurgulanm ıştır. Nitekim Sözle şme'nin 6. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında, kendisine bir suç isnat edilen herkesin suçlulu ğu yasal olarak sabit oluncaya kadar suçsuz say ılacağı düzenlenmi ştir. Bu itibarla masumiyet karinesi, Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ının bir unsuru olmakla beraber Anayasa n ın suçlulu ğu hükmen sabit oluncaya kadar kimsenin suçlu say ılamayaca ğına dair 38. maddesinin dördüncü f ıkras ında ayr ıca düzenlenmi ştir (Adem Hüseyinoğlu, B. No: 2014/3954, 15/2/2017, 33). 31. Masumiyet karinesi, hakk ında suç isnad ı bulunan bir ki şinin adil bir yarg ılama sonunda suçlu oldu ğuna dair kesin hüküm tesis edilene kadar masum say ılmas ı gerektiğini ifade etmekte ve hukuk devleti ilkesinin de bir gere ğini oluşturmaktad ır (AYM, E.2013/133, Başvuru Numaras ı: 2018/7477 Karar Tarihi : 27/10/2021 7K.2013/169, 26/12/2013). An ılan karine, ki şinin suç i şlediğine dair kesinle şmiş bir yarg ı karar ı olmadan suçlu olarak kabul edilmemesini güvence alt ına almaktad ır. Bunun sonucu olarak kişinin masumiyeti asıl olduğundan suçlulu ğu ispat külfeti iddia makam ına ait olup kimseye suçsuzlu ğunu ispat mükellefiyeti yüklenemez ( Kürşat Eyol , B. No: 2012/665, 13/6/2013, 26). 32. Masumiyet karinesi kapsam ında yer alan ve iddia edenin iddias ını ispatla yükümlü olmas ı kural ı, Anayasa n ın 38. maddesinin gerekçesinde de aç ıkça ifade edilmi ştir. Bununla birlikte genel anlamda suçun kan ıtlanmas ı yükümlülü ğü iddia edende kald ığı sürece savunmas ını oluşturmak için ispat yükünü san ığa devreden kurallar ile hukuki veya fiilî varsay ımlar ın olduğu durumlarda ispat yükünün yer de ğiştirmesi masumiyet karinesine ayk ırılık taşımaz (AYM, E.2013/38, K.2014/58, 27/3/2014). Ancak suç isnad ını içeren karinenin aksinin ba şvurucu taraf ından yarg ılama s ıras ında ispat edilebilmesinin mümkün olmas ı, hâkimin de bu yönde ileri sürülen iddialar ı inceleyip karar ını buna göre verebilmesi, bir başka ifadeyle karinelerin ki şiyi otomatik olarak suçlu hâline getirmemesi gerekir. Karineler, masumiyet karinesini ihlal eder boyuta ula şmamal ı ve suç isnad ı alt ındaki kişi savunma imkânlar ından yararland ırılmal ıdır (Adem Hüseyino ğlu, 36). 33. Bununla birlikte somut olay ın özel ko şullar ında kabahat eylemleri nedeniyle uygulanan idari yapt ırımlarda -adli suç ve cezalara nazaran- sorumluluk karinelerine ili şkin standartlar ın daha esnek yorumlanmas ı mümkündür. Ancak bu durumda dahi ispat bak ımından kullan ılan karinelerin masumiyet karinesini ihlal eder boyuta ula şmamas ı gerekir (Ahmet Altunta ş ve diğerleri, 34). b.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 34. Başvuruya konu olaydaki kabahatin olu şmas ı için tar ım arazilerinin amac ı dışında kullan ılarak tar ımsal niteli ğinin bozulmas ı gerekir (bkz. 18, 19). Olayda tarla vas ıflı arazinin moloz dökülerek do ğal yap ısının bozuldu ğu ve arazinin tar ımsal niteli ğinin kaybedildi ği idare taraf ından tespit edilerek bu husus mahallinde tutanak alt ına al ınm ış ve 27/6/2016 tarihli yaz ı ile başvurucuya bildirilmi ştir. Başvurucu hakk ında izinsiz olarak tar ım arazisinin toprak yap ısının bozuldu ğu ve verilen süreye ra ğmen arazinin eski hâline getirilmedi ği gerekçesiyle 31.185 TL idari para cezas ı uygulanm ıştır. 35. Başvurucu, tar ım arazisinin amac ı d ışında kullan ılarak tar ımsal niteli ğinin bozulduğu belirtilen tarihlerde yurt d ışında ikamet etmekte oldu ğu ve buna ba ğlı olarak kabahatten kendisinin sorumlu tutulamayaca ğı yönündeki itirazlar ını Hâkimliğe bildirmi ştir. Başvurucu itiraz ında, Türkiye'de ya şayan oğlu taraf ından ilgili idari mercilere ba şvurularda bulunularak arazinin tar ımsal niteli ğinin moloz dökülmesi suretiyle bozuldu ğu hususunun idareye ihbar edildi ğini de ifade etmi ştir. Başvurucu ayr ıca ilgili idari mercilere yap ılan bu ihbarlarda araziye moloz döken kamyonun plakas ının göründü ğü baz ı fotoğraflara da yer verildiğini, bu durumda sorumlular ın tespit edilmesi gerekirken araziye moloz dökmedi ği hâlde kendisinin ceza yapt ırımına maruz kalmas ının hakkaniyete ayk ırı olduğunu ileri sürmüştür. 36. Hâkimlik, ta şınmaz ın tar ımsal arazi vasf ının başvurucunun mülkiyetinde oldu ğu tarihlerde yitirdi ğinin dosyada yer alan bilirki şi raporu ve di ğer belgelere göre tespit edildiğini belirtmi ştir. Başvurucunun bu tespite ili şkin herhangi bir itiraz ı bulunmamaktad ır. Başvurucu, arazinin tar ımsal niteli ğinin bozulmas ına sebep olan moloz dökme eyleminin faillerin ortaya ç ıkar ılmam ış olmas ından yak ınmaktad ır. Hâkimlik, ba şvurucunun kabahatten Başvuru Numaras ı: 2018/7477 Karar Tarihi : 27/10/2021 8sorumlu tutulamayaca ğı ve eylemin faillerinin ortaya ç ıkar ılmas ı amac ıyla ilgili idari mercilere ihbarda bulunuldu ğu yönündeki savunmas ını değerlendirmi ş; kabahate konu taşınmaz ın 20/5/2013 tarihinde ba şvurucu taraf ından sat ıldığını vurgulayarak bahse konu ihbarlar ın bu tarihten sonra yap ıldığının alt ını çizmiştir. Bununla birlikte Hâkimlik karar ına göre taşınmaz ın tarla vasf ını yitirmesinden sonra yap ılan bu ihbar, kabahat ile kabahate neden olan eylem aras ında herhangi bir irtibat kurmamaktad ır. Hâkimlik karar ında tar ım arazisinin tar ımsal niteli ğinin kaybedilmesine ili şkin kabahat ile kabahati i şleyen kişi olarak ba şvurucu aras ındaki tek ba ğlant ı başvurucunun mülk sahibi olmas ı üzerinden kurulmu ştur. Nitekim kararda "tar ımsal arazi vasf ının söz konusu ta şınmaz ın mülkiyeti [başvurucuda] iken kaybedildi ği" belirtilmek suretiyle idari para cezas ı yapt ırımının hukuka uygun oldu ğu sonucuna ula şılm ıştır (bkz. 14). Di ğer bir ifadeyle salt belli bir statüde (mülkiyet hakk ı sahibi) olma, idari para cezas ı yapt ırımı uygulanmas ına gerekçe yap ılm ıştır. 37. Benzer bir şikâyetin incelendi ği Ahmet Altunta ş ve diğerleri karar ına konu olayda ba şvurucular ın maliki olduklar ı tar ım arazilerinde an ız yak ılmas ı eylemi kabahate konu edilmi ş ve başvurucular hakk ında maliki olduklar ı tar ım arazilerinde an ız yak ıldığının tespit edildi ği gerekçesiyle idari para cezas ı uygulanm ıştır. Başvurucular taraf ından söz konusu idari para cezalar ına ilişkin işlemlerin iptal edilmesi talebiyle idare mahkemeleri nezdinde iptal davalar ı aç ılm ıştır. Başvurucular ın taleplerini inceleyen idare mahkemeleri anız yakma eyleminin mülk sahiplerince gerçekle ştirildiğine dair fiilî karineden yararlanm ıştır. Anayasa Mahkemesi yapt ığı değerlendirmede derece mahkemelerinin somut olgular yerine aksi ispat edilemeyecek fiilî karineden yararlanarak kabahatin i şlendiğine kara r verdiği, ispat bak ımından kullan ılan karinenin masumiyet karinesini ihlal eder boyuta ula ştığı kanaatine varm ıştır (Ahmet Altunta ş ve diğerleri, 35-37). Somut olayda da an ılan kararda ulaşılan sonuçtan ayr ılmay ı gerektiren bir yön bulunmamaktad ır. 38. Dolay ısıyla suç isnad ı alt ındaki başvurucunun salt belirli bir statüde (mülkiyet hakk ı sahibi) olmas ı nedeniyle cezaland ırılarak otomatik olarak suçlu konumuna dü şürüldüğü sonucuna ula şılm ıştır. Başvurucuya savunma imkân ı tan ınm ış olmas ı da masumiye t karinesinin ihlalini telafi etmemi ştir. 39. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 36. ve 38. maddelerinde güvence alt ına alınan masumiyet karinesinin ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. 3. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 40. 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. Başvuru Numaras ı: 2018/7477 Karar Tarihi : 27/10/2021 941. Başvurucu, ihlalin tespiti ve yeniden yarg ılama yap ılmas ı talebinde bulunmu ştur. 42. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Do ğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018) karar ında ihlal sonucuna var ıldığında ihlalin nas ıl ortadan kald ırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmi ştir. Anayasa Mahkemesi di ğer bir karar ında ise bu ilkelerle birlikte ihlal karar ının yerine getirilmemesinin sonuçlar ına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devam ı anlam ına gelece ği gibi ilgili hakk ın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanaca ğına da işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019). 43. Bireysel ba şvuru kapsam ında bir temel hakk ın ihlal edildi ğine karar verildi ği takdirde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırıldığından söz edilebilmesi için temel kural, mümkün oldu ğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmas ıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kayna ğı belirlenerek devam eden ihlali n durdurulmas ı, ihlale neden olan karar veya i şlemin ve bunlar ın yol açt ığı sonuçlar ın ortadan kald ırılmas ı, varsa ihlalin sebep oldu ğu maddi ve manevi zararlar ın giderilmesi, ayr ıca bu bağlamda uygun görülen di ğer tedbirlerin al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Do ğan, 55, 57). 44.İhlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı veya mahkemenin ihlali gideremedi ği durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216 say ılı Kanun un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı ile İçtüzük'ün 79. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (a) bendi uyar ınca ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere karar ın bir örneğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. An ılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farkl ı olarak ihlali ortadan kald ırmak amac ıyla yeniden yarg ılama sonucunu do ğuran ve bireysel ba şvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi taraf ından ihlal karar ına bağlı olarak yeniden yarg ılama karar ı verildiğinde usul hukukundaki yarg ılaman ın yenilenmesi kurumundan farkl ı olarak ilgili mahkemenin yeniden yarg ılama sebebinin varl ığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktad ır. Dolay ısıyla böyle bir karar ın kendisine ula ştığı mahkemenin yasal yükümlülü ğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ı nedeniyle yeniden yarg ılama karar ı vererek devam eden ihlali n sonuçlar ını gidermek üzere gereken i şlemleri yerine getirmektir ( Mehmet Do ğan, 58, 59; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , 57-59, 66, 67). 45.İncelenen ba şvuruda Manisa 1. Sulh Ceza Hâkimli ği taraf ından yap ılan yarg ılama sonucu masumiyet karinesinin ihlal edildi ği sonucuna var ılm ıştır. Dolay ısıyla somut başvuruda ihlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı anlaşılmaktad ır. 46. Bu durumda masumiyet karinesinin ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Yap ılacak yeniden yarg ılama ise usul hukukunda yer alan benzer kurumlardan farkl ı ve bireysel ba şvuruya özgü bir düzenleme içeren 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ına göre ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına yöneliktir. Bu kapsamda yeniden yarg ılama sürecinde mahkemelerce yap ılmas ı gereken i ş, öncelikle hak ihlaline yol açan mahkeme karar ının ortadan kald ırılmas ından ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple karar ın bir örne ğinin yeniden yarg ılama yap ılmak üzere ilgili hâkimli ğe gönderilmesine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2018/7477 Karar Tarihi : 27/10/2021 1047. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.849,70 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Masumiyet karinesinin ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa n ın 36. ve 38. maddelerinde güvence alt ına al ınan masumiyet karinesinin İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Karar ın bir örne ğinin masumiyet karinesinin ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Manisa 1. Sulh Ceza Hâkimli ğine (2017/2828 De ğişik İş) GÖNDER İLMESİNE, D. 294,70 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.894,70 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, E. Ödemenin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, F. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 27/10/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Ba şkanvekili Ba şkanvekili Zühtü ARSLAN Hasan Tahsin GÖKCAN Kadir ÖZKAYA Üye Üye Üye Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCI Üye Üye Üye Muammer TOPAL M. Emin KUZ R ıdvan GÜLEÇ Başvuru Numaras ı: 2018/7477 Karar Tarihi : 27/10/2021 11 Üye Üye Üye Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Y ıldız SEFERİNOĞLU Üye Üye Üye Selahaddin MENTE Ş Basri BA ĞCI İrfan FİDAN