Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2006-3-7 (Devralma) Karar Sayısı : 06-16/18 6-46 Karar Tarihi : 2.3.2006 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıf kı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : Orçun SENYÜCEL, Ali Fuat KOÇ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Andritz AG Temsilcisi: Av. Gönenç GÜRKAYNAK ve Av. Zümrüt ESİN Çitlenbik Sok. No:12 Yıldız Mah. Beşikta ş-İstanb
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2006-3-7 (Devralma) Karar Sayısı : 06-16/18 6-46 Karar Tarihi : 2.3.2006 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıf kı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : Orçun SENYÜCEL, Ali Fuat KOÇ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Andritz AG Temsilcisi: Av. Gönenç GÜRKAYNAK ve Av. Zümrüt ESİN Çitlenbik Sok. No:12 Yıldız Mah. Beşikta ş-İstanbul D. TARAFLAR : Andritz GmbH Stephanopeler Strasse 22 D -58675, Hemer - Sundwig ALMANYA Andritz AG Statteggerstraße 18 A -8045 Graz AVUSTURYA FN 50935f Landesgericht Graz Jagenberg AG Kempeter Allee 30 47803 Krefeld ALMANYA E. DOSYA KONUS U : Andritz GmbH tarafından Küsters Grubu nun sahibi bulunduğu dokusuz kumaş , tekstil ve kağıt üretiminde kullanılan 10 kalender makinelerine yönelik faaliyetlerin kendisine kontrol yetkisini sağlayan %60 hissesinin Jagenberg AG den devralınması işlemi ne izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 27.1.2006 tarih ve 530 sayı ile intikal eden ve en son 14.2.2006 tarih ve 905 sayı ile eksikleri tamamlanan bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ile 19 97/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 2 4.2.2006 tarih ve 2006 -3-7/Öİ-06-OS sayılı Ön İnceleme Raporu, 27.2.2 006 tarih, REK.0.07.00.00 -120/11 sayılı Başkanlık önergesi ile 06 -16 sayılı Kurul toplantısında 20 görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Andritz GmbH nin Jagenberg AG nin kontrolünde bulunan Küsters Grubu nun sahibi bulunduğu dokusuz kumaş , te kstil ve kağıt üretiminde kullanılan kalender makinesi işinin kendisine kontrol yetkisini 06-16/186 -46 2 sağlayan %60 hissesini Jagenberg AG den devralması işleminin tarafların ilgili ürün pazarındaki toplam pazar payları yönüyle, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesi kapsamında bir devralma olduğu, ancak bu devir işlemi sonucunda aynı Kanun un 7. maddesinde belirtilen rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı, bu nedenle de bildirim 30 konusu devir işl emine izin verilmesinin uygun olacağı ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgili Pazar H.1.1. İlgili Ürün Pazarı Andritz AG tarafından devralınacak olan Jagenberg AG ye ait şirketler esas olarak kağıt, dokusuz kumaş ve tekstil endüstril eri için kalender makinesi tasarımı, üretimi, satışı ve bakımı alanlarında faaliyet gösterecektir. Küsters Grubu nun tekstil kalender makineleri bölümü devredilmektedir. Tekstil bölümü faaliyetleri ise dosya konusu devralma işleminin bir parçası değildir. Dosya mevcudu bilgi ve belgeden; Küsters Grubu nun tekstil bölümü kumaşın yaş aprelenmesi (beyazlatma, merserize etme, 40 yıkama ve boyama işlemleri) ile ilgili makineler alanında faaliyet gösterirken, tekstil kalender makinelerinin dokuma kumaş üretiminin so n aşamalarında kumaşın kuru aprelemesinde kullanıldığı anlaşılmıştır. Ayrıca devrolunacak olan şirketler karton pano kurutma kalıp preslerinde kullanılan kıskaç rulolar isimli rulolar üretimi alanında da faaliyet göstereceklerdir. Ancak Jagenberg AG nin Türkiye ye herhangi bir rulo satımı mevcut değildir. Bu çerçevede devir konusu faaliyet alanlarından birisi olan rulo pazarının ilgili ürün pazarı dışında tutulması gerektiği kanaatine varılmıştır. 50 İlgili ürün pazarı devrolunacak şirketlerin Türkiye de faaliyet gösterdiği alanlar bazında kağıt kalender makineleri , dokusuz kumaş kalender makineleri ve tekstil kalender makineleri olmak üzere üç ana pazar olarak belirlenmiştir. Yapılan yedek parça satışı ile sunulan bakım ve tamir hizmetlerinin de aynı paz arlar içinde değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar Devir işlemine konu olan şirketlerin ürünlerinin satış ve dağıtımının ülke çapında yapılmasından dolayı söz konusu işlemin etkilerinin dikkate alınacağı coğrafi p azar, 60 tüm ilgili ürün pazarları için Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak tespit edilmiştir. H.1.3. Pazar Payları İlgili ürün pazarlarında Andritz Grubu nun herhangi bir faaliyet i olmadığından pazar payı da bulunmamaktadır. Kağıt kalender makineleri pazarında Kusters Grubu nun 2004 ve 2005 yılı cirosu ( ) ve ( ) Euro civarında olup pazar payı hesaplanmasına gerek olmayacak kadar küçüktür. Küsters Grubu nun dokusuz kumaş kalender makineleri pazarında 2004 yılında 70 Türkiye de elde ettiği ( ) Euro tutarındaki cironun sadece yedek parça 06-16/186 -46 3 satışlarından elde edildiği dosya mevcudu bilgi ve belgede vurgulanmaktadır. Ayrıca 2005 yılında ise bu pazarda herhangi bir satış olmamıştır. Tekstil kalender makineleri pazarında ise Küsters Grubu nca 2004 yılında elde edilen ( ) Euro gelirin ( ) Euro tutarındaki kısmının bir adet tekstil kalender makinesi , kalan ( ) Euro tutarındaki kısmın ise çeşitli yedek parça satışlarından elde edildiği , 2005 yılında ise Türkiye ye ( ) Euro tutarında iki adet tekstil kalender makinesi ve ( ) Euro tutarında çeşitli yedek parça satışının gerçekleştiği ve toplamda ( ) Euro tutarında bir ciro elde edildiği taraflarca 80 bildirilmiştir Tekstil kalender makineleri ve Dokusuz Kumaş kalender makineleri pazarlarındaki teşebbüsl erin Türkiye pazar paylarına tablo 1 de yer verilmiştir. Tablo -1 Türkiye de ilgili pazarlardaki pazar payları Teşebbüs 2004 2005 Tekstil Kalender Makineleri Küsters %( ) %( ) Ramish Guarneri %( ) %( ) Dokusuz Kumaş Kalender Makineleri Küsters %( ) %( ) Comerio %( ) %( ) H.2.Taraflar H.2.1. Küsters Beteiligungs GmbH ve Küsters Technologie GmbH&Co. KG 90 Devreden taraf olan Jagenberg Grubu nun faaliyetlerinin kurumsal yapısı , dahili olarak yeniden yapılandırılarak, dokusuz kumaş (non -woven) ve k ağıt için kalender makinası faaliyetleri , devralma işlemi öncesinde Küster Technologie GmbH&Co. KG unvanlı yeni kurulacak bir ana şirket ve onun iştirakleri altında toplanacaktır. Jagenberg AG, Küster Technologie GmbH&Co. KG nin tek sınırlı sorumlu ortağı olacaktır. Ayrıca, yeni kurulmuş bulunan Küster Beteiligungs GmbH, Küster Technologie GmbH&Co. KG nin tek genel ortağı olacaktır. Küster Beteiligungs GmbH devralma işleminin gerçekleştirilmesi öncesinde %100 Jagenberg AG iştirakidir. Küsters Grubu nun diğe r faaliyet alanı olan tekstil bölümü Jagenberg 100 AG nin iştirakleri tarafından yürütülmeye devam edecek ve bu iştiraklerin devir işlemi ile bir ilişkisi bulunmayacaktır. Devralma işleminin gerçekleştirilmesi ile Küsters Technologie GmbH & Co. KG nin unvanı Andritz Küsters GmbH & Co. KG olarak değiştirilecek, Küster Beteiligungs GmbH nin unvanı ise Andritz Küster Beteiligungs GmbH olarak değiştirilecektir. Jagenberg AG her iki şirkette de %40 hisseyi elinde bulundurmaya devam edecektir. H.2.2. Jagenberg AG Jagenberg AG, Jagenberg Grubu nun holding şirketidir. Jagenberg Grubu kağıt, film ve folyo makineleri için biçme, bükme, kaplama ve lamine etme alanlarında ve kağıt üretimi, tekstil ve dokusuz kumaş üretiminde kullanılan kalender makineleri ile tekstil alanında kullanılan diğer makineler alanlarında faaliyet göstermektedir. 110 06-16/186 -46 4 E.Küsters Maschinenfabrik GmbH&Co. KG. Küsters Grubu nun ana şirketidir. Jagenberg AG bu şirketin tek sınırlı sorumlu ortağıdır. Ayrıca Jagenberg AG nin %100 iştiraki olan Eduard Küster s GmbH ise E. Küsters Maschinenfabrik GmbH&Co. KG nin tek genel ortağıdır. Jagenberg AG nin %94.3 hissesi bir Alman Şirketi olan Jag -Verwaltungs GmbH ye aittir. Geriye kalan %5,7 hisse ise halka arz edilmiştir ve Almanya daki Frankfurt, Stuttgart ve Berli n-Bremen borsalarında işlem görmektedir. 120 Jag-Verwaltungs GmbH, Kleinewefers -Beteiligungs GmbH şirketine ait olup, Kleinewefers -Beteiligungs GmbH ise bir gerçek kişi olan Jan Kleinewefers e aittir. Jagenberg AG yönetim kurulu tek kişiden (Stefan K. Kanzbü hler) oluşmaktadır. Jagenberg AG yönetim kurulu üyesinin, devir işleminin gerçekleştiği ilgili ürün pazarlarında veya etkilenen pazarlarda faaliyet gösteren başka şirketlerin yönetim ya da denetim kurullarında yer almadığı taraflarca belirtilmektedir. Dosya mevcudu bilgi ve belgeden ; Jagenberg Grubu nun 2004 mali yılında dünya çapında elde edilmiş net geliri nin takribi ( ..) Euro , 2004 yılında Jagenberg 130 AG de n bağımsız olarak faaliyet gösteren Küsters Grubu nun dünya çapında elde edilmiş olan takribi geliri nin ( ..) Euro , Küsters Grubu nun devralma işlemine dahil olan ilgili kısımlara ilişkin 2004 yılı dünya çapında elde edilmiş geliri nin ise ( ..) Euro olduğu anlaşılmaktadır . Küsters Grubu nun Türkiye de 2004 ve 2005 yıllarına ilişkin devir konusu faaliyet alanlarında ve 2004 yılı dünya çapında elde edilen ciroları na tablo 2 de yer verilmiştir1. Tablo -2 Küsters Grubu nun Ciroları İlgili Pazar 2004 y ılı dünya çapında elde edilen cirolar 2004 yılı Türiye de elde edilen ciro 2005 yılı Türkiye de elde edilen ciro Kağıt Kalender makineleri ( ) Euro (Takribi YTL) ( ) Euro ( ) Euro Dokusuz Kumaş Kalender makineleri ( ) Euro (Takribi YTL) ( ) (Takribi YTL)2 ( ) Tekstil Kalender makineleri ( ) Euro (Takribi YTL) ( ) (Takribi YTL) ( ) Euro (Takribi YTL) Karton Presler için Rulolar ( ) Euro (Takribi YTL) -- ( ) Kağıt Öğütme Hizmetleri ( ) Euro (Takribi YTL) -- ( ) TOPLAM ( ) Euro ( ) Euro (Takribi YTL) ( ) Euro (Takribi YTL) Bildirim Formu nda, pazardaki rakiplere ilişkin bilgilerin tahmin i bilgiler olduğu belirtilmektedir. Ancak , söz konusu ürünler devralma işleminin g erçekleştiği ilgili ürün 140 pazarından farklı pazarlarda olduğu ndan , rakiplerin pazar paylarının ayrıca araştırılmasına ihtiyaç duyulmamıştır. 1 Bildirim Formu nda Euro cin sinden sunulan değerler, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası 2004 yılı ortalama döviz kuru (1 Euro=1,767 YTL) olarak YTL cinsine dönüştürülmüştür. 2 Söz konusu cironun sadece yedek parça satışlarından elde edildiği, Türkiye ye en son dokusuz kumaş kalender makinesi satışının 2002 de yapıldığı bildirilmektedir. 06-16/186 -46 5 H.2.3. Andritz GmbH Andritz GmbH %100 Andritz AG iştirakidir. Andritz AG nin takribi %26 oranında hissesi Dr. Wolf gang Lieitner in yönettiği Certus Beteiligungs -GmbH ye aittir. Hisselerin yaklaşık %2 si doğrudan Andritz Grubu yönetici kadrosuna aittir. Geri kalan %72 oranındaki hisse ise halka arz edilmiştir. 150 Dosya mevcudu bilgi ve belgeden; Andritz AG nin esas olara k kağıt mendil makineleri, mürekkep sökme teçhizatı ve stok hazırlamak için materyal ürettiği ve tekstil ile dokusuz kumaş endüstrisine ürün ve hizmet sunmadığı, diğer yandan içinde bulunduğu Andritz Grubu nun dağıtım ve hizmet şirketleri dahil olmak üzere 80 den fazla şirkete sahip olduğu anlaşılmaktadır. Andritz AG Yönetim Kurulu üyeler i; Wolfgang Lieitner, Markku Hanninen, Frnaz Hofmann, Friedrich Papst, Bernhard Rebernik den oluşmaktadır: Dosya mevcudu bilgi ve belgeden; Andritz AG Yönetim Kurulu üye lerinden hiçbirinin, 160 Türkiye de etkilenen pazar olarak tanımlanabilecek herhangi bir pazarda faaliyet gösteren başka bir şirketin yönetim ya da denetim kurullarında yer almadığı anlaşı lmıştır . H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme H.3.1. Devralm a İşlemi Devralma işlemi satıcı konumundaki Jagenberg AG ile alıcı Andritz GmbH ve Andritz GmbH nin ana şirketi durumundaki Andritz AG arasında 6.12.2005 tarihinde 170 akdedilen Hisse Alım Sözleşmesi ile düzenlenmiştir. Devralma ile birlikte Küsters Beteilig ungs GmbH ve Küsters Technologie GmbH & Co. KG nin %60 hissesi Andritz GmbH a, %40 ı ise Jagenberg AG ye ait olacaktır. Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, devralma işlemi sonrasında Andritz GmbH nin devredilen şirketlerin %60 hissesine sahip çoğunluk hisse darı durumuna geleceği ve söz konusu şirketler üzerinde tek kontrol yetkisine sahip olacağı anlaşılmaktadır . Buna ilave olarak, en erken 31.12.2006 tarihinde uygulanmak üzere satıcıya bir satış opsiyonu vasıtasıyla kendisinde kalan iştirak paylarını satma olanağı tanınmakta, 180 benzer şekilde, alıcıya da bir alım opsiyonu vasıtasıyla satıcıda kalan hisseleri satın alabilme hakkı tanınmaktadır. Devralma işlemi sonucunda Andritz Küsters GmbH & Co. KG ve Andritz Küster Beteiligungs GmbH şirketlerinde (bu şirke tler ve iştirakleri Andritz Küsters olarak anılacaktır.) Andritz GmbH nin %60, Jagenberg AG nin %40 hissesi olacağı için, söz konusu işlem sonucunda bir ortak girişimin oluşup oluşmayacağı önem kazanmaktadır. Andritz GmbH ve Jagenberg AG arasında akdedil miş olan Hissedarlar Sözleşmesi nin 7.2. maddesinin (g) paragrafı gereğince, Andritz Küsters in yatırım, finansman, satış ve maliyet planlamaları, gelecek üç mali yıla 190 yönelik yönetsel planlama gibi stratejik önemi olan konular için danışman heyetinin yazılı onayı gerekmektedir. Gerek Andritz Küsters Beteiligungs GmbH, gerekse de 06-16/186 -46 6 Andritz Küsters GmbH & Co. KG nin Şirket Ana Sözleşmeleri uyarınca her iki şirketin de danışman heyeti aynıdır ve Andritz GmbH tarafından aday gösterilen bir üye ile Jagenberg AG tarafından aday gösterilen bir üye olmak üzere toplam iki üyeden oluşur. Danışman heyetinin kararları oybirliği ile alınmaktadır ve her üy enin bir oy hakkı bulunmaktadır. Oy eşitliği durumunda getirilen öneri reddedilmiş sayılmakta, ancak Andritz Küsters in iki yönetici müdüründen her biri konuyu ortakların oyuna sunabilecektir. Ortakların kararı, zorunlu kanuni hükümlerin veya söz konusu şirket tüzüğünün daha yüksek bir çoğunluk veya oybirliği talep etmemesi 200 koşuluyla, verilen oyların basit çoğunluğu ile alınacaktır . Bu bağlamda, Andritz GmbH nin sahip olduğu %60 lık hisse, Andritz Küsters te kontrolü tek başına elinde bulundurmasına imkan vermektedir. Dolayısıyla, kontrol unsuru göz önüne alındığında, söz konusu işlem bir ortak girişim değil, devralma dır. Devralma işleminin ciro itibarıyla (1.229.170 YTL)3 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesinde değişiklik yapılmasına ilişkin 1998/2 sayılı Tebliğ de belirtilen ciro eşiğinin altında kaldığı , ancak pazar payı itibarıyla aynı maddede geçen %25 lik pazar payı eşiğini aştığı, anlaşılmıştır. Bu n edenle söz konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamın da izne tabi bir işlemdir. 210 H.3.2. Değerlendirme Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, devir konusu yukarıda yer alan faaliyet alanlarından hiçbirisinde alıcı Andritz AG nin faaliyet gösterme diği, devir işleminde devredilen şirketler ile devralan teşebbüsün faaliyetleri arasında herhangi bir yatay ve dikey kesişmenin söz konusu olmadığı anlaşılmıştır. Devralma işleminin ilgili ürün pazarlarında n ilki olan kağıt kalender makineleri pazarında Küsters Grubu nun ( - ...) Euro luk göz ardı edilebilecek cirosunun 220 bulunması sebebiyle devir sonrası söz konusu sektörde bir hakim durum yaratılması veya hakim durumun güçlendirilmesi söz konusu değildir. Benzer şekilde, dokusuz kumaş kalender makineleri pazarında Küsters Grubu nun 2004 yılında % ( ) lik pazar payına sahip olması ve 2005 yılında satışının bulunmaması, devralma işleminin rekabeti azaltması ihtimalini ortadan kaldırmaktadır. Tekstil kalender makineleri pazarında ise, Küst ers Grubu yüksek pazar paylarına sahip görünse de (2004 te % ..., 2005 te % ...) söz konusu pazar payları sektörün iş hacminin büyük olmamasından kaynaklanmaktadır. Nitekim, Küsters Grubu, 2004 te elde ettiği cironun % ( ) ünü tek bir makine satışından, 200 5 cirosunun % ( ) ini iki makine satışından elde etmiştir. Ayrıca, Andritz GmbH nin pazarda faaliyetinin olmaması 230 nedeniyle, devralma işlemi sonrasında sektörde bir değişikli ğin meydana gelmeyece ği ve rekabet önemli ölçüde azaltılma yacağı sonucun a varılmışt ır. Yukarıda ele alınan etkilerinin dışında, devralma işlemi ile ilgili sözleşmelerde herhangi bir rekabet etmeme veya istihdam etmeme düzenlemesi bulunmamaktadır . I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 3 Tekstil kalender makineleri pazarındaki 2005 yılı cirosu (1 Euro=1,57 YTL olarak hesaplanmıştır.) 06-16/186 -46 7 240 Bildirim konusu işleminin t arafların ilgili ürün pazarındaki toplam pazar payları yönüyle, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğ una, ancak işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun un 7. maddesinde belirtilen rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı na, bu nedenle de bildirim e konu işleme izin verilmesin e, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.